Οι δικαστές εξηγούν γιατί καθυστερεί η απόδοση Δικαιοσύνης και προτείνουν έξι ρυθμίσεις

Επι­στολή προς τον υπουργό Δικαιο­σύ­νης Νίκο Παρα­σκευό­πουλο έστειλε η Ένωση Διοι­κη­τι­κών Δικα­στών αιτιο­λο­γώ­ντας την καθυ­στέ­ρηση απο­νο­μής Δικαιο­σύ­νης και υπο­γραμ­μί­ζει τη λήψη έξι νομο­θε­τι­κών μέτρων για την επι­τά­χυνσή της.

Η Ένωση Διοι­κη­τι­κών Δικα­στών κάνει μια πολι­τική, νομική και δικα­στική ανάλυση σε βάθος των προ­βλη­μά­των και των λόγων που δημιουρ­γούν την καθυ­στέ­ρηση απο­νο­μής της Δικαιο­σύ­νης. Η καθυ­στέ­ρηση απο­νο­μής της Δικαιο­σύ­νης δεν είναι δικο­νο­μικό ζήτημα αλλά έχει κοι­νω­νικά αίτια, τα οποία ουσια­στικά δημιουρ­γού­νται από τις εκά­στοτε πολι­τι­κές επι­λο­γές σε διά­φο­ρους τομείς (φορο­λο­γικό, ασφα­λι­στικά Ταμεία, κ.λπ.), ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά η επι­στολή.Παράλ­ληλα, η Ένωση προ­τεί­νει στον υπουργό Δικαιο­σύ­νης την λήψη έξι νομο­θε­τι­κών μέτρων για την επι­τά­χυνση της Δικαιο­σύ­νης, την βελ­τί­ωση της Δικαιο­σύ­νης και των παρα­γό­ντων απο­νο­μής του δικαίου, ενώ ενι­σχύ­ουν τα δικαιώ­ματα των πολιτών.

Ειδι­κό­τερα, η Ένωση Διοι­κη­τι­κών Δικα­στών θεωρεί ότι το φαι­νό­μενο της καθυ­στέ­ρη­σης της απο­νο­μής της Δικαιο­σύ­νης δεν είναι φαι­νό­μενο δικο­νο­μικό, αλλά ότι έχει κυρίως κοι­νω­νικά αίτια. Η βαθειά κοι­νω­νική ανι­σό­τητα είναι που ανα­πα­ρά­γει διαρκώς νέες και όλο και πιο σύν­θε­τες δια­φο­ρές κατά τρόπο ώστε όσες δικο­νο­μι­κής φύσης μεταρ­ρυθ­μί­σεις και αν γίνουν δεν θα κατα­στεί δυνατή η επίλυσή του, ούτε θα κατα­στεί εφικτή η επί­καιρη εκδί­καση των υπο­θέ­σεων που άγονται στα δικα­στή­ρια, επι­ση­μαί­νει η Ένωση και σημειώ­νει:

«Ο ρόλος του φορο­λο­γι­κού συστή­μα­τος, για παρά­δειγμα, ως μέσου ανα­δια­νο­μής πλούτου υπέρ των λίγων και ισχυρών συνε­πά­γε­ται δια­χρο­νικά υπερ­φο­ρο­λό­γηση της πλειο­ψη­φίας του λαού, ενώ αντι­θέ­τως κατα­τεί­νει σε αλλε­πάλ­λη­λες φορο­α­παλ­λα­γές για συγκε­κρι­μέ­νες κατη­γο­ρίες επι­χει­ρή­σεων (ιδίως εφο­πλι­στές, ναυ­τι­λια­κές εται­ρείες, βιο­μη­χα­νι­κές επι­χει­ρή­σεις κα), στην ουσία στους πανί­σχυ­ρους οικο­νο­μι­κούς ομίλους, στα πλαίσια της λογικής της προ­σέλ­κυ­σης κεφα­λαίων και επεν­δύ­σεων.

Αυτή η αντί­φαση (δυσβά­στα­χτη φορο­λο­γία από τη μια για τους εργα­ζό­με­νους, συντα­ξιού­χους, αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους και μικρούς εμπο­ρο­βιο­τέ­χνες, ακόμη και άνερ­γους και φορο­α­παλ­λα­γές από την άλλη σε πανί­σχυ­ρους οικο­νο­μικά επι­χει­ρη­μα­τι­κούς ομίλους) σε ό,τι αφορά το επίπεδο του δικο­νο­μι­κού δικαίου γιγα­ντώ­νει τη δικα­στική ύλη γιατί χιλιά­δες φορο­λο­γού­με­νοι, ως εκ του ότι θεωρούν δυσα­νά­λογη τη φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση που τους ανα­λο­γεί, τείνουν να αμφι­σβη­τή­σουν δικα­στικά τη νομι­μό­τητα των σχε­τι­κών διοι­κη­τι­κών πράξεων της Φορο­λο­γι­κής Διοί­κη­σης.

Κατ’ ανα­λο­γία, στο πεδίο της κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης, η ανα­ντι­στοι­χία των παροχών κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης με τις τεχνο­λο­γι­κές δυνα­τό­τη­τες και την πρόοδο της εποχής (π.χ. στην ιατρική επι­στήμη) αλλά και με τις εισφο­ρές που καθ’ όλη τη διάρ­κεια του επαγ­γελ­μα­τι­κού τους βίου κατα­βάλ­λουν οι ασφα­λι­σμέ­νοι, σε συν­δυα­σμό με τη διάθεση των απο­θε­μα­τι­κών των ασφα­λι­στι­κών ταμείων για σκοπούς άσχε­τους με την κοι­νω­νική ασφά­λιση (π.χ. χρη­μα­το­δό­τηση των επεν­δύ­σεων δια της σχεδόν άτοκης κατά­θε­σής των απο­θε­μα­τι­κών στην Τράπεζα της Ελλάδος) γεννούν τερά­στιο αριθμό κοι­νω­νι­κο­α­σφα­λι­στι­κών δια­φο­ρών (δια­φο­ρές σχετικά με την παροχή συντά­ξεων, νοσή­λεια κ.λπ.).

Με τα δεδο­μένα αυτά, καταρ­χάς, εκτι­μάμε ότι το παρα­πάνω φαι­νό­μενο δεν επι­δέ­χε­ται λύση στις σημε­ρι­νές κοινωνικο-οικονομικές συν­θή­κες. Σημειώ­νουμε στο σημείο αυτό ότι η ανά­δειξη της αιτίας του προ­βλή­μα­τος απο­μυ­θο­ποιεί διά­φο­ρες αντε­πι­στη­μο­νι­κές ερμη­νείες (π.χ. περί της δήθεν δικο­μα­νίας των Ελλήνων), αλλά και προ­στα­τεύει τους ίδιους τους δικα­στές από την αβάσιμη απόδοση της πρω­ταρ­χι­κής ευθύνης σε αυτούς.

Η γενναία αύξηση της χρη­μα­το­δό­τη­σης της υλι­κο­τε­χνι­κής υπο­δο­μής των δικα­στη­ρίων, η πλήρης μηχα­νορ­γά­νωση όλων των δικα­στη­ρίων, η αύξηση των οργα­νι­κών θέσεων των δικα­στών, η εξα­σφά­λιση στα­θε­ρών σχέσεων εργα­σίας (δημο­σίου δικαίου) στο σύνολο του προ­σω­πι­κού των δικα­στι­κών υπαλ­λή­λων και η ταυ­τό­χρονη πρό­σληψη σημα­ντι­κού αριθμού δικα­στι­κών υπαλ­λή­λων θα επέφερε σχετική επι­τά­χυνση της εκδί­κα­σης των εκκρε­μών υπο­θέ­σεων.

Στην ίδια κατεύ­θυνση θα λει­τουρ­γούσε και η απόφαση να ενθαρ­ρύ­νο­νται οι δικα­στι­κές υπη­ρε­σίες του Κράτους και των Ν.Π.Δ.Δ. να μην ασκούν ένδικα μέσα σε υπο­θέ­σεις πολιτών, ιδίως υπαλ­λή­λων τους, όπου το κύριο νομικό ζήτημα έχει επι­λυ­θεί με απόφαση της Ολο­μέ­λειας του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας ή φυσικά και του Ανώτατο Ειδικό Δικα­στή­ριο».

Δεν παρα­λεί­πει η Ένωση να καυ­τη­ριά­σει τις νομο­θε­τι­κές μεθο­δεύ­σεις της Πολι­τείας έτσι ώστε οι πολίτες να μην μπορούν να προ­σφεύ­γουν στην Δικαιο­σύνη. Συγκε­κρι­μένα, για το θέμα αυτό υπο­γραμ­μί­ζει η Ένωση:

«Η Πολι­τεία αντι­με­τώ­πισε την τάση σώρευ­σης υπο­θέ­σεων δια της δημιουρ­γίας εμπο­δίων προ­σβα­σι­μό­τη­τας των πολιτών στο δικα­στή­ριο ή (και) δια της υπο­τί­μη­σης της παρε­χό­με­νης δικα­στι­κής προ­στα­σίας. Πράγ­ματι, την τελευ­ταία ιδίως πεντα­ε­τία – εξαετία, ανα­φο­ρικά με τη Διοι­κη­τική Δικαιο­σύνη, με δια­δο­χικά νομο­θε­τή­ματα (βλ. ιδίως τους ν. 3659/2008, 3900/2010, 4055/2012, 4093/2012, 4174/2013 κ.ά.) θεσπί­στηκε σειρά δικο­νο­μι­κών βαρών για τους πολίτες (π.χ. βάρος επί­δο­σης της φορο­λο­γι­κής προ­σφυ­γής επί ποινή απα­ρα­δέ­κτου και μάλιστα σε συντο­μό­τατη προ­θε­σμία, υπο­χρέ­ωση άσκησης ενδι­κο­φα­νούς προ­σφυ­γής στις φορο­λο­γι­κές δια­φο­ρές κ.λπ.), αυξή­θηκε το κόστος της διοι­κη­τι­κής δίκης (π.χ. υπερ-εικοσαπλασιασμός των παρα­βό­λων, υπο­χρέ­ωση κατα­βο­λής ποσο­στού 50% του οφει­λό­με­νου φόρου ως προ­ϋ­πό­θεση άσκησης έφεσης κ.λπ.), υπο­τι­μή­θηκε η δικα­στική προ­στα­σία στο περιε­χό­μενό της (π.χ. κατάρ­γηση της ανα­στο­λής καθ’ εαυτής στις φορο­λο­γι­κές και τελω­νεια­κές δια­φο­ρές, αλλά και στις δια­φο­ρές με χρη­μα­τικό αντι­κεί­μενο, γενί­κευση των μονο­με­λών συν­θέ­σεων, περιο­ρι­σμός της εξου­σίας του δικα­στη­ρίου στις φορο­λο­γι­κές υπο­θέ­σεις κ.ά.)».

Τα έξι νομο­θε­τικά μέτρα που προ­τεί­νει προ­κει­μέ­νου να υπάρξει επι­τά­χυνση απο­νο­μής της Δικαιο­σύ­νης

1. Διεύ­ρυνση των πολυ­με­λών συν­θέ­σεων στις χρη­μα­τι­κές δια­φο­ρές, την κατάρ­γηση του μονο­με­λούς εφε­τείου και την ορθο­λο­γι­κο­ποί­ηση της καθ’ ύλην αρμο­διό­τη­τας για περι­πτώ­σεις δια­φο­ρών ήσσονος σημα­σίας.

2. Ανάληψη νομο­θε­τι­κής πρω­το­βου­λίας προς το σκοπό της ισό­τι­μης δικα­στι­κής αντι­με­τώ­πι­σης των φορο­λο­γι­κών και χρη­μα­τι­κών εν γένει δια­φο­ρών με τις λοιπές διοι­κη­τι­κές δια­φο­ρές ουσίας, αλλά και της άμβλυν­σης ορι­σμέ­νων δυσχε­ρειών πρό­σβα­σης στο δικα­στή­ριο ειδικά ανα­φο­ρικά με τις φορο­λο­γι­κές υπο­θέ­σεις με αντι­κεί­μενο κυρίου φόρου έως 3.000 ευρώ.

3. Κατάρ­γηση του περιο­ρι­σμού στη χορή­γηση άδειας ανα­τρο­φής τέκνου (μη χορή­γηση της άδειας εάν ο σύζυγος δικα­στι­κού λει­τουρ­γού δεν εργά­ζε­ται ή δεν ασκεί οποιο­δή­ποτε επάγ­γελμα, εκτός αν λόγω σοβαρής πάθησης ή βλάβης κριθεί ο σύζυγος του δικα­στι­κού λει­τουρ­γού ανί­κα­νος να αντι­με­τω­πί­ζει τις ανάγκες ανα­τρο­φής του παιδιού, σύμφωνα με βεβαί­ωση της οικείας Υγειο­νο­μι­κής Επι­τρο­πής).

4. Ενδυ­νά­μωση του αυτο­διοί­κη­του των δικα­στη­ρίων.

5. Ορθο­λο­γι­κός καθο­ρι­σμός των κωλυ­μά­των εντο­πιό­τη­τας των δικα­στών.

6. Κατάρ­γη­σης των απα­ξιω­τι­κών για τους δικα­στι­κούς λει­τουρ­γούς δια­τά­ξεων περί σύν­δε­σης περι­κο­πής μισθού και χρόνου έκδοσης από­φα­σης, με τρο­πο­ποί­ηση του Κώδικα Οργα­νι­σμού Δικα­στη­ρίων και Κατά­στα­σης Δικα­στι­κών.

in.gr