Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η παρέμβαση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της δημογραφικής συρρίκνωσης της ελληνικής υπαίθρου και της εγκατάλειψης εκατοντάδων οικισμών, αξιοποιώντας το υφιστάμενο οικιστικό απόθεμα σε μια περίοδο κατά την οποία περιορίζεται η εκτός σχεδίου δόμηση και προχωρά η εκπόνηση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων. Όπως αναφέρεται, στόχος είναι να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για την προσέλκυση κατοίκων και επενδύσεων, την τόνωση της τοπικής οικονομίας και την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος.

Ωστόσο, πίσω από την κυβερνητική πρωτοβουλία ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση για το νέο μοντέλο ανάπτυξης της υπαίθρου. Το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσο το νέο πλαίσιο θα λειτουργήσει αποκλειστικά ως εργαλείο αναζωογόνησης των υφιστάμενων οικισμών ή αν στην πράξη θα οδηγήσει σε οργανωμένες πολεοδομικές επεκτάσεις στις όμορες εκτός σχεδίου εκτάσεις.

Βασικό εργαλείο τα Ε.Σ.ΠΕΡ.Α.Α.

Βασικό εργαλείο του νέου πλαισίου είναι τα Ειδικά Σχέδια Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης και Ανάπτυξης (Ε.Σ.ΠΕΡ.Α.Α.), μέσω των οποίων θα μπορεί να οργανώνεται η αναβίωση εγκαταλελειμμένων και φθινόντων οικισμών, ενώ υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις θα επιτρέπεται και η πολεοδόμηση όμορων εκτός σχεδίου εκτάσεων που συνδέονται λειτουργικά με αυτούς.

Οι προς ανάπτυξη εκτάσεις θα πρέπει να έχουν ελάχιστη επιφάνεια 30 στρεμμάτων, ενώ η συνολική έκταση της παρέμβασης, μαζί με τον υφιστάμενο οικισμό, δεν θα μπορεί να υπερβαίνει τα 200 στρέμματα. Οι νέες αναπτύξεις δεν θα αποτελούν αυτόνομους οικισμούς αλλά θα λειτουργούν ως συνέχεια του υφιστάμενου, εξυπηρετούμενες από κοινές τεχνικές και κοινωνικές υποδομές.

Η λογική του υπουργείου είναι ότι η αναζωογόνηση ενός εγκαταλελειμμένου οικισμού δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στην αποκατάσταση των υφιστάμενων κτισμάτων, αλλά απαιτεί ένα ευρύτερο σχέδιο ανάπτυξης, με νέες υποδομές, δραστηριότητες και οικονομικές δυνατότητες που θα ενισχύσουν τη μόνιμη κατοίκηση και την τοπική οικονομία.

Πώς θα γίνεται η πολεοδόμηση
Οι οργανωμένες αναπτύξεις θα μπορούν να υλοποιούνται από οικοδομικούς συνεταιρισμούς και φορείς ανάπτυξης. Βασική προϋπόθεση είναι η παραχώρηση τουλάχιστον του 50% της πολεοδομούμενης έκτασης σε κοινόχρηστους και κοινωφελείς χώρους ή έργα δημόσιου χαρακτήρα. Παράλληλα, προβλέπεται ειδική χρηματική εισφορά, η οποία θα κατευθύνεται αποκλειστικά σε έργα αναβάθμισης των οικισμών, όπως η αποκατάσταση δημόσιων κτιρίων, η κατασκευή υποδομών, η προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και η ανάδειξη του φυσικού τοπίου.

Απέναντι στις επιφυλάξεις που διατυπώνονται, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας υποστηρίζει ότι η ρύθμιση δεν εισάγει ένα γενικευμένο δικαίωμα δημιουργίας νέων οικισμών ούτε χαλαρώνει το καθεστώς της εκτός σχεδίου δόμησης. Αντίθετα, επισημαίνει ότι κάθε Ε.Σ.ΠΕΡ.Α.Α. θα εγκρίνεται αποκλειστικά με Προεδρικό Διάταγμα, μετά από γνωμοδότηση του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. και πλήρη πολεοδομική, περιβαλλοντική και τεχνική αξιολόγηση, χωρίς να προβλέπεται αυτοδίκαιη δυνατότητα ανάπτυξης.

Στο υπουργείο τονίζουν ακόμη ότι το επίκεντρο της παρέμβασης παραμένει ο υφιστάμενος εγκαταλελειμμένος ή φθίνων οικισμός. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται η καταγραφή των δημόσιων χώρων και των ιστορικών ή παραδοσιακών κτισμάτων, η προστασία της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας και η επιβολή ειδικών μορφολογικών κανόνων, ώστε οι νέες αναπτύξεις να λειτουργούν ως μέσο επανενεργοποίησης του οικισμού και όχι ως αυτόνομες οικιστικές επεκτάσεις. Παράλληλα, αποκλείεται η πολεοδόμηση σε δάση, δασικές και αναδασωτέες εκτάσεις, αρχαιολογικούς χώρους, αιγιαλό και παραλία, γη υψηλής παραγωγικότητας και κάθε άλλη προστατευόμενη περιοχή όπου απαγορεύεται η δόμηση, ενώ απαιτούνται γεωλογικές και γεωτεχνικές μελέτες, έλεγχος υδατορεμάτων, τεκμηρίωση της επάρκειας υποδομών και συμβατότητα με τον υπερκείμενο χωροταξικό σχεδιασμό.

Ποιοι οικισμοί εντάσσονται

Στο νέο πλαίσιο μπορούν να υπαχθούν εγκαταλελειμμένοι οικισμοί που είναι προϋφιστάμενοι του 1923 και εμφανίζουν μηδενικό πληθυσμό τόσο στην απογραφή του 1981 όσο και στην απογραφή του 2021. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα ένταξης μικρών και φθινόντων οικισμών με μόνιμο πληθυσμό κάτω των 150 κατοίκων, οι οποίοι παρουσιάζουν σημαντική δημογραφική υποχώρηση τις τελευταίες δεκαετίες. Η υπαγωγή δεν θα είναι αυτόματη, καθώς εκτός από τα πληθυσμιακά κριτήρια θα απαιτείται οι οικισμοί να διαθέτουν συνεκτικό πυρήνα, αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον και να πληρούν όλες τις προϋποθέσεις γεωλογικής, περιβαλλοντικής και πολεοδομικής καταλληλότητας που προβλέπει το νέο πλαίσιο.

Οι επιφυλάξεις των επιστημονικών φορέων

Η ρύθμιση έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από επιστημονικούς φορείς, όπως η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ) και ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ). Οι δύο φορείς αναγνωρίζουν ότι η εγκατάλειψη της υπαίθρου αποτελεί ένα σοβαρό εθνικό πρόβλημα, εκφράζουν όμως επιφυλάξεις για τον τρόπο με τον οποίο επιχειρείται η αντιμετώπισή του.

Όπως υποστηρίζουν, το κέντρο βάρους της παρέμβασης μετατοπίζεται από την αποκατάσταση και επανάχρηση των υφιστάμενων οικισμών στη δυνατότητα οργανωμένης πολεοδόμησης όμορων εκτός σχεδίου εκτάσεων. Παράλληλα, εκτιμούν ότι τα κριτήρια ένταξης είναι αρκετά ευρεία ώστε να συμπεριλάβουν όχι μόνο πραγματικά εγκαταλελειμμένους οικισμούς αλλά και μικρούς οικισμούς που εξακολουθούν να κατοικούνται ή βρίσκονται σε περιοχές με αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον.

Η ΕΛΛΕΤ επισημαίνει ακόμη ότι, καθώς η πλειονότητα των οικισμών που αφορά η ρύθμιση είναι προϋφιστάμενοι του 1923 και διαθέτουν ήδη δυνατότητα δόμησης εντός των ορίων τους, το ουσιαστικό αποτέλεσμα ενδέχεται να είναι η δημιουργία νέων οργανωμένων οικιστικών αναπτύξεων στις γειτονικές εκτός σχεδίου περιοχές και όχι η αποκατάσταση του ίδιου του ιστορικού οικιστικού πυρήνα.

Πηγή: protothema.gr

Εγκαταλελειμμένοι οικισμοί: Το σχέδιο του ΥΠΕΝ για οργανωμένες επεκτάσεις, οι όροι δόμησης και ο αντίλογος για τις εκτός σχεδίου περιοχές

Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, το υπουργείο δεν προτίθεται να προχωρήσει σε αλλαγές, στηριζόμενο στην εκτίμηση ότι το μήνυμα που έστειλε η κοινωνία, τόσο συνολικά όσο και μέσω της δημόσιας διαβούλευσης, είναι πως δεν χρειάζονται επιπλέον έργα ΑΠΕ. Ως εκ τούτου, δεν αναμένονται παρεμβάσεις σε βασικούς περιορισμούς του σχεδίου.

Αλλαγές δεν προβλέπεται να υπάρξουν ούτε στον περιορισμό που αφορά τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), όπου τα στοιχεία δείχνουν ότι δύο στα τρία έργα απορρίπτονται λόγω των περιβαλλοντικών κριτηρίων. Στις περιοχές αυτές η εγκατάσταση αιολικών επιτρέπεται μόνο εφόσον υπάρχει εγκεκριμένη περιβαλλοντική μελέτη που τεκμηριώνει τη δυνατότητα ανάπτυξης του έργου και παράλληλα διαπιστώνεται επαρκές αιολικό δυναμικό, της τάξης των 7,5 m/s.

Οι προβλέψεις για τα αιολικά σε νησιά μικρότερα των 300 τ.χλμ.
Αντίστοιχα, σε ό,τι αφορά την εγκατάσταση αιολικών σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ., διατηρείται ακόμη ένας «κόφτης», εκτός εάν τα έργα εξυπηρετούν αποκλειστικά δημόσιες υποδομές, όπως εγκαταστάσεις αφαλάτωσης, ή κρίνονται αναγκαία για την ασφάλεια του ηλεκτρικού συστήματος, ανεξαρτήτως του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της εγκατάστασης. Η αγορά έχει ζητήσει να μειωθεί το σχετικό όριο στα 100 τ.χλμ., ωστόσο μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να υπάρχει πρόθεση αποδοχής του αιτήματος. Με τη συγκεκριμένη διάταξη, στην πράξη αποκλείονται από την εγκατάσταση αιολικών μονάδων οι Κυκλάδες, με εξαίρεση τη Νάξο και την Άνδρο, ενώ συνολικά από την απαγόρευση εξαιρούνται μόλις 11 νησιά.

Εκεί όπου, σύμφωνα με πηγές του ΥΠΕΝ, ενδέχεται να υπάρξει κάποια προσαρμογή είναι ο περιορισμός που αφορά τις δημοτικές ενότητες με χαμηλό αιολικό δυναμικό, κάτω από τα 4 m/s. Με το υφιστάμενο όριο, αποκλείεται ουσιαστικά περίπου η μισή χώρα από την ανάπτυξη νέων αιολικών έργων. Αυτό που εξετάζεται είναι το ενδεχόμενο να προβλεφθεί εξαίρεση για υποπεριοχές εντός αυτών των ζωνών, εφόσον τεκμηριώνεται ότι διαθέτουν επαρκές αιολικό δυναμικό.

Πηγές της αγοράς εκτιμούν ότι, εφόσον το σχέδιο παραμείνει ως έχει, ακόμη και στο ζήτημα των νησιών όπου υπήρχαν προσδοκίες για μεγαλύτερη ευελιξία, θα σταλεί αρνητικό μήνυμα προς τους επενδυτές για τη συνέχεια. Όπως επισημαίνουν, ακόμη και στο πιο ανεκτό σενάριο τα έργα ενδέχεται να υλοποιηθούν, αλλά με υψηλότερο κόστος, ενώ οι στόχοι που έχει θέσει η πολιτεία για τη διείσδυση των ΑΠΕ πιθανότατα θα επιτευχθούν. Ωστόσο, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ο παράγοντας των τοπικών αντιδράσεων και το κατά πόσο αυτές θα ενισχυθούν μετά την ψήφιση του νέου χωροταξικού πλαισίου, δημιουργώντας πρόσθετες δυσκολίες στην αδειοδοτική και επενδυτική διαδικασία.

Υπενθυμίζεται πως σήμερα, υπάρχουν 18GW έργων ΑΠΕ σε λειτουργία, περίπου 15GW με όρους σύνδεσης και περίπου 45GW που έχουν ΑΕΠΟ. Αυτά τα έργα δεν θα υποστούν τροποποιήσεις με βάση τις προβλέψεις του νέου σχεδιασμού. Από την άλλη, υπάρχουν 37GW που περιμένουν να πάρουν άδεια και θα πρέπει να ακολουθήσουν τους περιορισμούς. Πρόκειται για έργα τα οποία έχουν μόνο βεβαίωση παραγωγού. Από αυτά, τα 21GW είναι φωτοβολταϊκά και τα 16GW αιολικά.

Πηγή: energygame.gr

Ποιες αλλαγές στο Ειδικό Χωροταξικό των ΑΠΕ εξετάζει το ΥΠΕΝ

Το μεγαλύτερο μέρος των πόρων κατευθύνεται στην Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας, γεγονός που καταδεικνύει ότι το Υπερταμείο αναλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο στην προετοιμασία της μετάβασης.
Οι τελευταίες κινήσεις του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στον απόηχο των αποκαλύψεων για τα κυκλώματα στις Υπηρεσίες Δόμησης, δείχνουν ότι η μεταρρύθμιση περνά πλέον από τη φάση των εξαγγελιών στη φάση της υλοποίησης. Προ ημερών, η ένταξη του έργου «Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Κτηματολόγιο των Υπηρεσιών Δόμησης» στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, με προϋπολογισμό 6,2 εκατ. ευρώ, αποτελεί το πρώτο διοικητικό βήμα για τη δημιουργία του νέου συστήματος που θα αναλάβει την έκδοση οικοδομικών αδειών και τον έλεγχο της δόμησης σε πανελλαδικό επίπεδο.

Το μεγαλύτερο μέρος των πόρων κατευθύνεται στην Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας, γεγονός που καταδεικνύει ότι το Υπερταμείο αναλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο στην προετοιμασία της μετάβασης. Η αποστολή του αφορά την οργανωτική και τεχνική υποστήριξη μιας μεταρρύθμισης που το ΥΠΕΝ χαρακτηρίζει ως μία από τις σημαντικότερες των τελευταίων δεκαετιών στον τομέα της πολεοδομίας.

Ο κυβερνητικός σχεδιασμός για τις πολεοδομίες
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, οι σημερινές Υπηρεσίες Δόμησης θα αντικατασταθούν σταδιακά από νέα Κέντρα Δόμησης που θα λειτουργούν στο πλαίσιο του Ελληνικού Κτηματολογίου. Στο υπουργείο υποστηρίζουν ότι το υφιστάμενο μοντέλο έχει εξαντλήσει τα όριά του. Υπάρχουν υπηρεσίες που λειτουργούν με σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, άλλες που αδυνατούν να ανταποκριθούν στον όγκο των υποθέσεων και πολλές περιπτώσεις όπου η ερμηνεία της νομοθεσίας διαφοροποιείται ανάλογα με την περιοχή. Η κεντρική διοίκηση εκτιμά ότι μέσω ενός ενιαίου φορέα θα επιτευχθεί ταχύτερη έκδοση αδειών, καλύτερος έλεγχος των διαδικασιών και μεγαλύτερη διαφάνεια.

Παράλληλα, η επιτάχυνση των διαδικασιών για τη μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης στο Ελληνικό Κτηματολόγιο έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι πολεοδομικές υπηρεσίες βρίσκονται στο επίκεντρο σοβαρών υποθέσεων διαφθοράς. Η προώθηση του σχεδίου μεταφοράς των Υπηρεσιών Δόμησης στο Ελληνικό Κτηματολόγιο συμπίπτει χρονικά με τη νέα μεγάλη υπόθεση διαφθοράς που αποκαλύφθηκε το προηγούμενο διάστημα σε πολεοδομικές υπηρεσίες της Αττικής.

Οι αποκαλύψεις για κύκλωμα που φέρεται να δρούσε σε πολεοδομίες επανέφεραν στο προσκήνιο τη συζήτηση για τις χρόνιες παθογένειες του συστήματος. Υπό αυτό το πρίσμα, κυβερνητικά στελέχη προβάλλουν την ανάγκη δημιουργίας ενός ενιαίου ψηφιοποιημένου μηχανισμού ελέγχου της δόμησης, ενώ η αυτοδιοίκηση αντιτείνει ότι τα φαινόμενα διαφθοράς δεν αντιμετωπίζονται με την αφαίρεση αρμοδιοτήτων από τους δήμους αλλά με ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και επαρκή στελέχωση των υπηρεσιών.

Οι δημοτικοί άρχοντες αντιμετωπίζουν με καχυποψία το σχέδιο. Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας έχει ήδη διατυπώσει την αντίθεσή της στη μεταφορά των αρμοδιοτήτων, υποστηρίζοντας ότι η δόμηση αποτελεί κατεξοχήν τοπική υπόθεση, η οποία συνδέεται άμεσα με τον πολεοδομικό σχεδιασμό, τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και τη λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών. Πέρα από την πολιτική διάσταση, οι δήμοι θέτουν και πρακτικά ερωτήματα. Ζητούν απαντήσεις για το μέλλον των εργαζομένων στις ΥΔΟΜ, για τον τρόπο με τον οποίο θα μεταφερθούν αρχεία και εκκρεμείς υποθέσεις, καθώς και για το αν το Κτηματολόγιο διαθέτει την αναγκαία τεχνογνωσία ώστε να αναλάβει ένα τόσο σύνθετο αντικείμενο.

Αντιδράσεις εκφράζονται και από τον τεχνικό κόσμο. Συνδικαλιστικοί φορείς μηχανικών έχουν υποστηρίξει ότι το Κτηματολόγιο δημιουργήθηκε για διαφορετικό σκοπό και ότι η πολεοδομική λειτουργία απαιτεί εξειδικευμένο θεσμικό και διοικητικό πλαίσιο. Στις παρεμβάσεις τους επισημαίνουν ότι η αντιμετώπιση των προβλημάτων των ΥΔΟΜ θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσω στελέχωσης και εκσυγχρονισμού των υφιστάμενων υπηρεσιών, χωρίς να απαιτείται πλήρης μεταφορά αρμοδιοτήτων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, αρμόδιων πηγών, δεν αποκλείεται προς τα τέλη του έτους πιλοτική λειτουργία των πρώτων νέων δομών πριν από τη γενικευμένη εφαρμογή του συστήματος. Ο χρονικός ορίζοντας που έχει τεθεί οδηγεί σταδιακά προς το 2027, οπότε και αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η μετάβαση στο νέο καθεστώς.

Πηγή: ot.gr

Πολεοδομίες: Το σχέδιο μεταφοράς στο Κτηματολόγιο και οι αντιδράσεις

Επτά μήνες μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) και περίπου τρεις μήνες μετά τη σχετική ρύθμιση του ΥΠΕΝ, η οποία έχει ήδη διαβιβαστεί στο ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο για επεξεργασία, οι πρώτες ενδείξεις από δήμους που είχαν ανοίξει το ζήτημα του ΝΟΚ είναι ενθαρρυντικές. Αυτό που όπως τονίζουν απομένει σήμερα είναι η έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος, που θα ενεργοποιήσει πλήρως το νέο θεσμικό πλαίσιο και θα ξεκαθαρίσει το τοπίο για τις οικοδομικές άδειες που βαρύνονται με δικαστικές εμπλοκές, αλλά και τη φιλοσοφία του περιβαλλοντικού ισοδύναμου που αποτελεί διάταξη που κάποιες πλευρές περιμένουν την τελική κρίση του ΣτΕ για να δουν με ποιον τρόπο θα εφαρμοστεί.

Αρμόδιες πηγές του ΥΠΕΝ εκτιμούν πάντως ότι το τελικό κείμενο θα έχει λάβει έγκριση από το ΣτΕ εντός Σεπτεμβρίου, θεωρώντας ότι η ρύθμιση (εκτός απροόπτου) θα πάρει την οριστική της μορφή όπως έχει προταθεί από το ΥΠΕΝ και έχει ψηφιστεί από τη Βουλή με τροπολογία. Μέχρι σήμερα, πάντως, η αγορά δείχνει ορατά σημάδια ανάκαμψης παρά τα πρόσφατα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, τα οποία αποτυπώνουν επιβράδυνση του ρυθμού έκδοσης οικοδομικών αδειών στο πρώτο τετράμηνο του 2025, με την οικοδομή να καταγράφει μείωση κατά 26,4% σε σχέση με πέρυσι, συνεχίζοντας την πτωτική τάση που ξεκίνησε από τις αρχές του έτους. Η μείωση αυτή ξεπέρασε το 40% στην επιφάνεια και κατά 32,8% στον όγκο των κτιρίων σε σχέση με την περίοδο Ιανουαρίου – Απριλίου 2024.

Διαβάστε περισσότερα στο newmoney.gr

Πηγή: newmoney.gr

Restart για την οικοδομή μετά τη νέα νομοθετική ρύθμιση και τις τροποποιήσεις στον ΝΟΚ

Η υπόθεση της μεταλλικής πεζογέφυρας στον Τριαντενό ποταμό εξελίχθηκε σε ένα πλήρες θεσμικό θρίλερ, με πολλαπλές προεκτάσεις και βαρύτατες συνέπειες. Όλα ξεκίνησαν μετά την καθαίρεση αυθαίρετης γέφυρας από σκυρόδεμα σε ξενοδοχειακή μονάδα στην Ιαλυσό μετά τις πλημμύρες της θεομηνίας Bora, αλλά και με τη δημοσιότητα που έλαβε η τοποθέτηση άλλης μεταλλικής σε αντικατάστασή της.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ενεργοποίησε έκτακτα μηχανισμούς ελέγχου, κινητοποιώντας μικτό κλιμάκιο υπό την εποπτεία της Γενικής Διεύθυνσης Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών.
Το κλιμάκιο, με επικεφαλής την κα Αθανασία Λαζάρου – Δήμα, διενήργησε από την 26η Μαϊου 2025 εντατική αυτοψία στο ξενοδοχείο, παρουσία στελεχών της Οικονομικής Αστυνομίας, υπηρεσιακών παραγόντων της Κτηματικής Υπηρεσίας Δωδεκανήσου και με τη συνδρομή της τοπικής αστυνομίας.
Από τις πρώτες κιόλας ημέρες, ο έλεγχος αποκάλυψε ευρήματα που ξεπερνούσαν κατά πολύ το αρχικό ζήτημα της πεζογέφυρας.

Χωρίς άδεια, χωρίς μελέτες, χωρίς οριοθέτηση
Η κατασκευή της πεζογέφυρας, η οποία φέρεται να εξυπηρετούσε επισκέπτες και προσωπικό του ξενοδοχείου, έγινε χωρίς καμία από τις απαιτούμενες διαδικασίες. Δεν υπήρξε υδραυλική μελέτη, όπως επιβάλλεται για κάθε έργο που παρεμβαίνει σε φυσικό ρέμα. Δεν υπήρχε στατική μελέτη, ούτε άδεια ανέγερσης. Επιπλέον, δεν είχε προηγηθεί οριοθέτηση της κοίτης του ποταμού, κάτι που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για κάθε τεχνικό έργο σε υδατόρεμα σύμφωνα με την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Το γεγονός ότι η πεζογέφυρα τοποθετήθηκε στο ίδιο ακριβώς σημείο όπου, λίγους μήνες πριν, είχε κατεδαφιστεί προγενέστερη κατασκευή εξαιτίας πλημμυρικού κινδύνου, ενίσχυσε τις επιφυλάξεις των ελεγκτών και ανέβασε τον βαθμό κινδύνου. Όπως διαπιστώθηκε, η μεταλλική κατασκευή έχει προσαρτημένη ράμπα που εκτείνεται σε δημόσιο χώρο, χωρίς κανέναν έλεγχο ή τεχνική τεκμηρίωση. Πρόκειται, σύμφωνα με τους επιθεωρητές, για κατασκευή παράνομη, πρόχειρη και εν δυνάμει επικίνδυνη για την ασφάλεια των διερχόμενων και των παρόχθιων κατοίκων.

Το έγγραφο του Δήμου και η παραπομπή σε ΕΔΕ
Η κατάσταση περιπλέχθηκε ακόμη περισσότερο όταν αποκαλύφθηκε η ύπαρξη εγγράφου από τη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων του Δήμου Ρόδου, ημερομηνίας 7 Απριλίου 2025. Το έγγραφο ενέκρινε την «προσωρινή τοποθέτηση της πεζογέφυρας» για τη θερινή περίοδο, αποποιούμενο ωστόσο κάθε ευθύνη για την ποιότητα ή τη στατικότητα της κατασκευής. Το σημείο αυτό πυροδότησε νέα ερωτήματα για τη νομιμότητα της συναίνεσης του Δήμου και την εσωτερική αλληλογραφία που οδήγησε στην έκδοση του εγγράφου.
Ο δήμαρχος Ρόδου, κ. Αλέξανδρος Κολιάδης, διέταξε τη διενέργεια Ένορκης Διοικητικής Εξέτασης, με στόχο να εντοπιστούν τυχόν πειθαρχικές ή διοικητικές ευθύνες υπηρεσιακών παραγόντων.

Το πόρισμα που αλλάζει τα δεδομένα
Η έκθεση ελέγχου του μικτού κλιμακίου ολοκληρώθηκε και υποβλήθηκε για τα περαιτέρω στις συναρμόδιες υπηρεσίες. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το πόρισμα χαρακτηρίζεται εξαιρετικά επιβαρυντικό. Δεν αφορά μόνο την πεζογέφυρα. Αφορά συνολικά την πολεοδομική νομιμότητα του ξενοδοχειακού συγκροτήματος, καθώς διαπιστώθηκαν σοβαρότατες υπερβάσεις στη δόμηση που δεν είχαν δηλωθεί κατά την υπαγωγή της επιχείρησης στον νόμο περί αυθαιρέτων.
Καταγράφηκαν αυθαίρετες κατασκευές σε κοινόχρηστο χώρο, κτίσματα εκτός εγκεκριμένου περιγράμματος, πρόσθετοι όροφοι και βοηθητικές εγκαταστάσεις που δεν συμπεριλήφθηκαν ποτέ στους φακέλους τακτοποίησης. Οι επιθεωρητές τεκμηριώνουν με φωτογραφίες, σχέδια και επιτόπια μέτρηση ότι η επιχείρηση λειτουργεί επί σειρά ετών με σημαντικό αριθμό μη νομιμοποιημένων επιφανειών.

Τα πρόστιμα: τι προβλέπει η νομοθεσία και τι επιβλήθηκε
Το μικτό κλιμάκιο κατέληξε σε καταλογισμό προστίμων. Επιβλήθηκε σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες πρόστιμο ανέγερσης ύψους 5.600.000 ευρώ για αυθαίρετα κτίσματα και πρόσθετες εγκαταστάσεις χωρίς οικοδομική άδεια, καθώς και πρόστιμο διατήρησης ύψους περίπου 2.700.000 ευρώ, για τη συνέχιση της λειτουργίας των αυθαιρέτων αυτών επιφανειών.

Το συνολικό ύψος των προστίμων είναι ένα από τα υψηλότερα ποσά που έχουν επιβληθεί τα τελευταία χρόνια σε τουριστική επιχείρηση του Αιγαίου.
Η επιχείρηση έχει δικαίωμα προσφυγής ενώπιον του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων.

Εκθεση-καταπέλτης από το ΥΠΕΝ για το ξενοδοχείο με την πεζογέφυρα στην Ιαλυσό

Χθες μάλιστα, σε ειδική συνάντηση στο Μαξίμου, στο επίκεντρο της συζήτησης τέθηκε το ζήτημα της εξυγίανσης των πολεοδομιών και η προοπτική μεταφοράς τους στο ΥΠΕΝ. Επίσης, για αύριο έχει προγραμματιστεί συνάντηση των μελών της Ειδικής Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής για τη σύνταξη του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, η οποία πιθανώς θα είναι και η τελευταία καθώς στο τέλος Ιουλίου θα πρέπει να παραδώσουν το σχετικό κείμενο στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου.

Απομάκρυνση πολεοδομιών από τους δήμους
Όσον αφορά στο ζήτημα των πολεοδομιών, η απομάκρυνσή τους από την εποπτεία των δήμων είχε τεθεί ως προοπτική όταν άρχισαν να εντοπίζονται θύλακες ανομίας σε διάφορες υπηρεσίες δόμησης ανά τη χώρα, από τη Χαλκιδική έως και τη Ρόδο. Ωστόσο, η μετάβασή τους διοικητικά στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) συναντά διάφορα εμπόδια ρυθμιστικά και κανονιστικά, όπως είναι η μεταφορά της μισθοδοσίας των υπαλλήλων τους, αλλά και τις αντιδράσεις της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ).

Χθες μάλιστα, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ κ. Λάζαρος Κυρίζογλου σε συνάντησή του με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρο Παπασταύρου παρέδωσε και σχετικό υπόμνημα. Άλλωστε σε πρόσφατη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης είχε εκφραστεί ομόφωνη αντίθεση των δημοτικών αρχόντων σε κάθε προσπάθεια μεταφοράς των Υπηρεσιών Δόμησης εκτός των δήμων. Όπως είχε επισημανθεί, οι πολεοδομίες ανήκουν στην πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση, θεσμικά, επιχειρησιακά και λειτουργικά και ότι αυτό που απαιτείται είναι η στήριξη, ενίσχυση και στελέχωσή τους και όχι η αφαίρεση αρμοδιότητας. Πάντως, μια πρόταση που έχει τεθεί ως εναλλακτική είναι οι Υπηρεσίες Δόμησης να παραμείνουν υπό το Υπουργείο Εσωτερικών που εποπτεύει τους δήμους, αλλά να περάσουν στη δευτεροβάθμια αυτοδιοίκηση, δηλαδή στις 13 Περιφέρειες της χώρας.

Σε κάθε περίπτωση, δραστική παρέμβαση από την κυβέρνηση και το ΥΠΕΝ στον τρόπο με τον οποίο θα εκδίδονται οι άδειες δόμησης, είχε προαναγγείλει στις αρχές Ιουνίου ο πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης σε εκδήλωση για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης δημόσιων υπηρεσιών από τους πολίτες, στην οποία οι πολεοδομίες βαθμολογήθηκαν… κάτω από τη βάση. Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε τότε, «το σύστημα αυτό έχει φτάσει πια στα όριά του και πρέπει να αναμορφωθεί με τρόπο πολύ πιο δραστικό».

Κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας
Παράλληλα, αύριο στη συνεδρίαση της Ειδικής Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής για τη σύνταξη Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας στο ΥΠΕΝ εκτιμάται ότι θα «κλειδώσει» η τελική πλήρης κωδικοποίησης της σχετικής νομοθεσίας. Η Επιτροπή είχε συσταθεί τον Ιούνιο του 2020 και είχε ολοκληρώσει το έργο της το 2024. Όμως, επειδή μεσολάβησε η έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος για την οριοθέτηση των οικισμών και ορισμένες άλλες πολεοδομικές ρυθμίσεις, ο κ. Παπασταύρου συγκάλεσε και πάλι την Επιτροπή δίνοντάς της περιθώριο έως τα τέλη του μήνα για να προσθέσει το νέο υλικό.

Τότε, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ θα πάρει στα χέρια της το νέο κείμενο, το οποίο στη συνέχεια θα «φορτωθεί» σε μια ψηφιακή πύλη η οποία θα εμπλουτίζεται διαρκώς με οποιαδήποτε νέα ρύθμιση προκύπτει. Έτσι οι επαγγελματίες του τεχνικού και νομικού κόσμου αλλά και ο απλός πολίτης που μπορεί να ενδιαφέρεται δεν θα χάνονται στον… λαβύρινθο της πολεοδομικής και χωροταξικής νομοθεσίας (αλλαγές διατάξεων, προσθήκες, τροποποιήσεις και καταργήσεις ρυθμίσεων) η οποία αποτελεί σήμερα «γόνιμο» έδαφος για τη διαφθορά καθώς συχνά οι εγκρίσεις και οι αποφάσεις των υπαλλήλων στις πολεοδομίες αποτελούν μια υποκειμενική επιλογή στη διακριτική ευχέρεια κάθε υπαλλήλου.

Πηγή: ot.gr

Πολεοδομίες: Ξεκαθάρισμα εκκρεμοτήτων από Μαξίμου και ΥΠΕΝ – Απομάκρυνση πολεοδομιών από τους Δήμους

Για τα νέα οικόπεδα το υπουργείο θεσμοθετεί δύο ζώνες:

Στους μεν οικισμούς έως 700 κατοίκους εντάσσει απευθείας τις επίμαχες περιοχές με πρόσχημα την πληθυσμιακή ενίσχυσή τους.
Στους δε οικισμούς άνω των 700 κατοίκων επαναφέρει τις παρεκκλίσεις στην εκτός σχεδίου δόμηση.
Η πολυαναμενόμενη ρύθμιση κατατέθηκε χθες σε σχέδιο νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος που αφορά το βιομεθάνιο.

Πρόκειται για το αποτέλεσμα των πιέσεων που άσκησαν βουλευτές της κυβέρνησης, με τους βουλευτές της αντιπολίτευσης στο ίδιο μήκος κύματος να κατηγορούν όλοι μαζί εν χορώ το υπουργείο Περιβάλλοντος για αναλγησία που συμμορφώθηκε με τις αποφάσεις του ΣτΕ. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ρύθμιση παρουσιάστηκε χθες από τον ίδιο τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος είχε παρέμβει προσωπικά ζητώντας από το υπουργείο να συνδέσει τη δυνατότητα επέκτασης των οικισμών με πληθυσμιακά κριτήρια.

«Για να το πούμε με απλά λόγια, για όλους τους οικισμούς κάτω των 700 κατοίκων, πρακτικά τη συντριπτική πλειοψηφία των οικισμών της χώρας, ουσιαστικά θα διατηρηθούν τα υφιστάμενα όρια, όπως αυτά χαράχθηκαν πριν από κάποιες δεκαετίες. Αρα δεν αλλάζει απολύτως τίποτα», δήλωσε χθες ο πρωθυπουργός.

«Και για εκείνους τους οικισμούς μεταξύ 700 και 2.000 κατοίκων θα δημιουργηθεί ένα ευέλικτο εργαλείο, το οποίο θα επιτρέπει τη δόμηση και στα τμήματα που καταλαμβάνουν την υφιστάμενη ζώνη Γ, με μεγαλύτερη ευελιξία από αυτήν που προβλέπεται σήμερα στην εκτός σχεδίου δόμηση. Οπότε για ένα πολύ μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της υπαίθρου λύνεται μια σημαντική αβεβαιότητα», κατέληξε. Να σημειωθεί ότι το υπουργείο εκτιμά πως οι οικισμοί κάτω των 700 κατοίκων είναι περισσότερο από το 90% των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, την κατηγορία δηλαδή που η ρύθμιση αφορά.

Σύμφωνα με τη ρύθμιση, για τους μεν οικισμούς έως 700 κατοίκους η ζώνη που καλυπτόταν κάποτε από τα όρια των νομαρχών (που κρίθηκαν αντισυνταγματικά) μετονομάζεται «κατά παρέκκλιση» σε «ζώνη ανάπτυξης οικισμών».

Σε αυτή τη ζώνη, «άρτια θεωρούνται τα οικόπεδα με ελάχιστο εμβαδόν αρτιότητας από 500 τ.μ. έως 2.000 τ.μ. και πρόσωπο ελάχιστου μήκους 10 μέτρων σε κοινόχρηστη οδό.

Το εμβαδόν αρτιότητας και το ελάχιστο μήκος προσώπου σε κοινόχρηστη οδό εξειδικεύονται με το προεδρικό διάταγμα οριοθέτησης κάθε οικισμού, λαμβάνοντας υπόψη εκείνα που θεωρούνται τα πλέον αντιπροσωπευτικά του χαρακτήρα και της διαμορφωμένης κατάστασης», αναφέρει η ρύθμιση.

Οσα οικόπεδα θεωρούνταν οικοδομήσιμα με το παλαιό καθεστώς, παραμένουν οικοδομήσιμα – Για τα νέα οικόπεδα, το υπουργείο θεσμοθετεί δύο ζώνες.
Η ζώνη δημιουργείται «για την υποστήριξη και ενίσχυση του περιφερειακού δικτύου οικισμών, προσαρμοσμένου στα σύγχρονα πρότυπα βιώσιμης ανάπτυξης»: Είναι προφανές ότι το πληθυσμιακό όριο των 700 κατοίκων τίθεται προσχηματικά, καθώς δεν αφορά συγκεκριμένες περιοχές της Ελλάδας με σημαντική εγκατάλειψη της υπαίθρου (λ.χ. Δυτική Μακεδονία), ούτε η επέκταση των οικισμών χωρίς πολεοδόμηση έχει κάποια σχέση με τη βιώσιμη ανάπτυξη. Είναι χαρακτηριστικό ότι ελάχιστοι οικισμοί στις τουριστικές περιοχές έχουν σημαντικό μόνιμο πληθυσμό – και οι πιέσεις για την οικοδόμησή τους αφορούν κατά βάσιν την ανέγερση δεύτερης κατοικίας.

Για τους δε μεγαλύτερους οικισμούς (701-2.000 κάτοικοι), η παλαιά ζώνη μετονομάζεται σε «περιοχή ειδικών χρήσεων». Πρόκειται για ένα «κέλυφος» για την επαναφορά των παρεκκλίσεων στην εκτός σχεδίου δόμηση, καθώς θα επιτρέπεται η οικοδόμηση σε οικόπεδα 2-4 στρεμμάτων, με πρόσωπο 15 μέτρων σε κοινόχρηστη οδό. Οι όροι δόμησης και σε αυτή τη ζώνη θα εξειδικεύονται μέσω του πολεοδομικού σχεδίου.

Κίνηση-ματ
Ολα αυτά όμως αφορούν τα νέα οικόπεδα. Με μια «κίνηση-ματ» το ΥΠΕΝ ορίζει πως ό,τι θεωρείτο οικοδομήσιμο με τα όρια των νομαρχών, θα εξακολουθήσει να θεωρείται οικοδομήσιμο. Οπως αναφέρει η ρύθμιση, τα οικόπεδα «που είχαν δημιουργηθεί νομίμως με βάση προϊσχύουσες διατάξεις ή με βάση τα ορισθέντα μεγέθη σε προγενέστερη πράξη οριοθέτησης του οικισμού, θεωρούνται άρτια και οικοδομήσιμα εφόσον έχουν το ελάχιστο πρόσωπο σε κοινόχρηστη οδό».

Αυτό σημαίνει ότι η προσαρμογή στη νομολογία του ΣτΕ πηγαίνει στον κάλαθο των αχρήστων, ενώ η χάραξη των νέων ζωνών από τους μελετητές των πολεοδομικών σχεδίων θα έχει μόνο τυπικό χαρακτήρα, αφού στην πράξη θα εξακολουθήσει το υφιστάμενο καθεστώς. Το ερώτημα βέβαια είναι αν με αυτή την (ψηφοθηρικού χαρακτήρα) ρύθμιση το υπουργείο θα λύσει το θέμα ή απλώς θα μπλοκάρει όλα τα πολεοδομικά σχέδια, όταν αυτά έρθει η ώρα να φθάσουν στο ΣτΕ για προδικαστικό έλεγχο (καθώς το ΣτΕ δύσκολα θα δεχθεί μια τόσο χοντροκομμένη παράκαμψη της νομολογίας).

Πηγή: kathimerini.gr

Οι όροι δόμησης στους μικρούς οικισμούς – Τι προβλέπει η ρύθμιση του ΥΠΕΝ

Βασικός κανόνας της νέας πολιτικής είναι η ασφάλεια δικαίου για τους πολίτες που εξέδωσαν νόμιμα τις οικοδομικές άδειες, η προστασία του περιβάλλοντος, χωρίς όμως να μετατρέπεται σε βαρίδι για την οικιστική και οικονομική ανάπτυξη, καθώς και η εναρμόνιση με τις αποφάσεις του ΣτΕ προκειμένου οι ρυθμίσεις να είναι πολλαπλά θωρακισμένες και χωρίς να κινδυνεύουν από ένα νέο κύμα προσφυγών στο μέλλον.

Στο πλαίσιο αυτό, η νέα πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ επιδιώκει να θεσπίσει ένα όσο γίνεται πιο στιβαρό νομοθετικό πλαίσιο, με βάση το οποίο:

α) Εξασφαλίζεται ένας προστατευτικός πυρήνας αδειών για όσους έχουν εξασφαλίσει έναρξη εργασιών μέχρι τις 11 Δεκεμβρίου, οι οποίοι έχουν το δικαίωμα να χτίσουν με βάση τα κίνητρα του ΝΟΚ.

β) Χορηγείται κατά προτεραιότητα άμεση αναθεώρηση οικοδομικών αδειών για όσους δεν έκαναν έναρξη εργασιών μέχρι την 11η Δεκεμβρίου, με επιστροφή όλων των φόρων, παραβόλων και εισφορών που έχουν καταβάλει για τα πρόσθετα τετραγωνικά που προβλέπει η οικοδομική τους άδεια.

γ) Θεσπίζεται η έννοια του περιβαλλοντικού ισοδύναμου για δημοτικές ενότητες ή δήμους προκειμένου να αντισταθμιστεί η περιβαλλοντική ζημιά που προκύπτει λόγω των μπόνους του ΝΟΚ.

δ) Το περιβαλλοντικό ισοδύναμο θα καταβάλλεται εν είδει οικονομικού αντιτίμου από τους κατόχους αδειών για τα τετραγωνικά που προσαυξάνονται σε μια οικοδομική άδεια λόγω των κινήτρων του οικοδομικού κανονισμού και θα αφορά τόσο κατόχους αδειών που έχουν εκκρεμοδικίες (προσφυγές στα δικαστήρια για ακύρωση άδειας), αλλά και όσες άδειες υπόκεινται σε χρηματοδοτικά εργαλεία (ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης κ.ά.)

ε) Ανευ καταβολής αντιτίμου θα προχωρήσουν οι άδειες που αφορούν στρατηγικές επενδύσεις (ΕΣΧΑΣΕ – ΕΣΧΑΔΑ) όπως η επένδυση στο Ελληνικό, καθώς επίσης και τα διατηρητέα κτίρια.

Σημαντική επισήμανση για το μέλλον του ΝΟΚ αποτελεί «το κλείσιμο ματιού» της απόφασης του ΣτΕ για τα μπόνους. Το Συμβούλιο της Επικρατείας κρίνει με την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας ότι η προσθήκη ύψους και συντελεστή δεν συνιστά «ζημιά» εφόσον προβλέπεται από τον πολεοδομικό σχεδιασμό και δεν αποτελεί οριζόντια ρύθμιση. Αυτό αφήνει ανοικτή τη δυνατότητα τροποποιήσεων του πολεοδομικού σχεδιασμού ώστε να συμπεριλάβουν τα έξτρα μπόνους του ΝΟΚ που θα επιτρέψουν την αύξηση της δόμησης, εφόσον κρίνεται ότι εξυπηρετεί κάποια ανάγκη.

Η ρύθμιση

Η νέα ρύθμιση του ΥΠΕΝ θα περάσει με τροπολογία που θα κατατεθεί σε νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης, το οποίο αναμένεται να διαβιβαστεί στη Βουλή τη μεθεπόμενη εβδομάδα και στη συνέχεια θα θεσπιστεί με Προεδρικό Διάταγμα για να περάσει από τον έλεγχο του ανώτατου δικαστηρίου.
Στόχος της κυβέρνησης είναι να ψηφιστεί έως τα τέλη του μήνα και να τεθεί σε άμεση εφαρμογή, προκειμένου να εξειδικευτούν με σαφήνεια οι νέοι όροι δόμησης τόσο για εκείνους που θα καταφέρουν να χτίσουν με τα κίνητρα του ΝΟΚ όσο και για εκείνους που οι αποφάσεις του ΣτΕ δεν τους δικαιώνουν και οφείλουν να ακολουθήσουν νέους κανόνες για να είναι νόμιμες οι οικοδομικές τους άδειες.

Στόχος του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου αλλά και του υφυπουργού Νίκου Ταγαρά είναι να μην χαθεί άλλος χρόνος στην αποκατάσταση της ομαλότητας στην αγορά, καθώς η απόφαση του ΣτΕ για τον ΝΟΚ έχει παγώσει επί μήνες την οικοδομική δραστηριότητα, λόγω της ασάφειας και της μεγάλης αβεβαιότητας που έχει δημιουργήσει για την επόμενη μέρα. Με το νέο πλαίσιο, η κυβέρνηση χαράσσει με σαφήνεια τον οδικό χάρτη και δίνει όλα τα αναγκαία εργαλεία που χρειάζονται οι ιδιοκτήτες ακινήτων για να προχωρήσουν στα επόμενα βήματα.

Το φρένο που έχει μπει στην οικοδομή καταδεικνύουν άλλωστε και τα τελευταία στατιστικά της ΕΛΣΤΑΤ, που δείχνουν τη μεγάλη βουτιά κατά 37% των οικοδομικών αδειών για τον Ιανουάριο, εικόνα που δεν αναμένεται να αντιστραφεί ούτε και για τους επόμενους μήνες, μέχρι τουλάχιστον να αφομοιώσει η αγορά τα νέα μέτρα και να ξαναπάρει μπρος η οικοδομική δραστηριότητα.

Κατηγορίες

Ας δούμε όμως με ποιον τρόπο το ΥΠΕΝ θα βγάλει από την πολύμηνη καραντίνα την οικοδομική δραστηριότητα, ποιοι θα διατηρήσουν τα προνόμια των μπόνους, ποιοι θα τα χάσουν και θα χρειαστεί να πληρώσουν για να δομήσουν με βάση τις άδειες που έχουν εκδώσει, αλλά και πώς οι οικοδομικές άδειες με κίνητρα του ΝΟΚ θα μπορέσουν να ξεπεράσουν τον νομικό σκόπελο των αποφάσεων του ΣτΕ.

Οριστικά προστατευμένοι από το πλαίσιο των δικαστικών αποφάσεων παραμένουν όσοι έχουν οικοδομική άδεια και έχουν ξεκινήσει εργασίες μέχρι τις 11 Δεκεμβρίου του 2024, οι οποίοι θα μπορούν να εκτελέσουν τις οικοδομικές άδειες με τη χρήση των κινήτρων χωρίς να κινδυνεύουν με ακύρωση των αδειών τους. Για αυτήν την κατηγορία δεν θα χρειαστεί ρύθμιση, καθώς υπάρχουν οι προβλέψεις του ΣτΕ. Ως έναρξη εργασιών θεωρούνται οι εργασίες εκσκαφής μιας οικοδομής, με κριτήρια που θα εμπλουτιστούν από το ΥΠΕΝ με διευρυμένο πλαίσιο από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Αντίθετα, όσοι δεν έχουν εκκινήσει εργασίες μέχρι το συγκεκριμένο χρονικό ορόσημο (της 11ης Δεκεμβρίου κατά το οποίο δημοσιεύτηκε η περίληψη της απόφασης του ΣτΕ), για να μπορέσουν να χτίσουν θα πρέπει να προχωρήσουν σε αναθεώρηση της οικοδομικής άδειας προκειμένου να αφαιρέσουν από αυτή στοιχεία της οικοδομής (π.χ. πατάρια, δώμα) που η δικαστική απόφαση έχει κρίνει αντισυνταγματικά. Κατά το ΣτΕ, αντισυνταγματικός είναι ο μη συνυπολογισμός στον συντελεστή δόμησης των παταριών και του κτίσματος έως 35 τ.μ. στο δώμα, καθώς και η εξομοίωση της πισίνας με φυτεμένη επιφάνεια που πρέπει να προσμετρώνται στον συντελεστή δόμησης. Μάλιστα, από την επικείμενη ρύθμιση του ΥΠΕΝ, οι διατάξεις αυτές καταργούνται από τον ΝΟΚ ως ένδειξη πλήρους εναρμόνισης με το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Γι’ αυτή την κατηγορία, το ΥΠΕΝ, ως αναγνώριση της πολύμηνης ταλαιπωρίας αλλά και της έλλειψης αξιοπιστίας που έχει επιδείξει η διοίκηση σε όσους πολίτες έχτισαν με βάση τις ρυθμίσεις του νόμου, θα προβλέπει ότι καταβληθέντες φόροι, παράβολα και εισφορές για τα τετραγωνικά που θα αφαιρεθούν από την οικοδομική άδεια (για να εναρμονιστούν με τις αποφάσεις) θα τα επιστρέψουν στους ιδιοκτήτες των ακινήτων. Παράλληλα, προβλέπεται ότι δεν θα εισπράττονται πρόσθετοι φόροι ή παράβολα για τις αναθεωρήσεις των αδειών, οι οποίες θα διενεργούνται κατά προτεραιότητα έναντι άλλων αιτήσεων.

Περιβαλλοντικό ισοδύναμο

Τι θα συμβεί όμως για εκείνους που ξεκίνησαν εργασίες μιας οικοδομής που σταμάτησε λόγω προσφυγής ή για όσους είναι στα τελειώματα μιας κατασκευής που επίσης έχει παγώσει λόγω προσφυγής και κινδυνεύουν να αφήσουν κατασκευαστικά «κουφάρια»; Αν και υπηρεσιακοί παράγοντες του ΥΠΕΝ θεωρούν ότι πρόκειται για μια σχετικά μικρή κατηγορία πολιτών, εντούτοις η νέα ρύθμιση τους βάζει σε καθεστώς προστασίας υπό την ομπρέλα του λεγόμενου περιβαλλοντικού ισοδύναμου.

Πρόκειται για μία κατηγορία πολιτών για τους οποίους η κυβέρνηση έρχεται να σταθμίσει την πραγματικότητα από τη στιγμή που έχτισαν νόμιμα, με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο του ΝΟΚ. Γι’ αυτούς τους πολίτες, η ρύθμιση θα προβλέπει την καταβολή ενός περιβαλλοντικού αντιτίμου που θα είναι το αντιστάθμισμα για την περιοχή που έχει προσθέσει τα επιπλέον τετραγωνικά. Κάτι παρεμφερές είχαν θεσπίσει παλιότεροι νόμοι και στην περίπτωση των αυθαιρέτων με μεγάλες περιβαλλοντικές παραβάσεις, χωρίς όμως ποτέ να έχει υλοποιηθεί στην πράξη.
Το περιβαλλοντικό ισοδύναμο θεσπίζεται για την αποκατάσταση της ζημιάς που προκαλούν σε μια περιοχή τα μπόνους του ΝΟΚ και έχει να κάνει με την οικιστική και αστική βελτίωση, στην οποία δίνει μεγάλη σημασία και το ΣτΕ. Τα μέτρα αυτά θα εφαρμόζονται σε επίπεδο δημοτικής ενότητας και επίπεδο δήμου εφόσον αφορούν τα μεγάλα μητροπολιτικά συγκροτήματα Αττικής και Θεσσαλονίκης.

Για παράδειγμα, ο επιπλέον όροφος που χτίστηκε και εμποδίζει τη θέα προς τη θάλασσα μιας γειτονικής οικοδομής, θα μπορεί να αντισταθμιστεί με έναν κοινόχρηστο χώρο ή μια ανάπλαση στην ίδια περιοχή. Θα έχει όμως και οικονομική διάσταση, καθώς θα καταβάλλεται αντιστάθμισμα για τα παραπάνω τετραγωνικά που έχουν χτιστεί και που δεν είναι αποδεκτά από το ΣτΕ, καθώς θεσμοθετήθηκαν όχι με τις ανάγκες μιας περιοχής αλλά με οριζόντιο τρόπο. Το περιβαλλοντικό ισοδύναμο προβλέπεται ότι θα υπολογίζεται επί των τετραγωνικών που κερδίζει μία οικοδομή και έχουν χτιστεί χάριν των μπόνους του ΝΟΚ. Για το περιβαλλοντικό ισοδύναμο θα υπάρξουν και πόροι από το Πράσινο Ταμείο προκειμένου να δημιουργηθεί ένας «κουμπαράς» που θα χρηματοδοτήσει τις δράσεις σε κάθε περιοχή παρέμβασης.

Μια δεύτερη κατηγορία ακινήτων που θα υπόκεινται σε αντίτιμο για περιβαλλοντικό αντιστάθμισμα αφορά τις οικοδομικές άδειες που δεν έκαναν έναρξη εργασιών αλλά έχουν υποβληθεί σε διάφορα χρηματοδοτικά εργαλεία (Ταμείο Ανάκαμψης, ΕΣΠΑ). Οι περιπτώσεις αυτές αφορούν ακίνητα που έχουν υποβάλει σχετικούς φακέλους προς έγκριση στα αρμόδια χρηματοδοτικά προγράμματα, αλλά με βάση τα όσα προέβλεπε ο οικοδομικός κανονισμός πριν καταπέσει στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Για τις άδειες αυτές μπορεί οι ιδιώτες να έχουν προχωρήσει σε κάθετες ιδιοκτησίες και να έχουν μεταβιβάσει σε τρίτους με προσύμφωνα, γεγονός που καθιστά επιβεβλημένη τη ρύθμιση από τον νόμο, προκειμένου να μην εγερθούν αποζημιώσεις.

Η εφαρμογή των μέτρων του περιβαλλοντικού ισοδύναμου για να επιτευχθεί η οικιστική βελτίωση, με βάση το πλαίσιο του υπουργείου, θα γίνει μέσα από ένα ειδικό σχέδιο, το λεγόμενο Ειδικό Σχέδιο Περιβαλλοντικού Ισοδύναμου Αναβάθμισης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ). Το σχέδιο αυτό θα εκπονείται όπου υπάρχουν περιπτώσεις εφαρμογής διατάξεων του ΝΟΚ και θα εξειδικεύει τα μέτρα που θα προβλεφθούν σε μια περιοχή (δηλαδή, κοινόχρηστους χώρους πρασίνου, παρεμβάσεις ανάπλασης κ.ά.) με στόχο την αναβάθμιση του οικιστικού περιβάλλοντος εκεί που βρίσκονται οι άδειες.

Το ΕΣΠΙΑΠ θα εκπονείται από το ΥΠΕΝ με τη χρηματοδότηση του Πράσινου Ταμείου και η ολοκλήρωσή του θα είναι βασική προϋπόθεση για τις άδειες που υπόκεινται σε χρηματοδοτικά εργαλεία. Δεν θα ισχύει το ίδιο για την πρώτη κατηγορία αδειών (π.χ. όσες σταμάτησαν λόγω προσφυγής), καθώς γι’ αυτές θα αρκεί η έναρξη του ειδικού σχεδίου για να προχωρήσουν. Τα χρήματα που θα αντληθούν από τον νέο μηχανισμό θα έρθουν και θα χρηματοδοτήσουν τις περιβαλλοντικές δράσεις. Ο νόμος θα προβλέπει ότι σε οικοδομές που έχουν ολοκληρώσει τον φέροντα οργανισμό (σκελετό της κατασκευής) η επανέκδοση της οικοδομικής άδειας θα γίνεται άμεσα (σ.σ.: υπάρχει πρόβλεψη να ολοκληρώνεται εντός λίγων ημερών) από την έναρξη υλοποίησης του ΕΣΠΙΑΠ. Αντίθετα, σε όσες δεν έχει ολοκληρωθεί ο φέρων οργανισμός, θα απαιτείται η επαναξιολόγηση των φακέλων από τα αρμόδια όργανα του ΥΠΕΝ (ΚΕΣΥΠΟΘΑ, ΚΕΣΑ).

Τα κίνητρα

Η ρύθμιση προβλέπει ότι θα υπάρξουν άλλες δύο κατηγορίες στις οποίες δεν θα «κατεδαφιστούν» τα προνόμια του ΝΟΚ και αυτές είναι τα ειδικά χωροταξικά εργαλεία ΕΣΧΑΣΕ (Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων) και ΕΣΧΑΔΑ (Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημόσιων Ακινήτων), Σχέδια Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης,
Τροποποίηση Ρυμοτομικών Σχεδίων κ.ά. Στα ΕΣΧΑΔΑ ανήκει και η επένδυση του Ελληνικού, η οποία έχει θεσμοθετηθεί με Π.Δ. του 2018, για το οποίο αναμένεται να υπάρξουν ειδικές πρόνοιες από τον νόμο. Η δεύτερη περίπτωση που εξασφαλίζει τα κίνητρα του ΝΟΚ είναι τα διατηρητέα κτίρια. Και οι δύο αυτές κατηγορίες κρατούν τις ευεργετικές διατάξεις του ΝΟΚ, με τη λογική ότι δεν αποτελούν οριζόντιες ρυθμίσεις, αλλά ρυθμίσεις που αφορούν συγκεκριμένες περιοχές της χώρας, επομένως ευθυγραμμίζονται και με τη φιλοσοφία του ΣτΕ.

1 / Κανονικά το bonus δόμησης για όσους έκαναν έναρξη εργασιών έως τις 11 Δεκεμβρίου του 2024
2 / Θα επιβαρυνθούν όμως με οικονομικό αντίτιμο ως περιβαλλοντικό ισοδύναμο για κοινόχρηστα έργα  στην περιοχή
3 / Αναθεωρούνται οι εκδοθείσες άδειες (που δεν προχώρησαν σε έναρξη εργασιών έως τις 11/12) και επιστρέφονται οι πρόσθετοι φόροι, εισφορές για τα επιπλέον τετραγωνικά
4 / Χωρίς bonus τετραγωνικών
οι νέες οικοδομικές άδειες στο εξής, όπως προβλέπει η απόφαση του ΣτΕ, μέχρι να εκπονηθούν πολεοδομικά σχέδια (σε 2-3 χρόνια)

Πηγή: newmoney.gr

Αυτή είναι η ρύθμιση για τον νέο ΝΟΚ

Ποιο είναι το πρόβλημα

Αφορά οικόπεδα στα όρια μικρών οικισμών (κάτω των 2.000 κατοίκων), τα οποία παλαιότερα θεωρούνταν εντός σχεδίου, κυρίως λόγω αποφάσεων νομαρχών. Με τη νέα πολεοδομική κατηγοριοποίηση όμως, αυτά τα ακίνητα εξαιρούνται από το σχέδιο και είναι πλέον οικοδομήσιμα μόνο εφόσον ξεπερνούν τα 4 στρέμματα.

Το ΣτΕ ακύρωσε προηγούμενη ρύθμιση του ΥΠΕΝ που προέβλεπε μια περιμετρική ζώνη γύρω από τα όρια των οικισμών, θεωρώντας την μη νόμιμη. Σύμφωνα με το ΣτΕ, πρόκειται για περιοχές που θα έπρεπε να βρίσκονται εκτός ορίων οικισμών και που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ένταξης, αφού είχαν ενταχθεί στο παρελθόν χωρίς τη σωστή διαδικασία, δηλαδή χωρίς Προεδρικό Διάταγμα.

Νέα πρόταση: Περί-Οικιστικές Ζώνες με ευνοϊκότερους όρους

Η νέα πρόταση του ΥΠΕΝ περιλαμβάνει τον καθορισμό «Περί-Οικιστικών Ζωνών» (ΠΟΖ), δηλαδή περιοχές που θα βρίσκονται γύρω από τα όρια των οικισμών και θα έχουν ευνοϊκότερους όρους δόμησης από τις εκτός σχεδίου περιοχές, αλλά όχι τόσο ευνοϊκούς όσο οι εντός σχεδίου. Οι περιοχές αυτές θα ορίζονται μέσα από τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια και θα εντάσσονται σε «Περιοχές Ελέγχου Χρήσεων Γης» (ΠΕΧ).

Στόχος είναι να σωθούν οι περιουσίες των μικροϊδιοκτητών και να διασφαλιστεί η νομική σταθερότητα, χωρίς να παραβιάζονται οι αποφάσεις του ΣτΕ.

Ποια ακίνητα θα δικαιούνται οικοδομική άδεια

Η οικοδομική άδεια θα εξαρτάται από την «πραγματική λειτουργική και γεωγραφική σχέση» του ακινήτου με τον οικισμό. Δηλαδή, αν το ακίνητο δεν έχει π.χ. πρόσβαση για απορριμματοφόρο ή πυροσβεστικό όχημα, δύσκολα θα θεωρηθεί κατάλληλο για δόμηση.

Το παράθυρο που αφήνει το ΣτΕ
Το ΣτΕ, πάντως, δεν αποκλείει την επέκταση οικισμών, αρκεί να προηγηθεί εγκεκριμένος πολεοδομικός σχεδιασμός και να εκδοθεί σχετικό Προεδρικό Διάταγμα. Αυτό δίνει ένα περιθώριο για να ενταχθούν νέες περιοχές, με νόμιμο τρόπο.

Η ανάγκη για νέο χωρικό σχεδιασμό
Στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 12.000 μικροί οικισμοί, αλλά μόνο 500–700 από αυτούς έχουν πολεοδομικό σχέδιο εγκεκριμένο με Προεδρικό Διάταγμα. Οι υπόλοιποι βρίσκονται σε μια «γκρίζα ζώνη», καθώς τα όριά τους έχουν καθοριστεί με αποφάσεις νομαρχών, κάτι που το ΣτΕ θεωρεί μη έγκυρο.

Αν υπάρξει προσφυγή σε μια άδεια δόμησης σε αυτούς τους οικισμούς, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να ακυρωθεί. Γι’ αυτό, το ΥΠΕΝ προχωρά σε συνολική αναδιάρθρωση του χωρικού σχεδιασμού, η οποία θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.

Τι ισχύει μέχρι να εφαρμοστεί η νέα ρύθμιση
Παρότι το Προεδρικό Διάταγμα έχει προκαλέσει αναστάτωση, δεν έχει ακόμα εφαρμοστεί στην πράξη. Μέχρι να ολοκληρωθούν τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια σε κάθε περιοχή, δεν αλλάζει κάτι για τους ιδιοκτήτες. Όσοι έχουν λάβει οικοδομική άδεια και έχουν ξεκινήσει εργασίες, δεν κινδυνεύουν να χάσουν το δικαίωμα δόμησης.

Πηγή: flash.gr

Προς λύση το πρόβλημα με τα αδόμητα ακίνητα στα μικρά χωριά – Νέα ρύθμιση από το ΥΠΕΝ

Ειδικότερα, με τροπολογία δόθηκε δεύτερη παράταση, αυτή τη φορά έως τα τέλη Απριλίου, στην αναστολή έκδοσης προεγκρίσεων και νέων οικοδομικών αδειών οι οποίες κάνουν χρήση των προσαυξήσεων δόμησης του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ) που είχαν ακυρωθεί από την Ολομέλεια του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου. Κι αυτό διότι ακόμη δεν είναι έτοιμη η σχετική ρύθμιση.

Η δεύτερη παράταση
Η πρώτη αναστολή είχε δοθεί τον περασμένο Δεκέμβριο και προέβλεπε το «πάγωμα» των αδειών που εκδόθηκαν βάσει των ευεργετημάτων του ΝΟΚ έως τις 24 Ιανουαρίου 2025. Η τότε πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ είχε δεσμευθεί να φέρει παράλληλα και ρύθμιση με την οποία θα επιχειρηθεί διάσωση οικοδομικών αδειών που έχουν επηρεαστεί από τις αποφάσεις του ΣτΕ που έκριναν ως αντισυνταγματικά τα ευεργετήματα του ΝΟΚ. Έπειτα δόθηκε κι άλλο …τράτο ενός μήνα έως τις 24 Φεβρουαρίου 2025 και στη συνέχεια ήρθε η δεύτερη παράταση έως τα τέλη Απριλίου. Η νέα παράταση, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, είναι αναγκαία προκειμένου να καταστεί δυνατή η διαμόρφωση ενός νέου νομοθετικού πλαισίου σε συμμόρφωση με τη νομολογία του ΣτΕ.

Η νομοθετική πρόταση που προετοιμάζεται από το επιτελείο του υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Νίκου Ταγαρά ήδη από τα μέσα Φεβρουαρίου θα προχωρά σε αναμόρφωση άρθρων του ΝΟΚ που δίνουν κίνητρα για έξτρα ύψος και τετραγωνικά στα κτίρια και θα ξεκαθαρίζει ποιες άδειες που έχουν κάνει χρήση αυτών των «μπόνους» και έχουν «παγώσει» έπειτα από τις αποφάσεις των Ανώτατων Δικαστών θα μπορούν να προχωρήσουν και πώς. Για την ώρα, η προετοιμασία των νέων ρυθμίσεων κινείται στην κατεύθυνση που είχε δοθεί από τον πρώην υπουργό κ. Θόδωρο Σκυλακάκη.

«Θα φέρουμε, το ταχύτερο δυνατόν, μια διάταξη εξουσιοδοτική, που θα μας επιτρέψει να διαχειριστούμε την επομένη ημέρα της απόφασης του ΣτΕ, μέσω Προεδρικού Διατάγματος (ΠΔ). Έτσι, οι σχετικές ρυθμίσεις θα έχουν αξιοπιστία, καθώς θα περάσουν από τον έλεγχο του Συμβουλίου της Επικρατείας. Παράλληλα, θα επιταχυνθεί η αναθεώρηση των αδειών που επηρεάζονται από την απόφαση και θα περιοριστεί το οικονομικό κόστος της διαδικασίας για τους πολίτες και τους επενδυτές που αναθεωρούν», είχε επισημάνει ο ίδιος σε συνέντευξή του στην έντυπη έκδοση του «Οικονομικού Ταχυδρόμου» στο Βήμα της Κυριακής.

Με ΠΔ ή με νόμο;
Ωστόσο, πληροφορίες αναφέρουν ότι, παράγοντες του ΥΠΕΝ προβληματίζονται ως προς τους χρόνους ανταπόκρισης του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) το οποίο μπορεί να πάρει και μήνες έως ότου ολοκληρώσει τον νομικό έλεγχο, ειδικά εάν το ΠΔ που θα προωθηθεί δεν θα είναι σε πλήρη συμμόρφωση με τη νομολογία του. Παράλληλα, υπάρχει προβληματισμός και από το γεγονός ότι εκκρεμούν πολλές άλλες υποθέσεις στα Δικαστήρια με οικοδομικές άδειες στις οποίες τίθεται το ζήτημα της αντισυνταγματικότητας άλλων διατάξεων του ΝΟΚ (π.χ. υπόσκαφα, διεύρυνση υπογείων γκαράζ κλπ) εκτός όσων ήδη κρίθηκαν ως αντισυνταγματικές από τις πρώτες τέσσερις αποφάσεις της Ολομέλειας του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου. Γι΄ αυτούς τους λόγους υπάρχει σκέψη οι αναγκαίες αλλαγές να προωθηθούν τελικά με νομοθετική ρύθμιση.

Ανάγκη για πιο απλό ΝΟΚ
Σε κάθε περίπτωση, ο πρόεδρος του ΤΕΕ κ. Γιώργος Στασινός, μιλώντας προ ημερών στο φόρουμ της «Καθημερινής» με θέμα «Περιβάλλον & Δόμηση: Μία άνιση μάχη;», ανέφερε ότι θα «πρέπει να καταλήξουμε σε έναν Οικοδομικό Κανονισμό με πιο απλές έννοιες, να είναι ποιος σύντομος και όχι τόσο αναλυτικός». Όπως εξήγησε, «πρέπει να υπολογίζουμε ένα συγκεκριμένο όγκο του κτιρίου, τις αποστάσεις από τα πλάγια όρια και από το δρόμο οι οποίες προβλέπονται και συγκεκριμένο ύψος του κτιρίου και όχι κάτι πολύ- πολύ πολύπλοκο όπως είναι αυτή η στιγμή».

Οι αντιφάσεις
Αναφερόμενος στην απόφαση του ΣτΕ ο επικεφαλής του ΤΕΕ έφερε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που καταδεικνύει τα προβλήματα που έχουν προκύψει: «Κάποιος έχτισε με νόμιμη άδεια και έφτασε μέχρι τα βαψίματα του κτιρίου. Πούλησε τα διαμέρισμα και στα τρία μένουν οι αγοραστές με εργοστασιακό ρεύμα. Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας λέει ότι για αυτό το κτίριο, επειδή έγινε προσφυγή πριν τις 11/12/24, θα πρέπει να σταματήσει και ενδεχομένως να γκρεμιστεί ενώ στο διπλανό οικόπεδο με την ίδια άδεια επειδή έχει ξεκινήσει να σκάβει αλλά δεν έγινε προσφυγή πριν τις 11/12/24, μπορεί να ολοκληρωθεί. Δηλαδή το χτισμένο θα πρέπει να γκρεμιστεί και αυτό που δεν έχει χτιστεί αλλά έχει ξεκινήσει δύο ημέρες νωρίτερα στις 10/12 μπορεί να ολοκληρωθεί». Σε αυτά και σε πολλά άλλα ζητήματα θα πρέπει να απαντήσει η νέα νομοθετική πρόταση που «ψήνεται» στο ΥΠΕΝ.

Πηγή: ot.gr

Μπόνους δόμησης: Νέα παράταση στη νομοθετική λύση

Οι συσκέψεις πληθαίνουν το τελευταίο διάστημα, τόσο μεταξύ των στελεχών του υπουργείου, αλλά και σε κυβερνητικό επίπεδο, με πιο πρόσφατη την έκτακτη ειδική σύσκεψη στο Μαξίμου το απόγευμα της περασμένης Δευτέρας. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν εντός της επόμενης εβδομάδας.

Το Προεδρικό Διάταγμα για τα μπόνους δόμησης
Σε κάθε περίπτωση, μέχρι στιγμής, υπερισχύει η άποψη όσων υποστηρίζουν ότι καταρχάς πρέπει να εκδοθεί μια εξουσιοδοτική διάταξη η οποία θα παραπέμπει σε Προεδρικό Διάταγμα (ΠΔ).

Αυτό θα προσδιορίζει τις περιπτώσεις και τον τρόπο με τον οποίο θα συνεχίσουν να υλοποιούνται ορισμένες κατηγορίες οικοδομικών αδειών που έκαναν χρήση των ευεργετημάτων σε ύψος και έξτρα τετραγωνικά του ΝΟΚ αλλά δεν μπορούν να προχωρήσουν λόγω των αποφάσεων του ΣτΕ. Έτσι, η όποια παρέμβαση θα είναι νομικά στέρεα καθώς τα ΠΔ περνούν από τον έλεγχο του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά στον «OT» στέλεχος του ΥΠΕΝ, είναι σημαντικό η προσαρμογή στις αποφάσεις του να γίνεται υπό καθεστώς ομαλής μετάβασης. «Η νομολογία είναι σημαντική, προσθέτει στη νομοθεσία, ωστόσο υπάρχει το ζήτημα της ομαλής ένταξης της νομολογίας του ανώτατου δικαστηρίου, ώστε να μην υπάρχουν παρενέργειες νομικές, οικονομικές κλπ.», επισημαίνει η ίδια πηγή.

Στο ΠΔ θα αποσαφηνίζεται με λεπτομέρεια το τί ακριβώς σημαίνει «έναρξη εργασιών» σε μια οικοδομή (σύμφωνα με τις αποφάσεις όσες άδειες δεν είχαν ξεκινήσει εργασίες ακυρώθηκαν) και πώς αποδεικνύεται, καθώς το ΣτΕ δεν παρέθετε στις αποφάσεις του έναν εξαντλητικό κατάλογο αλλά έδινε κάποια ενδεικτικά παραδείγματα. Επίσης, θα δίνει λύσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες οικοδομικών αδειών, όπως για όσες:

• εκδόθηκαν και δεν έχουν ξεκινήσει να υλοποιούνται και σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση δεν μπορούν να προχωρήσουν.

• έχουν εκκινήσει εργασίες έως την ημερομηνία που όρισε το ΣτΕ (11/12/2024), αλλά δεν έχουν φθάσει στο στάδιο που να θεωρείται «έναρξη εργασιών».

• είχαν εκδοθεί νόμιμα αλλά «πάγωσαν» σε αρχικό στάδιο, λόγω δικαστικών προσφυγών.

• σταμάτησαν λόγω δικαστικών προσφυγών, αλλά το κτίριο βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής ή έχει ολοκληρωθεί.

Στο ΣτΕ η τύχη οικοδομής στην Κηφισιά
Στο ΣτΕ εκκρεμούν ωστόσο κι άλλες υποθέσεις με οικοδομικές άδειες στις οποίες τίθεται το ζήτημα της αντισυνταγματικότητας άλλων διατάξεων του ΝΟΚ (π.χ. υπόσκαφα, διεύρυνση υπογείων γκαράζ κλπ).

Προσφάτως, δικάστηκε από το Ε΄ Τμήμα του κι άλλη προσφυγή συλλόγων πολιτών κατά άδειας για τριώροφη οικοδομή στο κέντρο της Κηφισιάς που έκανε χρήση διατάξεων του ΝΟΚ για έξτρα ύψος και για επέκταση των υπογείων της εκτός του περιγράμματός της, κάτι που δεν προβλέπεται από τους ειδικούς όρους του Προεδρικού Διατάγματος για το «παραδοσιακό τμήμα» της Κηφισιάς.

Σύμφωνα με την προσφυγή, το μέγιστο ύψος στην περιοχή είναι 10,5 μέτρα, αλλά, σύμφωνα με την αρχική άδεια θα έπαιρνε «μπόι» άλλα 3,4 μέτρα κάνοντας χρήση φυτεμένου δώματος, το υπόγειο θα έφτανε στα όρια του οικοπέδου κλπ. Τον περασμένο μήνα η άδεια αναθεωρήθηκε, βάσει των πρόσφατων αποφάσεων του ΣτΕ, ώστε να συμμορφωθεί με τους όρους δόμησης του παραδοσιακού τμήματος της πόλης, ωστόσο οι προσφεύγοντες δεν έχουν πεισθεί και μένει πλέον στο Δικαστήριο να κρίνει την τύχη των περιοχών όπου ισχύουν προστατευτικά διατάγματα σε σχέση με τις προβλέψεις του ΝΟΚ.

Πηγή: OT

Η νέα «φόρμουλα» για τις οικοδομικές άδειες – Οι αλλαγές που έρχονται