Ο θεσμός του προσωπικού βοηθού μπαίνει, πλέον, σε φάση μόνιμης και καθολικής εφαρμογής με τη χρηματοδότηση να καλύπτεται από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους ενώ το πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός» ενισχύεται με πρόσθετη χρηματοδότηση συνολικού ύψους 34,8 εκατομμυρίων ευρώ από το ΕΣΠΑ, κάτι που διασφαλίζει τη συνέχεια του Προγράμματος μετά την αρχική πιλοτική εφαρμογή του, που χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Ο κ. Κόνσολας τόνισε ότι ο προσωπικός βοηθός μπορεί να στηρίζει το άτομο με αναπηρία μέσα ή και έξω από το σπίτι του, ενώ με το νομοσχέδιο διπλασιάζονται τα άτομα με αναπηρία που θα έχουν τη δυνατότητα πλέον να έχουν προσωπικό βοηθό, ενώ, ταυτόχρονα, αυξάνεται και η αμοιβή των προσωπικών βοηθών από το πρόγραμμα.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις διατάξεις για την εφαρμογή του θεσμού του προσωπικού βοηθού σε μικρά νησιά και στην άρση της απαγόρευσης απασχόλησης μελών του οικογενειακού περιβάλλοντος στο ρόλο του προσωπικού βοηθού για τα άτομα με αναπηρία.

Στο εξής, σε νησιωτικούς δήμους κάτω των 5.000 κατοίκων θα έχουν τη δυνατότητα να αναλαμβάνουν ρόλο προσωπικού βοηθού και συγγενικά πρόσωπα ατόμων με αναπηρία.

Παράλληλα, ο Μάνος Κόνσολας αναφέρθηκε στις κοινωνικές κατοικίες που  θα ανεγερθούν με χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους και θα διατεθούν με χαμηλό ενοίκιο σε οικογένειες με χαμηλό εισόδημα, ευπαθείς και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και σε οικογένειες με παιδιά με αναπηρία.

Τόνισε ότι στις ακριτικές και νησιωτικές περιοχές υπάρχει στεγαστικό πρόβλημα ιδιαίτερα για εκπαιδευτικούς ή γιατρούς που υπηρετούν εκεί και έκανε ειδική αναφορά στην περίπτωση του Αγαθονησίου, όπου υπάρχει θετική εισήγηση για την παραχώρηση  τριών οικοπέδων από την Πολιτεία προς το Δήμο  για την κατασκευή νέων κατοικιών που προορίζονται για να στεγάσουν εκπαιδευτικούς και το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό που θα υπηρετεί στο ακριτικό αυτό νησί.

Όπως είπε ο κ. Κόνσολας, ο Δήμος Αγαθονησίου δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να χρηματοδοτήσει εξ ολοκλήρου το έργο της κατασκευής κατοικιών.

Ζήτησε να χρηματοδοτηθεί η κατασκευή τους από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, αλλά και να συμπεριληφθεί και το Αγαθονήσι στο πρόγραμμα κατασκευής κοινωνικών κατοικιών με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Επίσης, πρότεινε, η πρόβλεψη αυτή, να επεκταθεί και σε άλλα νησιά, ιδιαίτερα σε εκείνα με γεωπολιτική και εθνική σημασία.

Μάνος Κόνσολας: «Συγγενείς ατόμων με αναπηρία θα μπορούν να εργάζονται ως προσωπικοί βοηθοί, μόνο σε νησιωτικούς δήμους κάτω των 5.000 κατοίκων»

Κατά την ομιλία του, ο κ. Παππάς ανέδειξε τη σημασία της κοινωνικής πολιτικής ως θεμελιώδους πυλώνα ενός σύγχρονου και αποτελεσματικού κράτους, τονίζοντας ότι ο πολιτισμός μιας οργανωμένης πολιτείας δεν αποδεικνύεται από τη δύναμη που ασκεί, αλλά από την αξιοπρέπεια που εγγυάται στους πολίτες της, ιδιαίτερα στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής τους.

Όπως επεσήμανε, το υπό συζήτηση νομοσχέδιο αποτελεί μία ακόμη ουσιαστική μεταρρύθμιση που ενισχύει το κοινωνικό κράτος, μετατοπίζοντας το βάρος από την απλή διαχείριση των προβλημάτων στην πρόληψη, στην αυτονομία και στην ουσιαστική ενδυνάμωση των πολιτών.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον θεσμό του Προσωπικού Βοηθού, επισημαίνοντας ότι δεν πρόκειται απλώς για μία νέα κοινωνική υπηρεσία, αλλά για μια διαφορετική αντίληψη στη σχέση κράτους και πολίτη, η οποία δίνει στα άτομα με αναπηρία τη δυνατότητα να αποφασίζουν τα ίδια για τη ζωή τους, με σεβασμό στην αξιοπρέπεια και την αυτοδιάθεσή τους. Παράλληλα, χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική τη ρύθμιση που επιτρέπει, κατ’ εξαίρεση, σε ορεινούς και μικρούς δήμους ο Προσωπικός Βοηθός να μπορεί να είναι συγγενικό πρόσωπο, αντιμετωπίζοντας τις πραγματικές δυσκολίες στελέχωσης που υπάρχουν στις απομακρυσμένες περιοχές.

Ο Βουλευτής Δωδεκανήσου στάθηκε επίσης στη σημασία του προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης, υπογραμμίζοντας ότι η πρόληψη αποτελεί την πιο ουσιαστική μορφή κοινωνικής δικαιοσύνης, καθώς ένα σύγχρονο κράτος οφείλει να προλαμβάνει τις ανισότητες πριν αυτές εξελιχθούν σε κοινωνικά αδιέξοδα.

Αναφερόμενος στις υπόλοιπες διατάξεις του νομοσχεδίου, σημείωσε ότι ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός των υπηρεσιών, η λειτουργία της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας, η ενίσχυση του ΟΠΕΚΑ και η απλούστευση των διαδικασιών ενισχύουν την αποτελεσματικότητα του κράτους και αποκαθιστούν τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτείας και πολίτη.

Ξεχωριστή αναφορά έκανε και στην υπουργική τροπολογία για τις συντάξεις λόγω θανάτου, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας διορθώνει μία διαχρονική αδικία του ασφαλιστικού συστήματος, καταργώντας στην πράξη τις περικοπές στις συντάξεις χηρείας και αποκαθιστώντας την ισότητα και την αξιοπρέπεια χιλιάδων συμπολιτών μας.

Ο κ. Παππάς έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στη διάσταση της νησιωτικότητας, τονίζοντας ότι η κοινωνική πολιτική δεν μπορεί να εφαρμόζεται οριζόντια σε περιοχές με τόσο διαφορετικές γεωγραφικές και δημογραφικές συνθήκες. Όπως ανέφερε, η πραγματική ισότητα προϋποθέτει πολιτικές που λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες της νησιωτικής Ελλάδας, ώστε οι κάτοικοι ακόμη και των πιο απομακρυσμένων νησιών να απολαμβάνουν ισότιμη πρόσβαση στις ίδιες υπηρεσίες, στα ίδια δικαιώματα και στις ίδιες ευκαιρίες με κάθε άλλο Έλληνα πολίτη.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο Γιάννης Παππάς υπογράμμισε ότι οι νόμοι αλλάζουν, όμως οι θεσμοί που ενισχύουν την ελευθερία, την αξιοπρέπεια και την κοινωνική συνοχή αφήνουν διαχρονικό αποτύπωμα, επισημαίνοντας χαρακτηριστικά:

«Η ισχύς μιας χώρας δεν μετριέται μόνο από την οικονομία της ή την άμυνά της. Μετριέται και από την εμπιστοσύνη που εμπνέει στους ίδιους τους πολίτες της. Να κάνουμε την Ελλάδα όχι μόνο ισχυρότερη, αλλά και δικαιότερη. Όχι μόνο πιο ανταγωνιστική, αλλά και πιο συνεκτική. Όχι μόνο πιο σύγχρονη, αλλά και πιο ανθρώπινη».

Γιάννης Παππάς

Βουλευτής Δωδεκανήσου ΝΔ

Γιάννης Παππάς: «Η ισχύς μιας χώρας μετριέται και από την εμπιστοσύνη που εμπνέει στους πολίτες της»

Γράφει ο Χρήστος Μυστιλιάδης – enlefko

Αφορμή για την ενασχόλησή μας με το σοβαρό θέμα, μας έδωσε η εσπερίδα που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο στην πόλη μας με θέμα την προστασία του παιδιού, την πρόληψη και σωστή διαχείριση των περιστατικών παιδικής κακοποίησης, αποσκοπώντας στην προαγωγή της συνεργασίας στην αφύπνιση και ενεργοποίηση της κοινωνίας σχετικά με το φαινόμενο της παιδικής κακοποίησης.
Σε μια κρίσιμη τροχιά αναβάθμισης των κοινωνικών του υπηρεσιών εισέρχεται ο Δήμος Ρόδου, θέτοντας ως απόλυτη προτεραιότητα την προστασία των πιο ευάλωτων μελών της τοπικής κοινωνίας: των παιδιών. Με φόντο τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για την «Εγγύηση για τα Παιδιά» (Child Guarantee), εγκρίθηκε και ξεκινά η υλοποίηση του Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης «Νοιάζομαι & Προσφέρω στο ΠΑΙΔΙ» (Κωδικός ΟΠΣ 6036718).

Το πρόγραμμα στην εσπερίδα με θέμα “ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΝΤΑΣ ΤΟ ΑΥΡΙΟ – Μεγαλώνουμε με ασφάλεια παιδιά και εφήβους σε ένα κόσμο που αλλάζει”, παρουσίασε η Χριστίνα Καραγιάννη, κοινωνιολόγος, Med. Αναπληρώτρια Πρϊσταμένη Διεύθυνσης Κοινωνικής Πολιτικής και Υγείας του Δήμου Ρόδου.

Το πρόγραμμα «Νοιάζομαι & Προσφέρω στο ΠΑΙΔΙ» με συνολικό προϋπολογισμό 904.320,00€ (συγχρηματοδοτούμενο από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο), αφορά την περίοδο έως το τέλος του 2029, ενώ για την τρέχουσα διετία (Μάιος 2026 – Απρίλιος 2028) θα διατεθούν στον Δήμο Ρόδου 324.480,00€. Στόχος είναι η ολιστική υποστήριξη και ενδυνάμωση 250 ανηλίκων (νηπίων, παιδιών και εφήβων) και των οικογενειών τους που διαβιούν σε συνθήκες φτώχειας.
Αναλύοντας η κ. Χριστίνα Καραγιάννη την «Ακτινογραφία» της Παιδικής Ευαλωτότητας στη Ρόδο τόνισε ότι η ανάγκη για μια τέτοια παρέμβαση δεν είναι θεωρητική, αλλά απορρέει από τα σκληρά δεδομένα της πραγματικότητας. Σύμφωνα με την απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ, οι νέοι έως 19 ετών αποτελούν το 21,16% του πληθυσμού του νησιού (26.477 άτομα), με τα δημογραφικά στοιχεία να δείχνουν χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Πίσω από τους αριθμούς αυτούς, εκατοντάδες παιδιά βρίσκονται ήδη στο «μικροσκόπιο» των δημοτικών κοινωνικών δομών, αντιμετωπίζοντας σοβαρούς κινδύνους αποκλεισμού:

ΤΕΒΑ & Κέντρο Κοινότητας: 87 ανήλικα (κυρίως ηλικίας 5-12 ετών) είναι καταγεγραμμένα σε συνθήκες ακραίας φτώχειας.

Παράρτημα Ρομά: 191 παιδιά ζουν υπό καθεστώς έντονης κοινωνικής ευπάθειας.
Ενδοοικογενειακή Βία & Αστεγία: Από το 2022, ο Ξενώνας Φιλοξενίας Γυναικών Ρόδου έχει προσφέρει καταφύγιο σε 35 παιδιά-θύματα βίας, το Συμβουλευτικό Κέντρο έχει καταγράψει 83 ανήλικα, ενώ το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία» στήριξε 37 παιδιά αστέγων οικογενειών.

Δομές Πρόνοιας: 15 παιδιά σιτίζονται καθημερινά μέσω της Δομής Συσσιτίου, ενώ οι νεοσύστατες Δομές Αστέγων φιλοξένησαν 7 παιδιά, από βρέφη 8 μηνών έως 12 ετών.
Η κ. Χριστίνα Καραγιάννη κάλεσε σε συναγερμό για την Παραμεληση και την Παραβατικότητα στη Ρόδο, παραθέτοντας

ιδιαίτερα ανησυχητικά στοιχεία των δικαστικών και αστυνομικών αρχών. Οι ανήλικοι δράστες αποτελούν το 6% του συνόλου των δραστών στο νησί. Παράλληλα, οι δικαστικές υποθέσεις με ανήλικους κατηγορούμενους παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα τα τελευταία έτη (255 παιδιά το 2022 και 202 executable το 2023), φανερώνοντας την ανάγκη για έγκαιρη κοινωνική παρέμβαση πριν ολισθήσουν οι νέοι στην παραβατικότητα.

Την ίδια ώρα, οι εισαγγελικές εντολές για παραμέληση και κακοποίηση ανηλίκων σχεδόν διπλασιάστηκαν το 2022 (83 υποθέσεις έναντι 33 το 2020), μια έξαρση που αποδίδεται τόσο στις συνέπειες του εγκλεισμού της πανδημίας, όσο και στην αύξηση της κοινωνικής ευαισθητοποίησης και των ανώνυμων καταγγελιών μέσω ΜΚΟ.
Πώς θα Λειτουργήσει το Πρόγραμμα: Τρία Υποέργα στην Πράξη

Για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης, το «Νοιάζομαι & Προσφέρω στο ΠΑΙΔΙ» αναπτύσσεται σε τρεις διακριτούς αλλά συμπληρωματικούς άξονες (Υποέργα):

1. Ψυχοκοινωνική Υποστήριξη στην Πρώτη Γραμμή

Η Διεύθυνση Κοινωνικής Πολιτικής και Υγείας του Δήμου ενισχύεται με την πρόσληψη οκτώ ( ατόμων (6 Κοινωνικοί Λειτουργοί, 1 Ψυχολόγος, 1 Οδηγός). Το επιστημονικό αυτό προσωπικό θα καταρτίζει ένα Εξατομικευμένο Σχέδιο Κοινωνικής Ένταξης για κάθε παιδί, ορίζοντας στοχευμένες ενέργειες για την υγεία και την εκπαίδευσή του.

2. Παροχή Κοινωνικών Επιταγών (Vouchers)

Σε συνεργασία με τον Αναπτυξιακό Οργανισμό «ΚΟΛΟΣΣΟΣ 2047 ΑΕ», θα ενεργοποιηθεί η τοπική αγορά και οι επαγγελματικοί σύλλογοι. Μέσω ψηφιακής πλατφόρμας, θα διανέμονται με απόλυτη διαφάνεια Κοινωνικές Επιταγές στους τομείς της Υγείας, της Εκπαίδευσης και των Δημιουργικών Δραστηριοτήτων, διασφαλίζοντας ότι οι πόροι πιάνουν τόπο.

3. Εκπαίδευση, Έκφραση και «ΡΟΔΟ-Παιχνιδίσματα»

Με ένα καινοτόμο Συμφωνητικό Συνεργασίας, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου μπαίνει ενεργά στο πρόγραμμα. Φοιτητές και φοιτήτριες των Παιδαγωγικών Τμημάτων θα απασχοληθούν στην υλοποίηση Εργαστηρίων Έκφρασης και Δημιουργίας (τα λεγόμενα «ΡΟΔΟ-Παιχνιδίσματα»), καθώς και στη λειτουργία Κοινωνικών Φροντιστηρίων για τη μαθησιακή στήριξη των παιδιών.
Η Πολιτική Σφραγίδα

Η εισήγηση για την έγκριση της υλοποίησης του προγράμματος, καθώς και η εγγραφή του σχετικού κονδυλίου ύψους 162.240,00€ στον Προϋπολογισμό του οικονομικού έτους 2026, φέρει την υπογραφή της Αναπληρώτριας Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Κοινωνικής Πολιτικής και Υγείας, καθώς και του Αντιδημάρχου Κοινωνικής Πολιτικής, Αλληλεγγύης και Ισότητας, Θωμά Σωτρίλλη.
Πρόκειται για μια συντονισμένη προσπάθεια που φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα ισχυρό δίχτυ ασφαλείας, ώστε κανένα παιδί στη Ρόδο να μην αφεθεί μόνο του στο περιθώριο.

Οχυρό προστασίας στη Ρόδο για 250 παιδιά απέναντι στη φτώχεια και τον αποκλεισμό – Ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα στο Δήμο Ρόδου

Η χρηματοδότηση του Κέντρου ανέβηκε από 440.000 σε 1.255.000 ευρώ, που σημαίνει ότι η ανάγκη δεν συρρικνώνεται αλλά φουσκώνει, και κανείς δεν μπαίνει στον κόπο να αναρωτηθεί γιατί σε έναν τόπο που βγάζει τόσα από τον τουρισμό χρειάζονται 701 επιδόματα Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και συσσίτιο για 70 ανθρώπους. Στο τέλος του απολογισμού στέκεται ένας μοναδικός αριθμός που τα λέει όλα. Μία ταφή οικονομικά αδύναμου προσώπου με μέριμνα της υπηρεσίας, γιατί κάποιος έφυγε χωρίς να μπορεί να πληρώσει ούτε την κηδεία του, στο νησί που διαφημίζεται ως προορισμός ζωής.

Η Ρόδος ξέρει να φωτίζει τέλεια τις βιτρίνες της, αρκεί να μη ρωτήσει κανείς τι μένει στο σκοτάδι από πίσω.

Το νησί που λάμπει στις αφίσες και κρύβει την ουρά στο Κέντρο Κοινότητας

Με αφορμή τα πρόσφατα δημοσιεύματα των τοπικών εφημερίδων που είδαν το φως της δημοσιότητας, και παρουσιάζουν τον απολογισμό της Διεύθυνσης Κοινωνικής Πολιτικής και Υγείας του Δήμου Ρόδου, επιθυμούμε να αναδείξουμε τη διάσταση που αφορά τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες και σπάνιες παθήσεις. Αναδεικνύεται για ακόμη μία φορά, μέσα από πραγματικά στοιχεία, μια κοινωνική πραγματικότητα που υπάρχει στο νησί μας, αλλά συχνά παραμένει αθέατη. Στοιχεία που αποτυπώνουν μια πραγματικότητα την οποία ο Σύλλογός μας βιώνει καθημερινά μέσα από την επαφή του με εκατοντάδες συμπολίτες μας. Γιατί πίσω από τους αριθμούς των αναπηρικών επιδομάτων και των αιτήσεων δεν κρύβονται απλώς στατιστικά στοιχεία, αλλά άνθρωποι που καθημερινά αγωνίζονται να ζήσουν με αξιοπρέπεια. Οι αριθμοί που αφορούν τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες και σπάνιες παθήσεις, δεν είναι στατιστικές. Πίσω από κάθε αίτηση για αναπηρικό επίδομα, πίσω από κάθε διαδικασία πιστοποίησης ή κοινωνικής υποστήριξης, βρίσκεται ένας άνθρωπος , μια οικογένεια που δίνει καθημερινό αγώνα για αξιοπρεπή διαβίωση. Άνθρωποι που καλούνται να αντιμετωπίσουν όχι μόνο τις δυσκολίες της αναπηρίας τους, αλλά και τη φτώχεια, την ακρίβεια, τον κοινωνικό αποκλεισμό και το αυξημένο κόστος της υγείας και της καθημερινής τους ζωής. Τα στοιχεία που αφορούν τα άτομα με αναπηρία , χρόνιες και σπάνιες παθήσεις, είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικά.

Οι εκατοντάδες αιτήσεις και η διεκπεραίωση αναπηρικών επιδομάτων μέσα από το Κέντρο Κοινότητας του Δήμου, αποδεικνύουν ότι η ανάγκη είναι μεγάλη και διαρκής. Εμείς, το γνωρίζουμε…. Σε αυτά θα πρέπει να προστεθούν και οι εκατοντάδες αναπηρικές παροχές που χορηγούνται απευθείας από τους ασφαλιστικούς φορείς στους δικαιούχους, γεγονός που αποτυπώνει ακόμη πιο καθαρά το πραγματικό μέγεθος των αναγκών στο νησί μας. Δυστυχώς, αυτή είναι η πραγματική εικόνα. Τα άτομα με αναπηρία , χρόνιες και σπάνιες παθήσεις, αποτελούν τη μεγαλύτερη και πλέον ευάλωτη κοινωνική ομάδα της χώρας μας. Το αναπηρικό κίνημα το επισημαίνει εδώ και δεκαετίες, ενώ πλέον τα στοιχεία το επιβεβαιώνουν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, ένας στους δύο πολίτες με αναπηρία ηλικίας 16 έως 64 ετών ζει σε συνθήκες φτώχειας ή και κοινωνικού αποκλεισμού, γεγονός που κατατάσσει την Ελλάδα στις χειρότερες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, το ποσοστό των ατόμων με αναπηρία που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας αυξήθηκε από 28,3% το 2021 σε 33% το 2024, επιβεβαιώνοντας ότι η κατάσταση επιδεινώνεται. (Αναμένονται τα νεότερα επίσημα στοιχεία για το 2025.) Η αναπηρία και η φτώχεια εξακολουθούν να αποτελούν ένα αχώριστο δίδυμο. Το ίδιο και η αναπηρία με τον κοινωνικό αποκλεισμό. Τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες και σπάνιες παθήσεις που αντιπροσωπεύουν περίπου το 10% του πληθυσμού της χώρας, συνεχίζουν να δοκιμάζονται από τη διαρκή ακρίβεια στα βασικά αγαθά, από το αυξημένο κόστος της υγείας, των φαρμάκων, των θεραπειών, των μετακινήσεων και του εξειδικευμένου εξοπλισμού που απαιτεί η καθημερινότητά τους. Ως Σύλλογος το διαπιστώνουμε καθημερινά……Δεχόμαστε καθημερινά επισκέψεις στα γραφεία μας , αλλά και τηλεφωνήματα από συμπολίτες μας με αναπηρία, αλλά και από τις οικογένειές τους, οι οποίοι αναζητούν ενημέρωση για τα δικαιώματά τους. Πολλοί μας ρωτούν αν δικαιούνται κάποιο αναπηρικό επίδομα ή άλλη παροχή, χωρίς να γνωρίζουν αν αυτό προβλέπεται ήδη από την ίδια την απόφαση πιστοποίησης της αναπηρίας τους. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει ένα σοβαρό κενό ενημέρωσης, καθώς αρκετοί συμπολίτες μας δεν έχουν λάβει την απαραίτητη καθοδήγηση ώστε να αξιοποιήσουν τα δικαιώματα που τους αναγνωρίζει η Πολιτεία. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις στις οποίες διαπιστώνουμε ότι άτομα με αναπηρία, χρόνια και σπάνια πάθηση δικαιούνται πρόσθετες οικονομικές παροχές ή επιδόματα, χωρίς όμως να το γνωρίζουν. Ως αποτέλεσμα, για μεγάλα χρονικά διαστήματα στερούνται οικονομικές ενισχύσεις που νόμιμα δικαιούνται. Ως Σύλλογος, μέσα από την καθημερινή μας επαφή με τους συμπολίτες μας, εντοπίζουμε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις, τους ενημερώνουμε για τα δικαιώματά τους και τους στηρίζουμε σε όλες τις απαραίτητες διαδικασίες, ώστε να μπορέσουν να λάβουν τις παροχές που δικαιούνται. Άλλοι επικοινωνούν για να μάθουν αν πρόκειται να αυξηθεί το αναπηρικό επίδομα, το οποίο εξακολουθεί να ανέρχεται στο… «τεράστιο» ποσό των 363 ευρώ τον μήνα! . Το λέμε με εμφανή ειρωνεία, γιατί είναι προφανές ότι κανείς δεν μπορεί να καλύψει αξιοπρεπώς τις ανάγκες του με ένα τέτοιο ποσό, ιδιαίτερα όταν η αναπηρία συνεπάγεται πρόσθετα και μόνιμα έξοδα. Άνθρωποι μάς ρωτούν ακόμη αν θα υπάρξει ξανά διανομή τροφίμων ή άλλων ειδών πρώτης ανάγκης, όπως συνέβαινε παλαιότερα μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Ρωτούν αν θα δοθούν ξανά τρόφιμα, κρέας ή άλλα βασικά αγαθά. Είναι άνθρωποι υπερήφανοι. Διστάζουν να ζητήσουν βοήθεια. Δυσκολεύονται ακόμη και να περιγράψουν την πραγματική τους κατάσταση. Όταν όμως κερδίσεις την εμπιστοσύνη τους, αποκαλύπτονται ιστορίες που συγκλονίζουν. Ιστορίες ανθρώπων που στερούνται βασικά αγαθά, που μετρούν κάθε ευρώ μέχρι το τέλος του μήνα, και που παλεύουν καθημερινά να διατηρήσουν την αξιοπρέπειά τους. Σε πολλές περιπτώσεις, οι συμπολίτες μας με αναπηρία, χρόνιες και σπάνιες παθήσεις, αδυνατούν να προμηθευτούν ακόμη και τον απαραίτητο βοηθητικό εξοπλισμό που είναι αναγκαίος για την καθημερινή τους ζωή. Από ένα αναπηρικό αμαξίδιο, έναν περιπατητήρα ή ένα ζευγάρι πατερίτσες, μέχρι άλλα βοηθήματα που για πολλούς θεωρούνται αυτονόητα, αλλά για αρκετούς συνανθρώπους μας είναι οικονομικά απρόσιτα. Αυτό είναι ίσως το πιο σκληρό πρόσωπο της πραγματικότητας. Να υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να αγοράσουν ούτε τα μέσα που τους επιτρέπουν να κινηθούν, να αυτοεξυπηρετηθούν ή να ζήσουν με στοιχειώδη αξιοπρέπεια. Και όταν το κράτος ή οι διαδικασίες δεν μπορούν να καλύψουν άμεσα αυτές τις ανάγκες, η τελευταία τους ελπίδα είναι πολλές φορές ο Σύλλογός μας. Ως Σύλλογος, προσπαθούμε καθημερινά να καλύψουμε αυτό το κενό, προσφέροντας ενημέρωση, συμβουλευτική και υποστήριξη, αναζητώντας δωρεές και χορηγίες για την προμήθεια απαραίτητου βοηθητικού εξοπλισμού, και παρεμβαίνοντας όπου μπορούμε, ώστε κανένας συμπολίτης μας με αναπηρία , χρόνια ή σπάνια πάθηση να μη μείνει μόνος απέναντι στις δυσκολίες της καθημερινότητας. Πίσω από τη βιτρίνα της τουριστικής, εύπορης και κοσμοπολίτικης Ρόδου, υπάρχει και αυτή η άλλη πραγματικότητα….Μια πραγματικότητα που δεν πρέπει να κρύβεται. Η ανάδειξή της δεν γίνεται για να ασκηθεί στείρα κριτική, αλλά γιατί μόνο όταν αναγνωρίζουμε το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος μπορούμε να σχεδιάσουμε αποτελεσματικές κοινωνικές πολιτικές. Η κοινωνία μας κρίνεται από τον τρόπο που αντιμετωπίζει τους πιο ευάλωτους πολίτες της. Τα άτομα με αναπηρία δεν ζητούν προνόμια. Ο πολιτισμός μιας κοινωνίας δεν αποτυπώνεται στις τουριστικές της επιτυχίες, αλλά στον τρόπο με τον οποίο στηρίζει τους πιο ευάλωτους πολίτες της. Και σε αυτόν τον τομέα έχουμε ακόμη πολλή δουλειά μπροστά μας……

Σύλλογος ΑΜΕΑ Ρόδου: Πίσω από τη βιτρίνα της «πλούσιας» Ρόδου υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να καλύψουν ούτε τις βασικές τους ανάγκες>>

Το νησί που διεθνώς ταυτίζεται με τα πολυτελή θέρετρα, τις μαρίνες με τα σκάφη αναψυχής και τις ατελείωτες σειρές ξενοδοχείων κατά μήκος των ακτών, έχει και μια δεύτερη όψη, λιγότερο ορατή στον επισκέπτη. Είναι η όψη των ανθρώπων που δυσκολεύονται να πληρώσουν το ενοίκιο, των ατόμων με αναπηρία που περιμένουν την έγκριση του επιδόματός τους, των ηλικιωμένων χωρίς ασφάλιση και των οικογενειών που αδυνατούν να καλύψουν τα βασικά. Ο πιο τελευταίος απολογισμός της Διεύθυνσης Κοινωνικής Πολιτικής και Υγείας του Δήμου Ρόδου, που λειτουργεί με σύνθημα ότι στο επίκεντρο βρίσκεται ο άνθρωπος, δίνει αριθμούς σε αυτή την πραγματικότητα, και οι αριθμοί είναι μεγάλοι.
Ένα κέντρο, πάνω από 9.000 άνθρωποι
Ο πυρήνας της κοινωνικής στήριξης πέρασε μέσα από το Κέντρο Κοινότητας του Δήμου Ρόδου, από το οποίο εξυπηρετήθηκαν 9.203 άτομα. Καταγράφηκαν 8.680 υποδοχές και ενημερώσεις, ένας αριθμός που από μόνος του δείχνει πόσο πυκνή υπήρξε η ροή πολιτών που ζήτησαν βοήθεια για να βρουν τον δρόμο τους στο πλέγμα των κοινωνικών παροχών.
Η δομή λειτούργησε μέσα στη χρονιά με προϋπολογισμό 440.000 ευρώ, ποσό που ενισχύεται περαιτέρω καθώς ο Δήμος προχώρησε σε τροποποίηση της σχετικής πράξης, ανεβάζοντας τη χρηματοδότηση σε 1.255.000 ευρώ για τη συνέχιση και διεύρυνση του έργου.
Από αυτή τη ροή προέκυψε ένας μακρύς κατάλογος αιτημάτων που, στην πλειονότητά τους, αφορούν ανθρώπους στο όριο. Χορηγήθηκαν 701 επιδόματα Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, της παροχής δηλαδή που απευθύνεται στα νοικοκυριά με τα χαμηλότερα εισοδήματα.
Παράλληλα, εκδόθηκαν 781 επιδόματα στέγασης και άλλα 6 επιδόματα στεγαστικής συνδρομής, στοιχείο που φωτίζει το πρόβλημα της κατοικίας σε έναν τόπο όπου η τουριστική ζήτηση πιέζει διαρκώς τα ενοίκια προς τα πάνω.
Πέρα από τα επιδόματα, η υπηρεσία διενήργησε 434 κοινωνικές έρευνες και συνέταξε 183 κοινωνικές εκθέσεις, ενώ πραγματοποιήθηκαν 267 συνεδρίες συμβουλευτικής και 15 συνεδρίες εργασιακής συμβουλευτικής, μια προσπάθεια να μη μένει η στήριξη μόνο στο επίπεδο της παροχής αλλά να ανοίγει δρόμο και προς την επανένταξη.

Η αναπηρία σε αριθμούς
Ιδιαίτερο βάρος στον απολογισμό έχει το κεφάλαιο της αναπηρίας. Μέσα στη χρονιά διεκπεραιώθηκαν 579 αναπηρικά επιδόματα μέσω του Κέντρου Κοινότητας, ενώ υποβλήθηκαν 344 αιτήσεις στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας και πραγματοποιήθηκαν 166 μεταβολές σε ήδη υπάρχουσες αιτήσεις. Πρόκειται για εκατοντάδες ανθρώπους που, για να εξασφαλίσουν ή να διατηρήσουν τη βασική οικονομική τους στήριξη, χρειάστηκε να περάσουν από μια απαιτητική γραφειοκρατική διαδικασία, την οποία η υπηρεσία ανέλαβε να διεκπεραιώσει.
Η μέριμνα για την αναπηρία δεν περιορίστηκε στο μεγάλο νησί. Μέσω της κινητής μονάδας του Κέντρου Κοινότητας υποβλήθηκαν 5 ακόμη αιτήσεις για αναπηρικά επιδόματα, ενώ πραγματοποιήθηκαν τηλεδιασκέψεις με εκπροσώπους της Χάλκης, της Σύμης και της Τήλου, με στόχο την ενημέρωση και την υποστήριξη κατοίκων στην υποβολή ηλεκτρονικών αιτήσεων αναπηρικών επιδομάτων από απόσταση. Στην προσπάθεια αυτή εντάσσεται και ο σχεδιασμός για τη λειτουργία κόμβου ψηφιακής ενδυνάμωσης ηλικιωμένων και ατόμων με αναπηρία, με 80 ωφελούμενους.
Η εικόνα συμπληρώνεται από τις παρεμβάσεις στην προσβασιμότητα.
Το Τμήμα Κοινωνικής Πρόνοιας του Δήμου διαχειρίστηκε αιτήματα για θέσεις στάθμευσης ατόμων με αναπηρία, με 50 αιτήσεις, από τις οποίες εγκρίθηκαν οι 25 και απορρίφθηκαν οι 15. Η απόσταση ανάμεσα στις αιτήσεις και τις εγκρίσεις δείχνει ότι η ανάγκη παραμένει μεγαλύτερη από τη δυνατότητα κάλυψης.
Άστεγοι ανάμεσα στα πεντάστερα
Ίσως η πιο εύγλωττη αντίθεση με την εικόνα του κοσμοπολίτικου νησιού είναι το ζήτημα της αστεγίας. Μέσα στη χρονιά εκδόθηκαν 64 βεβαιώσεις αστεγίας μέσω του Κέντρου Κοινότητας, ενώ 640 πολίτες εντάχθηκαν για πρώτη φορά στην πλατφόρμα του Εθνικού Μηχανισμού καταγραφής των ευάλωτων. Υποβλήθηκαν επίσης 8 αιτήσεις ένταξης στο πρόγραμμα στέγασης και εργασίας για αστέγους.
Το ίδιο το πρόγραμμα στέγασης και εργασίας, που υλοποιείται από τον Δήμο Ρόδου με το σχέδιο δράσης «εστια ΖΩ στην Π.Ε. Ρόδου», αφορά 20 νοικοκυριά και συνολικά 59 άτομα, με προϋπολογισμό 400.000 ευρώ. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, για πρώτη φορά μέσω διαδημοτικής συνεργασίας στο σχέδιο εντάχθηκαν και τα μικρότερα νησιά της περιοχής, η Σύμη, η Τήλος και η Χάλκη, μια κίνηση που επεκτείνει το δίχτυ προστασίας και πέρα από το μεγάλο νησί. Μέσα στη χρονιά στεγάστηκαν 7 νοικοκυριά αστέγων και προσφέρθηκαν 216 ώρες ψυχοκοινωνικής συμβουλευτικής, μαζί με 2 ομαδικές συναντήσεις και συνεργασία με τις υπηρεσίες απασχόλησης για τη σύνδεση των ωφελουμένων με την αγορά εργασίας. Σε ένα παλαιότερο σκέλος του ίδιου εγχειρήματος, με προϋπολογισμό 377.018,32 ευρώ, ωφελήθηκαν άλλα 39 άτομα.
Φτώχεια, συσσίτια και έκτακτες ενισχύσεις
Πέρα από τη στέγαση, ο απολογισμός αποτυπώνει την καθημερινή μάχη για τα στοιχειώδη. Το Τμήμα Κοινωνικής Πρόνοιας του Δήμου εξέδωσε 90 αποφάσεις για παροχή δωρεάν φαρμακευτικής περίθαλψης σε ανασφάλιστους, ενώ 70 άνθρωποι αναγνωρίστηκαν ως οικονομικά αδύναμοι ώστε να σιτιστούν μέσω συσσιτίου. Για έκτακτη οικονομική ενίσχυση λόγω αδυναμίας εκδόθηκαν αποφάσεις που αφορούν 90 και επιπλέον 73 περιπτώσεις, ενώ μέσα από το Κέντρο Κοινότητας κατατέθηκαν άλλες 77 αιτήσεις έκτακτης ενίσχυσης.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται τα 74 επιδόματα κοινωνικής αλληλεγγύης ανασφάλιστων υπερηλίκων και άλλα 23 αντίστοιχα επιδόματα για ανασφάλιστους υπερήλικες ομογενείς, καθώς και 5 αιτήσεις για κάλυψη εξόδων κηδείας και 7 αιτήσεις οικονομικής αδυναμίας που διαβιβάστηκαν από το Λιμεναρχείο. Στην πιο ακραία έκφραση της ένδειας, καταγράφηκε μία περίπτωση ταφής οικονομικά αδύναμου προσώπου με μέριμνα της υπηρεσίας. Είναι ο αριθμός που, παρά τη μικρή του τιμή, αποτυπώνει με τον πιο σκληρό τρόπο το άλλο πρόσωπο του νησιού.

Η παιδική φτώχεια και η ρομά κοινότητα
Η ευαλωτότητα δεν σταματά στους ενήλικες. Στο πεδίο της οικογένειας χορηγήθηκαν 122 επιδόματα γέννησης και 15 επιδόματα παιδιού, ενώ ο Δήμος δρομολόγησε ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση της παιδικής φτώχειας υπό τον τίτλο «Νοιάζομαι και Προσφέρω στο Παιδί», με προϋπολογισμό 904.320 ευρώ και 250 ωφελούμενους.
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί η στήριξη της κοινότητας ρομά μέσω του αντίστοιχου παραρτήματος του Κέντρου Κοινότητας. Εκεί καταγράφηκαν 523 υποδοχές και ενημερώσεις, χορηγήθηκαν 52 επιδόματα Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και 8 αναπηρικά επιδόματα, ενώ υποβλήθηκαν 6 αιτήσεις στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας. Εκδόθηκαν επίσης 16 βεβαιώσεις αστεγίας και 23 επιδόματα στέγασης, ενώ έγιναν 49 ραντεβού για εμβολιασμό παιδιών και ιατρικές εξετάσεις και 18 εγγραφές ή μετεγγραφές παιδιών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Παράλληλα πραγματοποιήθηκαν 29 επισκέψεις σε καταυλισμούς για ενημέρωση και καταγραφή, στοιχεία που δείχνουν ότι το ζήτημα της ένταξης παραμένει ανοιχτό και απαιτεί συνεχή επιτόπια παρουσία.

Πίσω από τη βιτρίνα του κοσμοπολίτικου νησιού, χιλιάδες κάτοικοι στηρίζονται σε επιδόματα αναπηρίας, στέγασης και φτώχειας

Η αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Ισότητας Σαββίνα Παπαγεωργίου και η προϊσταμένη Διεύθυνσης Κοινωνικής Πολιτικής & Υγείας Χριστίνα Καραγιάννη μιλούν σήμερα στη «δημοκρατική» για την κοινωνική πολιτική της πρώτης γραμμής, τις καινοτομίες που γίνονται στη Ρόδο και τη μάχη για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Σε μια εποχή όπου οι κοινωνικές ανισότητες διευρύνονται, η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται να διαδραματίσει έναν ρόλο βαθιά ανακουφιστικό, αλλά και ουσιαστικά παρεμβατικό. Στον Δήμο Ρόδου, η Διεύθυνση Κοινωνικής Πολιτικής και Υγείας έχει καταφέρει να μετατρέψει την πρόνοια από μια σειρά αποσπασματικών επιδομάτων σε ένα ολιστικό, σύγχρονο δίχτυ προστασίας.
Μέσα από τη συζήτηση, ξεδιπλώνεται το πολυσχιδές έργο μιας υπηρεσίας που δίνει καθημερινές μάχες, από την υποστήριξη κακοποιημένων γυναικών και αστέγων, μέχρι την τρίτη ηλικία, την ένταξη των Ρομά και την πρωτοβάθμια υγεία.
Η αντιδήμαρχος, Σαββίνα Παπαγεωργίου, αναλύει το πολιτικό όραμα της δημοτικής αρχής του Αλέξανδρου Κολιάδη, εξηγώντας πώς η Ρόδος απλώνει «εν πλω» προστασία στα μικρά νησιά της άγονης γραμμής (Σύμη, Τήλο, Χάλκη, Καστελλόριζο). Παράλληλα, αναφέρεται στις πρωτοποριακές παρεμβάσεις στα σχολεία για την έμφυλη βία, το ιστορικό διακρατικό πρωτόκολλο με την Κύπρο, αλλά και την ψηφιακή ασπίδα της Τηλεφροντίδας για τους ηλικιωμένους.
Η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Κοινωνικής Πολιτικής & Υγείας, Χριστίνα Καραγιάννη, εισφέρει την πολύτιμη εμπειρία της από την πρώτη γραμμή, αποκαλύπτοντας πώς ο Δήμος Ρόδου σχεδιάζει προγράμματα-πρότυπα για όλη την Ελλάδα (όπως το «Νοιάζομαι & Προσφέρω στο ΠΑΙΔΙ») και έχει καταφέρει να αξιοποιήσει τα ευρωπαϊκά κονδύλια προσφέροντας πολύτιμες υπηρεσίες στον συνάνθρωπο.
Μια συζήτηση που αποδεικνύει ότι πίσω από τις δομές, τα προγράμματα ΕΣΠΑ και τους αριθμούς, υπάρχει πάντα ο Άνθρωπος. Και στη Ρόδο, ο στόχος παραμένει ένας, να μη μένει κανείς αόρατος.
• Κυρία Παπαγεωργίου, η Διεύθυνση Κοινωνικής Πολιτικής και Υγείας που εποπτεύεται διαχειρίζεται ένα εξαιρετικά ευρύ και σύνθετο δίκτυο δομών και προγραμμάτων, από την υποστήριξη γυναικών και αστέγων μέχρι την τρίτη ηλικία, τα ΑμεΑ και την πρωτοβάθμια υγεία. Ποιο είναι το κοινό σημείο αναφοράς και η βασική προτεραιότητα που συνδέει όλο αυτό το πολυεπίπεδο έργο;
Σ.Π.: Ένα και μοναδικό είναι το κοινό σημείο αναφοράς: ο άνθρωπος και η αξιοπρέπεια του. Για να φτάσει κανείς στο κατώφλι της πρόνοιας σημαίνει ότι έχει πονέσει, έχει χάσει, έχει δοκιμαστεί, αλλά μέσα του εξακολουθεί να υπάρχει η ελπίδα.
Δική μας προτεραιότητα, δεν είναι απλώς η παροχή πρόσκαιρης ανακούφισης αλλά η ολιστική υποστήριξη. Είτε μιλάμε για μια γυναίκα που βιώνει κακοποίηση, έναν άστεγο συμπολίτη μας, έναν ηλικιωμένο ή ένα παιδί, η βασική μας μέριμνα είναι να διασφαλίσουμε ότι κανείς δεν μένει αόρατος. Και αυτό δεν είναι σχήμα λόγου. Για τη Δημοτική Αρχή και μένα η κοινωνική πολιτική δεν είναι αποσπασματικές δράσεις. Είναι ένα συνεκτικό δίχτυ προστασίας που λειτουργεί με συνέχεια, συνέπεια και ανθρωποκεντρική προσέγγιση. Είναι μια καθημερινή μάχη στο πεδίο.

• Η Ρόδος απλώνει δίχτυ προστασίας και στα γύρω νησιά, τη Σύμη, την Τήλο, τη Χάλκη, το Καστελλόριζο. Πόσο δύσκολο είναι επιχειρησιακά να ασκείται κοινωνική πολιτική εν πλω και τι σημαίνει για έναν κάτοικο της άγονης γραμμής να βλέπει τους λειτουργούς σας να φτάνουν εκεί;
Σ.Π.:Νομίζω ότι η ανάγκη μας οδήγησε εκεί. Από τη μία πλευρά υπάρχει η αύξηση των περιστατικών και από την άλλη η υποστελέχωση, καθώς στα νησιά που αναφέρετε δεν υπάρχουν επαρκείς κοινωνικές υπηρεσίες. Παρότι με τον «Καλλικράτη» μεταφέρθηκαν αρμοδιότητες στους δήμους, δεν υπήρξε ποτέ η αντίστοιχη μέριμνα για την πρόσληψη του απαραίτητου προσωπικού.
Αποτελεί συνειδητή πολιτική απόφαση του δημάρχου μας, κ. Αλέξανδρου Κολιάδη, που υλοποιήθηκε μάλιστα για πρώτη φορά– η υπογραφή διαδημοτικής συνεργασίας για την κάλυψη αυτού του κενού. Ο Δήμος Ρόδου, ως μητροπολιτικός δήμος, άπλωσε ένα ουσιαστικό δίχτυ κοινωνικής προστασίας στα μικρά νησιά, γιατί αυτό ακριβώς σημαίνει τοπική αυτοδιοίκηση πρώτου βαθμού: να είσαι δίπλα στον άνθρωπο, ακόμη και όταν οι συνθήκες είναι δύσκολες.
Η κοινωνική πολιτική «εν πλω» σημαίνει να αντιμετωπίζεις καιρικές συνθήκες, ελλείψεις προσωπικού, καθυστερήσεις και εξαντλητικά δρομολόγια. Η άσκησή της στα μικρά νησιά αποτελεί μια πραγματική επιχειρησιακή πρόκληση που απαιτεί οργάνωση, ευελιξία και προσωπική δέσμευση από τους κοινωνικούς λειτουργούς και τα στελέχη της Διεύθυνσης Κοινωνικής Πολιτικής και Υγείας. Ωστόσο, εδώ μπαίνει ο πιο ουσιαστικός παράγοντας: η ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Για τον κάτοικο της άγονης γραμμής, η παρουσία μας εκεί δεν είναι απλώς μια υπηρεσία. Είναι το μήνυμα ότι δεν είναι μόνος/μόνη, ότι υπάρχει ένα πεδίο ίσης φροντίδας και έμπρακτης στήριξης.
• Το Συμβουλευτικό Κέντρο της Ρόδου ήταν το πρώτο στην Ελλάδα που πήρε άδεια να μπαίνει στα σχολεία για ενημέρωση σχετικά με την έμφυλη βία. Τι έδειξε η εμπειρία από τις σχολικές τάξεις και ποια είναι τα μηνύματα που εισπράττετε από τη νέα γενιά;
Σ.Π.:Η μέχρι σήμερα εμπειρία μας με τα παιδιά και τους εφήβους είναι πραγματικά αποκαλυπτική. Η νέα γενιά είναι πιο ανοιχτή, πιο ενημερωμένη και πιο έτοιμη να αμφισβητήσει στερεότυπα. Οι μαθητές και οι μαθήτριες θέλουν να συζητήσουν, να κατανοήσουν και να καταρρίψουν νοοτροπίες. Να αλλάξουν πράγματα που για εμάς κάποτε θεωρούνταν «κανονικότητα». Αυτό μας δίνει ελπίδα ότι η πρόληψη μπορεί ουσιαστικά να φέρει αλλαγή.
Ταυτόχρονα, όμως, διαπιστώσαμε και κάτι ιδιαίτερα κρίσιμο: πόσο νωρίς αναπαράγονται τα στερεότυπα. Αν δεν παρέμβεις έγκαιρα, τα βρίσκεις μπροστά σου αργότερα, στις σχέσεις, στις οικογένειες, στην κοινωνία συνολικά.
Στο πλαίσιο αυτό, αναδεικνύεται μια έντονη ανάγκη για καθοδήγηση και ουσιαστικές απαντήσεις. Πολλά παιδιά αναγνωρίζουν πλέον «τοξικές» συμπεριφορές στις δικές τους σχέσεις, με μια σημαντική διαφορά σε σχέση με τη δική μας γενιά: έχουν μια άμεση, σχεδόν αντανακλαστική αντίδραση απέναντι στην αδικία.
Αυτό μας γεμίζει ευθύνη. Γιατί οφείλουμε να τους δώσουμε τα σωστά εργαλεία, ώστε να μπορούν όχι μόνο να αναγνωρίζουν το πρόβλημα, αλλά και να διεκδικούν στην πράξη την ισότητα και τον σεβασμό.
• Τον Σεπτέμβριο 2025 οι δομές υποστήριξης γυναικών του Δήμου Ρόδου ήταν οι πρώτες από το πανελλήνιο δίκτυο των 61 δομών που υπέγραψαν διακρατικό πρωτόκολλο με την Κύπρο. Τι σημαίνει αυτό κυρία Παπαγεωργίου στην καθημερινή πράξη για μια γυναίκα που ζητά βοήθεια στη Ρόδο και πώς διευρύνεται το δίχτυ ασφαλείας της;

Σ.Π.: Κύριος σκοπός του Πρωτοκόλλου είναι να καταργήσουμε, στην πράξη, τα σύνορα στην προστασία των θυμάτων. Να διευρύνουμε και να ενισχύσουμε το δίχτυ ασφαλείας για κάθε γυναίκα που ζητά βοήθεια. Μέσα από τη συνεργασία αυτή προκύπτουν ουσιαστικά οφέλη: ανταλλαγή τεχνογνωσίας, καλύτερος συντονισμός και η δυνατότητα παροχής πιο ολοκληρωμένης υποστήριξης, με περισσότερες επιλογές και διεξόδους για τις γυναίκες. Για μια γυναίκα στη Ρόδο, αυτό σημαίνει ότι δεν περιορίζεται πλέον γεωγραφικά. Σημαίνει ότι πίσω από τη στήριξη που λαμβάνει υπάρχει ένα ευρύτερο, διασυνδεδεμένο πλαίσιο προστασίας. Οι τοπικές δομές μπορούν να παράγουν διεθνείς συνεργασίες και να ανοίγουν νέους δρόμους, αρκεί να υπάρχει όραμα, συνέπεια και η βούληση να ξεπερνάμε τα στενά διοικητικά όρια προς όφελος του ανθρώπου. Και είναι αλήθεια ότι η σημερινή δημοτική αρχή, αξιοποιώντας την εμπειρία και το έργο που έχει ήδη παραχθεί, τολμά να αναλάβει την πολιτική ευθύνη και να προχωρήσει σε νέες, καινοτόμες πρωτοβουλίες.
• Στον πρόσφατο απολογισμό βλέπουμε πολύ συγκεκριμένα βήματα για την κοινότητα Ρομά, με εμβολιασμούς και 18 εγγραφές παιδιών στα σχολεία για την αντιμετώπιση της σχολικής διαρροής. Είναι τελικά η εκπαίδευση το μοναδικό ασφαλές «όχημα» για την ουσιαστική κοινωνική ένταξη;
Σ.Π.: Η εκπαίδευση αποτελεί τη θεμελιώδη προϋπόθεση. Δεν είναι το μόνο εργαλείο, αλλά είναι το πιο καθοριστικό. Όταν ένα παιδί Ρομά μπαίνει στην τάξη, αποκτά ίσες ευκαιρίες, μαθαίνει τους κανόνες της κοινωνικής συνύπαρξης και ανοίγει ορίζοντες πέρα από τη μοίρα που συχνά του επιβάλλει η περιθωριοποίηση. Μέσα από το σχολείο ανοίγουν δρόμοι για ισότητα ευκαιριών, κοινωνική κινητικότητα και ουσιαστική ένταξη. Αν ένα παιδί μείνει εκτός σχολείου, έχεις ήδη χάσει ένα μεγάλο μέρος της μάχης.
Ωστόσο, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς: δεν αρκεί η εγγραφή στο σχολείο. Το πραγματικό στοίχημα είναι η παραμονή. Και αυτό προϋποθέτει στήριξη της οικογένειας, ουσιαστική παρέμβαση στην καθημερινότητα και, πάνω απ’ όλα, χτίσιμο εμπιστοσύνης. Δεν απαιτούνται μόνο επιδόματα, αλλά παιδεία και ισότιμη πρόσβαση στην υγεία. Η ένταξη δεν επιβάλλεται με αποφάσεις· κατακτάται με συνεχή παρουσία. Αυτό που ακριβώς υπηρετεί, εδώ και εννέα χρόνια, το Παράρτημα Ρομά, μέσα από τη συστηματική δουλειά των εξειδικευμένων επιστημονικών στελεχών του.
• Η Διεύθυνση Κοινωνικής Πολιτικής και Υγείας διακρίθηκε για το πρόγραμμα Τηλεφροντίδας με τα «έξυπνα βραχιολάκια» για ηλικιωμένους και άτομα με άνοια. Πόσοι συμπολίτες μας τη χρησιμοποιούν ήδη και πώς αυτή η ψηφιακή ασπίδα αλλάζει την καθημερινότητα των μοναχικών ανθρώπων στο νησί μας;
Σ.Π.:Το πρόγραμμα τηλεφροντίδας με τα «έξυπνα βραχιολάκια» αποτελεί μια από τις πιο ουσιαστικές και καινοτόμες παρεμβάσεις της Διεύθυνσης Κοινωνικής Πολιτικής και Υγείας, γιατί απαντά σε ένα πραγματικό και καθημερινό ζήτημα: την ασφάλεια των ηλικιωμένων και των ατόμων με άνοια που ζουν μόνα τους.
Ήδη εκατό συμπολίτες μας έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα και το αξιοποιούν στην καθη μερινότητά τους, ενώ η ανταπόκριση των οικογενειών είναι ιδιαίτερα θετική, καθώς νιώθουν μεγαλύτερη ασφάλεια και σιγουριά.
Στην πράξη, αυτή η «ψηφιακή ασπίδα» δεν είναι απλώς μια τεχνολογική εφαρμογή. Είναι ένα εργαλείο πρόληψης και άμεσης ανταπόκρισης, που δίνει τη δυνατότητα υποστήριξης σε πραγματικό χρόνο, μειώνοντας το αίσθημα μοναξιάς και ανασφάλειας. Για τους μοναχικούς ανθρώπους του νησιού μας, αυτό μεταφράζεται σε κάτι πολύ απλό αλλά καθοριστικό: στο ότι δεν είναι μόνοι. Υπάρχει μια διαρκής διακριτική παρουσία και φροντίδα που λειτουργεί υποστηρικτικά στην καθημερινότητά τους.

• Κυρία Καραγιάννη, το πρόγραμμα «Νοιάζομαι & Προσφέρω στο ΠΑΙΔΙ» με προϋπολογισμό 904.320 ευρώ έγινε πρότυπο για όλη τη χώρα και αντιστοιχεί σε πιστώσεις 31,2 εκατ. ευρώ σε εθνικό επίπεδο. Πώς ένας Δήμος μιας νησιωτικής περιφέρειας καταφέρνει να σχεδιάζει προγράμματα που γίνονται σημείο αναφοράς για το Υπουργείο;

Χ.Κ.:Το καταφέρνουμε με πολλή δουλειά, συνεργασίες και συνέργειες, με τεκμηρίωση και κυρίως με βαθιά γνώση των πραγματικών αναγκών της κοινωνίας. Με τους συνεργάτες μου δεν σχεδιάζουμε «από το γραφείο», αλλά μέσα από την καθημερινή επαφή με τον συνάνθρωπο. Βάσει των πραγματικών χαρτογραφημένων αναγκών των παιδιών και των οικογενειών του τόπου μας, χωρίς γενικότητες. Και η νησιωτικότητα, για εμάς, δεν αποτελεί μειονέκτημα. Αντιθέτως λειτουργεί ως εφαλτήριο για καινοτομία και προσαρμοσμένες λύσεις.
Όταν υπάρχει τεχνογνωσία, μεθοδικότητα, γνώση του πεδίου και ουσιαστικές προτάσεις σε πραγματικά προβλήματα, όταν δηλαδή ο σχεδιασμός βασίζεται στην ίδια τη ζωή, τότε ένα πρόγραμμα μπορεί να αποτελέσει πρότυπο, τόσο για άλλους Δήμους όσο και για την κεντρική διοίκηση. Η ουσία είναι ότι ένας Δήμος, ακόμα και νησιωτικός, μπορεί να παράγει πολιτική και όχι απλώς να την εφαρμόζει.
Σε αυτή την προσπάθεια, οφείλω να επισημάνω την άριστη συνεργασία μας με την Ειδική Διαχειριστική Υπηρεσία του Προγράμματος «Νότιο Αιγαίο 2021-2027» και ειδικότερα με την κυρία Αγάπη Αδαμοπούλου, στέλεχος της Μονάδας Α, που χωρίς τη δική της συμβολή, δεν θα είχαμε καταφέρει να μετατρέψουμε μια αρχική ιδέα σε ένα ολοκληρωμένο και ώριμο σχέδιο, πλήρως εναρμονισμένο με τις κατευθυντήριες γραμμές των συγχρηματοδοτούμενων πράξεων.
• Πάνω από 270 γυναίκες έχουν φιλοξενηθεί στον ξενώνα τα τελευταία 13 χρόνια και πάνω από 850 έχουν απευθυνθεί στο Συμβουλευτικό Κέντρο. Αυτοί οι αριθμοί, πέρα από το μέγεθος του προβλήματος, τι μας δείχνουν για την εμπιστοσύνη που έχουν αποκτήσει οι γυναίκες της Ρόδου ώστε να σπάσουν τη σιωπή τους και να ζητήσουν τη βοήθειά σας;
Χ.Κ.: Μέσα από τη δεκατριάχρονη πορεία μας καταφέραμε να χτίσουμε γέφυρες αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης. Και αυτό οφείλεται πρωτίστως στους συνεργάτες μου στις Δομές Υποστήριξης Γυναικών.
Πίσω από κάθε αριθμό υπάρχει μια ιστορία. Υπάρχει μια γυναίκα που βίωνε βία μέσα στο σπίτι, σιωπηλή, αόρατη. Και οι δομές αυτές έδωσαν τον χώρο και τη δυνατότητα να σπάσει αυτή η σιωπή. Δημιούργησαν ένα ασφαλές περιβάλλον όπου μια γυναίκα μπορεί να απευθυνθεί χωρίς να κριθεί, χωρίς να αμφισβητηθεί, χωρίς να φοβηθεί. Και αυτό αποτελεί μια βαθιά κοινωνική κατάκτηση.
Σήμερα, μια γυναίκα στη Ρόδο γνωρίζει ότι η προσέγγιση στο Συμβουλευτικό Κέντρο Γυναικών ή στον Ξενώνα Φιλοξενίας δεν είναι ένδειξη αδυναμίας, αλλά το πρώτο και πιο γενναίο βήμα για να ξαναπάρει τη ζωή της στα χέρια της.
Η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται με λόγια. Χτίζεται με συνέπεια, με παρουσία και με σεβασμό. Και αυτή είναι, ίσως, η σημαντικότερη κατάκτηση των Δομών Υποστήριξης Γυναικών του Δήμου Ρόδου.
• Η Διεύθυνσή σας κυρία Καραγιάννη, έχει καταφέρει να πρωταγωνιστεί στην αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων και προγραμμάτων ΕΣΠΑ. Πόσο απαιτητική είναι για έναν προϊστάμενο η «μάχη» της διεκδίκησης αυτών των κονδυλίων, ώστε το όραμά σας για την πρόνοια στη Ρόδο να έχει πάντα τους απαραίτητους πόρους για να υλοποιηθεί;
Χ.Κ.: Είναι μια συνεχής, εξαιρετικά απαιτητική «μάχη», που απαιτεί γνώση, στρατηγική και επιμονή. Οι πόροι δεν έρχονται από μόνοι τους· πρέπει να τους διεκδικήσεις με σοβαρότητα, τεκμηρίωση και σχέδιο. Τα ευρωπαϊκά προγράμματα έχουν αυστηρούς κανόνες, σφιχτά χρονοδιαγράμματα και απαιτούν υψηλή διαχειριστική επάρκεια.
Σε αυτή τη διαδρομή, οφείλω να αναφερθώ στον αείμνηστο δήμαρχο Φώτη Χατζηδιάκο, ο οποίος είχε το όραμα να αναπτύξει ουσιαστικά τη Διεύθυνση Κοινωνικής Πολιτικής και Υγείας. Ήταν εκείνος που με επέλεξε και μου ανέθεσε μια καθαρή αποστολή: να μην αφήσουμε κανένα πρόγραμμα αναξιοποίητο, ακόμη και το πιο μικρό, αν μπορεί να φέρει ένα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Αυτή η κατεύθυνση έθεσε, σε μεγάλο βαθμό, τις βάσεις για τη σημερινή πορεία της Διεύθυνσης στον τομέα του ΕΣΠΑ.
Ως προϊσταμένη, η ευθύνη μου είναι να μετατρέπω το όραμα κάθε δημοτικής αρχής που υπηρετώ σε τεχνικά άρτιες και εφαρμόσιμες προτάσεις. Δεν αρκεί να θέλεις να προσφέρεις· πρέπει να γνωρίζεις και τον τρόπο να το διεκδικείς. Η επιτυχία μας στα ευρωπαϊκά προγράμματα και στο ΕΣΠΑ είναι αποτέλεσμα συλλογικής, συστηματικής και επίμονης δουλειάς. Κάθε ευρώ που εξασφαλίζουμε μεταφράζεται σε μια υπηρεσία, ένα γεύμα, μια στέγη, έναν μισθό για έναν κοινωνικό λειτουργό, μια πραγματική ανάσα για τον συνάνθρωπό μας. Γι’ αυτό δεν έχουμε επιλογή. Αν δεν διεκδικήσουμε, δεν θα έχουμε πόρους. Και χωρίς πόρους, η κοινωνική πολιτική μένει πρόθεση και όχι πράξη. Και εμείς επιλέγουμε να μιλάμε με πράξεις.
• Υπάρχει μια περίπτωση, μια στιγμή ή ένα πρόσωπο από όλα αυτά τα χρόνια που σας έχει μείνει αποτυπωμένη και νιώθετε ότι σας όρισε ως επαγγελματία;
Χ.Κ.:Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη περίπτωση ή ένα μόνο πρόσωπο, αλλά πολλές στιγμές που μένουν χαραγμένες. Είναι το χαμόγελο και η έκφραση ικανοποίησης ενός συνανθρώπου όταν τον βλέπεις να ανοίγει τα «φτερά» του και να βρίσκει τον δρόμο του.
Γιατί στη Διεύθυνση δεν δίνουμε απλώς «ψάρια», προσπαθούμε να βοηθήσουμε τον άνθρωπο να μάθει να ψαρεύει. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ομάδα μαθητών από τη συνοικία των Αγίων Αποστόλων, οι οποίοι πριν πολλά χρόνια, μέσα από μαθήματα ρομποτικής με τη στήριξη και χορηγία του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, κατέκτησαν την πρώτη θέση στην Ελλάδα και διακρίθηκαν ως έκτη καλύτερη ομάδα στην Ολυμπιάδα Ρομποτικής. Η επιτυχία αυτή τους οδήγησε σε υποτροφίες στην Αγγλία, αλλάζοντας ουσιαστικά την πορεία και τη ζωή τους. Αυτές οι στιγμές είναι που σου θυμίζουν γιατί κάνεις αυτή τη δουλειά και σου δίνουν δύναμη να συνεχίσεις. Δίνουν πραγματικό νόημα στο έργο μας. Η δουλειά μας είναι λειτούργημα, με άμεσο αντίκτυπο στην ανθρώπινη ύπαρξη.
Αν θα έπρεπε να απαντήσω σε προσωπικό επίπεδο, τρεις γυναίκες με έχουν σφραγίσει με το έργο, το όραμα, την εφευρετικότητα και την ευελιξία τους, η καθηγήτρια Ντιάνα Τράκα, η Κική Τσακίρη και η Μπέλα Σιδηρά. Υπήρξαν δίπλα μου στα πρώτα μου βήματα τόσο στο πανεπιστήμιο όσο και στον Δήμο και από αυτές διδάχθηκα τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα. Τους οφείλω πολλά, καθώς αποτέλεσαν σημαντικό κομμάτι της επαγγελματικής μου διαδρομής και της πορείας μου.
• Η κοινωνική εργασία φέρνει συχνά στο σπίτι το συναισθηματικό βάρος της ημέρας. Πώς διαχειρίζεστε αυτή την καθημερινή έκθεση στον ανθρώπινο πόνο ώστε να διατηρείτε τα αντανακλαστικά και την αποτελεσματικότητά σας;
Χ.Κ.:Δεν είναι καθόλου εύκολο. Υπάρχουν μέρες που παίρνεις μαζί σου το συναισθηματικό βάρος στο σπίτι, σε ακολουθεί. Και τότε το μόνο που θέλω είναι να κάθομαι σε έναν καναπέ, χωρίς να ακούω, χωρίς να μιλάω. Να μην κάνω τίποτα, απλώς να κοιτώ το κενό. Η ισορροπία είναι δύσκολη: να παραμένεις άνθρωπος χωρίς να καταρρέεις. Γιατί αν χαθεί η ευαισθησία και η ενσυναίσθηση, έχει χαθεί και το νόημα αυτής της δουλειάς.
Κι όμως, μέσα σε αυτές τις στιγμές της απόλυτης σιωπής μαθαίνεις να μετατρέπεις τη συγκίνηση σε δράση και αποτελεσματικότητα. Πεισμώνεις. Γιατί κανείς δεν επιλέγει να γεννηθεί σε ευάλωτη ομάδα, κανείς δεν επιθυμεί να βρίσκεται στο περιθώριο ή να βιώνει τον κοινωνικό αποκλεισμό. Οι συνθήκες, οι συγκυρίες, οι ελλείψεις στήριξης ή ακόμη και λάθος επιλογές, μπορούν να οδηγήσουν έναν άνθρωπο εκεί.
Και τότε είναι που οφείλουμε να προχωράμε σε νέες παρεμβάσεις· να στεκόμαστε ουσιαστικά δίπλα στον άνθρωπο, να γινόμαστε το σταθερό σημείο αναφοράς του. Ως κοινωνιολόγος, δεν περιορίζομαι μόνο στην καταγραφή των αναγκών, αλλά προτείνω λύσεις με επίκεντρο τον άνθρωπο. Στην πορεία μου στον Δήμο είχα την τύχη και αυτό δεν είναι αυτονόητο, να στηρίζομαι σε ένα ισχυρό πλαίσιο συνεργασιών: δημάρχους που εμπιστεύτηκαν, αιρετούς που στάθηκαν αρωγοί, και συναδέλφους με τους οποίους συνδιαμορφώσαμε παρεμβάσεις με ουσία και αποτέλεσμα. Γιατί η κοινωνική πολιτική δεν είναι ατομικό έργο. Είναι προϊόν συλλογικής προσπάθειας. Και σε αυτή τη διαδρομή, νιώθω ότι έχω καταφέρει δύο πράγματα: να μπορώ να κοιτώ τον άλλο στα μάτια και να κοιμάμαι ήσυχη τα βράδια, γνωρίζοντας ότι έκανα το χρέος μου.
• Αν μπορούσατε να αλλάξετε μια θεσμική παράμετρο στον τρόπο που η χώρα οργανώνει την κοινωνική της πολιτική, βασισμένη στην πολύτιμη εμπειρία σας, τι θα ήταν αυτό;
Χ.Κ.:Αν μπορούσα να αλλάξω μία θεσμική παράμετρο, θα έβαζα στο κέντρο της κοινωνικής πολιτικής τις ανθρώπινες σχέσεις και όχι μόνο τη δομή. Σήμερα έχουμε υπηρεσίες και προγράμματα, αλλά συχνά λείπει η σταθερή ανθρώπινη παρουσία: ένας επαγγελματίας που θα σε γνωρίζει, θα τον εμπιστεύεσαι και θα σε συνοδεύει σε όλη τη διαδρομή, όχι αποσπασματικά.
Για να γίνει αυτό πράξη, χρειάζεται ουσιαστική ενίσχυση της κοινωνικής πολιτικής με περισσότερους κοινωνικούς επιστήμονες στην πρώτη γραμμή: κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους, κοινωνιολόγους. Όχι απλώς για να διαχειρίζονται αιτήματα, αλλά για να χτίζουν σχέσεις εμπιστοσύνης, να παρακολουθούν διαδρομές ζωής και να παρεμβαίνουν έγκαιρα και ολιστικά.
Και εδώ ακριβώς συνδέεται η μεγάλη πρόκληση της πρόληψης. Η κοινωνική πολιτική δεν πρέπει να ενεργοποιείται μόνο όταν η κρίση έχει ήδη εκδηλωθεί, αλλά να λειτουργεί προληπτικά: μέσα στην κοινότητα, στο σχολείο, στην οικογένεια, πριν η ευαλωτότητα γίνει αδιέξοδο. Η πρόληψη δεν είναι απλώς μια δράση. Είναι μια διαφορετική φιλοσοφία που απαιτεί συνέχεια, παρουσία και γνώση του ανθρώπου πίσω από το πρόβλημα. Η κοινωνική πολιτική δεν είναι μόνο παροχές, είναι σχέσεις εμπιστοσύνης. Και στο τέλος οι ωφελούμενοι δεν θυμούνται τι πήραν, θυμούνται ποιος στάθηκε δίπλα τους.

Ισχυρό δίχτυ ασφαλείας στις δομές της Ρόδου με επίκεντρο τον Ανθρωπο

Η συζήτηση ανέδειξε τόσο τα κοινά σημεία όσο και τις διαφορετικές προσεγγίσεις γύρω από ένα από τα πιο πιεστικά κοινωνικά ζητήματα της εποχής. Στο πάνελ συμμετείχαν η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου, ο βουλευτής Επικρατείας και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Δημήτρης Μάντζος, ο περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας και γενικός γραμματέας της ΕΝΠΕ Φάνης Σπανός, καθώς και ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ και καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Νίκος Βέττας.

Η κ. Μιχαηλίδου περιέγραψε μια κρίση που συνδέεται με την «ασυμμετρία προσφοράς και ζήτησης», παρουσιάζοντας τη δέσμη των 43 μέτρων ύψους 7 δισ. ευρώ, με αιχμές τις επιδοτήσεις ενοικίου, την κοινωνική αντιπαροχή, την αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων και το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω».

Από την πλευρά του, ο κ. Μάντζος έδωσε έμφαση στην ενίσχυση της προσφοράς μέσω κοινωνικής κατοικίας, αξιοποίησης δημόσιων και ιδιωτικών κλειστών ακινήτων, περιορισμού της Golden Visa και αυστηρότερης ρύθμισης των βραχυχρόνιων μισθώσεων.

Ο κ. Σπανός μετέφερε τη συζήτηση στην περιφερειακή διάσταση, υποστηρίζοντας ότι η απάντηση δεν μπορεί να εξαντλείται στην Αθήνα, αλλά πρέπει να συνδεθεί με δουλειές, υποδομές, τηλεργασία και κίνητρα για επιστροφή στην επαρχία.

Ο κ. Βέττας, τέλος, έδωσε τη μεγάλη οικονομική εικόνα, εξηγώντας ότι το πρόβλημα είναι αποτέλεσμα δεκαετιών, συνδέεται με τη μεταβολή της κοινωνικής δομής και απαιτεί αναβάθμιση του υπάρχοντος αποθέματος, θεσμικές τομές και πολιτική συναίνεση.

Κοινός τόπος όλων ήταν ότι η στεγαστική κρίση δεν λύνεται με μία μόνο παρέμβαση, αλλά απαιτεί σχέδιο, διάρκεια και συνδυασμό πολιτικών.

Ειδικότερα η κ. Μιχαηλίδου υπογράμμισε πως το στεγαστικό πρόβλημα αναδεικνύεται σε κορυφαία κοινωνική πρόκληση. Παρουσίασε στο STAR FORUM στη Λαμία ένα πολυεπίπεδο σχέδιο κυβερνητικών παρεμβάσεων, αναγνωρίζοντας εξαρχής τη σοβαρότητα της κατάστασης. Όπως τόνισε, «η στεγαστική κρίση είναι ένα πολύ μεγάλο ζήτημα», το οποίο δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά «εντάσσεται και μέσα στο διεθνές και ευρωπαϊκό αντίστοιχο πρόβλημα», συνδέοντας μάλιστα το ζήτημα άμεσα με το δημογραφικό.

Η υπουργός περιέγραψε ένα πλαίσιο όπου η κρίση απορρέει από μια «μεγάλη δυναμική ασυμμετρία προσφοράς και ζήτησης» και συμπλήρωσε πως η ζήτηση κατοικίας έχει αυξηθεί σημαντικά. «Η ζήτηση έχει αυξηθεί ενδογενώς και ακόμα περισσότερο εξωγενώς», σημείωσε, αποδίδοντας την άνοδο τόσο σε κοινωνικές μεταβολές, όπως η αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών, όσο και στην ενίσχυση της ελκυστικότητας της χώρας για ξένους επενδυτές, ψηφιακούς νομάδες και τουρίστες. Παράγοντες όπως η Golden Visa και η βραχυχρόνια μίσθωση «άνθησαν», ενισχύοντας περαιτέρω τη ζήτηση.

Όπως είπε η κ. Μιχαηλίδου, το κρίσιμο πρόβλημα εντοπίζεται στην προσφορά. «Υπάρχει μια πάρα πολύ μεγάλη δυσκολία αύξησης προσφοράς», υπογράμμισε, αποδίδοντας την υστέρηση αυτή τόσο στην κατάρρευση της οικοδομικής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια των μνημονίων όσο και σε δομικές ιδιαιτερότητες της ελληνικής αγοράς, όπως ο κατακερματισμός της γης και οι πολεοδομικοί περιορισμοί. «Ο μισός πληθυσμός θέλει να μένει στην Αττική», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας την ανισοκατανομή της ζήτησης.

Απέναντι σε αυτή τη σύνθετη εικόνα, η κυβέρνηση προτάσσει ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων. «Έχουμε απαντήσει με μία δέσμη 43 διαφορετικών μέτρων, 7 δισεκατομμυρίων ευρώ», δήλωσε η υπουργός, διευκρινίζοντας ότι δεν υπάρχει «ένα και μεγάλο» μέτρο που μπορεί να λύσει το πρόβλημα. Αντίθετα, απαιτούνται «πολλές σταδιακές παρεμβάσεις» που θα αγγίζουν τόσο τη ζήτηση όσο και την προσφορά.

Στο επίπεδο της άμεσης ανακούφισης, η κυβέρνηση δίνει έμφαση στις επιδοτήσεις. Η «επιστροφή του ενός στα δώδεκα ενοίκια» αφορά, σύμφωνα με την υπουργό, «εννιά στους δέκα Έλληνες που νοικιάζουν», ενώ το επίδομα στέγασης καλύπτει ήδη 280.000 πολίτες. Ιδιαίτερη στόχευση υπάρχει για δημόσιους λειτουργούς που εργάζονται μακριά από τον τόπο κατοικίας τους, με ενισχυμένες επιδοτήσεις.

Παράλληλα υπογράμμισε με έμφαση πως προωθούνται πολιτικές περιφερειακής αποκέντρωσης, όπως το πρόγραμμα μετεγκατάστασης με ενίσχυση 10.000 ευρώ, σε συνδυασμό με προγράμματα απασχόλησης της ΔΥΠΑ. Στόχος είναι η αποσυμφόρηση των αστικών κέντρων και η ενίσχυση της ζωής στην περιφέρεια.

Στον πυρήνα της στρατηγικής, ωστόσο, βρίσκονται τα μέτρα αύξησης της προσφοράς κατοικιών. Η υπουργός ξεχώρισε τρεις βασικές παρεμβάσεις. Πρώτον, την «κοινωνική αντιπαροχή», δηλαδή την αξιοποίηση δημόσιας ακίνητης περιουσίας για την κατασκευή νέων κατοικιών, συμπεριλαμβανομένων κοινωνικών κατοικιών με προσιτό ενοίκιο. Δεύτερον, την αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων, με στόχο τη δημιουργία «1.800 κατοικιών» σε μεγάλες πόλεις. «Τέτοια ένταση στεγαστικού αποθέματος έχει να δει η Ελλάδα πάρα πολλές δεκαετίες», υπογράμμισε. Τρίτον, το πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», ύψους 500 εκατ. ευρώ, για την επαναφορά κλειστών διαμερισμάτων στην αγορά. Η ίδια αναγνώρισε πως, παρά τις παρεμβάσεις, τα αποτελέσματα δεν θα είναι άμεσα. «Χρειάζεται κατανόηση των χρονικών οριζόντων», σημείωσε, εξηγώντας ότι τα μεγάλα έργα απαιτούν χρόνια για να αποδώσουν. Το στοίχημα, επομένως, είναι διττό: αφενός η άμεση ανακούφιση των νοικοκυριών και αφετέρου η σταδιακή αποκατάσταση της ισορροπίας στην αγορά.

Κλείνοντας σημείωσε ότι το στεγαστικό δεν έχει εύκολες λύσεις, αλλά απαιτεί συντονισμένη δράση. «Χρειάζεται να είμαστε όλοι μαζί», τόνισε η υπουργός, καλώντας σε ευρύτερη πολιτική και κοινωνική συναίνεση. Σε ένα πρόβλημα που «είναι βαθύ κυρίως στους τρεις στους δέκα Έλληνες νεαρότερης ηλικίας», η επιτυχία των μέτρων θα κριθεί από το κατά πόσο μπορούν να μετατρέψουν τη σταδιακή παρέμβαση σε ουσιαστική ανακούφιση.

Στο ίδιο πάνελ του STAR FORUM ο Δημήτρης Μάντζος, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, επιχείρησε να διαφοροποιήσει σαφώς τη στρατηγική της αντιπολίτευσης από την κυβερνητική προσέγγιση, δίνοντας έμφαση στην ενίσχυση της προσφοράς και στη ρύθμιση της αγοράς με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης.

Από την αρχή της τοποθέτησής του, ξεκαθάρισε ότι «το ΠΑΣΟΚ δεν κάνει ποτέ μόνο κριτική», υπογραμμίζοντας πως έχει ήδη καταθέσει «ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο στήριξης» από το 2024. Περιγράφοντας την κοινωνική διάσταση του προβλήματος, σημείωσε ότι «πάρα πολλοί συμπολίτες μας φτάνουν σε πολύ μεγάλη ηλικία για να εγκαταλείψουν το παιδικό τους δωμάτιο», ενώ άλλοι επιβαρύνονται «δυσανάλογα περισσότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο» με το κόστος στέγασης.

Στο πεδίο της ανάλυσης, ο ίδιος εντόπισε την αιτία της κρίσης κυρίως στην πλευρά της προσφοράς. «Υπάρχει ζήτημα προσφοράς», τόνισε, απορρίπτοντας την ιδέα ότι πρόκειται για εισαγόμενο φαινόμενο. «Εισαγόμενη στεγαστική κρίση δεν μπορούμε να έχουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι το πρόβλημα σχετίζεται με δομικά χαρακτηριστικά της ελληνικής αγοράς.

Ιδιαίτερη κριτική άσκησε σε πολιτικές που, όπως είπε, επιβάρυναν την κατάσταση. Για τη βραχυχρόνια μίσθωση υπογράμμισε ότι «πρέπει να ρυθμίζεται ειδικά σε ζώνες πίεσης», ενώ για το πρόγραμμα της Golden Visa σημείωσε ότι «υπήρξε φάρμακο» σε δύσκολες εποχές, «έχει εξελιχθεί όμως σε δηλητήριο». Κατά την εκτίμησή του, οι κυβερνητικές παρεμβάσεις, όπως τα προγράμματα «Σπίτι μου», «επιδότησαν τη ζήτηση» χωρίς να ενισχύσουν επαρκώς την προσφορά.

Απέναντι σε αυτό, ο κ. Μάντζος παρουσίασε ένα διαφορετικό μοντέλο πολιτικής, με επίκεντρο τη δημιουργία νέου στεγαστικού αποθέματος. «Για μας το ζήτημα είναι να μπορέσουμε να στηρίξουμε την προσφορά», είπε, προτείνοντας την αξιοποίηση ανεκμετάλλευτων ακινήτων που ανήκουν στο Δημόσιο, στους δήμους και στις περιφέρειες. Όπως υπογράμμισε, πρόκειται για «κεφαλαιακό απόθεμα» που παραμένει ανενεργό και θα μπορούσε να συμβάλει άμεσα στην αποκλιμάκωση των τιμών.

Σύμφωνα μe τον κ. Μάντζο, κεντρικό στοιχείο της πρότασης αποτελεί η ανάπτυξη ενός συστήματος κοινωνικής κατοικίας, όπου η Ελλάδα παρουσιάζει σημαντική υστέρηση. «Η χώρα μας έχει 0% κοινωνική κατοικία», ανέφερε, συγκρίνοντας την κατάσταση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στο πλαίσιο αυτό, το ΠΑΣΟΚ προτείνει ένα πρόγραμμα ανακαινίσεων με φορολογικά κίνητρα, ώστε ιδιώτες ιδιοκτήτες να εντάσσουν τα ακίνητά τους σε μια «δεξαμενή κοινωνικής κατοικίας». Στόχος είναι η προσθήκη «40.000 κατοικιών» στην αγορά.

Η πρόταση συνοδεύεται από συγκεκριμένα μέτρα ρύθμισης. Μεταξύ αυτών, η «κατάργηση της Golden Visa στα αστικά κέντρα και στα νησιά» με έντονη στεγαστική πίεση, καθώς και ο περιορισμός των βραχυχρόνιων μισθώσεων. «Ισιώνουμε την τιμή του ενοικίου», ανέφερε, περιγράφοντας μια πολιτική που στοχεύει στη συγκράτηση των μισθωμάτων αντί της ενίσχυσης της αγοραστικής δύναμης.

Ο κ. Μάντζος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στις κοινωνικές ομάδες που πλήττονται περισσότερο. Οι πολιτικές αυτές, όπως είπε, απευθύνονται «στους εργαζόμενους, στα νέα ζευγάρια», αλλά και σε δημόσιους λειτουργούς που αδυνατούν να βρουν στέγη, ιδιαίτερα σε νησιωτικές περιοχές.

Παράλληλα, αναφέρθηκε και στον ρόλο των τραπεζών, επισημαίνοντας ότι διαθέτουν μεγάλο αριθμό ακινήτων που «πρέπει να δοθούν στην αγορά ξανά», αντί να παραμένουν ανενεργά. Αντίστοιχα, ζήτησε την πλήρη καταγραφή και αξιοποίηση των κλειστών ακινήτων της αυτοδιοίκησης.

Κλείνοντας, συνέδεσε το στεγαστικό με το ευρύτερο αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας. «Η στέγαση πρέπει να είναι δικαίωμα για όλους και όχι ακριβό προνόμιο για λίγους», τόνισε, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά βαθιά πολιτικό. Η αντιμετώπιση της κρίσης, κατά τον ίδιο, περνά μέσα από δημόσιες πολιτικές που ενισχύουν την περιφερειακή ανάπτυξη και μειώνουν τις κοινωνικές ανισότητες.

Όπως υπογράμμισε ο κ. Μάντζος, η πρόταση του ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να μετατοπίσει τη συζήτηση από την ενίσχυση της ζήτησης σε μια πιο δομική παρέμβαση στην αγορά, θέτοντας στο επίκεντρο την προσφορά και τη ρύθμιση.

Ο Φάνης Σπανός, περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας και γενικός γραμματέας της ΕΝΠΕ, έβαλε στο πάνελ μια καθαρά περιφερειακή διάσταση στο στεγαστικό, συνδέοντάς το ευθέως με το δημογραφικό και με το μοντέλο ανάπτυξης της χώρας. Ξεκίνησε συμφωνώντας με την ανάλυση που προηγήθηκε, αλλά έδωσε μια πιο απλή, σχεδόν εικονική περιγραφή του προβλήματος λέγοντας πως «μια Αθήνα που γεμίζει με έναν θηριώδη τρόπο και μια επαρχία που αδειάζει με επίσης έναν θηριώδη τρόπο». Για τον κ. Σπανό, εκεί βρίσκεται η καρδιά της κρίσης.

Ο κ. Σπανός αναγνώρισε ότι τα άμεσα μέτρα για τη στήριξη της στέγασης στην Αθήνα είναι αναγκαία, όμως προειδοποίησε ότι σε βάθος χρόνου δεν αρκούν. «Όσο επιδοτείς ενοίκια, τόσο απλά θα ανεβαίνουν τα ενοίκια», ανέφερε, περιγράφοντας έναν μηχανισμό που, όπως εκτιμά, δεν λύνει το πρόβλημα αλλά το ανακυκλώνει. Κατά την προσέγγισή του, η ουσιαστική απάντηση πρέπει να είναι στρατηγική και να στοχεύει στη μετακίνηση πληθυσμού και δραστηριοτήτων προς την περιφέρεια.

Στην τοποθέτησή του, το στεγαστικό δεν εμφανίζεται μόνο ως κρίση κόστους, αλλά και ως κρίση υποδομών. Μια υπερσυγκεντρωμένη πρωτεύουσα, είπε, δεν πιέζεται μόνο από τα πανάκριβα ενοίκια, αλλά και από την αδυναμία των βασικών δικτύων να εξυπηρετήσουν ολοένα μεγαλύτερους πληθυσμούς. Δρόμοι, ύδρευση, αποχέτευση, φωτισμός, σχολεία: όλα μπαίνουν στην ίδια εξίσωση.

Η βασική του πρόταση είναι ότι η πολιτεία οφείλει να κατευθύνει ένα «γενναίο κλάσμα» των στεγαστικών πόρων στην ελληνική περιφέρεια. Όχι μόνο με επιδοτήσεις ενοικίου, αλλά με μια συνολική δέσμη κινήτρων: ανάπτυξη σιδηροδρομικών και άλλων δικτύων, θεσμική και τεχνολογική διευκόλυνση της τηλεργασίας, αλλά και «ισχυρά επενδυτικά κίνητρα για δημιουργία θέσεων εργασίας στην επαρχία». Η λογική που κατέθεσε είναι σαφής. Για να μείνουν ή να επιστρέψουν οι νέοι στον τόπο τους, «θα πρέπει να θέλουν και να μπορούν». Το «θέλουν» συνδέεται με την ποιότητα ζωής, το «μπορούν» με τις δουλειές.

Ο κ. Σπανός μίλησε για την ανάγκη να αναδειχθούν «50 πόλεις» ως νέοι πόλοι οικιστικής και αναπτυξιακής ισορροπίας, αντί να συνεχιστεί η ασφυκτική συγκέντρωση στην Αθήνα. Επικαλέστηκε μάλιστα το ευρωπαϊκό σύνθημα «The right to stay», επιμένοντας ότι «το να μείνεις στον τόπο σου δεν είναι μια άσκηση απλά, είναι ένα δικαίωμα».

Ο κ. Σπανός με την παρέμβασή του ανέδειξε μια διαφορετική ανάγνωση του στεγαστικού. Όχι μόνο ως αγορά κατοικίας, αλλά ως πεδίο εθνικής χωροταξικής και κοινωνικής πολιτικής. Για τον Φάνη Σπανό, η λύση δεν θα έρθει μόνο με περισσότερα σπίτια, αλλά με μια νέα ισορροπία ανάμεσα στην πρωτεύουσα και την περιφέρεια, με στόχο καλύτερη ποιότητα ζωής και λιγότερες ανισότητες.

Ο Νίκος Βέττας, συνδυάζοντας την ιδιότητά του ως επικεφαλής του ΙΟΒΕ και ως ακαδημαϊκού στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, προσέγγισε το στεγαστικό ζήτημα με όρους μακροοικονομικής ανάλυσης και ιστορικής συνέχειας, επιχειρώντας να εξηγήσει γιατί η κρίση δεν μπορεί να λυθεί άμεσα.

Όπως επισήμανε, η σημερινή εικόνα δεν είναι συγκυριακή αλλά αποτέλεσμα δεκαετιών. «Από το 1950 και μετά […] οι Έλληνες στο σπίτι βάζανε τα λεφτά τους», ανέφερε, περιγράφοντας μια οικονομία όπου η κατοικία αποτελούσε βασικό επενδυτικό πυλώνα. Το 2007, στην κορύφωση της ανάπτυξης, «τα δύο τρίτα των επενδύσεων ήταν σε σπίτια και κατασκευές». Ωστόσο, η δεκαετία της κρίσης ανέτρεψε πλήρως αυτή την ισορροπία. «Για περίπου 10 χρόνια η χώρα πάγωσε», σημείωσε, εξηγώντας ότι πάγωσαν τόσο τα εισοδήματα όσο και η οικοδομική δραστηριότητα.

Αυτό το «πάγωμα», σύμφωνα με τον ίδιο, εξακολουθεί να επηρεάζει την αγορά και «θα επηρεάζει τουλάχιστον για τα επόμενα 5-10 χρόνια». Γι’ αυτό και, όπως τόνισε, «προβλήματα που έρχονται από δεκαετίες δεν λύνονται». Η ανάκαμψη της οικονομίας τα τελευταία χρόνια δεν αρκεί για να καλύψει το χαμένο έδαφος, ιδιαίτερα όταν η ζήτηση συνεχίζει να μεταβάλλεται.

Κεντρικό στοιχείο της ανάλυσής του είναι η αλλαγή της κοινωνικής δομής. «Έχει μειωθεί η ιδιοκατοίκηση», όχι επειδή πουλήθηκαν μαζικά κατοικίες, αλλά επειδή «εκεί όπου μέναμε τέσσερις-τέσσερις, τώρα μένουν περισσότεροι άνθρωποι μόνοι τους». Η αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών και η γήρανση του πληθυσμού δημιουργούν νέες πιέσεις στη ζήτηση, που θα ενταθούν τις επόμενες δεκαετίες.

Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, ο κ. Βέττας εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι σε εύκολες λύσεις. «Δεν είμαι καν σίγουρος ότι χρειάζεται… να χτίσουμε καινούρια σπίτια», είπε, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη αναβάθμισης του υπάρχοντος αποθέματος. Η ενεργειακή ανακαίνιση, η καλύτερη γεωγραφική κατανομή και η αξιοποίηση υφιστάμενων κατοικιών αποτελούν, κατά την άποψή του, πιο ρεαλιστικές κατευθύνσεις.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το στεγαστικό συνδέεται άμεσα με την οικονομική δραστηριότητα. «Εκεί όπου υπάρχει μεταποιητική βιομηχανία… εκεί θα υπάρχουν δουλειές», σημείωσε, αναδεικνύοντας τον ρόλο των επενδύσεων στην περιφέρεια. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η τάση συγκέντρωσης στα μεγάλα αστικά κέντρα δύσκολα αναστρέφεται: «Κολυμπάς κόντρα στο κύμα», είπε.

Στο πεδίο των πολιτικών, αναγνώρισε ότι τα υφιστάμενα μέτρα «αμβλύνουν το πρόβλημα», αλλά δεν το λύνουν. Επισήμανε υστερήσεις, όπως στις φοιτητικές εστίες και στην κοινωνική κατοικία, αλλά και διαρθρωτικά εμπόδια, όπως η γραφειοκρατία στις μεταβιβάσεις και η έλλειψη διαφάνειας στα ενοίκια. «Ακόμη και τώρα… μπορεί να σου πάρει ενάμιση χρόνο να πουλήσεις ένα σπίτι», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερο βάρος έδωσε στην ανάγκη «δύσκολων αποφάσεων». Από την πιθανή αναδιάταξη οικιστικών περιοχών μέχρι παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας στα αστικά κέντρα, υποστήριξε ότι «όσο πιο πολύ τολμήσεις, τόσο πιο γρήγορα μπορείς να τρέξεις». Ωστόσο, τόνισε ότι τέτοιες επιλογές ξεπερνούν τον ορίζοντα μιας κυβέρνησης και απαιτούν ευρύτερη συναίνεση.

Καταληκτικά, ο Νίκος Βέττας ανέδειξε τη μεγάλη εικόνα: το στεγαστικό δεν είναι απλώς ένα πρόβλημα αγοράς, αλλά μια σύνθετη πρόκληση που συνδέεται με το δημογραφικό, την ανάπτυξη και τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της χώρας. «Αυτά είναι ζητήματα που θέλουν συναίνεση», υπογράμμισε, θέτοντας το πλαίσιο για μια συζήτηση που υπερβαίνει τον εκλογικό κύκλο και απαιτεί στρατηγική βάθους.

Πηγή: insider.gr

Μιχαηλίδου: «Κορυφαία κοινωνική πρόκληση το στεγαστικό πρόβλημα»

Συνάντηση με τους τοπικούς φορείς για το σχέδιο για τους Ρομά

Ασφαλείς πληροφορίες του powergame.gr από αρμόδια στελέχη της οδού Νίκης αναφέρουν πως έχουν αρχίσει ήδη τα πρώτα τεστ στο σύστημα με πραγματικά δεδομένα από τους φορείς και προς τέλος της εφαρμογής του πιλοτικού προγράμματος για το Εθνικού Μητρώου (Ιούνιος 2026), θα υπάρχει η πρώτη εικόνα.

Με βάση αυτή, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα κρίνει πότε θα ξεκινήσει η πλέρια εφαρμογή του εν λόγω Μητρώου.
Βασικός στόχος της κυβέρνησης είναι να αποκτήσει συνολική εικόνα των επιδομάτων και γενικότερα των παροχών που λαμβάνει κάθε πολίτης από το Δημόσιο, να ελέγχει «ποιος παίρνει τι και γιατί» (προς αποφυγήν παράνομων καταβολών) προκειμένου να ασκήσει αποτελεσματικότερη κοινωνική πολιτική για τους έχοντες πραγματική ανάγκη, με το σενάριο της επιβολής ενός ανώτατου πλαφόν (κατά το βρετανικό μοντέλο) στις σχετικές παροχές από επιδόματα ανά πολίτη να βρίσκεται στην ατζέντα, σύμφωνα με έγκυρες πηγές του powergame.gr.

Υπενθυμίζεται πως το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Επιδομάτων  υλοποιείται από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και είναι προσβάσιμο σε αυθεντικοποιημένους χρήστες μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr-ΕΨΠ) και με χρήση κωδικών δημόσιας διοίκησης.

Στο Μητρώο θα τηρούνται στοιχεία ανά φυσικό πρόσωπο για κάθε παροχή, σε χρήμα και σε είδος, και για κάθε ενίσχυση που χορηγείται από φορείς του δημόσιου τομέα.

Οι φορείς του δημόσιου τομέα ενημερώνουν υποχρεωτικά το Μητρώο για όλες τις παροχές και ενισχύσεις που χορηγούν, υφιστάμενες κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος και νέες, καθώς και για τους δικαιούχους αυτών σε επίπεδο φυσικού προσώπου.

Ο σκοπός του Μητρώου
Σκοπός του Μητρώου είναι:

·  η συγκέντρωση σε ένα ενιαίο μητρώο των παροχών και ενισχύσεων που χορηγούνται από τους φορείς του δημόσιου τομέα προς φυσικά πρόσωπα και η παραγωγική αξιοποίηση των δεδομένων του δημοσίου,

· η αποτελεσματικότερη παρακολούθηση της δημοσιονομικής επίπτωσης των παροχών και ενισχύσεων που χορηγούνται από φορείς του δημόσιου τομέα,

· η υποστήριξη του σχεδιασμού και της άσκησης δημόσιων πολιτικών, μέσω παραγωγής ανωνυμοποιημένων αναφορών επί των ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών των χορηγούμενων παροχών και ενισχύσεων στη χώρα,

· η παροχή πληροφοριών στο πλαίσιο ελεγκτικών διαδικασιών σχετικά με το σύνολο των χορηγούμενων παροχών και ενισχύσεων ανά φυσικό πρόσωπο,

· η αξιοποίηση της συνολικής πληροφόρησης των χορηγούμενων παροχών ανά φυσικό πρόσωπο, για λόγους ελέγχου σώρευσης παροχών και ενισχύσεων, όταν ο έλεγχος αυτός προκύπτει ως υποχρέωση από την οικεία νομοθεσία κάθε παροχής ή ενίσχυση

· η πληροφόρηση των φυσικών προσώπων για τις παροχές και ενισχύσεις που λαμβάνουν από φορείς του δημόσιου τομέα και τηρούνται στο Μητρώο, καθώς και τα προσωπικά δεδομένα που τηρούνται στο Μητρώο, όπως αντλούνται από τους φορείς του Δημοσίου στο πλαίσιο άσκησης των αρμοδιοτήτων τους.

Ποια επιδόματα θα ενταχθούν στο Μητρώο
Στο πιλοτικό πρόγραμμα εντάσσονται, κατ’ ελάχιστον, οι εξής παροχές και ενισχύσεις:

· το επίδομα θέρμανσης

· το επίδομα πρόσβασης παιδιών προσχολικής ηλικίας, βρεφών και νηπίων, σε υπηρεσίες προσχολικής αγωγής και φροντίδας, πρόσβασης παιδιών, εφήβων και ατόμων με αναπηρία σε υπηρεσίες δημιουργικής απασχόλησης

· το επίδομα παιδιού

· το επίδομα γέννησης

· το επίδομα αναδοχής

· το επίδομα ορεινών και μειονεκτικών περιοχών

· το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης σε ανασφάλιστους υπερήλικες

· το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης ανασφάλιστων υπερηλίκων σε μέλη της ελληνικής μειονότητας της Αλβανίας

· το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα

· το επίδομα στέγασης

· το επίδομα στεγαστικής συνδρομής ανασφάλιστων υπερηλίκων

· οι παροχές του Προγράμματος Στέγασης και Εργασίας για Αστέγους

· οι παροχές του Προγράμματος «Κάλυψη»

· το επίδομα κίνησης σε παραπληγικούς, τετραπληγικούς και ακρωτηριασμένους

· το διατροφικό επίδομα σε νεφροπαθείς, μεταμοσχευμένους πνευμόνων και μυελού των οστών, καθώς και σε αλλοδαπούς και ομογενείς νεφροπαθείς, μεταμοσχευμένους καρδιάς, ήπατος

· η οικονομική ενίσχυση ατόμων με βαριά αναπηρία

· η οικονομική ενίσχυση ατόμων με βαριά νοητική υστέρηση

· η οικονομική ενίσχυση παραπληγικών, τετραπληγικών και ακρωτηριασμένων ανασφάλιστων και ασφαλισμένων του δημοσίου

· η ενίσχυση ατόμων με συγγενή αιμολυτική αναιμία (μεσογειακή δρεπανοκυτταρική μικροδρεπανοκυτταρική κ.λπ.) ή συγγενή αιμορραγική διάθεση (αιμορροφιλία κ.λπ.), Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσοανεπάρκειας (ΑIDS)

· η οικονομική ενίσχυση κωφών και βαρήκοων ατόμων

· η οικονομική ενίσχυση ατόμων με αναπηρία όρασης

· η οικονομική ενίσχυση ατόμων με εγκεφαλική παράλυση

· η εισοδηματική ενίσχυση ασθενών και αποθεραπευμένων χανσενικών και μελών των οικογενειών τους

· η υπηρεσία «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία»

· η μηνιαία αμοιβή των επαγγελματιών αναδόχων περί επαγγελματικής αναδοχής,

· η τακτική επιδότηση ανεργίας στις κατηγορίες των κοινών και εποχικών ανέργων

· το επίδομα μακροχρόνιας ανεργίας.

Πηγή: powergame.gr

Εθνικό Μητρώο Παροχών: Ξεκίνησαν οι διασταυρώσεις όλων των επιδομάτων

Και ταυτόχρονα η ελληνική πολιτεία θα «τρέξει» ευρύ πρόγραμμα επανασχεδιασμού της κοινωνικής πολιτικής της χώρας, η οποία, από τα επίσημα στοιχεία, αποδεικνύεται ότι υποστηρίζει ελάχιστα τον βασικό σκοπό της που είναι να μειώσει τον κίνδυνο της φτώχειας. Ο επανασχεδιασμός θα στηριχτεί στα ευρήματα της πρώτης γενικευμένης «απογραφής» κοινωνικών επιδομάτων, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί σε ένα ποσοστό της τάξεως του 80% τον Ιούνιο. Με βάση τα ευρήματα, θα «τρέξουν» ηλεκτρονικοί έλεγχοι για τον εντοπισμό παράνομων επιδομάτων. Επίσης θα δρομολογηθεί διαδικασία επανεξέτασης των κριτηρίων χορήγησης με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας. H Eurostat μας κατατάσσει στην προτελευταία θέση της Ευρώπης όσον αφορά το ποσοστό μείωσης του κινδύνου της φτώχειας λόγω της καταβολής των επιδομάτων. Σε χειρότερη θέση από την Ελλάδα βρίσκεται μόνο η Τουρκία.

Η έκθεση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας αναδεικνύει εξόφθαλμες παραβάσεις του κανονιστικού πλαισίου. Μέχρι και για την ηλικία των δικαιούχων υπήρχε παραποίηση, καθώς διαπιστώθηκε ότι άλλη ηλικία ανέγραφε ο φάκελος της αίτησης και άλλη προέκυπτε με βάση τον ΑΜΚΑ. Γι’ αυτό και με το πόρισμα, εκτός από τη δρομολόγηση των διαδικασιών που σχετίζονται με αυτή καθαυτήν την υπόθεση (πειθαρχικός έλεγχος εμπλεκόμενων υπαλλήλων, εισαγγελική έρευνα και εκκίνηση διαδικασίας επιστροφής των χρημάτων που αρχικά εκτιμώνται σε 1,8 εκατ. ευρώ), ζητείται και αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχου ώστε να διασφαλιστεί η τήρηση των προϋποθέσεων χορήγησης των επιδομάτων. Στην προκειμένη περίπτωση, η προσοχή επικεντρώνεται στα επιδόματα των ανασφάλιστων υπερηλίκων. Την περίοδο 2020-2022 ο ΟΠΕΚΑ δαπανούσε περί τα 145 εκατ. ευρώ ετησίως για την ενίσχυση των δικαιούχων, καθώς το επίδομα έφτανε στα 360 ευρώ μηνιαίως. Τώρα που το επίδομα έχει αυξηθεί στα περίπου 410 ευρώ, αντίστοιχα έχει τροποποιηθεί και ο ετήσιος προϋπολογισμός στα 210 εκατ. ευρώ τον χρόνο.

H Eurostat κατατάσσει την Ελλάδα στην προτελευταία θέση της Ευρώπης όσον αφορά το ποσοστό μείωσης του κινδύνου της φτώχειας λόγω καταβολής επιδομάτων — Σε χειρότερη θέση είναι μόνο η Τουρκία.
Το πρόβλημα εντοπίζεται στο ότι η διαδικασία χορήγησης του συγκεκριμένου επιδόματος δεν είναι πλήρως ψηφιοποιημένη, με αποτέλεσμα να μπαίνει «ανθρώπινο χέρι» για μια σειρά από λόγους, όπως η διαπίστωση του τόπου διαμονής αλλά και του χρόνου διαμονής εντός της ελληνικής επικράτειας. Αυτό σημαίνει ότι ο ΟΠΕΚΑ δεν είναι σε θέση να διαβεβαιώσει ότι οι περιπτώσεις παράνομης καταβολής επιδομάτων εξαντλούνται στη συγκεκριμένη υπόθεση.

ΟΠΕΚΑ: «Μοίρασαν» επιδόματα 1,89 εκατ. ευρώ σε μη δικαιούχους
Η ανάγκη να δρομολογηθεί ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ψηφιακών ελέγχων το οποίο να καλύπτει όχι μόνο τα επιδόματα του ΟΠΕΚΑ, αλλά το σύνολο των οικονομικών ενισχύσεων του κράτους –μιλάμε για ένα κονδύλι που ξεπερνάει τα 5,5 δισ. ευρώ, καθώς τόσα δίδονται μόνο για τα επιδόματα του ΟΠΕΚΑ αλλά και τα επιδόματα ανεργίας– έχει καταγραφεί εδώ και αρκετό καιρό. Γι’ αυτό και ψηφίστηκε ο νόμος που προβλέπει τη σύσταση του Εθνικού Μητρώου Επιδομάτων. Το εγχείρημα προωθεί το υπουργείο Οικονομικών σε συνεργασία με τη ΓΓΠΣ και μέχρι τον Ιούνιο αναμένεται να υπάρξουν τα πρώτα στοιχεία. Ουσιαστικά, στην «πιλοτική φάση» θα συμπεριληφθούν οι δικαιούχοι επιδομάτων που εισπράττουν περίπου το 80% του ετήσιου προϋπολογισμού κοινωνικής πολιτικής.

Η έκθεση της Αρχής Διαφάνειας αναδεικνύει εξόφθαλμες παραβάσεις. Μέχρι και για την ηλικία των δικαιούχων υπήρχε παραποίηση: άλλη ηλικία ανέγραφε ο φάκελος της αίτησης και άλλη προέκυπτε με βάση τον ΑΜΚΑ.

Ο βασικός στόχος της απογραφής είναι ένας: να καταγραφούν συγκεντρώσεις επιδομάτων υπό τον ίδιο ΑΦΜ. Προτεραιότητα είναι να καταρτιστεί κατάλογος με όσους εμφανίζονται να εισπράττουν τρία ή και τέσσερα επιδόματα. Εδώ και 10ετίες, ο κρατικός μηχανισμός δεν έχει δυνατότητα να κάνει τέτοιους ελέγχους. Οι ακραίες περιπτώσεις είναι και αυτές που θα μπουν κατά προτεραιότητα στο μικροσκόπιο προκειμένου να διερευνηθεί κατά πόσο συντρέχουν οι προϋποθέσεις χορήγησης όλων αυτών των επιδομάτων. Σε δεύτερη φάση –και πιθανότατα μετά τις εκλογές– θα τεθεί και θέμα τροποποίησης των εισοδηματικών και λοιπών κριτηρίων ώστε να υπάρξει καλύτερη στόχευση.

Η επιδοματική πολιτική της Ελλάδας δεν είναι αποτελεσματική, και αυτό με τη βούλα της Eurostat. Μετράει για όλες τις χώρες-μέλη το ποσοστό του κινδύνου φτώχειας που μειώνεται εξαιτίας της επιδοματικής πολιτικής. Στην Ελλάδα τα στοιχεία έδειξαν επίδοση της τάξεως του 16,6% με βάση τα στοιχεία του 2024, αλλά και επιδείνωση συγκριτικά με το 2023 (18,18%) και το 2022 (20,34%). Ο μέσος όρος της Ευρωζώνης διαμορφώνεται στο 33,86%, κάτι που σημαίνει ότι η απόσταση της Ελλάδας είναι χαώδης. Χειρότερη επίδοση έχει μόνο η Τουρκία με 11,9%.

Πηγή: kathimerini.gr

Επανασχεδιασμός επιδομάτων στη σκιά του σκανδάλου