Τρία χρόνια συμπληρώθηκαν από τη φονική πυρκαγιά του Ιουλίου του 2023 στη Ρόδο, που άφησε πίσω της χιλιάδες καμένα στρέμματα και μια από τις μεγαλύτερες οικολογικές καταστροφές που γνώρισε ποτέ το νησί. Στην τελική ευθεία εισέρχεται και η δικαστική διερεύνηση, καθώς οι δεκατέσσερις ύποπτοι για την τέλεση αξιόποινων πράξεων, μεταξύ των οποίων υψηλόβαθμα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, της Πολιτικής Προστασίας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και άλλων εμπλεκόμενων υπηρεσιών, έχουν ήδη καταθέσει, μέσω των συνηγόρων τους, τα απολογητικά τους υπομνήματα.
Ένα βήμα πριν από τις τελικές κρίσεις της Δικαιοσύνης
Όπως έχει αποκαλύψει η «δ», τα πρόσωπα που βρέθηκαν στο επίκεντρο της εισαγγελικής έρευνας χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: από τη μία στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος και από την άλλη εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και της Ελληνικής Αστυνομίας. Η εισαγγελική παραγγελία εστιάζει όχι μόνο σε ενδεχόμενες πράξεις αμέλειας, αλλά και σε πιθανές συστηματικές παραλείψεις κρατικών οργάνων, οι οποίες ενδέχεται να συνέβαλαν στην καθυστερημένη και ανεπαρκή αντιμετώπιση της κρίσης. Σύμφωνα με εκτιμήσεις συνηγόρων υπεράσπισης, το σκέλος της υπόθεσης που αφορά αιρετούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης εκτιμάται ότι θα τεθεί στο αρχείο, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει επίσημη δικαστική απόφαση. Την ώρα που η Δικαιοσύνη βρίσκεται ένα βήμα πριν από τις τελικές της κρίσεις, η εικόνα στη Νότια Ρόδο υπενθυμίζει ότι οι συνέπειες της μεγαλύτερης περιβαλλοντικής καταστροφής που γνώρισε το νησί παραμένουν ορατές. Με αφορμή την επέτειο, ο γεωπόνος Παναγιώτης Σταμάτης δημοσίευσε μια αιχμηρή παρέμβαση, εκφράζοντας την ανησυχία του για την εικόνα που παρουσιάζουν σήμερα τα κυπαρίσσια που φυτεύτηκαν κατά μήκος του οδικού δικτύου της Νότιας Ρόδου, στο πλαίσιο της προσπάθειας αποκατάστασης του τοπίου. Όπως επισημαίνει, κάθε μήνα όλο και περισσότερα δέντρα ξεραίνονται, με αποτέλεσμα μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε με μεγάλες προσδοκίες να οδηγείται σταδιακά σε εγκατάλειψη. Υπενθυμίζει ότι μετά την πυρκαγιά η Alpha Bank προσέφερε δεκάδες κυπαρίσσια, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου ανέλαβε τη φύτευση και την εγκατάσταση του αρδευτικού δικτύου, ενώ ο Δήμος Ρόδου διέθεσε τις παροχές νερού για την άρδευσή τους.

Η μοίρα του τόπου μας περνά πάντα από τα χέρια μας
Ο κ. Σταμάτης υποστηρίζει ότι οι φορείς ανταποκρίθηκαν στο καθήκον τους κατά τη φάση της υλοποίησης, ωστόσο θεωρεί πως στη συνέχεια επικράτησε αδιαφορία. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, η εικόνα των εγκαταλελειμμένων και ξεραμένων δέντρων αποτελεί ευθύνη ολόκληρης της τοπικής κοινωνίας, καθώς, όπως σημειώνει, «η μοίρα του τόπου μας περνά πάντα από τα χέρια μας». Η ανάρτησή του προκάλεσε έντονο διάλογο, με πολίτες να εκφράζουν διαφορετικές προσεγγίσεις για τα αίτια της αποτυχίας της συγκεκριμένης δενδροφύτευσης. Αρκετοί συμφώνησαν ότι η έλλειψη φροντίδας και συντήρησης υπήρξε καθοριστική, τονίζοντας πως τα δέντρα έμειναν μέσα στα ξερόχορτα, χωρίς τακτικό πότισμα και παρακολούθηση, με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος τους να μην επιβιώσει. Άλλοι, ωστόσο, υποστήριξαν ότι το πρόβλημα ξεκίνησε ήδη από τον σχεδιασμό του έργου. Όπως ανέφεραν, επιλέχθηκαν μεγάλα δέντρα με αυξημένες απαιτήσεις συντήρησης, χωρίς να εξασφαλιστεί ότι θα υπήρχε η απαραίτητη φροντίδα τους τα επόμενα χρόνια. Κατά την άποψή τους, η αποτυχία ήταν σε μεγάλο βαθμό προβλέψιμη. Δεν έλειψαν και οι επικρίσεις για τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιήθηκαν οι φυτεύσεις. Πολίτες σχολίασαν ότι αρκετά δέντρα δεν τοποθετήθηκαν σε ευθεία, αλλά σε διαφορετικές αποστάσεις από τον δρόμο, ενώ ορισμένα φυτεύτηκαν ακόμη και κάτω από εναέρια καλώδια ηλεκτροδότησης, γεγονός που, όπως υποστηρίζουν, θα δημιουργούσε προβλήματα ακόμη και αν τα δέντρα αναπτύσσονταν κανονικά. Άλλοι στάθηκαν στη γενικότερη φιλοσοφία τέτοιων παρεμβάσεων, εκφράζοντας την άποψη ότι πολλές δενδροφυτεύσεις πραγματοποιούνται κυρίως για επικοινωνιακούς λόγους, χωρίς να υπάρχει ολοκληρωμένο σχέδιο παρακολούθησης, συντήρησης και αξιολόγησης της επιτυχίας τους. Παράλληλα, διατυπώθηκε και η άποψη ότι οι αναδασώσεις ή οι δενδροφυτεύσεις δεν θα πρέπει να γίνονται τόσο σύντομα μετά από μια μεγάλη πυρκαγιά, καθώς – σύμφωνα με όσους την υποστηρίζουν – απαιτείται περισσότερος χρόνος ώστε να αποκατασταθεί φυσικά το έδαφος πριν από οποιαδήποτε παρέμβαση. Μέσα από τη συζήτηση αναδείχθηκε και ένας ευρύτερος προβληματισμός για το μέλλον της Νότιας Ρόδου. Ορισμένοι πολίτες εξέφρασαν την ανησυχία ότι η συνεχής τουριστική ανάπτυξη, η δόμηση και η αυξανόμενη πίεση στους φυσικούς πόρους μεταβάλλουν σταδιακά τον χαρακτήρα της περιοχής, θέτοντας σε δεύτερη μοίρα την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Τρία χρόνια μετά την καταστροφική πυρκαγιά, η εικόνα των ξεραμένων κυπαρισσιών εξακολουθεί να προκαλεί προβληματισμό. Το αν η αποτυχία οφείλεται στην έλλειψη συντήρησης, σε αδυναμίες του αρχικού σχεδιασμού ή σε συνδυασμό πολλών παραγόντων αποτελεί αντικείμενο δημόσιας συζήτησης. Κοινός τόπος, ωστόσο, παραμένει ότι η αποκατάσταση ενός καμένου τοπίου δεν ολοκληρώνεται με μια συμβολική δενδροφύτευση, αλλά απαιτεί μακροχρόνιο σχεδιασμό, συνεχή παρακολούθηση και συνεργασία όλων των εμπλεκομένων.

Τα ξεραμένα κυπαρίσσια και η αποκατάσταση από την μεγάλη πυρκαγιά του ’23

Ολοκληρώθηκε από το Ενυδρείο της Ρόδου – Υδροβιολογικό Σταθμό ο τέταρτος κύκλος επιστημονικής καταγραφής της βιοποικιλότητας και των ανθρωπογενών πιέσεων στα εκβολικά συστήματα του νησιού.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την επιστημονική ομάδα του Υδροβιολογικού Σταθμού και Ενυδρείου Ρόδου σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν αυξημένο όγκο υδάτων σε αρκετά από τα εξεταζόμενα συστήματα, συγκριτικά με προηγούμενες καταγραφές, εξέλιξη που αποδίδεται στις έντονες βροχοπτώσεις του χειμώνα.

Όπως ανακοίνωσε ο Υδροβιολογικός Σταθμός Ρόδου, καταγράφηκε σημαντική ποικιλία ειδών χλωρίδας και πανίδας, τόσο αυτόχθονων όσο και ξενικών. Το εύρημα αυτό αναδεικνύει τη δυναμική αλλά και την οικολογική τρωτότητα των εκβολικών περιοχών του νησιού.

Παράλληλα, εντοπίστηκε έντονη παρουσία ανθρωπογενών πιέσεων, με μεγάλο όγκο απορριμμάτων να προέρχεται από χερσαίες δραστηριότητες και θαλάσσια μεταφορά. Η κατάσταση αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης των δράσεων προστασίας και βιώσιμης διαχείρισης των εκβολικών οικοσυστημάτων και της παράκτιας ζώνης της Ρόδου.

Η επόμενη επιστημονική εξόρμηση έχει προγραμματιστεί για το φθινόπωρο, με στόχο τη σύγκριση των δεδομένων και τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης εικόνας για τη διαχρονική εξέλιξη της βιοποικιλότητας στα εκβολικά συστήματα του νησιού.

Στην ερευνητική ομάδα συμμετείχαν οι Γεώργιος Άγγελος Χατήρης, Κωνσταντίνος Καλετζής, Βίβιαν Λουϊζίδου και Δημήτρης Μαυρουλέας.

Ρόδος: Πρώτα ευρήματα της ανοιχτής έρευνας για βιοποικιλότητα και πιέσεις

Με την εν λόγω απόφαση τροποποιείται προηγούμενη ΚΥΑ για τις «Απάτητες Παραλίες», προκειμένου να βελτιωθεί το πλαίσιο περιβαλλοντικής προστασίας, ενσωματώνοντας νέες παραλίες στη λίστα των Απάτητων Παραλιών, ανεβάζοντας τον αριθμό τους από 238 σε 251.

Δείτε ΕΔΩ τη λίστα με τις απάτητες παραλίες

Με την ανωτέρω τροποποίηση επιδιώκεται η αποτελεσματική προστασία παραλιών, που έχουν ιδιαίτερη αισθητική, γεωμορφολογική ή οικολογική αξία, καθώς και η διατήρηση των τύπων οικοτόπων και των ειδών χλωρίδας και πανίδας που απαντώνται στις συγκεκριμένες παραλίες.

Ειδικότερα, αυξάνονται οι αιγιαλοί και παραλίες εντός περιοχών που συμπεριλαμβάνονται στον Εθνικό Κατάλογο Περιοχών του Ευρωπαϊκού Οικολογικού Δικτύου Natura 2000 και στις οποίες απαγορεύεται πλέον η παραχώρηση απλής χρήσης, καθώς και οποιαδήποτε άλλη δράση, που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη μορφολογία τους και την ακεραιότητά τους ως προς τις οικολογικές τους λειτουργίες.

Οι απάτητες παραλίες
Οι «Απάτητες παραλίες» προσδιορίστηκαν με κριτήρια στα οποία περιλαμβάνονται: η σημαντική παρουσία οικοτόπων που προστατεύονται από την ενωσιακή ή την εθνική νομοθεσία, σπάνιων ενδημικών ειδών χλωρίδας και πανίδας, η επιτέλεση σημαντικών οικολογικών λειτουργιών για προστατευόμενα είδη, ο χαρακτηρισμός τους ως Καίριων Περιοχών Βιοποικιλότητας, η παρουσία σημαντικών οικοσυστημάτων που χρήζουν προστασίας και διατήρησης ή αποκατάστασης.Στις «Απάτητες παραλίες» απαγορεύεται η παραχώρηση του δικαιώματος απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας, καθώς και οποιαδήποτε άλλη δράση μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη μορφολογία τους και την ακεραιότητά τους ως προς τις οικολογικές τους λειτουργίες, και ιδίως:

α) η παρουσία μηχανοκίνητων οχημάτων,

β) η διοργάνωση εκδηλώσεων με συμμετοχή περισσότερων από δέκα άτομα,

γ) η μουσική ή η παραγωγή άλλων ήχων με χρήση συσκευής ηλεκτρικής αναπαραγωγής ή ενίσχυσης, για την άσκηση δραστηριοτήτων

δ) η τοποθέτηση κινητών στοιχείων, όπως τραπεζοκαθισμάτων, ομπρελών, ξαπλωστρών, κ.ά.

ε) η άσκηση δραστηριοτήτων που εξυπηρετούν τους λουόμενους ή την αναψυχή του κοινού, για εκμίσθωση θαλάσσιων μέσων αναψυχής,

στ) η λειτουργία αυτοκινούμενου ή ρυμουλκούμενου τροχήλατου αναψυκτήριου.

Πηγή: ot.gr

«Απάτητες παραλίες»: Αυτές είναι οι 251 που απαγορεύονται ξαπλώστρες και ομπρέλες – Η εικόνα για τα νησιά μας

Η δράση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 1ου  Φεστιβάλ Οικολογίας Ρόδου (RhodesEcoFest), που διεξήχθη από τις 8 έως τις 16 Μαρτίου 2026 με τη στήριξη του Δήμου Ρόδου. Το φεστιβάλ αποτελεί μια συλλογική πρωτοβουλία φορέων, ομάδων και σχολείων και περιλαμβάνει ομιλίες, βιωματικά εργαστήρια, δράσεις στη φύση και πολιτιστικές εκδηλώσεις με κοινό στόχο την προώθηση της βιωσιμότητας και της περιβαλλοντικής συνείδησης.

Στον χώρο που είχαν ήδη προετοιμάσει, οι μαθητές και οι μαθήτριες προχώρησαν στη φύτευση πολλών ιθαγενών φυτών της Ρόδου, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός πρότυπου κήπου αφιερωμένου στη διατήρηση της τοπικής χλωρίδας. Ανάμεσα στα φυτά που μπήκαν στο χώμα ήταν ρίγανη, φασκόμηλο, θυμάρι, θρούμπι, λεβάντα, μελισσόχορτο, ζιτιά, σπάθα, κουμαριές, βίνκα, βελανιδιά, μελικουκιά, πλάτανος, πουρνάρι και ρούσκους.

Η δράση πραγματοποιήθηκε με την καθοδήγηση του υπευθύνου του Δημοτικού Φυτωρίου κ. Σπύρου Γεραβέλη και με την πολύτιμη υποστήριξη των μελών της ομάδας εθελοντών για τη διατήρηση των ιθαγενών φυτών της Ρόδου που δραστηριοποιείται στο φυτώριο του Δήμου Ρόδου, της κ. Μαριαλίζας Πετροπούλου, υφαντουργού και εθελόντριας, και της κ. Μαρίας Μακαρούνα, φοιτήτριας τεχνολόγου γεωπόνου.

Παρών στη δράση ήταν και ο Αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος, Πρασίνου και Αστικής Ανάπτυξης και Δ.Ε. Ρόδου κ. Γιάννης Μητσού, ο οποίος παρακολούθησε από κοντά την προσπάθεια των παιδιών και την ουσιαστική συμβολή τους στη δημιουργία του «Κήπου της Κοινωνίας».

Τη δράση για το 4ο ΓΕΛ Ρόδου συντόνισαν οι εκπαιδευτικοί Τσαμπίκα Θυρή και Θεοχαρώ Ματζαβίνου.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο της Διαπίστευσης Erasmus+ που διαθέτει το σχολείο και υλοποιείται παράλληλα με το πρόγραμμα σχολικών δραστηριοτήτων «Φυσικοί Πόροι και Αειφορία: Ουρανός, Δάσος, Νερό». Στόχος των δράσεων είναι η περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση, η ενεργοποίηση των μαθητών και μαθητριών και η προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης μέσα από βιωματικές εμπειρίες.

Η φύτευση στον «Κήπο της Κοινωνίας» αποτελεί συνέχεια μιας ευρύτερης περιβαλλοντικής προσπάθειας που αναπτύσσεται στο 4ο ΓΕΛ Ρόδου. Στο πλαίσιο αυτής έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δράσεις όπως δενδροφύτευση στον περιβάλλοντα χώρο της Ιεράς Μονής Παναγίας Υψενής, φροντίδα των σχολικών παρτεριών, εκπαιδευτική επίσκεψη στο δάσος του Μονολίθου και αστροπαρατήρηση, καθώς και άλλες δραστηριότητες που φέρνουν τους μαθητές σε ουσιαστική επαφή με τη φύση.

Ο ενθουσιασμός των μαθητών ήταν διάχυτος καθ’ όλη τη διάρκεια της δράσης. Με συνεργασία, υπευθυνότητα και ζήλο συμμετείχαν σε μια εμπειρία που τους έφερε πιο κοντά στη φύση αλλά και μεταξύ τους. Σε έναν μικρό κήπο που μόλις ξεκινά να μεγαλώνει, οι μαθητές του 4ου ΓΕΛ Ρόδου φύτεψαν κάτι πολύ μεγαλύτερο: τη συνείδηση ότι η φροντίδα του περιβάλλοντος είναι υπόθεση όλων μας και ότι το μέλλον μπορεί να καλλιεργηθεί από σήμερα!

Το 4ο ΓΕΛ Ρόδου φυτεύει ελπίδα στον «Κήπο της Κοινωνίας»

Καθυστερημένη κινητοποίηση και πολιτικές παρεμβάσεις
Το ζήτημα έχει φτάσει επανειλημμένα στη Βουλή, με παρεμβάσεις από βουλευτές των Δωδεκανήσων και όχι μόνο. Επίκαιρες ερωτήσεις έχουν καταθέσει το τελευταίο χρονικό διάστημα, μεταξύ άλλων, ο Γιώργος Νικητιάδης και ο Μάνος Κόνσολας, ενώ αντίστοιχες παρεμβάσεις έχουν γίνει από πολιτικά πρόσωπα διαφορετικών κομμάτων, αναδεικνύοντας το πρόβλημα σε εθνικό επίπεδο.
Παράλληλα, το θέμα έχει απασχολήσει περιφερειακά όργανα και την Ευρωβουλή, ενώ πραγματοποιήθηκαν συσκέψεις με τη συμμετοχή αλιευτικών συλλόγων από Ρόδο, Κάλυμνο και Κάρπαθο, καθώς και τοπικών κομματικών φορέων. Ωστόσο, οι πολιτικές πρωτοβουλίες παραμένουν αποσπασματικές.
Ενδεικτικό είναι ότι σε κρίσιμες συσκέψεις δεν υπήρξε διακομματική εκπροσώπηση, ενώ η ευθύνη μετακυλίεται μεταξύ υπουργείων, με το Υπουργείο Περιβάλλοντος να εμφανίζεται ως επισπεύδον και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης σε επικουρικό ρόλο. Την ώρα που χώρες όπως η Κύπρος και η Τουρκία εφαρμόζουν συστήματα επιδότησης για την αλίευση λαγοκέφαλου, αποζημιώνοντας τους ψαράδες ανά κιλό, στην Ελλάδα οι δράσεις παραμένουν σε «πιλοτικό» στάδιο. Σχεδιασμοί για επιδοτούμενη αλίευση, με ενδεικτική τιμή τα 6,5 ευρώ ανά κιλό, εξετάζονται για την Κρήτη και δευτερευόντως για τα Δωδεκάνησα, χωρίς όμως να έχουν ακόμη ενεργοποιηθεί σε ευρεία κλίμακα.
Την ίδια στιγμή, εκκρεμούν κρίσιμα ζητήματα, όπως η διαχείριση και αποτέφρωση των τοξικών αλιευμάτων, η δημιουργία υποδομών (ψυκτικοί θάλαμοι, αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις), η προμήθεια εξειδικευμένων εργαλείων αλιείας. Ακόμη και οι επιστημονικές προσπάθειες, όπως αυτές του ΕΛΚΕΘΕ για αξιοποίηση του είδους σε ιχθυάλευρο, βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο.

Οικονομική ασφυξία και εγκατάλειψη του επαγγέλματος
Οι συνέπειες για τους αλιείς είναι ήδη βαριές. Οι ζημιές σε δίχτυα και εξοπλισμό, οι χαμένες ψαριές και η ανάγκη αλλαγής πρακτικών (νυχτερινή αλιεία, μεγαλύτερα βάθη) μειώνουν δραστικά την παραγωγικότητα. Οι απώλειες εκτιμώνται έως και 7.500 ευρώ ετησίως ανά σκάφος, ενώ δεν έχει δοθεί μέχρι σήμερα καμία άμεση αποζημίωση για τις ζημιές που προκαλεί ο λαγοκέφαλος. Την ίδια ώρα, αυξάνονται οι ψαράδες που εγκαταλείπουν το επάγγελμα, καθώς τα έξοδα συσσωρεύονται και η κρατική στήριξη παραμένει ανύπαρκτη. Η παρουσία του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες δεν είναι νέα.
Εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες, επιστήμονες και αλιείς προειδοποιούσαν για την εξάπλωσή του και τις επιπτώσεις του. Ωστόσο, η ουσιαστική πολιτική κινητοποίηση ήρθε με καθυστέρηση. Και σήμερα, τη στιγμή που το πρόβλημα έχει φτάσει στο αποκορύφωμά του, ιδιαίτερα στα Δωδεκάνησα, η Πολιτεία αναζητά ακόμη χρηματοδοτικά εργαλεία και θεσμικές λύσεις. Με άλλα λόγια, χρειάστηκαν σχεδόν 20 χρόνια για να αναγνωριστεί πλήρως η έκταση της απειλής. Και τώρα που αυτό συνέβη, οι αλιείς βρίσκονται αντιμέτωποι με μια σκληρή πραγματικότητα, χωρίς επαρκείς πόρους, χωρίς άμεσες αποζημιώσεις και χωρίς ένα ολοκληρωμένο σχέδιο στήριξης.

20 χρόνια καθυστερήσεων για τον λαγοκέφαλο και σήμερα… χωρίς πόρους οι αλιείς !

Στο πλαίσιο εκτενούς δημοσιογραφικής έρευνας μετά από πρόσκληση του Δήμου, το διεθνές τουριστικό μέσο καταλήγει πως «η Αστυπάλαια δεν είναι απλώς ένα ελληνικό νησί, αλλά ένα αληθινό “πείραμα” για το μέλλον ως ένα ενιαίο σύνολο με πυλώνες την οικολογία, τον τουρισμό, τον πολιτισμό και την τεχνολογία. Χάρη στις τολμηρές αποφάσεις των αρμόδιων αρχών, την ενέργεια των κατοίκων και το “φλερτ” με την σύγχρονη εποχή, η ζωή εδώ γίνεται πιο ασφαλής, πιο υγιής και τόσο ενδιαφέρουσα, που άλλοι προορισμοί είτε να “ζηλέψουν” μπορούν, είτε να ακολουθήσουν το παράδειγμά της.

Στον χάρτη του μεσογειακού τουρισμού, η Αστυπάλαια αξίζει να αναγνωριστεί ως ένας τόπος όπου η “πράσινη επανάσταση” συναντά τις απαιτήσεις του 21ου αιώνα, ανεξαρτήτως μεγέθους και πλούτου της περιοχής. Ταυτόχρονα, η επισκεψιμότητα από Ελλάδα και εξωτερικό έχει αυξηθεί. Είναι ένα μάθημα για όλους στην παγκόσμια ταξιδιωτική βιομηχανία ότι ακόμη και οι μικρές κοινότητες μπορούν να τολμήσουν ριζικές αλλαγές και να χτίσουν ένα βιώσιμο μέλλον».

Πολλαπλά είναι τα αποτελέσματα που καταγράφει το TTG στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών που αναπτύσσονται στο νησί. Πιο συγκεκριμένα, το μέσο αναδεικνύει την αύξηση του αριθμού των ανθρώπων που επιλέγουν την μετακίνηση με ηλεκτρικά οχήματα και μέσα μαζικής μεταφοράς με τη νέα δημοτική συγκοινωνία Astybus η οποία λειτουργεί κατ΄ αποκλειστικότητα στην Αστυπάλαια με την χρήση νέων και υπερσύγχρονων ηλεκτρικών λεωφορείων.

Επιπλέον, κάνει λόγο για ενθαρρυντική μείωση της ποσότητας των πλαστικών αποβλήτων που καταλήγουν στο περιβάλλον. Κατά την καταγραφή του μέσου, εξίσου σημαντική είναι και η προώθηση του προορισμού όχι μέσω μαζικού τουρισμού, αλλά μέσω ποιοτικών εμπειριών – slowtravel, οικοτουρισμού και επαφής με τη φύση, την παράδοση και τα τοπικά προϊόντα τα οποία διαχέονται πλέον και στις τουριστικές επιχειρήσεις.

Παράλληλα, την πολύπλευρη στρατηγική ανάπτυξης της Αστυπάλαιας αναλύει το θεματικό τουριστικό blog2BA.pl (https://2ba.pl/ukryta-strategia-rozwoju-turystyki-greckiej-wyspy/). Μελετώντας τις δράσεις του Δήμου και άλλων συνεργαζόμενων αρχών, το εξειδικευμένο blog τονίζει πως «εδώ, η οικολογία γίνεται πράξη και δεν μένει στην θεωρία, η εξέλιξη του προγράμματος “Astypalaia Smart & Sustainable Island” αποφέρει πραγματικούς καρπούς καθιστώντας το μικρό αυτό νησί ένα ζωντανό τουριστικό πρότυπο ανάπτυξης και αυθεντικότητας για όλο τον πλανήτη, ενώ συνεχείς είναι οι τομές, τα έργα και οι δράσεις για την διατήρηση και ανάδειξη ιστορικών μνημείων, την ενίσχυση της παιδείας στις νέες γενιές του νησιού, την αύξηση των ωφελειών στην τοπική κοινωνία και την δημιουργία νέων συνεργειών για το κοινό καλό».

Η πολυθεματική προβολή της Aστυπάλαιας ως τόπου εμπειρίας εντάσσεται στην προσπάθεια του Δήμου για ανάδειξη όλων των πτυχών της ανάπτυξης στην «πεταλούδα» του Αιγαίου. «Στόχος μας είναι τόσο οι επισκέπτες μας, όσο και οι κάτοικοι να βιώσουν την διαφορά από τις πρωτοποριακές δράσεις και να απολαμβάνουν υψηλό ποιοτικό επίπεδο υπηρεσιών σε ένα νησί που πρωτοπορεί “παντρεύοντας” την αυθεντικότητα με τις τάσεις του μέλλοντος», εξηγεί ο Αντιδήμαρχος Αστυπάλαιας Κώστας Καμπύλης.

Πηγή: newmoney.gr

Αστυπάλαια: Γιατί διεθνή ΜΜΕ την αποκαλούν «πεταλούδα μιας νέας εποχής»

Υλοποιήθηκε, με επιτυχία, μια πρωτότυπη ιδέα που είχε σαν σκοπό να αναδείξουμε τη σημασία της προστασίας του οικοσυστήματος των θαλασσών, των ωκεανών, και να ευαισθητοποιήσουμε την παγκόσμια κοινότητα με πυξίδα μας την ελπίδα! Μια πυξίδα που δεν είναι αφηρημένη έννοια, αλλά πράξη, φαντασία και ομαδική δουλειά!

Στην πραγματικότητα, από τα «άχρηστα» πλαστικά που μολύνουν επικίνδυνα θάλασσες και ωκεανούς, απειλώντας το παγκόσμιο οικοσύστημα, γεννήθηκε ένα όραμα.

Με τη συνδρομή της Πρεσβείας της Πορτογαλίας στην Αθήνα, που αγκάλιασε και στήριξε από την πρώτη στιγμή την ιδέα, ένας εμπνευσμένος σκηνοθέτης, μια χαρισματική πιανίστρια, δύο πορτογαλικά εργοστάσια, μια σχεδιάστρια μόδας και δύο Δήμοι, της Αστυπάλαιας στην Ελλάδα και του Κασκάις στην Πορτογαλία, ένωσαν τις δυνάμεις τους και δημιούργησαν ένα έργο-σύμβολο που ξεπερνά σύνολα, γλώσσες και εποχές.

Το αποτέλεσμα εντυπωσιακό. Η ελπίδα του μέλλοντος, τα νέα παιδιά της Αστυπάλαιας εμπνεύστηκαν από την πρωτοβουλία και προσφέρθηκαν να καθαρίσουν τις παραλίες του νησιού τους, να περισυλλέξουν πλαστικά απορρίμματα για να τα στείλουν σε εργοστάσια στην Πορτογαλία.

Δεν πρόκειται για ένα καλλιτεχνικό γεγονός. Είναι μια ζωντανή αφήγηση, ένα ταξίδι μουσικής, μόδας, οικολογίας, τουρισμού και συνεργασίας, που ενώνει δύο χώρες και δημιουργικές δυνάμεις σε έναν παγκόσμιο ψίθυρο ελπίδας μέσα από τα μάτια του σκηνοθέτη Πασχάλη Μάντη.

Στο επίκεντρο ένα εντυπωσιακό φόρεμα μήκους 20 μέτρων, εμπνευσμένο από την τέχνη των πορτογαλικών azulejos – τα περίτεχνα κεραμικά πλακάκια που αφηγούνται ιστορίες με χρώμα και ρυθμό. Το ύφασμα μετατράπηκε σε κινούμενο έργο τέχνης από τη σχεδιάστρια μόδας Μαρία Βυτινίδου, το οποίο ανέδειξε φορώντας το η πιανίστρια Έλενα Ξυδιά, ερμηνεύοντας μουσικά κομμάτια στα πιο μαγευτικά τοπία Ελλάδας και Πορτογαλίας. Στην Αστυπάλαια, με φόντο το Αιγαίο. Στο Κασκάις και στο Κάμπο ντα Ρόκα με την πλάτη στον Ατλαντικό. Σε κάθε της νότα, το φόρεμα ανέμιζε σαν σημαία που υπερασπίζεται το αύριο. Έντυσε το σώμα και τη δράση με ήχο, δίνοντας πνοή και συγκίνηση.

Η Πορτογαλική Πρεσβεία στην Αθήνα λειτούργησε ως γέφυρα πολιτισμού, διπλωματίας και τέχνης, φέρνοντας κοντά δημιουργούς που μιλούν διαφορετικές γλώσσες αλλά μοιράζονται τον ίδιο σκοπό: να υπενθυμίσουν στον κόσμο ότι η ομορφιά μπορεί – και πρέπει – να είναι βιώσιμη και πως η προστασία των ωκεανών μας αφορά όλους.

Το νησί της  Αστυπάλαιας από την δική του πλευρά,  αποτελεί φωτεινό παράδειγμα νησιού που προχωρά με συνείδηση προς ένα βιώσιμο μέλλον. Στα πλαίσια της  οικολογικής ανάπτυξης και της βιωσιμότητας ο Δήμος Αστυπάλαιας αναλάμβάνει πρωτοβουλίες για την προώθηση της οικολογίας, της κυκλικής οικονομίας, της πράσινης μετακίνησης ταυτόχρονα με την παραγωγή πράσινης ενέργειας.

Οι κάτοικοι συμμετέχουν ενεργά σε δράσεις περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης, αποδεικνύοντας ότι η βιωσιμότητα μπορεί να γίνει τρόπος ζωής. Η Αστυπάλαια δείχνει τον δρόμο προς ένα “πράσινο” και καινοτόμο μέλλον

Το Piano Project ενώνει δύο χώρες, δημιουργούς της τέχνης και της μόδας, εξυπηρετώντας μία αποστολή: να αποδείξει ότι η τέχνη μπορεί να αλλάξει τον κόσμο. Από τα απορρίμματα, γεννιέται η πολυτέλεια. Από τη συνεργασία, γεννιέται το μέλλον.

Στην εποχή των πολλαπλών κρίσεων, αυτό το project μας θυμίζει ότι υπάρχει ακόμη χώρος για ομορφιά, ενσυναίσθηση και ελπίδα. Και ότι όταν η Ελλάδα και η Πορτογαλία συναντιούνται… γράφεται ιστορία.

Το piano project που γίνεται γέφυρα μεταξύ Αστυπάλαιας και Πορτογαλίας και στέλνει μήνυμα για την προστασία των ωκεανών

Σύμφωνα με το θέμα του διαγωνισμού, οι μαθητές/τριες έπρεπε να επινοήσουν και να δημιουργήσουν ένα οικολογικό αντικείμενο του 2050. Στη συνέχεια, έπρεπε να φανταστούν την ονομασία αυτού του αντικειμένου και να το παρουσιάσουν στα γαλλικά εγγράφως, αλλά και σε βίντεο, περιγράφοντάς το και εξηγώντας γιατί το αντικείμενο αυτό θα μπορούσε να συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος και περαιτέρω του πλανήτη. Τέλος, είχαν να συντάξουν – προαιρετικά – μια επιστολή δέσμευσης για συνάντηση το έτος 2050 και να την κρύψουν μέσα σε μία χρονοκάψουλα σε κάποιο χώρο του Σχολείου.

Οι μαθητές/τριες μας επινόησαν και κατασκεύασαν ένα ενεργειακό αλεξικέραυνο που το ονόμασαν «Éclair Volt 2050» (Η ονομασία του συνδυάζει την ιδέα της ηλεκτρικής ενέργειας με τη φύση του κεραυνού).

Χάρη σε αυτό το πρωτοποριακό είδος αλεξικέραυνου, η ενέργεια των κεραυνών θα συλλέγεται και θα διοχετεύεται για να τροφοδοτήσει με ενέργεια, εργοστάσια, σπίτια κ.λπ. Το μέλλον θα είναι καλύτερο γιατί θα χρησιμοποιούμε τις δυνάμεις της φύσης για να παράγουμε καθαρή ενέργεια. Συνεπώς, θα μειωθεί κατά πολύ η χρήση άλλων ρυπογόνων μορφών ενέργειας, γεγονός που θα συμβάλλει στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και θα μας επιτρέψει να έχουμε μια βιώσιμη ανάπτυξη οικοδομώντας ένα καλύτερο μέλλον για τις επόμενες γενιές.

Οι συμμετέχοντες μαθητές/τριες που βραβεύονται: Κοντογιάννη Άννα– Νομική, Κουτίδης Δημήτριος, Κωστάκη Άννα, Μάγγος Γεώργιος, Μανταδάκη Ευδοκία, Μαντικός Δημήτριος, Μπρέγκασι Ιζαμπέλα, Μπρόνστ Αμάντα, Νιανιάκη Αγνή, Οικονόμου Εμμανουήλ, Παπανικόλας Άγγελος, Περπιρόγλου Μύριαμ.

1o Πανελλήνιο Βραβείο Γαλλοφωνίας 2025 στο Μουσικό Σχολείο Ρόδου

Ο γενικός σκοπός του Προγράμματος ERASMUS σχετιζόταν τόσο με την ευαισθητοποίηση των μαθητών/τριών αναφορικά με το περιβάλλον, όσο και με την κατανόηση της καθοριστικής συμβολής της μουσικής στη δημιουργία “κοινότητας”, ομαδικότητας και “συντονισμένων ενεργειών και κινήσεων”, προκειμένου να δημιουργηθούν από κοινού “καλλιτεχνικά προϊόντα” οικολογικού και μουσικού περιεχομένου και ενδιαφέροντος. Τα προϊόντα αυτά θα αφήσουν αφενός ένα “πράσινο” αποτύπωμα στη φύση, αφετέρου θα συνδράμουν στην καλλιέργεια μιας ευρύτερης οικολογικής παιδείας μέσα από τη μουσική, και συγκεκριμένα μέσα από τη μουσικοπαιδαγωγική προσέγγιση του συστήματος Carl Orff. Η αξιοποίηση της προσέγγισης αυτή συνδράμει αποτελεσματικά στο να “δέσουν” ως ομάδα άγνωστοι μαθητές/τριες μεταξύ τους, προερχόμενοι από διαφορετικές κουλτούρες, χωρίς απαραίτητα να γνωρίζουν μουσική, να συντονιστούν σε ένα “κοινό ρυθμό”, να αλληλοεπιδράσουν αποτελεσματικά και να δημιουργήσουν στοχεύοντας σε έναν ευρύτερο σκοπό.

Στην εξαήμερη παραμονή τους στη Ρόδο, πραγματοποιήθηκαν επίσημες συναντήσεις, παρουσιάσεις, πρόβες, περίπατοι, κατασκευές και φυτεύσεις. Οι εκπαιδευτικοί επισκέφθηκαν το Δημαρχιακό Μέγαρο, όπου συναντήθηκαν με τον Αντιδήμαρχο Πολιτισμού και Τουρισμού κ. Γιώργο Τόππο,  τον Αντιδήμαρχο Επικοινωνίας κ. Γιώργο Πάττα και την προϊσταμένη του τμήματος Επικοινωνίας και Διεθνών Σχέσεων κ. Μαρία Καραμπίνη. Κατόπιν πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τον Περιφερειακό Διευθυντή Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Νοτίου Αιγαίου κ. Ιωάννη Παπαδομαρκάκη και τον Διευθυντή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δωδεκανήσου κ. Κωνσταντίνο Έλληνα.

Οι μαθητές και οι μαθήτριες όλων των αποστολών, συμμετείχαν σε δράσεις Μουσικοκινητικής Αγωγής, με παιχνίδια γνωριμίας, ρυθμού και ρυθμικού αυτοσχεδιασμού, “δεσίματος” της ομάδας και ηχοληψίας, στο Σχολείο. Διοργανώθηκε ακόμα ένας “Ηχοπερίπατος” στις 7 Πηγές, όπου οι μαθητές/τριες “αφουγκραστήκαν” το ηχοτοπίο της περιοχής, κατέγραψαν με καταγραφικά μηχανήματα ήχους της φύσης με σκοπό να τους αποτυπώσουν σε “ηχητικό χάρτη” και να τους αξιοποιήσουν για τη δημιουργία καλλιτεχνικού προϊόντος με σκοπό την περαιτέρω ευαισθητοποίηση σχετικά με το περιβάλλον και το ηχητικό αποτύπωμά του.

Επισκεφθήκαμε τη Μεσαιωνική Πόλη Ρόδου, το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου, τη Λίνδο και τις Πηγές Καλλιθέας, το Λαογραφικό Μουσείο Αρχαγγέλου και το Λαογραφικό Σπίτι Σορωνής.

Τέλος, οι μαθητές/τριες φύτεψαν διάφορα δενδρύλλια, βότανα και φυτά, που σχημάτιζαν το “Κλειδί του Σολ”, προκειμένου να “επισφραγίσουν” τη λήξη του Προγράμματος στη Ρόδο με τον πιο πράσινο, μουσικό και οικολογικό τρόπο. Το “Κλειδί του Σολ” συμβολίζει το ίδιο το έργο, καθώς τα Σχολεία συνεργάζονται για να αναπτύξουν οι μαθητές/τριες μουσικές δεξιότητες, να εξερευνήσουν την επίδραση της μουσικής στην ανάπτυξη των φυτών, αλλά και να ευαισθητοποιηθούν σε ευρύτερα περιβαλλοντικά ζητήματα.

Απομένουν ακόμα δύο συναντήσεις, στην Πολωνία και τη Λιθουανία. Ευκαιρίες για ανάπτυξη μουσικών δεξιοτήτων και απόκτηση γνώσεων γύρω από τα φυτά, τα δέντρα και το φυσικό περιβάλλον της κάθε περιοχής, αλλά και μια ευκαιρία συνάντησης διαφορετικών πολιτισμών και της καθημερινής ζωής των ανθρώπων. Οι μαθητές/τριες φιλοξενούν και φιλοξενούνται αντίστοιχα, έχοντας έτσι τη δυνατότητα να ανταλλάξουν εμπειρίες και να βιώσουν την καθημερινότητα μιας διαφορετικής κουλτούρας, αφού η ζεστή φιλοξενία και οι καινούριες φιλίες, σπάνε στερεοτυπικές αντιλήψεις και χτίζουν ανθρώπινες γέφυρες επικοινωνίας.

Στο Μουσικό Σχολείο Ρόδου τον κεντρικό συντονισμό για τη διεξαγωγή του προγράμματος έχουν ο Διευθυντής Χρήστος Θεολόγος και οι Υποδιευθυντές Παναγιώτης-Λουκάς Μπέλλος και Γιάννης Αναγνώστου.

Οι εκπαιδευτικοί Ανθούλα Κολιάδη-Τηλιακού, Κωνσταντίνος Σκριμπόνης και Γιώργος Ανδρικόπουλος, έχουν την ευθύνη υλοποίησης του προγράμματος.

Κατα τη διάρκεια της εξαήμερης διαμονής των αποστολών, οι παρακάτω εκπαιδευτικοί του Μουσικού Σχολείου Ρόδου, συνέβαλλαν στην επιτυχή διεξαγωγή όλων των δράσεων που πραγματοποιήθηκαν: Ιωάννα Καζαντζίδη, Μαρία Καραπατάκη, Δάφνη Καρελλάκη, Μιχάλης Κωστάκης, Σταυρούλα Λιούρη, Μάνθα Μήτρου, Αυγή Μπουντούρη, Εμίλ Πολυμένωφ, Άννα Σαντορινιού, Καμέλια Φαραμίτσα, Νίκος Χασάπης. Δίπλα μας, με την υποστήριξή του, ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων και οι οικογένειες οι οποίες φιλοξένησαν τους/τις μαθητές/τριες και τους ευχαριστούμε από καρδιάς.

Για όλες τις δράσεις του Μ.Σ.Ρ. μπορείτε να ενημερώνεστε από την ιστοσελίδα www.musicschoolrhodes.gr και τις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης με

προσθήκη του /musicschoolrhodes.

Στη δεύτερη φάση του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Erasmus το Μουσικό Σχολείο

Τα θέματα που εξέτασε το Συνέδριο είναι:

«1. Το υποψήφιο Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO της Νισύρου

2. Διαχείριση Απορριμμάτων σε Μικρά Νησιά»

Το Συνέδριο είχε υψηλού επιπέδου εισηγήσεις και συζήτηση για τα δύο παραπάνω σημαντικά ζητήματα και αποφάσισε να στηρίξει την υποψηφιότητα του Γεωπάρκου Νισύρου στην UNESCO.

Στο πρώτο μέρος «Το υποψήφιο Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO της Νισύρου» έγιναν οι παρακάτω ομιλίες:

Α «Βιώσιμη ανάπτυξη μέσω της ανάδειξης και προστασίας της τοπικής, φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς: Το μοντέλο των Παγκόσμιων Γεωπάρκων UNESCO»

Δρ. Χαράλαμπος Φασουλάς, Παν Κρήτης/ Πρόεδρος Γεωπάρκου Ψηλορείτη/ Συντονιστής Ευρωπαϊκού Δικτύου Γεωπάρκων/ Αντιπρόεδρος Συμβουλίου Παγκόσμιων Γεωπάρκων UNESCO

Β. «Διαταραχή του υδρολογικού κύκλου στη Μεσόγειο υπό το πρίσμα της κλιματικής αλλαγής. Επιπτώσεις στα Γεωπάρκα»

Δρ. Παναγιώτης Νάστος, Καθηγητής ΕΚΠΑ, Διευθυντής Εργαστήριο Κλιματολογίας και Ατμοσφαιρικού Περιβάλλοντος Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Γ. «Σύντομη αναδρομή ένταξης του Γεωπάρκου Γρεβενών-Κοζάνης στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων UNESCO και αναφορά στις δράσεις του»

Άννα Μπατσή, Γεωλόγος, Επιστημονική Υπεύθυνη Γεωπάρκου Γρεβενών-Κοζάνης

Δ. «Η σημασία της ένταξης του Γεωπάρκου της Νισύρου στο Δίκτυο των Παγκόσμιων Γεωπάρκων της UNESCO»

Δρ. Παρασκευή Νομικού, Καθηγήτρια Εργαστήριο Φυσικής Γεωγραφίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών / Επιστημονική Υπεύθυνη Γεωπάρκου Νισύρου

Ε. «Η πολιτιστική πτυχή του Γεωπάρκου. Η περίπτωση της Νισύρου»

Μαρίνα Νάστου, Υποψ. Διδάκτωρ ΕΑΠ, Αρχιτέκτων Μηχανικός ΕΜΠ, Ma in Heritage Management (University of Kent-AUEB)

Στ. «Εκπαιδευτικές Δράσεις στο Γεωπάρκο της Νισύρου – Προοπτικές»

Ελισάβετ Νικολή, Msc Γεωλογίας, Εργαστήριο Φυσικής Γεωγραφίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών / Γεωεπιστήμονας Γεωπάρκου Νισύρου

Στο δεύτερο μέρος «Διαχείριση Απορριμμάτων σε Μικρά Νησιά» έγιναν οι παρακάτω ομιλίες:

Α. «Η διαχείριση των απορριμμάτων στην Ελλάδα»

Γιώργος Αλεξίου, Πρόεδρος ΔΕΔΑΠΑΛ ΑΕ, Μέλος Δ.Σ. του Δικτύου ΦοΔΣΑ

B.  «Τοπική Αυτοδιοίκηση και διαχείριση απορριμμάτων»

Γιώργος Καπεντζώνης, Αντιπρόεδρος Επιτροπής Διαχείρισης Υδάτων & Κυκλικής Οικονομίας της ΚΕΔΕ

Γ. «Η εναλλακτική διαχείριση την Ελλάδα και ο  ρόλος του ΕΟΑΝ στην τόνωση της συμμετοχής των νησιωτικών ΟΤΑ»

Μαρίνα Παπαδάκη, Στέλεχος του ΕΟΑΝ, Χημικός Μηχανικός, Msc

Δ. «Η Διαχείριση απορριμμάτων στο Νότιο Αιγαίο»

Δρ. Χρήστος Γαμβρούδης, Γενικός Διευθυντής ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου

Ε.  «Η διαχείριση απορριμμάτων στη Νίσυρο – Περιβαλλοντική, οικονομική και κοινωνική σύγκριση των μεθόδων διαχείρισης αστικών στερεών αποβλήτων: Ενεργειακή αξιοποίηση vs Εναπόθεση σε ΧΥΤΑ»

Δρ. Χριστοφής Κορωναίος, Δήμαρχος Νισύρου

Στ. «Η θέση και ο ρόλος του πολίτη στην διαχείριση των απορριμμάτων»

Νίκος Ασλάνογλου, μέλος της Επταμελούς Γραμματείας του ΠΑΝΔΟΙΚΟ

Ζ. «Zero Waste: Προκλήσεις και ευκαιρίες για μικρά νησιά»

Δρ. Σάκης Κούγκολος, Καθηγητής Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Περιβαλλοντικής Μηχανικής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, ΑΠΘ

Οι σύνεδροι του 34ου Συνεδρίου εξέδωσαν την παρακάτω απόφαση:

Απόφαση 34ου Συνεδρίου

Πανελληνίου Δικτύου Οικολογικών Οργανώσεων (ΠΑΝΔΟΙΚΟ)

Νίσυρος 11-13 Οκτωβρίου 2024

Θέμα:

«1. Το υποψήφιο Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO της Νισύρου

2. Διαχείριση Απορριμμάτων σε Μικρά Νησιά»

Απόφαση των Συνέδρων

Οι σύνεδροι του 34ου Συνεδρίου του Πανελληνίου Δικτύου Οικολογικών Οργανώσεων (ΠΑΝΔΟΙΚΟ), που πραγματοποιήθηκε στη Νίσυρο 11-13 Οκτωβρίου 2024, με συνδιοργανωτές την ΚΕΔΕ, τον ΕΟΑΝ, τη ΔΗΚΕ Νισύρου και το Γεωπάρκο Νισύρου, λαμβάνοντας υπόψη τις εισηγήσεις των προσκεκλημένων ομιλητών, τους φορείς, τις οικολογικές οργανώσεις και τον επιστημονικό χώρο, διαπιστώνουν ότι:

1.       Τα Παγκόσμια Γεωπάρκα είναι το τρίτο και νεότερο πρόγραμμα αναγνώρισης περιοχών της UNESCO με βασικό στόχο τη βιώσιμη τοπική ανάπτυξη της υπαίθρου. Ο Οργανισμός έχει θεσπίσει αυστηρά ποιοτικά κριτήρια τα οποία πρέπει να πληροί μια περιοχή για να χαρακτηριστεί ως Παγκόσμιο γεωπάρκο ανάμεσα στα οποία η διεθνούς αξίας γεωποικιλότητα και το ανθρώπινο δυναμικό που αλληλοεπιδρά σε αρμονία με το περιβάλλον. Βασικό εργαλείο επίτευξης των στόχων τους είναι η προώθηση του γεωτουρισμού.

Η Νίσυρος αποτελεί νησί της Δωδεκανήσου με μοναδική πολιτιστική και φυσική κληρονομιά που διαμορφώνουν την ταυτότητα του τόπου. Η αναγνώριση και η ανάδειξη του γεωπάρκου αποτελεί αξιόλογο επίτευγμα της επιστημονικής, πολιτιστικής και τοπικής κοινότητας, καθώς ακτινοβολεί τα χαρακτηριστικά αυτής της ταυτότητας. Το γεωπάρκο της Νισύρου αποτελεί μέρος του πολιτιστικού τοπίου με ανάγκη προστασίας από τη σύγχρονη απειλή της κλιματικής αλλαγής.

Το 34ο Συνέδριο του ΠΑΝΔΟΙΚΟ αναγνωρίζει τα οφέλη και τη σημασία της ένταξης του Γεωπάρκου Νισύρου στο Δίκτυο Παγκόσμιων Γεωπάρκων της UNESCO καθώς η ένταξη αυτή ενισχύει τη διεθνή προβολή και προστασία της γεωλογικής κληρονομιάς της Νισύρου και τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής μέσω του τουρισμού, της εκπαίδευσης και της επιστημονικής έρευνας. Η συνεργασία με άλλα παγκόσμια γεωπάρκα, με την ανταλλαγή καλών πρακτικών, θα βοηθήσει την προσπάθεια αυτή.

Ήδη οι εκπαιδευτικές δράσεις που γίνονται στο Γεωπάρκο της Νισύρου καθώς και συνεργασίες με σχολεία και εκπαιδευτικούς οργανισμούς, δημιουργούν μελλοντικές προοπτικές για την ενίσχυση της εκπαιδευτικής αποστολής του Γεωπάρκου. Υπάρχουν τρόποι περαιτέρω αξιοποίησης της γεωλογικής και πολιτισμικής κληρονομιάς του τόπου για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Καλή πρακτική, που εξετάστηκε στο Συνέδριο, αποτελεί το Γεωπάρκο Γρεβενών-Κοζάνης, που έχει πετρώματα σχεδόν ενός δισεκατομμυρίων  ετών  και λειτουργεί από το 2014, ενώ στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων της UNESCO εντάχθηκε το 2021.

Όμως, όπως αναφέρθηκε στο Συνέδριο η διαταραχή του υδρολογικού κύκλου λόγω της κλιματικής αλλαγής έχει σημαντικές επιπτώσεις στα γεωπάρκα, τα οποία φιλοξενούν ευαίσθητα γεωλογικά και οικολογικά συστήματα. Τα γεωπάρκα, ως περιοχές φυσικής κληρονομιάς, κινδυνεύουν από γεωλογικές αλλοιώσεις, απώλεια βιοποικιλότητας και μείωση της ποιότητας του νερού, ενώ οι αλλαγές αυτές επηρεάζουν αρνητικά και την τοπική οικονομία μέσω της μείωσης του γεωτουρισμού.

Το 34ο Συνέδριο του ΠΑΝΔΟΙΚΟ εκφράζει την ευχή του για την ένταξη του Γεωπάρου της Νισύρου στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων της UNESCO.

2. Η διαχείριση Αστικών Στερεών Αποβλήτων στην Ελλάδα (ΑΣΑ) υστερεί σε σχέση με άλλες Ευρωπαϊκές χώρες. Η μείωση της ποσότητας αλλά και της επικινδυνότητας των απορριμμάτων είναι μια από τις πιο σημαντικές προκλήσεις για τα επόμενα χρόνια. Η ανακύκλωση υλικών και η κομποστοποίηση είναι οι πιο φιλικές μέθοδοι για το περιβάλλον. Ενώ το ζήτημα αυτό βρίσκεται πολλά χρόνια στην επικαιρότητα, το πρόβλημα εξακολουθεί να υφίσταται. Το δίκτυο ΦοΣΔΑ σε όλη τη χώρα επεξεργάζεται και καταθέτει συγκεκριμένες προτάσεις για τη επίλυση των συγκεκριμένων και γενικότερων οριζόντιων προβλημάτων που προκύπτουν στον τομέα διαχείρισης των ΑΣΑ. Ο νεοσύστατος ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου συναντάει δυσκολίες και λόγω της πολυποίκιλης γεωγραφικής πραγματικότητάς του.

Η τοπική αυτοδιοίκηση είναι πάντα αρμόδια για τη διαχείριση των απορριμμάτων, πρέπει να παραμείνει αρμόδια και να μην αφαιρεθούν αρμοδιότητες με το νέο Νόμο του Υπ. Περιβάλλοντος. Ο νόμος αυτός πρέπει να περιλαμβάνει ειδικές μέριμνες για την διαχείριση των αποβλήτων σε μικρά νησιά, ορεινές περιοχές κλπ. Επίσης πρέπει να ολοκληρωθεί το νομοθετικό πλαίσιο, να εκπονηθούν τα περιφερειακά σχέδια για να υλοποιηθεί ο εθνικός σχεδιασμός.

Στο Συνέδριο αναφέρθηκε η κατάσταση των ΑΣΑ στη Νίσυρο και ο τρόπος διαχείρισης στο νησί. Αναλύθηκαν οι τρόποι παραγωγής ενέργειας από τα ΑΣΑ και συγκρίθηκαν με την εναπόθεσή τους σε ΧΥΤΑ. Παρουσιάστηκε επίσης η ανάλυση των ΑΣΑ στην ΕΕ και την Ελλάδα.

Η διαχείριση των αποβλήτων στη νησιωτική χώρα αποτελεί πρόκληση λόγω της έλλειψης υποδομών, της εποχικότητας των παραγόμενων αποβλήτων και του υψηλού κόστους της θαλάσσιας μεταφοράς. Λύσεις μπορεί να δοθούν με τη μείωση των συσκευασιών, τη διαλογή στην πηγή με ξεχωριστούς κάδους για μέταλλα, γυαλί, χαρτί, πλαστικά και ζυμώσιμα υλικά, με την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση, με στόχο τη μετάβαση στο «ZERO WASTE».

Ο ΕΟΑΝ ως ο αρμόδιος φορέας του ΥΠΕΝ για την εφαρμογή και την παρακολούθηση της εναλλακτικής διαχείρισης των αποβλήτων παρακολουθεί και συντονίζει τις ενέργειες των φορέων Συστημάτων Εναλλακτικής Διαχείρισης επιδιώκοντας την υλοποίηση ενεργειών που θα τονώσουν τη συμμετοχή των νησιωτικών ΟΤΑ. Σχετικά οργανώνονται και υλοποιούνται δράσεις ανάπτυξης και λειτουργίας  συστημάτων ολοκληρωμένης διαχείρισης στα νησιά Τήνο, Αλόννησο, Θήρα, Πάρο και Αντίπαρο και στον ορεινό δήμο της Ναυπακτίας.

Οι όποιες προσπάθειες σχετικά με τη διαχείριση των απορριμμάτων στην Ελλάδα δεν πρόκειται να ευοδωθούν χωρίς έλεγχο, εποπτεία και αξιολόγηση.

Για το 34ο Συνέδριο του ΠΑΝΔΟΙΚΟ

Ο Πρόεδρος της Ο.Ε.                                      Ο Συντονιστής της Ο.Ε.

Χριστοφής Κορωναίος                                         Κώστας Βολιώτης

Στο περιθώριο του Συνεδρίου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη στο Γεωπάρκο Νισύρου όπου οι Σύνεδροι ξεναγήθηκαν και ενημερώθηκαν για την ιστορία του και την αξία του.

Με το τέλος του θεματικού μέρους του Συνεδρίου πραγματοποιήθηκε το εσωτερικό Συνέδριο του ΠΑΝΔΟΙΚΟ με απολογισμούς και εκλογή νέας Επταμελούς Γραμματείας η σύνθεση της οποίας είναι η εξής:

Νίκος Ασλάνογλου (Βέροια), Κώστας Βολιώτης (Βόλος), Θανάσης Θεοδωρόπουλος (Πάτρα), Γιώργος Καλλιαμπέτσος (Αθήνα), Δημήτρης Μίχαλος (Ρόδος), Λίλυ Οικονόμου (Βόλος) και Μαίρη Χουλιέρη (Χαλκίδα).

Πραγματοποιήθηκε στη Νίσυρο το 34ο Πανελλήνιο Συνέδριο του Πανελληνίου Δικτύου Οικολογικών Οργανώσεων

Τα θέματα που θα εξετάσει το Συνέδριο είναι:

«1. Το υποψήφιο Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO της Νισύρου

2. Διαχείριση Απορριμμάτων σε Μικρά Νησιά»

Ο χώρος διεξαγωγής του Συνεδρίου είναι η αίθουσα του Ζωσιμοπούλειου Πολιτιστικού Κέντρου Νισύρου.

Η έναρξη είναι την Παρασκευή 11/10/2024, ώρα 17.30.

Έγκριτοι επιστήμονες και εκπρόσωποι φορέων θα φωτίσουν τις πτυχές των δύο παραπάνω σημαντικών ζητημάτων που απασχολούν τις τοπικές κοινωνίες, συμβάλλοντας στην βελτίωση των συνθηκών της ζωής τους.

Η περιοχή του Γεωπάρκου Νισύρου έχει διαμορφωθεί εδώ και χιλιάδες χρόνια, τόσο από γεωλογικές δυνάμεις, όσο και από ανθρώπινες δραστηριότητες. Το Γεωπάρκο Νισύρου ξεχωρίζει για το ανέγγιχτο ηφαιστιογενές ανάγλυφο που ταξιδεύει τους επισκέπτες στο εντυπωσιακό παρελθόν του. Περιλαμβάνει τους τεράστιους ηφαιστειακούς κρατήρες της καλδέρας, της καρδιάς του νησιού της Νισύρου και τις ιαματικές πηγές, μέχρι τα ηφαιστειακά νησάκια που το περιβάλλουν. Στόχος της Νισύρου είναι η ένταξη του Γεωπάρκου της στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων (GGN) της UNESCO.

Τα μικρά νησιά παρουσιάζουν πολλά μειονεκτήματα. Έχουν περιορισμένη γεωγραφική έκταση, σχετική έλλειψη φυσικών πόρων, πρόβλημα εύρεσης κατάλληλων χώρων για απόθεση απορριμμάτων, υψηλής αξίας γη λόγω τουριστικής ανάπτυξης και έντονη εποχική διακύμανση του πληθυσμού. Το τελευταίο αυτό έχει ως συνέπεια την κατακόρυφη αύξηση της ποσότητας απορριμμάτων, δυσανάλογη με την έκταση των νησιών. Το Συνέδριο φιλοδοξεί να αναζητήσει τις βέλτιστες λύσεις για τα μικρά νησιά, εξετάζοντας και τις καλές πρακτικές, όπου υπάρχουν.

Το 34ο Πανελλήνιο Συνέδριο του Πανελληνίου Δικτύου Οικολογικών Οργανώσεων στη Νίσυρο