«Η Ρόδος είναι φέτος από τους προορισμούς που κατέγραψαν τα μεγαλύτερα ποσοστά μείωσης σε αφίξεις, σε σύγκριση με άλλους προορισμούς της χώρας. Είναι σαφές ότι οι απώλειες στην τουριστική κίνηση της Ρόδου περιορίστηκαν τους τελευταίους δύο μήνες».
Αυτό τονίζει σε συνέντευξή του στη «δ», ο πρόεδρος της ΠΟΞ κ. Γιάννης Ρέτσος και προσθέτει πως τα αποτελέσματα και τα ειδικά χαρακτηριστικά της φετινής περιόδου πρέπει να αναλυθούν σε βάθος, προκειμένου να εντοπιστούν οι λόγοι για τους οποίους υστέρησε ο προορισμός ως προς τον ρυθμό τουριστικής κίνησης.
Ο πρόεδρος της ΠΟΞ αναφέρεται και στη μείωση που σημείωσαν και φέτος τα έσοδα των ξενοδόχων σε σημείο που αρκετοί να βαδίζουν σε κινούμενη άμμο, αλλά και στα αιτήματα του κλάδου από την πολιτεία.
«Το πάγιο αίτημα του τουριστικού τομέα αλλά και όλων των παραγωγικών τάξεων για σταθερότητα του φορολογικού πλαισίου, πρέπει να γίνει πράξη, με εκλογίκευση των φορολογικών συντελεστών μέσω της μείωσης του ΦΠΑ στο σύνολο του τουριστικού πακέτου και τη μείωση της φορολόγησης των επιχειρήσεων, παράλληλα με τη διαβεβαίωση από την πλευρά της πολιτείας ότι δε θα επέλθει αναθεώρηση των εν λόγω συντελεστών για, τουλάχιστον, πέντε έτη», σημειώνει ο κ. Ρέτσος.
Η συνέντευξη του προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων κ. Γιάννη Ρέτσου, αναλυτικά:
• Πώς εξελίχθηκε και τελικά πώς εκτιμάτε ότι θα κλείσει η φετινή τουριστική σεζόν για τον ξενοδοχειακό κλάδο;
Όλα τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι ο ελληνικός τουρισμός, με αιχμή του δόρατος τις εξαιρετικά δελεαστικές – και σε ορισμένες περιπτώσεις ίσως και υπερβολικά χαμηλές – τιμές που προσέφεραν τα ελληνικά ξενοδοχεία, πέτυχε ένα εντυπωσιακό «φίνις», από τα τέλη Ιουνίου και μετά, καταφέρνοντας να περιορίσει τις απώλειες στη ροή των κρατήσεων και να ανακτήσει αρκετό από το χαμένο έδαφος. Με την εξέλιξη αυτή, ο στόχος για 16 εκατ. αφίξεις και 10 δις. ευρώ έσοδα που είχε τεθεί αρχικά είναι πια εφικτός και θα μιλάμε πλέον για ποσοστά μείωσης της τάξης του 4%-6%. Στα τελευταία στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδας για το επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου, μάλιστα, διαπιστώνεται ότι το ποσοστό μείωσης αφίξεων και εσόδων βρίσκεται πλέον στο ίδιο επίπεδο, γύρω στο 7%. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι τα ελληνικά ξενοδοχεία βρίσκονται σε τέταρτη συνεχόμενη χρονιά κρίσης και οικονομικής πίεσης, με αποτέλεσμα να παραμένουν σε δυσχερή οικονομική θέση και σε καμία περίπτωση δε θα πρέπει να ταυτίζουμε το τουριστικό συνάλλαγμα με τις ξενοδοχειακές εισπράξεις.
• Ειδικά για τη Ρόδο θεωρείτε θετικό το γεγονός της ολοκλήρωσης της σεζόν με μονοψήφιο αριθμό σε ό,τι αφορά τη μείωση των αφίξεων;
Η Ρόδος είναι φέτος από τους προορισμούς που κατέγραψαν τα μεγαλύτερα ποσοστά μείωσης σε αφίξεις, σε σύγκριση με άλλους προορισμούς της χώρας. Είναι σαφές ότι οι απώλειες στην τουριστική κίνηση της Ρόδου περιορίστηκαν τους τελευταίους δύο μήνες, αλλά εκτιμούμε ότι τα αποτελέσματα και τα ειδικά χαρακτηριστικά της φετινής περιόδου πρέπει να αναλυθούν σε βάθος από τον τουριστικό κόσμο του νησιού, προκειμένου να εντοπιστούν οι λόγοι για τους οποίους υστέρησε ο προορισμός ως προς τον ρυθμό τουριστικής κίνησης. Βέβαια, ας μη λησμονούμε ότι το 2011 Ρόδος και Κως ήταν οι πρωταθλητές προορισμοί στα ποσοστά ανόδου των αφίξεων.
• Εκτός από τις αγορές των χωρών του πρώην ανατολικού μπλοκ ποιές ήταν εκείνες που έδειξαν σημάδια βελτίωσης μετά τις επαναληπτικές εκλογές;
Σύμφωνα, πάλι, με τα διαθέσιμα στοιχεία, παρατηρείται μία θεαματική ανάκαμψη από τη βρετανική αγορά και σε έσοδα και σε αφίξεις, η οποία αποτελεί και μία μικρή «έκπληξη». Γενικά, είδαμε ορισμένες αγορές να διατηρούν και να αυξάνουν τη δυναμική τους για ελληνικούς προορισμούς, όπως η Ρωσία, η Ουκρανία, οι αγορές της Σκανδιναβίας, η Τουρκία και οι βαλκανικές χώρες. Μία σφαιρική διαπίστωση είναι ότι μετά τις επαναληπτικές εκλογές, άλλαξε σαφώς το κλίμα για την Ελλάδα. Επομένως, ως σημάδι βελτίωσης θα πρέπει να θεωρήσουμε και το γεγονός του περιορισμού των απωλειών από αγορές, όπως η Γερμανία, η Αυστρία και ορισμένες αγορές της Κεντρικής Ευρώπης.
• Η ανάκαμψη στις αφίξεις που παρατηρήθηκε μετά τις εκλογές είχε θετικό αποτέλεσμα σε ό,τι έχει να κάνει με τα έσοδα των επιχειρήσεων του κλάδου;
Όπως προανέφερα, ο συνδυασμός χαμηλών τιμών -για πολλά ξενοδοχεία ήταν από τις χαμηλότερες τιμές που έχουν προσφέρει ποτέ – και η κατάρρευση της εσωτερικής αγοράς που σε ορισμένες περιοχές άγγιξε και το 50%, διαμορφώνουν μία τελείως διαφορετική εικόνα για τα έσοδα των ίδιων των ξενοδοχείων. Ακόμα και αν οι ταμειακές ροές αυξήθηκαν σε σύγκριση με το προηγούμενο διάστημα, τα οφέλη που προκύπτουν για τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις είναι οριακά, έως ελάχιστα και μάλιστα υπάρχουν και μεγάλες διαφοροποιήσεις από προορισμό σε προορισμό, αφού πολλές περιοχές της χώρας κυριολοκτικά κατέρρευσαν. Ο κύριος λόγος είναι το δυσμενέστατο επιχειρηματικό και οικονομικό περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί στην αγορά, με το βάρος των υποχρεώσεων, των φορολογικών επιβαρύνσεων και του λειτουργικού κόστους να έχουν διογκωθεί σημαντικά σε μικρό χρονικό διάστημα. Τα περισσότερα ξενοδοχεία κινούνται σε «κινούμενη άμμο» ως προς τα οικονομικά τους αποτελέσματα τα τελευταία τρία χρόνια, έχουν συσσωρευμένες υποχρεώσεις και ό,τι εισέρχεται ως έσοδο, «καταπίνεται» από τις απαιτήσεις και τα βάρη.Αν σε αυτά προσθέσουμε και συνεκτιμήσουμε την ασφυκτική έλλειψη ρευστότητας, τις πάσης φύσεως οφειλές του Δημοσίου και τη μεταβολή στην πολιτική των «tour operators» ως προς τις προκαταβολές και τις πληρωμές, είναι εύκολο να κατανοήσει κανείς γιατί επιμένουμε να διαχωρίζουμε την αποτίμηση των μεγεθών των εθνικών τουριστικών εισπράξεων από την αντίστοιχη για τα έσοδα των ξενοδοχείων.
• Πρόσφατα ο υπουργός Εργασίας κ. Γιάννης Βρούτσης ανακοίνωσε τη μείωση των εργοδοτικών εισφορών κατά 5% για τα ξενοδοχεία. Είναι θετικό το μέτρο ή αποτελεί μια σταγόνα μόνο στη λίμνη των θετικών μέτρων που θα πρέπει να εφαρμοσθούν για τον κλάδο;
Κάθε μέτρο που απευθύνεται και στοχεύει στην ελάφρυνση του λειτουργικού κόστους και της επιχειρησιακής θέσης των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων, συμβάλλει θετικά και υποστηρίζει την προσπάθεια των επιχειρηματιών να διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα της επιχείρησής τους και φυσικά, εν προκειμένω και τη διατήρηση θέσεων εργασίας. Ως εδώ, είναι αναμφισβήτητα μία θετική κίνηση.
Από την άλλη πλευρά, όμως, είναι ευνόητο ότι σε ένα τέτοιο δημοσιονομικό και επιχειρηματικό κλίμα όπως αυτό που βιώνουμε, ένα μέτρο μόνο του ή μερικά αποσπασματικά και ασύνδετα μεταξύ τους μέτρα, δεν μπορούν να κάνουν την πραγματική διαφορά και να καλύψουν τις ανάγκες της ξενοδοχειακής αγοράς. Μάλιστα, πρέπει εδώ να σας αναφέρω ότι η μείωση των εισφορών που ισχύει αυτή τη στιγμή και από 1/9/2012 για τα ξενοδοχεία είναι 1.1%. Το υπόλοιπο ποσοστό έως το 5% προβλέπεται για το μέλλον, χωρίς συγκεκριμένο αυτή τη στιγμή χρονοδιάγραμμα.
Για αυτόν τον λόγο και η ΠΟΞ έχει καταθέσει σειρά μέτρων και παρεμβάσεων για συνολική και αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων του κλάδου μας.
• Ποιές είναι οι προτάσεις της ΠΟΞ σε ό,τι αφορά τα μέτρα που θα φέρουν την άνοιξη στον ξενοδοχειακό κλάδο; Πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί το θέμα των δανειακών υποχρεώσεων των ξενοδόχων;
Το πάγιο αίτημα του τουριστικού τομέα αλλά και όλων των παραγωγικών τάξεων για σταθερότητα του φορολογικού πλαισίου, πρέπει να γίνει πράξη, με εκλογίκευση των φορολογικών συντελεστών μέσω της μείωσης του ΦΠΑ στο σύνολο του τουριστικού πακέτου και τη μείωση της φορολόγησης των επιχειρήσεων, παράλληλα με τη διαβεβαίωση από την πλευρά της πολιτείας ότι δε θα επέλθει αναθεώρηση των εν λόγω συντελεστών για, τουλάχιστον, πέντε έτη.
Στο κομμάτι της γραφειοκρατίας, που έχει να κάνει με την αδειοδότηση και την ανανέωση των σημάτων λειτουργίας των επιχειρήσεων, πρέπει να ξεφύγουμε από τη λογική του προληπτικού ελέγχου (δηλαδή εξονυχιστικός έλεγχος και γραφειοκρατικές αγκυλώσεις πριν την έκδοση της απαραίτητης άδειας λειτουργίας των επιχειρήσεων). Η επιχείρηση πρέπει να λειτουργεί με προέγκριση έχοντας λάβει υπ’ όψιν όλες τις απαραίτητες προδιαγραφές και από εκεί και πέρα να υπόκειται σε ελέγχους, με τον κίνδυνο αυστηρών ποινών, σε περίπτωση παραβάσεων. Μέχρι και το 2012, η αξία των ιδιοχρησιμοποιούμενων ακινήτων των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων οποιασδήποτε μορφής, υπάγεται σε φόρο με συντελεστή 0,33‰. Δεδομένου πως για τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις τα ακίνητα αποτελούν «εργαλεία δουλειάς», έχουν δε επιβαρυνθεί την τελευταία τετραετία της ύφεσης με νέα τέλη και φόρους, πρέπει το σημερινό καθεστώς να παραταθεί για τουλάχιστον πέντε έτη και επιπλέον να διαλαμβάνει τις μισθωμένες ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, οπωσδήποτε δε τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις οι οποίες για την εξεύρεση ρευστότητας έχουν προχωρήσει στη διαδικασία του “sell and lease back”. Θα πρέπει να αποκατασταθεί η αδικία που έχει δημιουργηθεί με το Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ηλεκτροδοτούμενων Δομημένων Επιφανειών (Ε.Ε.Τ.Η.Δ.Ε.). Συγκεκριμένα, αφού εξαιρέθηκαν τα βιομηχανικά, βιοτεχνικά και αγροτικά ακίνητα από το εν λόγω ειδικό τέλος, με τη δικαιολογία του εξαγωγικού χαρακτήρα, το ίδιο επιβάλλεται να γίνει και για τα αντίστοιχα ξενοδοχειακά, ο εξαγωγικός χαρακτήρας των οποίων είναι αδιαμφισβήτητος. Θα πρέπει να προβλεφτεί η μεταφορά του συντελεστή ΦΠΑ στον πολύ χαμηλό συντελεστή, για το σύνολο των υπηρεσιών του τουριστικού πακέτου.
Είναι γνωστό πως οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις εδώ και μια τετραετία, λειτουργούν σε καθεστώς πιστωτικής ασφυξίας, με τον τραπεζικό δανεισμό να γίνεται διαρκώς δυσκολότερος και ακριβότερος, ενώ συγχρόνως τα έσοδά τους διολισθαίνουν. Εν μέσω αυτού του περιβάλλοντος, σε πολλές περιπτώσεις, αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις δανειακές τους υποχρεώσεις. Πρέπει λοιπόν άμεσα να αναληφθεί πρωτοβουλία προώθησης νομοθετικής ρύθμισης, ώστε όσο διαρκεί η εφαρμογή του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής, οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις να καταβάλλουν στις δανείστριες τράπεζες (η ρύθμιση να διαλαμβάνει και τις δόσεις του τ. ΤΕΜΠΜΕ) μόνον τους τόκους των δανείων τους. Παράλληλα, πρέπει να δοθεί η δυνατότητα διπλασιασμού του χρόνου αποπληρωμής των δανείων των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων με βάση την εκάστοτε πρόβλεψη στο συμφωνητικό που έχει υπογραφεί με τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις είναι, στην πλειονότητά τους, υγιείς και εφόσον σε αυτή τη συγκυρία υποβοηθηθούν, είναι βέβαιο πως μεσο-μακροπρόθεσμα θα αποτελέσουν τον κύριο μοχλό ανάπτυξης της χώρας.
• Θόρυβο έχει προκαλέσει το θέμα της κατάργησης του επιδόματος ανεργίας που θα φέρει σε πολύ δύσκολη θέση χιλιάδες ξενοχοϋπαλλήλους. Ποιά είναι η θέση σας στο ζήτημα αυτό που έχει κοινωνικές διαστάσεις;
Τελικά φαίνεται ότι τίθεται θέμα κατάργησης των επιδομάτων της κατηγορίας αυτής και αντικατάστασή τους με “ειδικά επιδόματα ανεργίας”. Σε κάθε περίπτωση, πιστεύουμε ότι ο Ξενοδοχειακός κλάδος, που χαρακτηρίζεται σε ικανό βαθμό από εποχιακή λειτουργία και τουριστική περίοδο, που βαίνει συρρικνούμενη, συνδράμει υπέρ το δέον στην εθνική προσπάθεια για τη δημοσιονομική εξυγίανση και για την αντιμετώπιση της δραματικής κρίσης που διέρχεται η χώρα και οι πιέσεις που δέχεται η πλειονότητα των Ελλήνων επιχειρηματιών και εργαζομένων – και στον τουρισμό – είναι ήδη δυσβάστακτες. Τόσο οι ξενοδόχοι όσο και οι ξενοδοχοϋπάλληλοι, απέδειξαν πρόσφατα, με την υπογραφή της νέας Κλαδικής Σύμβασης Εργασίας, ότι αγωνίζονται από κοινού για την επιβίωση των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων και τη διατήρηση των πολύτιμων θέσεων εργασίας. Κρίνουμε ότι η κατάργηση των επιδομάτων ανεργίας των εποχιακώς απασχολούμενων στον ξενοδοχειακό κλάδο θα δημιουργήσει συνθήκες απόγνωσης για χιλιάδες συμπολίτες μας σε πολλές περιοχές της χώρας τη χειμερινή περίοδο, χωρίς μάλιστα τα οικονομικά μεγέθη και τα προσδοκώμενα οφέλη αυτού του μέτρου, να την αιτιολογούν.
• Στην πρόσφατη επίσκεψή του στη Ρόδο αλλά και στην Αθήνα ο αναπληρωτής υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων της Γερμανίας κ. Χανς Φούχτελ έκανε λόγο για εργασία ξενοδοχοϋπαλλήλων από την Ελλάδα στη Γερμανία. Σε τι θα βοηθούσε κάτι τέτοιο;
Η Ελλάδα είναι καθιερωμένος, παγκοσμίως, τουριστικός προορισμός, με εμπειρία και τεχνογνωσία δεκαετιών στο τουριστικό προϊόν και στις τουριστικές υπηρεσίες. Για αυτό και είναι προορισμός που συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό ξένων πολιτών που επιθυμούν να κάνουν την πρακτική τους εδώ και να εκπαιδευθούν στις τουριστικές υπηρεσίες.
Η απασχόληση Ελλήνων ξενοδοχοϋπαλλήλων στη Γερμανία, πέραν του ό,τι κάποιοι εργαζόμενοι θα βρουν εργασία εκεί, δεν μπορεί να έχει κάποια ευρύτερη θετική επίπτωση για τον ελληνικό τουρισμό, εκτός αν συνοδευτεί με ειδική συμφωνία ή κάποιο μακροχρόνιο πρόγραμμα προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η ωφέλεια και να διαχυθεί προς μεγαλύτερο αριθμό εργαζομένων.
• Το φθινόπωρο ξεκίνησε με κινητοποιήσεις σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο. Αν όμως οι αντιδράσεις των εργαζομένων και γενικά των πολιτών πάρουν μορφή χιονοστιβάδας και δώσουν τροφή στα ξένα ΜΜΕ ποιές θα είναι οι επιπτώσεις στον τουρισμό; Εχει η κυβέρνηση τα αντανακλαστικά που πρέπει για να αντιμετωπίσει τη δυσφήμιση;
Αν ο ελληνικός τουρισμός βρίσκεται στη δύσκολη θέση που όλοι γνωρίζουμε και βιώνουμε, οφείλεται σε ικανό βαθμό και σε όλη αυτήν την αρνητική δημοσιότητα που προκλήθηκε για τη χώρα. Με μία σημαντική διαφορά:Οι εικόνες και οι ανταποκρίσεις για ειρηνικές διαδηλώσεις και για προγραμματισμένες απεργιακές κινητοποιήσεις δεν «ενοχλούν» ούτε «τρομάζουν» τους ξένους πολίτες, διότι το τελευταίο διάστημα τέτοιες κινητοποιήσεις συμβαίνουν σχεδόν σε όλη την Ευρώπη.
Ωστόσο, εικόνες εκτρόπων, επεισοδίων βίας, συγκρούσεις με καταστροφές και φωτιές, είναι ευνόητο ότι προκαλούν τεράστια ζημιά στην ήδη βεβαρυμένη εικόνα της χώρας. Και φυσικά, εικόνες από αποκλεισμένα αεροδρόμια, λιμάνια, κρουαζιερόπλοια και χώρους τουριστικούς ενδιαφέροντος, με τουρίστες να κουβαλούν βαλίτσες στην πλάτη ή να περιμένουν σε τεράστιες ουρές έξω από την κλειστή Ακρόπολη, έχουν άμεσο αρνητικό αντίκτυπο σε κάθε δυνητικό επισκέπτη.
Ο κάθε τουρίστας ή επισκέπτης για άλλο λόγο ταξιδιού, επιλέγει έναν προορισμό για να περάσει καλά, να ξεκουραστεί, να κάνει τη δουλειά του και να αισθάνεται ασφαλής. Κάθε στοιχείο που παραπέμπει σε πιθανή ταλαιπωρία, έλλειψη ασφάλειας και αναστάτωση, είναι αποτρεπτικό.Για να καλυφθούν τα προβλήματα που έχουν ήδη δημιουργηθεί και να αποκατασταθεί η εικόνα της χώρας, απαιτείται μία γενική, άρτια, συντονισμένη και μακροχρόνια προσπάθεια. Ο τομέας του Τουρισμού, μαζί με το υπουργείο Τουρισμού και τον ΕΟΤ, κάνουν σοβαρές κινήσεις για να αλλάξει το αρνητικό κλίμα και να διαλυθούν τυχόν φόβοι ή επιφυλάξεις για την εικόνα της Ελλάδας ως προορισμού. Παρά ταύτα, χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη υποστήριξη προς αυτήν την κατεύθυνση από πλευράς Πολιτείας.
• Με απόφαση που ανακοινώθηκε πρόσφατα σημαντικές λιμενικές υποδομές της Ρόδου και της Κω περιέρχονται στο ΤΑΙΠΕΔ. Η ιδιωτικοποίησή τους θα λειτουργήσει θετικά;
Η παραχώρηση δημόσιων υποδομών σε ιδιώτες με αντικείμενο τη διαχείριση και τη λειτουργία τους, εφόσον γίνεται με ορθά οικονομοτεχνικά κριτήρια, διαφάνεια και συγκεκριμένα επιχειρησιακά πλάνα, μπορεί να συμβάλει θετικά στην ανάδειξη των υποδομών αυτών και στη σημαντική βελτίωση των προσφερόμενων υπηρεσιών, προς όφελος των τοπικών οικονομιών και κοινωνιών.
