Δύο «σενάρια» εξετάζουν τα στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, αλλά και οι εκπρόσωποι των κομμάτων που μετέχουν στο διάλογο για την κατάρτιση του νέου Εθνικού Φορολογικού Συστήματος, όσον αφορά τη Μνημονιακή υποχρέωση για «απλοποίηση του καθεστώτος ΦΠΑ». Το πρώτο «σενάριο» προβλέπει τη θέσπιση ενός ενιαίου συντελεστή ΦΠΑ 18% ή 19%, με κατάργηση του μειωμένου συντελεστή 13%. Αυτό ουσιαστικά σημαίνει ότι το «καλάθι της νοικοκυράς» θα αδειάσει ακόμη περισσότερο, καθώς τα βασικά καταναλωτικά προϊόντα όπως τρόφιμα και φάρμακα θα μεταταγούν στο νέο υψηλό συντελεστή, γεγονός που θα δημιουργήσει ταυτόχρονα αλυσιδωτές αντιδράσεις στην κατανάλωση, στον τζίρο των επιχειρήσεων, ενώ δεν θα λείψουν και οι πληθωριστικές πιέσεις.
Το εν λόγω σχέδιο προβλέπει επίσης ότι το καθεστώς των μειωμένων συντελεστών κατά 30% που ισχύει στα νησιά του Αιγαίου θα καταργηθεί, όπως άλλωστε και ο χαμηλός συντελεστής 6,5% του ΦΠΑ που επιβάλλεται σήμερα σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών, όπως είναι οι εφημερίδες, τα βιβλία, οι θεατρικές παραστάσεις, οι κινηματογραφικές προβολές και οι διανυκτερεύσεις σε τουριστικά καταλύματα.
Το δεύτερο «σενάριο» προβλέπει μεν τη μείωση του κανονικού συντελεστή 23% στο 18% ή 19%, αλλά τη διατήρηση παράλληλα του χαμηλού συντελεστή 13%. Οι υπέρμαχοι της συγκεκριμένης πρότασης υποστηρίζουν ότι η διατήρηση του 13% δεν θα επιβαρύνει τους ήδη «φορτωμένους» οικογενειακούς προϋπολογισμούς, ειδικά των ασθενέστερων οικονομικά ομάδων του πληθυσμού, ενώ η όποια απώλεια καταγραφεί από τη μείωση του κανονικού συντελεστή κατά τέσσερις ή πέντε ποσοστιαίες μονάδες θα αντισταθμιστεί από την αύξηση της κατανάλωσης που θα δώσει και νέα πνοή στην ήδη «παγωμένη» αγορά.
Βέβαια και το «plan Β» προβλέπει κατάργηση του πολύ χαμηλού συντελεστή 6,5%, αλλά και των μειωμένων συντελεστών που ισχύουν στα νησιά.
Εως το τέλος Ιουνίου
Αξίζει να σημειωθεί ότι με βάση τις εντολές της τρόικας το νέο φορολογικό νομοσχέδιο θα πρέπει να έχει ψηφιστεί έως το τέλος Ιουνίου, ενώ εκτός από τους συντελεστές του ΦΠΑ θα πρέπει να γίνουν και οι εξής παρεμβάσεις:
■■ Επιβολή της υποχρέωσης στις επιχειρήσεις εκμετάλλευσης εμπορικών ακινήτων όλων των τύπων να χρεώνουν ΦΠΑ επί των μισθωμάτων.
■■ Επιβολή ενιαίου συντελεστή ΦΠΑ σε όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες εκτός ξενοδοχείων και τουριστικών πακέτων που μπορούν να υπάγονται σε μειωμένο συντελεστή.
■■ Υπαγωγή σε κανονικό καθεστώς ΦΠΑ των αγροτών που υπερβαίνουν ένα συγκεκριμένο κατώφλι πωλήσεων.
■■ Επιβολή πάγιου ειδικού φόρου κατανάλωσης στο απλό και το αφρώδες κρασί.
■■ Επιβολή πάγιων ειδικών φόρων κατανάλωσης στο λεπτοκομμένο καπνό που προορίζεται για την κατασκευή χειροποίητων στριφτών τσιγάρων.
■■ Πιο ισόρροπη κατανομή στη δομή των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα τσιγάρα με μεγαλύτερη βαρύτητα στους πάγιους φόρους και μικρότερη στους αναλογικούς συντελεστές.
■■ Τροποποίηση του τέλους ταξινόμησης ώστε να φορολογούνται λιγότερο ευνοϊκά τα μεταχειρισμένα IX και εισαγωγή ρητού κριτηρίου εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
■■ Εκλογίκευση του συστήματος ειδικών τελών και διασαφήνιση της φύσης των συναλλαγών που υπόκεινται σε αυτά.
Ριζικές αλλαγές
Το νέο Μνημόνιο, πάντως, που ψηφίστηκε πρόσφατα, εκτός από τις αλλαγές στο ΦΠΑ, επιτάσσει όπως με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο που θα έρθει έως τον Ιούνιο ριζικές αλλαγές και στη φορολογία των ακινήτων σε συνδυασμό φυσικά με την αύξηση των αντικειμενικών αξιών.
Στο πλαίσιο αυτό μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται από τους μετέχοντες στο διάλογο για την αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος είναι και οι εξής:
■■ Ενοποίηση φορολογικών συντελεστών ακίνητης περιουσίας για τις επιχειρήσεις, μεταξύ 0,6% -1% ανάλογα με τα επιδιωκόμενα έσοδα.
■■ Μείωση φόρου μεταβίβασης ακινήτων.
■■ Κατάργηση φοροαπαλλαγής για τις αγροτικές γαίες που κατέχουν φυσικά πρόσωπα.
■■ Τεχνική προετοιμασία για την καθιέρωση ενός σύγχρονου συστήματος αποτίμησης των ακινήτων σε μαζική κλίμακα.
■■ Εισαγωγή ενός κανονικού φόρου κερδών κεφαλαίου-υπεραξίας στα ακίνητα.
■■ Κατάργηση της μείωσης του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων κατά το 10% της δαπάνης για τόκους στεγαστικών δανείων πρώτης κατοικίας.
■■ Μείωση των αφορολόγητων ορίων για την απόκτηση πρώτης κατοικίας ακόμη και κατά 50%. Υπενθυμίζεται ότι τα συγκεκριμένα όρια σήμερα είναι 200.000 για τον άγαμο, 250.000 ευρώ για τον έγγαμο και αυξάνονται κατά 25.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα παιδιά και 30.000 ευρώ για καθένα από τα επόμενα.
■■ Μείωση, κατά 33%, του αφορολογήτου ορίου για γονικές παροχές και κληρονομιές με αλλαγές στους συντελεστές και τα κλιμάκια. Σήμερα το αφορολόγητο όριο στις γονικές παροχές και τις κληρονομιές (σύζυγοι, τέκνα, εγγονοί) ανέρχεται στις 150.000 ευρώ. Το τμήμα της ακίνητης περιουσίας πάνω από το αφορολόγητο όριο των 150.000 ευρώ και μέχρι τις 300.000 ευρώ φορολογείται με συντελεστή 1%, από 300.000 μέχρι 600.000 ευρώ με 5% και πάνω από τις 600.000 ευρώ φορολογείται με 10%.
■■ Θέσπιση φορολογικής κλίμακας για
τον υπολογισμό του φόρου στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Θα πρέπει να αναφερθεί ότι με το ισχύον καθεστώς ο φόρος μεταβίβασης υπολογίζεται με συντελεστή 8% – 10%, καθώς μέχρι τα πρώτα 20.000 ευρώ της αξίας του ακινήτου επιβάλλεται φορολογικός συντελεστής 8% και για την υπερβάλλουσα αξία συντελεστής 10%. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι συντελεστές του φόρου μεταβίβασης στη χώρα μας είναι 8% και 10%, όταν στην Αυστρία ο φόρος μεταβίβασης είναι 3,5%, στην Πορτογαλία 1%-6%, στην Ιρλανδία 1%-2% και στη Νορβηγία και στη Βουλγαρία 2,5%
■■ Αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών στα επίπεδα των εμπορικών τιμών. Οι αντικειμενικές τιμές παραμένουν «παγωμένες» από το 2007 και παρά την καθίζηση που έχει υποστεί η κτηματαγορά, στις περισσότερες περιοχές της χώρας, η «ψαλίδα» μεταξύ αντικειμενικών και αγοραίων τιμών υπερβαίνει το 30%.
