Δυναμική ανάπτυξη των αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους (Low cost carriers) στην Ελλάδα διαγράφεται την τελευταία πενταετία με συνολικά 25 εταιρείες να εκτελούν πτήσεις από και προς τα ελληνικά αεροδρόμια μεταφέροντας πάνω από 2 εκατ. επιβάτες το χρόνο.
Ο αυξημένος τουρισμός κυρίως των ελληνικών νησιών αλλά και η γεωγραφική θέση της χώρας μας έχουν προσελκύσει πολλές εταιρείες χαμηλού κόστους, οι οποίες διεκδικούν κομμάτι της πίτας των ελληνικών αεροπορικών μεταφορών. Ακόμα και το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών, αν και θεωρείται «ακριβό» για τις εταιρείες αυτές, τη θερινή περίοδο έχει προσελκύσει 13 εταιρείες χαμηλού κόστους, οι οποίες εκτελούν πτήσεις προς είκοσι ευρωπαϊκούς προορισμούς. Μάλιστα, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών ανακοίνωσε την Τρίτη ότι την καλοκαιρινή περίοδο αυξάνονται κατά 14,2% οι πτήσεις των εταιρειών χαμηλού κόστους στο αεροδρόμιο της Αθήνας σε σύγκριση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.
Κίνηση
Παρά την οικονομική κρίση, τη γενικότερη μείωση της επιβατικής κίνησης στη χώρα μας και τον έντονο ανταγωνισμό, δύο νέες εταιρείες χαμηλού κόστους -η Transavia Netherlands και η Jetairfly- προστίθενται στις εταιρείες που πετούν από το ΔΑΑ, αυξάνοντας το συνολικό αριθμό των εταιρειών χαμηλού κόστους σε δεκατρείς.
Η συγκεκριμένη αγορά αντιπροσωπεύει το 10% της διεθνούς επιβατικής κίνησης του αεροδρομίου της Αθήνας και το 25%-30% της αγοράς του συνόλου των ξένων αεροπορικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στο ΔΑΑ. Αξιοσημείωτο είναι ότι το 2002 πετούσε προς την Αθήνα μόλις μία αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους. Η Αθήνα μπήκε στο στόχαστρο των low cost εταιρειών μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες, καθώς αυξήθηκε η ζήτηση απ’ όλο τον κόσμο για ταξίδια προς την ελληνική πρωτεύουσα. Στο πλαίσιο αυτό βοήθησε και η πολιτική εκπτώσεων που υιοθέτησε το αεροδρόμιο των Σπάτων.
Πόλος έλξης, όμως, των εταιρειών χαμηλού κόστους έχουν γίνει κυρίως η Θεσσαλονίκη και πολλά από τα ελληνικά νησιά. Τα πρώτα αποτελέσματα της προσγείωσης αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους φάνηκαν πέρυσι με τη δημοσιοποίηση των αφίξεων στις περιοχές της Κω και της Ρόδου, οι οποίες κόντρα στην πτώση που κατέγραφε όλη η Ελλάδα κινήθηκαν έντονα ανοδικά. Στα δύο νησιά που πετούν από πέρυσι οι δύο μεγαλύτερες εταιρείες χαμηλού κόστους σημειώθηκε άνοδο στις αεροπορικές αφίξεις 11% (στην Κω) και 8,7% (στη Ρόδο) στο εννεάμηνο.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Εταιρειών Χαμηλού Κόστους ανακοίνωσε ότι το 2010 σημείωσε αύξηση 6,1% της επιβατικής κίνησης που μετέφεραν οι εταιρείες-μέλη του παρά το γεγονός ότι οι αεροπορικές μετακινήσεις παρουσίασαν παγκοσμίως σημαντική πτώση.
Τέλη αεροδρομίων
Αύξηση της τουριστικής κίνησης προς τη χώρα μας κατά 20% για το 2011 και όφελος των αεροπορικών εταιρειών κατά περίπου 10 εκατ. ευρώ αναμένεται να επιφέρει η απόφαση του υπουργείο για την μη καταβολή τελών στα περιφερειακά αεροδρόμια, αλλά και η απελευθέρωση της επίγειας εξυπηρέτησης. Η απόφαση για την απαλλαγή πληρωμής τελών στους κρατικούς αερολιμένες υπεγράφη από τον υπουργό Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων Δημήτρη Ρέππα, με στόχο την αύξηση των πτήσεων στα ελληνικά αεροδρόμια και την ενίσχυση του τουρισμού στη χώρα μας. Σύμφωνα με την απόφαση του υπουργού, από την 1η Απριλίου μέχρι και τις 31 Δεκεμβρίου του 2011 δεν θα καταβάλλονται τέλη προσγείωσης, απογείωσης και παραμονής αεροσκαφών (ελαφρών και μη) σε όλα τα κρατικά αεροδρόμια της Ελλάδας, εκτός από το «Ελευθέριος Βενιζέλος».Ουσιαστικά πρόκειται για ανανέωση της περσινής απόφασης του υπουργείου, που σε συνδυασμό με την απελευθέρωση της επίγειας εξυπηρέτησης οδηγούν σε σημαντική μείωση του κόστους των αεροπορικών εταιρειών.
Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Υποδομών, μέχρι στιγμής στα περισσότερα μεγάλα αεροδρόμια της χώρας υπάρχουν δύο εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην επίγεια εξυπηρέτηση, έχοντας μειώσει κατακόρυφα τα σχετικά κόστη.
Αξιοσημείωτο είναι ότι για ένα αεροσκάφος Boeing που το κόστος της επίγειας εξυπηρέτησης κυμαινόταν πριν από την απελευθέρωση σε 1.300 με 1.500 ευρώ σήμερα το κόστος δεν ξεπερνά τα 500 – 600 ευρώ. Η μείωση αυτή οδηγεί τους tour operator να προφέρουν πακέτα προς τη χώρα μας σε πολύ χαμηλότερες τιμές.
ΕasyJet
Νέα απευθείας πτήση από το αεροδρόμιο Μακεδονία της Θεσσαλονίκης προς το αεροδρόμιο του Charles de Gaulle στο Παρίσι, με τέσσερις πτήσεις την εβδομάδα, σε ετήσια βάση, με αεροσκάφος τύπου Airbus A319, ανακοίνωσε η ΕasyJet. Η έναρξη των πτήσεων της easyJet από τη Θεσσαλονίκη θα πραγματοποιηθεί τον Ιούλιο του 2011, κάθε Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή και Κυριακή, με άφιξη στις 10.30 π.μ. και αναχώρηση 11:00 π.μ. Η τιμή εισιτηρίου θα ξεκινά από 34,99 ευρώ (συμπεριλαμβανομένων των φόρων) και ήδη οι πτήσεις έχουν αναρτηθεί στην σελίδα της easyJet. Η προσθήκη της νέας αυτής γραμμής προς Παρίσι έρχεται να προστεθεί στις ήδη υπάρχουσες πέντε που συνδέουν τη Θεσσαλονίκη με μεγάλες πόλεις όπως Λονδίνο, Μιλάνο, Βερολίνο, Ντόρτμουντ και Βασιλεία.
Ryanair
Ένα νέο δρομολόγιο από τη Θεσσαλονίκη, αυτή τη φορά με προορισμό τη Ρώμη, εγκαινιάζει από τις 5 Μαΐου η χαμηλού κόστους αεροπορική εταιρεία Ryanair, αυξάνοντας σε επτά τα δρομολόγιά της από το αεροδρόμιο «Μακεδονία».
Με τις νέες πτήσεις προς το αεροδρόμιο Τσιαμπίνο της αιώνιας πόλης εκτιμάται ότι θα αυξηθεί η κίνηση της Ryanair στη Θεσσαλονίκη σε 200.000 επιβάτες ετησίως και θα υποστηριχθούν 200 θέσεις εργασίας στην περιοχή. Η ιρλανδική εταιρεία εδώ και λίγο καιρό έχει ανακοινώσει πως από τον Απρίλιο ξεκινά δρομολόγια από τη Θεσσαλονίκη προς τις Βρυξέλλες, το Λονδίνο, το Όσλο, τη Στοκχόλμη, τη Φρανκφούρτη και το Μιλάνο.
Το πλαίσιο λειτουργίας
Αν και γίνεται πολύς λόγος αν οι εταιρείες χαμηλού κόστους «κλέβουν» κίνηση από τις άλλες αεροπορικές εταιρείες ή καλύπτουν κενά που υπήρχαν στις αγορές που δραστηριοποιούνται, στοιχεία δείχνουν ότι συμβαίνουν και τα δύο. Πάντως, επί το πλείστον οι εταιρείες χαμηλού κόστους στη χώρα μας έχουν αντικαταστήσει τις πτήσεις τσάρτερ. Στη χώρα μας το μεγαλύτερο κομμάτι της πίτας των τσάρτερ πτήσεων είχαν οι Μακεδονικές Αερογραμμές, οι οποίες ήταν θυγατρική της Ο.Α. και δεν δραστηριοποιούνται πλέον. Επισημαίνεται ότι οι εταιρείες χαμηλού κόστους δεν πουλάνε μέσω πρακτόρων, αλλά μέσω ίντερνετ και τηλεφώνου και δεν επιβαρύνονται με προμήθειες. Επίσης, επιλέγοντας να επιχειρούν με ένα τύπο αεροσκάφους, με δεδομένες απαιτήσεις σε υποδομές και υποστήριξη, έχουν μειώσει το κόστος συντήρησης, ενώ έχουν ελαχιστοποιήσει και τις προσφερόμενες υπηρεσίες, όπως το catering κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Φθηνά εισιτήρια
Τα πλεονεκτήματα των
εταιρειών
Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των εταιρειών χαμηλού κόστους είναι το εξαιρετικά χαμηλό κόστος που το μεταφέρουν στον πελάτη με τη ραγδαία μείωση τιμής εισιτηρίου. Βασίζονται στην τεχνολογία αιχμής, τα μεγάλα και σύγχρονα αεροπλάνα, την κατάργηση μεσαζόντων, τη μείωση κοστοβόρων υπηρεσιών, την ευελιξία, την επιλογή αεροδρομίων με χαμηλά τέλη και αποστάσεις που δεν ξεπερνούν τις περίπου τρεις ώρες ταξιδιού. Διακρίνονται για την ακρίβειά τους στην τήρηση του προγράμματος. Δημιούργησαν μία νέα ιστορία στον κλάδο με την πρωτοφανή κινητικότητα των Ευρωπαίων πολιτών και νέες μορφές τουρισμού.
Στην κεντρική Ευρώπη αντικατέστησαν ταξίδια τρένου/αυτοκινήτου με τιμή ελάχιστα υψηλότερη. Δίνουν την ευκαιρία για περισσότερα ταξίδια, συχνότερα ταξίδια και μετέτρεψαν το αεροπλάνο σε ένα καθημερινό και φιλικό μέσο μεταφοράς.
Αποτελούν βασικό στοιχείο στο «δυναμικό πακέτο» (dynamic packaging) που είναι διαδεδομένο στην Ευρώπη, γιατί ανταποκρίνεται στο μοντέλο του σύγχρονου τουρίστα που κάνει μόνος του το πρόγραμμά του. Είναι απόλυτα συμβατές με το internet και τις νέες εφαρμογές στην τεχνολογία, γι’ αυτό η ραγδαία ανάπτυξη είναι μονόδρομος και βρήκαν το «χώρο» τους ανάμεσα στους tour operators & travel agents. Οι εταιρείες χαμηλού κόστους, στους τουριστικούς προορισμούς όπου αναπτύχθηκαν συστηματικά, έδωσαν επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και μεγάλα νούμερα πελατών.
