Επιτείνει αδικίες και στρεβλώσεις ο ενιαίος φόρος στα ακίνητα

Ιδιοκτήτες δύο ταχυτήτων δημιουργεί και πάλι ο Ενιαίος Φόρος Ακινήτων, ο οποίος από το 2014 θα αντικαταστήσει το ΦΑΠ και το χαράτσι της ΔΕΗ, αφού όχι μόνο δεν διορθώνει τις στρεβλώσεις, αλλά επιτείνει τις αδικίες του ισχύοντος συστήματος.
Και αυτό, διότι πολύ απλά οι ιδιοκτήτες με ακίνητα μεγάλης αξίας θα είναι για μια ακόμη φορά οι μεγάλοι ευνοημένοι των σχεδιαζόμενων αλλαγών, αφού θα πληρώσουν λιγότερα στην εφορία. Ενώ μέχρι σήμερα για τα ακίνητα που κατέχουν κατέβαλαν και ΦΑΠ, υπό την προϋπόθεση ότι η αξία της περιουσίας τους υπερέβαινε τα 200.000 ευρώ, αλλά και το χαράτσι της ΔΕΗ, από το 2014 θα πληρώνουν μόνο τον ΕΝΦΑ, ο οποίος ουσιαστικά θα κινείται σε λίγο υψηλότερα επίπεδα από το χαράτσι της ΔΕΗ, αλλά δεν θα πληρώνουν το ΦΑΠ, οπότε ο τελικός λογαριασμός θα είναι μειωμένος.
Αυτό, άλλωστε, πιστοποιούν και τα παραδείγματα που έδωσε προχθές στη δημοσιότητα το υπουργείο Οικονομικών στην προσπάθειά του να πείσει ότι ο νέος φόρος είναι δικαιότερος και τα πολλά θα πληρώσουν οι «έχοντες και κατέχοντες». Μπορεί, λοιπόν, στην Εκάλη, όπως αναφέρεται στο συγκεκριμένο παράδειγμα ο ΕΝΦΑ να «κοστίσει» ακριβότερα (31%), στον ιδιοκτήτη του ακινήτου, όμως αποσιωπείται ότι ο εν λόγω ιδιοκτήτης της μονοκατοικίας γλιτώνει το… ΦΑΠ! Είναι δεδομένο μάλιστα ότι η πρόσθετη επιβάρυνση από τον ΕΝΦΑ δεν μπορεί να αντικαταστήσει τις απώλειες από το ΦΑΠ.
Από την άλλη πλευρά, μεγάλοι χαμένοι είναι όσοι κατέχουν μικρής και μεσαίας αξίας μονοκατοικίες και οικόπεδα σε περιοχές εντός σχεδίου, εκτάσεις γης σε περιοχές εκτός σχεδίου, κατοικίες και λοιπά κτίσματα που είναι «κενά» και δεν ηλεκτροδοτούνται, αφού μέχρι σήμερα δεν πλήρωναν τίποτα, ενώ από το 2014 θα κληθούν να καλύψουν τις ελαφρύνσεις των «ακριβών» ακινήτων.
Επισημαίνεται ότι όσοι κατέχουν μονοκατοικίες και η συνολική αντικειμενική αξία της περιουσία τους δεν υπερβαίνει τα 200.000 ευρώ, πλήρωναν μέχρι σήμερα μόνο το «χαράτσι» της ΔΕΗ, ενώ με τη θέσπιση του ΕΝΦΑ θα επιβαρυνθούν και για το οικόπεδό τους.
Οπως θα επιβαρυνθούν και όσοι κατέχουν κτίσματα και οικόπεδα σε περιοχές εντός σχεδίων πόλεων και ταυτόχρονα εκτάσεις γης σε περιοχές εκτός σχεδίων πόλεων, όπως αγροτεμάχια, αγρούς, βοσκότοπους.
Οι τρεις κατηγορίες του ΕΝΦΑ
• Φόρος επί των κτηρίων
Με βάση το σχέδιο νόμου που τέθηκε σε διαβούλευση και σύντομα θα πάρει το δρόμο προς τη Βουλή, αφού όμως προηγουμένως λάβει το «πράσινο» φως της τρόικας, ο φόρος επιβάλλεται σε όλα τα κτίσματα, με τον ίδιο τρόπο, ανεξάρτητα από το είδος του ιδιοκτήτη, επί της επιφάνειας του κτίσματος ανά τετραγωνικό μέτρο. Ο βασικός φόρος, κυμαίνεται από 2,3 ευρώ/τ.μ. έως 17 ευρώ/τ.μ. καθορίζεται από την τρέχουσα τιμή ζώνης του κτίσματος (ορίζονται κατ’ αντιστοιχία 20 φορολογικές ζώνες) και στη συνέχεια διαμορφώνεται αναλόγως των χαρακτηριστικών του κτίσματος (παλαιότητα, όροφος, αριθμός προσόψεων, βοηθητικοί χώροι). Ειδική πρόνοια λαμβάνεται για τα κτήρια ειδικών χρήσεων (π.χ. βιομηχανικά κτήρια, αγροτικές αποθήκες κλπ.), καθώς και για ειδικές συνθήκες, όπως τα ημιτελή κτίσματα.
Επισημαίνεται ότι στις 5 πρώτες ζώνες βρίσκεται το 85% των κτηρίων, ενώ οι μονοκατοικίες θα έχουν συντελεστή 1,03 και θα προσμετράται η ηλικία τους.
Ετσι, μόλις το 0,6% των μονοκατοικιών θα πληρώσει μεγαλύτερο φόρο σε σχέση με τον προηγούμενο.
• Φόρος επί των γηπέδων εντός σχεδίου πόλης ή οικισμού (οικόπεδα)
Ο φόρος επιβάλλεται επί της επιφάνειας του γηπέδου ανά τετραγωνικό μέτρο, αναλόγως της μοναδιαίας αξίας του (ορίζονται κατ’ αντιστοιχία 25 φορολογικές ζώνες) και κυμαίνεται από 0,02 ευρώ/τ.μ. έως 30 ευρώ/τ.μ.
Η μοναδιαία αξία του γηπέδου προκύπτει από τη συνολική αξία του γηπέδου (η οποία καθορίζεται από χαρακτηριστικά του γηπέδου, τα οποία χρησιμοποιούνται και σήμερα), που διαιρείται με τη συνολική επιφάνεια. Εφόσον στα οικόπεδα βρίσκεται κτίσμα, τότε φορολογείται η επιφάνεια που υπολείπεται από τη χρήση του συντελεστή αξιοποίησης του οικοπέδου. Στην περίπτωση αυτή, επίσης, στο μέρος του οικοπέδου που φορολογείται, ο φόρος μειώνεται κατά 25%.
Ειδική μεταχείριση προβλέπεται για τα οικόπεδα που η χρήση τους είναι περιοριστικά καθορισμένη, όπως αεροδρόμια ή βιομηχανικές ζώνες, και αποτελούν πολύ ειδικές περιπτώσεις, όπως τα εδαφοτεμάχια έδρασης πυλώνων ή λωρίδες γης για σιδηροτροχιές.
Επισημαίνεται, πάντως, ότι τα 3/4 των οικοπέδων βρίσκονται σε ζώνες που πληρώνουν μέχρι 250 ευρώ/στρ., ενώ η όποια φορολογία μένει για αστικό οικόπεδο στο οποίο υπάρχει κτίσμα είναι -25%. Σε αγροτεμάχια δε που έχουν μέσα κτήριο μπορεί να χαρακτηριστεί ως βοηθητικό κτήριο και να πληρώνει 10%. Οσον αφορά δε τα νομικά πρόσωπα, ο φόρος πλέον εκπίπτει ως δαπάνη και άρα αυτό που καταβάλλεται είναι μειωμένο κατά 26%.
• Φόρος επί των γηπέδων εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού (αγροτεμάχια)
Ο βασικός φόρος ανέρχεται σε 0,15 λεπτά του ευρώ/τ.μ. (1,5 ευρώ/στρέμμα) και στη συνέχεια διαμορφώνεται αναλόγως της Αρχικής Βασικής Αξίας του (η οποία περικλείει τα βασικά χαρακτηριστικά της γεωγραφικής θέσης του γηπέδου), καθώς και μία σειρά άλλων παραγόντων, όπως το είδος χρήσης του γηπέδου, η απόστασή του από τη θάλασσα και η πρόσοψη στο οδικό δίκτυο.
Η ύπαρξη κατοικίας εντός του γηπέδου, η οποία δεν είναι μοναδική για την οικογένεια, υποδηλώνει διαφορετική χρήση του γηπέδου και ως εκ τούτου η φορολογική επιβάρυνση του γηπέδου αυξάνεται. Ειδική πρόνοια έχει ληφθεί για τη μη υπέρμετρη φορολογική επιβάρυνση των μεγάλων αγροτικών καλλιεργειών πάνω από τα 130 στρέμματα. Επίσης, ειδική μεταχείριση προβλέπεται για τα οικόπεδα που η χρήση τους είναι περιοριστικά καθορισμένη, όπως αεροδρόμια ή Βιομηχανικές Ζώνες, και αποτελούν πολύ ειδικές περιπτώσεις, όπως τα εδαφοτεμάχια έδρασης πυλώνων ή λωρίδες γης για σιδηροτροχιές.
Επισημαίνεται ότι το 90% των μην αστικών οικοπέδων βρίσκεται μέσα στις 3 πρώτες ζώνες όπου η τιμή διαμορφώνεται στο 1,5 έως 2,25 ευρώ ανά στρέμμα.
Θα υπάρχουν 10 ζώνες, ενώ θα προσμετράται και ο συντελεστής τοποθεσίας, αλλά και ο συντελεστής χρήσης (μονοετής καλλιέργεια 1, ελαιώνας 2, πολυετής καλλιέργεια 2,5), ενώ προβλέπεται φόρος 10% για το βοηθητικό χώρο σε αγροτεμάχιο.