Δίχτυ προστασίας των πολιτών από τις υπερβολικές κατασχέσεις

«Φρένο» στις υπερβολικές αναγκαστικές κατασχέσεις βάζει η Δικαιοσύνη, εμποδίζοντας να «βγαίνουν στο σφυρί» περιουσιακά στοιχεία πολύ μεγαλύτερα από τα οφειλόμενα χρηματικά ποσά, τη στιγμή μάλιστα που το κράτος (ή και ιδιώτες, επιχειρήσεις) είναι δυνατό να καλύψει και αλλιώς τις απαιτήσεις του.
Δικαστική απόφαση λειτουργεί ως δίχτυ προστασίας για τους πολίτες που απειλούνται με κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων, αφού διαπιστώνει ότι η συγκεκριμένη διαδικασία πρέπει να σέβεται συνταγματικές διατάξεις που κατοχυρώνουν την αρχή της αναλογικότητας και το σεβασμό της ανθρώπινης αξίας. Και υπογραμμίζει ότι τα αναγκαστικά μέτρα που παίρνει το Δημόσιο για να εισπράξει βεβαιωθέντα χρέη, πρέπει να είναι πρόσφορα και αναγκαία για την επίτευξη του σκοπού του και να μην είναι σε καμία περίπτωση δυσανάλογα σε βάρος του πολίτη ξεπερνώντας το εύλογο και προσήκον μέτρο.

Αποφαση
Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Πειραιά έκρινε ότι πρέπει να «παγώσει» η διαδικασία αναγκαστικής κατάσχεσης και πλειστηριασμού ακινήτου αξίας 1.350.000 ευρώ που κίνησε το Δημόσιο σε βάρος οφειλέτριας ποσού 102.000 ευρώ (με τις σχετικές προσαυξήσεις), καθώς είχε ήδη κατοχυρώσει τη δυνατότητα είσπραξης των οφειλομένων με αναγκαστική κατάσχεση των ενοικίων που απέδιδε το συγκεκριμένο ακίνητο επιτρέποντας την κάλυψη του ποσού εντός τριετίας.
Το δικαστήριο βάζει ουσιαστικά «φρένο» στους άδικους και υπερβολικούς πλειστηριασμούς που γίνονται με τη συχνότατη αναγκαστική κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων πολύ μεγαλύτερης αξίας από τα οφειλόμενα. Μάλιστα η αρεοπαγιτική νομολογία έχει κρίνει καταχρηστική την τραπεζική κατάσχεση ακινήτου πολύ ακριβότερου από το ποσό οφειλής και ενώ υπήρχε δυνατότητα κατάσχεσης άλλου ακινήτου μικρότερης αξίας που αντιστοιχούσε στο ύψος του χρέους, υπερκαλύπτοντάς το. Στη συγκεκριμένη υπόθεση ΔΟΥ προχώρησε σε αναγκαστική κατάσχεση διώροφης παλαιάς οικοδομής για χρέη 48.000 ευρώ και μέσα σε ένα εξάμηνο εξέθεσε το ακίνητο σε δημόσιο αναγκαστικό πλειστηριασμό με διπλασιασμό του ποσού (με προσαυξήσεις κ.λπ.). Ομως είχε προηγηθεί η αναγκαστική κατάσχεση των ενοικίων επαγγελματικής στέγης (καταστήματα) που λειτουργούσε στο ισόγειο, που απέφερε 3.000 ευρώ μηνιαίως.
Το Δ. Πρωτοδικείο Πειραιά δέχθηκε (2364/11) ότι η μίσθωση αυτή είναι επαγγελματική και λήγει το 2018, με προοπτική τα κατασχεθέντα από το Δημόσιο να φθάσουν τα 144.000 ευρώ, ποσό που υπερκαλύπτει την οφειλή. Ετσι, όμως, ο πλειστηριασμός του ακινήτου (αξίας 1,35 εκατ. ευρώ με τιμή εκκίνησης 810.000 ευρώ) υπερβαίνει το προσήκον μέτρο για την ικανοποίηση της ΔΟΥ και τη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος, όπως διαπιστώνει το δικαστήριο.
Παράλληλα, δέχεται ότι παραβιάζεται η συνταγματική αρχή της αναλογικότητας, καθώς το Δημόσιο ξεπερνώντας το εύλογο μέτρο έχει ήδη διασφαλίσει τις απαιτήσεις του με την κατάσχεση και τμηματική είσπραξη των ενοικίων, με συνέπεια η βλάβη της ιδιοκτήτριας – οφειλέτριας να είναι καταφανώς δυσανάλογη σε σχέση με την ωφέλεια του επισπεύδοντος τον πλειστηριασμό Δημοσίου.
Το δικαστήριο επισήμανε ότι οι διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εισοδημάτων (ΚΕΔΕ) περί αναγκαστικών εισπράξεων πρέπει να ερμηνεύονται υπό το φως και των συνταγματικών αρχών που προστατεύουν το σεβασμό της ανθρώπινης αξίας, την ιδιοκτησία, την αρχή της αναλογικότητας.