Αρθρό του Γ. Κουμπιάδη για το συμπαραστάτη του πολίτη

Mια από τις μεγάλες καινοτομίες του “Καλλικράτη” αποτελεί η θεσμοθέτηση του «Συμπαραστάτη του δημότη και της επιχείρησης», με επιλογή με αυξημένη πλειοψηφία των 2/3 από το Δημοτικό Συμβούλιο ενός προσώπου κύρους, το οποίο αναλαμβάνει την ευθύνη διαμεσολάβησης μεταξύ πολιτών / συναλλασσόμενων/επιχειρηματιών με το δήμο και διοίκησης του δήμου, με στόχο την καταπολέμηση της κακοδιοίκησης.
Ο νέος αυτός θεσμός δεν υποκαθιστά, βέβαια, τον «Συνήγορο του Πολίτη», αλλά είναι ένας καθαρά τοπικός θεσμός, ο οποίος συνεισφέρει αποφασιστικά στη βελτίωση της δημοτικής διοίκησης και των σχέσεών της με τους πολίτες, ενώ από την άλλη πλευρά απαλλάσσει τους αιρετούς (και ιδίως το Δήμαρχο) από τον φόρτο που προκαλούν σχετικά αιτήματα από την πλευρά των πολιτών.
Μοιάζει ο ρόλος του αρκετά με εκείνον του Συνηγόρου του Πολίτη, αλλά ο “Καλλικράτης” διευκρινίζει ότι οι ρόλοι θα είναι διακριτοί. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην παράγραφο 4 του άρθρου 77: “Η υποβολή καταγγελίας ή αναφοράς στο “Συμπαραστάτη” του δημότη δεν αναιρεί τη σχετική αρμοδιότητα του Συνηγόρου του Πολίτη ως ανεξάρτητης αρχής, ούτε τις αρμοδιότητες άλλων ελεγκτικών οργάνων και αρχών, καθώς και του Ελεγκτή Νομιμότητας .
Ο Συμπαραστάτης του δημότη/ πολίτη και της επιχείρησης δεν ελέγχει την δημοτική αρχή ούτε έχει αποστολή να ασκεί έλεγχο νομιμότητας. Αυτή είναι η αποστολή άλλου θεσμού, του Ελεγκτή Νομιμότητας.
Ο Συμπαραστάτης διαμεσολαβεί για να προστατεύσει τον πολίτη αλλά και το κύρος του θεσμού της αυτοδιοίκησης, υπό αυτή δε την έννοια είναι θεσμός στήριξης αναβάθμισης της τοπικής αυτοδιοίκησης και του τοπικού πολιτικού και διοικητικού συστήματος γενικότερα. Η διαμεσολαβητική λειτουργία του συμπαραστάτη ξεκινά από την καταγραφή των δεδομένων που αποδεικνύουν την κακοδιοίκηση και εξελίσσεται με την υπόδειξη προς την καταγγελλόμενη υπηρεσία της λήψης των αναγκαίων μέτρων έτσι ώστε να αποκατασταθεί η αρχή της χρηστής διοίκησης. Παράλληλα όμως και στις περιπτώσεις όπου οι καταγγελίες αποτελούν εσφαλμένη θεώρηση του καταγγέλλοντα περί του δικαίου ή αδίκου, περί του θεμιτού ή αθέμιτου, στη διαχείριση της υπόθεσής του ο συμπαραστάτης οφείλει να εξαλείψει την εσφαλμένη θεώρηση και να πείσει τον καταγγέλλοντα για το αβάσιμο της καταγγελίας του αποκαθιστώντας – στο μέτρο του δυνατού- την εμπιστοσύνη του πολίτη στην δημοτική διοίκηση.
Ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης, αναλογικά με τον Συνήγορο του Πολίτη, έχει ως αποστολή τη βελτίωση της εξυπηρέτησης των πολιτών και των επιχειρήσεων, την επιτάχυνση της διεκπεραίωσης των αιτημάτων των δημοτών, τη διασφάλιση της αμεροληψίας των δημοτικών αρχών, καθώς και τη διαμεσολάβηση για απάντηση εντός τριάντα (30) ημερών εγγράφως ή ηλεκτρονικά στα αιτήματα και τα παράπονα των πολιτών, που σε πολλές περιπτώσεις μένουν αναπάντητα για μήνες. Επίσης, ο Συμπαραστάτης του Δημότη έχει τη δυνατότητα για αυτεπάγγελτη παρέμβαση, όπου κρίνει ότι θίγονται τα συμφέροντα των Δημοτών και οφείλει να προβαίνει στη διατύπωση προτάσεων για τη βελτίωση των παρεχόμενων δημοτικών υπηρεσιών κατά περίσταση. Για την αποτελεσματική λειτουργία του ο Συμπαραστάτης του Δημότη υποστηρίζεται διοικητικά από τις υπηρεσίες του Δήμου.
Στο τέλος κάθε έτους συντάσσει Ετήσια Έκθεση αξιολόγησης του έργου της Δημοτικής αρχής, που συζητείται σε ειδική δημόσια συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου για τις δράσεις που υλοποιήθηκαν και κρίνει τον ετήσιο απολογισμό της δημοτικής αρχής κατά τις διατάξεις του άρθρου 217 του Κ.Δ.Κ., εντός τριάντα (30) ημερών από την υποβολή του.
Σύμφωνα με την αντίστοιχη φιλοσοφία των θεσμών εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών μεταξύ πολίτη-διοίκησης ένας διαμεσολαβητής οφείλει να ενεργεί με αμεροληψία, αντικειμενικότητα και ανεξαρτησία ,ως εκ τούτου επιβάλλεται η τήρηση των αρχών αυτών, αλλά και των παρακάτω: – της αρχής της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης- αρχή της προστασίας των προσωπικών δεδομένων- αρχή της επιείκειας- αρχή της ταχείας επίλυσης των διαφορών . Ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης αναλαμβάνει πολλές, μεγάλες και κυρίως καθημερινές ευθύνες αφού ουσιαστικά αποτελεί τη «γέφυρα» ανάμεσα στην αιρετή εξουσία και τον απλό πολίτη. Γεγονός είναι ότι ο «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ» δεν έχει καμία σχέση με την παλιά τοπική αυτοδιοίκηση, η προετοιμασία δε της κοινωνίας είναι μηδαμινή. Παρ’ όλα αυτά όμως ο ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ, πρέπει να επιλεγεί από το Δημοτικό Συμβούλιο, με τις όποιες αδυναμίες, για να μπορέσει ο πολίτης να έχει δίαυλο επικοινωνίας και συνεργασίας με τη νέα αυτοδιοίκηση.
Ο Συμπαραστάτης του Δημότη & της Επιχείρησης οφείλει να επιδιώκει να καταγράφει και να προωθεί τα αιτήματα ακόμη και με επιτόπια αυτοψία αλλά πάντοτε με αίσθημα δικαίου προς επίλυση τους ή προς συζήτηση στο ανώτατο όργανο, που είναι το Δημοτικό Συμβούλιο. Δεν υπηρετεί καμία παράταξη του Δήμου, αντιθέτως ζητά τη συνεργασία τους, γιατί μόνο έτσι μπορεί ο δημότης να νιώσει ασφάλεια από την τοπική αυτοδιοίκηση .Το συμφέρον του Δημότη είναι ο πρωταρχικός και μοναδικός στόχος της παρουσίας του στη θέση αυτή. Η θέση του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης δεν είναι αξίωμα. Είναι σοβαρή αποστολή ευθύνης για την εξυπηρέτηση του πολίτη και της επιχείρησης. Γιατί η Αυτοδιοίκηση έχει μόνο έναν στόχο: Τον Πολίτη. Ο Δημότης να βρει τον Συμπαραστάτη του, έτσι όπως του αξίζει και του αρμόζει .