Φοιτητική κατοικία: Ράλι διαρκείας +164% στην 10ετία – Τα ενοίκια και η τάση

Συνε­χί­ζε­ται η εντυ­πω­σιακή αύξηση των τιμών ενοι­κί­α­σης φοι­τη­τι­κών δια­με­ρι­σμά­των τόσο στην Αθήνα όσο και σε πόλεις της περι­φέ­ρειας της Ελλάδας, καθώς η ανι­σορ­ρο­πία μεταξύ προ­σφο­ράς και ζήτησης φαί­νε­ται να διευ­ρύ­νε­ται.

Σύμφωνα με ανάλυση της Geoaxis, της πρώτης πιστο­ποι­η­μέ­νης εται­ρείας εκτι­μή­σεων ακι­νή­των, η απουσία νέων κατα­σκευών προ­σι­τού επι­πέ­δου ενοι­κί­α­σης και το φαι­νό­μενο των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων επι­δρούν εξαι­ρε­τικά αρνη­τικά στην προ­σφορά φοι­τη­τι­κών δια­με­ρι­σμά­των. Το ποσοστό της αύξησης των ζητού­με­νων μισθω­μά­των προσ­διο­ρί­ζε­ται μεσο­σταθ­μικά σε σχέση με πέρυσι στο 7,3% ενώ σε σχέση με 10 χρόνια πριν στο εντυ­πω­σιακό 128%. Την ίδια ώρα, οι ιδιω­τι­κές φοι­τη­τι­κές εστίες και η διάθεση για συγκα­τοί­κηση απο­τε­λούν τις νέες ανερ­χό­με­νες τάσεις.

Το ράλι των ενοι­κίων

Η έρευνα, που αφορά σε 6 περιο­χές μελέτης, ειδι­κό­τερα σε Αθήνα (Ζωγρά­φου, Πανε­πι­στη­μιού­πολη, Γουδή, Ιλίσια), Θεσ­σα­λο­νίκη, Πάτρα, Ηρά­κλειο, Βόλος, Κομο­τηνή, επι­βε­βαιώ­νει το γεγονός ότι η πρω­τεύ­ουσα απο­τε­λεί την πόλη με τις υψη­λό­τε­ρες και η Κομο­τηνή την πόλη με τις χαμη­λό­τε­ρες τιμές ενοι­κί­α­σης τυπικών, παλαιών, φοι­τη­τι­κών δια­με­ρι­σμά­των.

Σε σχέση με 10 χρόνια πριν οι ζητού­με­νες τιμές αυξή­θη­καν μεσο­σταθ­μικά σε ποσοστό 128% με την Αθήνα να κατα­γρά­φει εξαι­ρε­τικά υψηλή αύξηση κατά 164%. Σε βάθος 10ετίας οι τιμές στην Θεσ­σα­λο­νίκη «γράφουν» +127%, στην Πάτρα +148%, στο Ηρά­κλειο +119%, στον Βόλο +126%, ενώ στην Κομο­τηνή +84%. Σε ετήσια βάση, η άνοδος συνο­λικά μετρή­θηκε 7,3%, με τις μεγα­λύ­τε­ρες αυξή­σεις να κατα­γρά­φο­νται σε Θεσ­σα­λο­νίκη και Πάτρα με 8,1%, στον Βόλο με +7,9%, ενώ ακο­λού­θη­σαν Ηρά­κλειο με +7,2%, Κομο­τηνή με αύξηση 6,9%. Στην Αθήνα (2025 – 2026) η άνοδος έφτασε στο 5,9%.

Για παρά­δειγμα, το 2017 στην Αθήνα η μέση τιμή ήταν στα 4,8 ευρώ/τ.μ. και φέτος έφτασε στα 12,8 ευρώ/τ.μ., στη Θεσ­σα­λο­νίκη από τα 4,8 ευρώ πήγε στα 10,9 ευρώ/τ.μ. φέτος, στην Πάτρα από 4,6 ευρώ στα 11,3 ευρώ/τ.μ., στο Ηρά­κλειο από 4,7 ευρώ/τ.μ. στα 10,2 ευρώ/τ.μ., στον Βόλο από 4,3 ευρώ σε 9,7 ευρώ και στην Κομο­τηνή από 4,9 ευρώ/τ.μ. σε 9,1 ευρώ ανά τετρα­γω­νικό μέτρο το 2026 (οι τιμές δεν περι­λαμ­βά­νουν κοι­νό­χρη­στα ή άλλες δαπάνες τέτοιες).

Η τάση

Όπως σημειώ­νε­ται, η συνέ­χιση της ανόδου των μισθω­τι­κών αξιών των φοι­τη­τι­κών δια­με­ρι­σμά­των (τυπικών και ιδιω­τι­κών) είναι δεδο­μένη λόγω περιο­ρι­σμέ­νης προ­σφο­ράς σε σχέση με την ζήτηση, απο­τε­λώ­ντας από μόνη της μια πολύ ενδια­φέ­ρουσα εξέλιξη τόσο σε Πανευ­ρω­παϊκό όσο και σε εγχώριο επίπεδο. Η αύξηση της ζήτησης θα ενι­σχυ­θεί περαι­τέρω και λόγω της δυσκο­λό­τε­ρης ένταξης της νέας γενιάς στην αγορά εργα­σίας, απότοκο φαι­νό­μενο της αντι­κα­τά­στα­σης junior θέσεων από την Τεχνική Νοη­μο­σύνη.

Ηλικία και επι­φά­νειες δια­με­ρι­σμά­των

Από πλευράς ηλικιών, όπως ήταν ανα­με­νό­μενο, τα μεγα­λύ­τερα σε ηλικία φοι­τη­τικά δια­με­ρί­σματα κατα­γρά­φο­νται στη Θεσ­σα­λο­νίκη (Κέντρο) με διάμεση ηλικία τα 56 έτη. Ακο­λου­θεί η Αθήνα με διάμεση ηλικία τα 51 έτη, η Πάτρα με 29 έτη, η Κομο­τηνή με 27 έτη και ο Βόλος με 23 έτη. Την μικρό­τερη διάμεση ηλικία κατα­γρά­φει το Ηρά­κλειο Κρήτης με 20 έτη. Συμπε­ρα­σμα­τικά, ένα τυπικό φοι­τη­τικό δια­μέ­ρι­σμα έχει μέση ηλικία από 30 μέχρι 50 έτη.

Τα μεγα­λύ­τερα σε επι­φά­νεια φοι­τη­τικά δια­με­ρί­σματα κατα­γρά­φο­νται στη Θεσ­σα­λο­νίκη, στο Ηρά­κλειο Κρήτης και στην Κομο­τηνή με διάμεση επι­φά­νεια τα 40τμ. Ακο­λου­θεί η Αθήνα και ο Βόλος με 34τμ. και η Πάτρα με 33τμ. Συμπε­ρα­σμα­τικά, ένα τυπικό φοι­τη­τικό δια­μέ­ρι­σμα έχει μέση επι­φά­νεια από 30 μέχρι 40 τμ.

Χαρα­κτη­ρι­στικά μίσθω­σης φοι­τη­τι­κών κατοι­κιών

Σύμφωνα με την Geoaxis, σαφώς λιγό­τερα φοι­τη­τικά δια­με­ρί­σματα βρί­σκο­νται δια­θέ­σιμα στην αγορά σε σχέση με το 2017, καθώς ένα σημα­ντικά μεγάλο ποσοστό ακι­νή­των έχει εισέλ­θει ορι­στικά σε καθε­στώς βρα­χυ­χρό­νιας μίσθωση ή πωλή­θηκε στα πλαίσια του προ­γράμ­μα­τος Golden Visa. Η προ­σφορά φοι­τη­τι­κών δια­με­ρι­σμά­των ανα­μέ­νε­ται να σημειώ­σει περαι­τέρω μείωση λόγω αύξησης του του­ρι­σμού.

Ενδει­κτικά, στου Ζωγρά­φου κατα­γρά­φηκε μια αύξηση εγγε­γραμ­μέ­νων ακι­νή­των σε πλατ­φόρ­μες βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης της τάξεως του 44% σε σχέση με πέρσι (από 138 σε 199 ακίνητα) και 69% σε σχέση με το 2024 (από 118 σε 199 ακίνητα). Η λήξη της θερινής περιό­δου μπορεί να φέρει μικρή απο­κλι­μά­κωση στα ενοίκια, εφόσον δια­με­ρί­σματα βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης επι­στρέ­ψουν στις μακρο­χρό­νιες μισθώ­σεις, αυξά­νο­ντας έτσι την προ­σφορά. Όλο και περισ­σό­τε­ροι ιδιο­κτή­τες προ­βαί­νουν σε περιο­ρι­σμένη επί­πλωση δια­με­ρι­σμά­των για να έχουν αντα­γω­νι­στικό πλε­ο­νέ­κτημα.

Καθώς οι φοι­τη­τές αρχί­ζουν και επι­λέ­γουν το αντι­κεί­μενο των σπουδών τους με βάση την έδρα του Πανε­πι­στη­μίου και όχι το γνω­στικό αντι­κεί­μενο, η ζήτηση στο μέλλον ανα­μέ­νε­ται να ενταθεί κοντά στα μεγάλα Πανε­πι­στή­μια και να μειωθεί στην επαρχία. Η πλειο­ψη­φία επι­λέ­γει να ενοι­κιά­σει όσο το δυνατόν παλαιό­τερα δια­με­ρί­σματα, ενώ κατα­γρά­φε­ται αύξηση των φοι­τη­τών που επι­λέ­γουν να συγκα­τοι­κή­σουν για να επι­με­ρί­ζο­νται τα έξοδα. Απο­τέ­λε­σμα είναι τα μεγα­λύ­τερα δια­με­ρί­σματα να εμφα­νί­ζουν στα­διακά χαμη­λό­τερο ρίσκο διά­θε­σης.

Τα τελευ­ταία χρόνια έχει ενταθεί η προ­σπά­θεια μεγάλων παικτών του real estate να δημιουρ­γή­σουν κατοι­κίες στα πρότυπα ιδιω­τι­κών φοι­τη­τι­κών εστιών, καθώς είναι πλέον δια­πι­στω­μένο ότι με την προ­σφορά επι­πρό­σθε­των υπη­ρε­σιών η συγκε­κρι­μένη μορφή ανά­πτυ­ξης μπορεί να απο­φέ­ρει σημα­ντι­κό­τερα έσοδα.

Ιδιω­τι­κές φοι­τη­τι­κές εστίες

Όπως σημειώ­νε­ται, ανα­πτύσ­σε­ται μια νέα αγορά γύρω από ιδιω­τι­κές φοι­τη­τι­κές εστίες «all inclusive» όπου τα πλε­ο­νε­κτή­ματά της σε σύγκριση με τα τυπικά φοι­τη­τικά δια­με­ρί­σματα είναι:

στην τιμή συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται όλες οι υπη­ρε­σίες και λογα­ρια­σμοί (όπως καθα­ρι­σμός, φύλαξη, ρεύμα, νερό, θέρ­μανση, internet και χρήση κοι­νό­χρη­στων χώρων),

η τυπο­ποί­ηση των δια­με­ρι­σμά­των και η μονα­δική επιλογή της απο­δο­χής του πλήρους πακέτου παροχών διευ­κο­λύ­νει εξαι­ρε­τικά στην δια­χεί­ριση,

η παροχή ασφά­λειας στους ενοί­κους (σύστημα εισόδου με κάρτα, κάμερες, φύλαξη), αξιο­λο­γεί­ται ως το σημα­ντι­κό­τερο πλε­ο­νέ­κτημα,

τα δια­με­ρί­σματα είναι πλήρως ανα­και­νι­σμένα και επι­πλω­μένα,

βρί­σκο­νται πλησίον των σχολών ή πολύ κοντά σε Μέσα Μαζικής Μετα­φο­ράς,

υπάρχει -σε κάποιες περιπτώσεις- η δυνα­τό­τητα ευέ­λι­κτης μίσθω­σης ανάλογα με την περίοδο φοί­τη­σης,

το ποσοστό αυξη­μέ­νου ενοι­κίου σε σχέση με τα τυπικά φοι­τη­τικά δια­με­ρί­σματα κυμαί­νε­ται μεταξύ 30-50%, ανάλογα την πόλη.

«Καθώς η ποιό­τητα των υφι­στά­με­νων (κρα­τι­κών) πανε­πι­στη­μια­κών φοι­τη­τι­κών εστιών θεω­ρού­νται από ανεκτές ως απο­γοη­τευ­τι­κές, ενώ η αριθ­μη­τική ανε­πάρ­κειά τους είναι δεδο­μένη, τη γρήγορα ανα­πτυσ­σό­μενη ζήτηση έσπευ­σαν να εκμε­ταλ­λευ­τούν πολλές ιδιω­τι­κές εται­ρίες από όλο το φάσμα της αγοράς real estate (ΑΕΕΑΠ, κατα­σκευα­στι­κές, επεν­δυ­τές, funds, ιδιώτες κ.ά.). Η τάση επέν­δυ­σης στο συγκε­κρι­μένο κλάδο ανα­μέ­νουμε να ενταθεί σημα­ντικά», ανα­φέ­ρε­ται σχετικά.

Τυπικές φοι­τη­τι­κές κατοι­κίες vs Ιδιω­τι­κές φοι­τη­τι­κές εστίες

«Η μίσθωση μιας τυπικής κατοι­κίας και η διαμονή σε ιδιω­τική φοι­τη­τική εστία απο­τε­λούν δύο βασικές και δια­με­τρικά δια­φο­ρε­τι­κές επι­λο­γές για τους φοι­τη­τές που ανα­ζη­τούν στέγαση κατά τη διάρ­κεια των σπουδών τους. Η τυπική κατοι­κία προ­σφέ­ρει μεγα­λύ­τερη ανε­ξαρ­τη­σία και ευε­λι­ξία, ενώ η ιδιω­τική φοι­τη­τική εστία συμπε­ρι­λαμ­βά­νει οργα­νω­μέ­νες υπη­ρε­σίες και αυξη­μένη ασφά­λεια», σημειώ­νε­ται στην έρευνα της Geoaxis. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι με ένα ενοίκιο της τάξης των 350-450 euro/μήνα δια­τί­θε­νται φοι­τη­τικά δια­με­ρί­σματα περί τα 35-40τμ, όταν για τις οργα­νω­μέ­νες ιδιω­τι­κές φοι­τη­τι­κές εστίες το μίσθωμα είναι κατά 40% υψη­λό­τερο και η μισθω­μένη επι­φά­νεια κατά 30% μικρό­τερη.

Για παρά­δειγμα, για μια τυπική φοι­τη­τική κατοι­κία στου Ζωγρά­φου η έρευνα «δείχνει» 12,8 ευρώ/τ.μ., μέση επι­φά­νεια 34 τ.μ. και ενοίκιο 434 ευρώ, ενώ για ιδιω­τική φοι­τη­τική κατοι­κία το ενοίκιο φτάνει στα 590 ευρώ (περι­λαμ­βά­νει λογα­ρια­σμούς ΔΕΚΟ και λοιπές παροχές, π.χ. καθα­ριό­τητα, φύλαξη, χρήση κοι­νό­χρη­στων χώρων). για δια­μέ­ρι­σμα 25 τ.μ.. στην Θεσ­σα­λο­νίκη για τις δύο αυτές κατη­γο­ρίες τα ενοίκια φτάνουν σε 434 ευρώ (για 40 τ.μ.) και 580 ευρώ (25 τ.μ.) αντί­στοιχα. Στην Πάτρα έχουμε ενοίκιο 374 ευρώ (33 τ.μ. κατοι­κία) στην τυπική κατοι­κία φοι­τη­τική και 575 ευρώ (για 35 τ.μ.) στην ιδιω­τική εστία. Στο Ηρά­κλειο τα ενοίκια φτάνουν κατά μέσο όρο σε 407 ευρώ (για σπίτι 40 τ.μ.) και 575 ευρώ (για χώρο 28 τ.μ.) αντί­στοιχα, στον Βόλο σε 329 ευρώ (για 34 τ.μ. χώρο) και 460 ευρώ (για 28 τ.μ.) αντί­στοιχα, ενώ στην Κομο­τηνή σε 364 ευρώ και 460 ευρώ αντί­στοιχα (για χώρους 40 τ.μ. και 25 τ.μ. αντί­στοιχα).

Οι ΣΔΙΤ

Σύμφωνα με την έρευνα, η κυβέρ­νηση με τη δια­δι­κα­σία ΣΔΙΤ (Σύμπραξη Δημο­σίου και Ιδιω­τι­κού Τομέα) έχει απο­φα­σί­σει τη δημιουρ­γία νέων ή την ολική ανα­καί­νιση υφι­στά­με­νων φοι­τη­τι­κών κατοι­κιών καθώς και με την είσοδο των ιδιω­τι­κών Πανε­πι­στη­μίων θα αυξηθεί το ήδη υπάρχων πρό­βλημα της στέ­γα­σης των φοι­τη­τών. Ωστόσο, παρότι τα ΣΔΙΤ αυτά είναι απο­λύ­τως ανα­γκαία, καθώς η εξα­σφά­λιση κατοι­κίας για τους φοι­τη­τές που σπου­δά­ζουν σε άλλη πόλη από αυτή της κατα­γω­γής τους είναι επίπονη, δεν υπάρχει ασφαλής πρό­βλεψη για το πότε θα τεθούν σε τροχιά υλο­ποί­η­σης και στη συνέ­χεια λει­τουρ­γίας.

Οι σχε­τι­κές δια­δι­κα­σίες καθυ­στε­ρούν για πολλούς λόγους μεταξύ των οποίων είναι:

το γνωστό εδώ και δεκα­ε­τίες πρό­βλημα της γρα­φειο­κρα­τίας που βάζει εμπόδια στον κατα­σκευα­στικό κλάδο,

η αδυ­να­μία των πανε­πι­στη­μίων να τις υπο­στη­ρί­ξουν, μη δια­θέ­το­ντας τεχνι­κές υπη­ρε­σίες,

η ραγδαία αύξηση των α’ υλών και του ενερ­γεια­κού κόστους.

«Σήμερα στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοι­χεία της Εθνικής Στρα­τη­γι­κής Φοι­τη­τι­κής Στέ­γα­σης (2026– 2035) του Υπουρ­γείου Παι­δείας, Θρη­σκευ­μά­των και Αθλη­τι­σμού (ΥΠΑΙΘΑ), οι δημό­σιες φοι­τη­τι­κές εστίες δια­θέ­τουν περίπου 9.200 λει­τουρ­γι­κές κλίνες. Η υφι­στά­μενη δυνα­μι­κό­τητα καλύ­πτει μόλις το 4,6% των περίπου 200.000 φοι­τη­τών που σπου­δά­ζουν μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοι­κίας τους, ποσοστό σημα­ντικά χαμη­λό­τερο από τον ευρω­παϊκό μέσο όρο, ο οποίος εκτι­μά­ται μεταξύ 15% και 18%. Στο ποσοστό αυτό δεν περι­λαμ­βά­νο­νται οι νέες κλίνες που προ­βλέ­πε­ται να δημιουρ­γη­θούν μέσω έργων Σύμπρα­ξης Δημό­σιου και Ιδιω­τι­κού Τομέα (ΣΔΙΤ)», σημειώ­νε­ται σχετικά.

Ενδει­κτικά, έχουν δρο­μο­λο­γη­θεί έργα ΣΔΙΤ για την κατα­σκευή νέων φοι­τη­τι­κών εστιών στα ακό­λουθα Πανε­πι­στη­μιακά Ιδρύ­ματα, με τις σχε­τι­κές δια­δι­κα­σίες να βρί­σκο­νται σε δια­φο­ρε­τικά στάδια ωρί­μαν­σης:

Πανε­πι­στή­μιο Δυτικής Αττικής: 1.100 κλίνες.

Πανε­πι­στή­μιο Δυτικής Μακε­δο­νίας: συνο­λικά 750 κλίνες, εκ των οποίων 350 στην Πανε­πι­στη­μιού­πολη Ζ.Ε.Π. Κοζάνης, 150 στην Πανε­πι­στη­μιού­πολη Φλώ­ρι­νας, 150 στην Πανε­πι­στη­μιού­πολη Καστο­ριάς και 100 στην Πανε­πι­στη­μιού­πολη Πτο­λε­μα­ΐ­δας.

Πανε­πι­στή­μιο Κρήτης: συνο­λικά 4.846 κλίνες, εκ των οποίων 2.710 στο Ρέθυμνο και 2.136 στο Ηρά­κλειο.

Δημο­κρί­τειο Πανε­πι­στή­μιο Θράκης: συνο­λικά 700 κλίνες, εκ των οποίων 350 στην Αλε­ξαν­δρού­πολη και 350 στην Κομο­τηνή.

Πανε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λίας: συνο­λικά 763 κλίνες, εκ των οποίων 640 στον Βόλο και 123 στη Λαμία.

Εθνικό Μετσό­βιο Πολυ­τε­χνείο: 450 κλίνες.

To Πάντειο Πανε­πι­στή­μιο βρί­σκε­ται ήδη στο στάδιο της ριζικής ανα­κα­τα­σκευής του κτιρίου, το οποίο θα δια­θέ­τει δυνα­μι­κό­τητα περίπου 170 κλινών, με στόχο να τεθεί σε λει­τουρ­γία το ακα­δη­μαϊκό έτος 2027–2028. Εφόσον ολο­κλη­ρω­θούν αυτές οι συμ­φω­νίες, εκτι­μά­ται ότι θα μπο­ρέ­σουν να φιλο­ξε­νή­σουν 8.609 φοι­τη­τές ενώ στόχος του Υπουρ­γείου Παι­δείας είναι να φτάσουν τις 10.000 κλίνες μέσα στην επόμενη πεντα­ε­τία με τη δημιουρ­γία νέων εστιών και την πλήρη αξιο­ποί­ηση των υφι­στά­με­νων υπο­δο­μών.

Πηγή: insider.gr