Τουρισμός: Η νέα ταξιδιωτική «εμμονή» που ξεκινά από τα ράφια των σούπερ μάρκετ

Τα σούπερ μάρκετ απο­κτούν έναν απρό­σμενο ρόλο στον παγκό­σμιο του­ρι­σμό. Για μια αυξα­νό­μενη μερίδα ταξι­διω­τών, δεν απο­τε­λούν πλέον απλώς το μέρος όπου θα αγο­ρά­σουν νερό, αντη­λιακό ή κάποιο προϊόν που ξέχασαν στο σπίτι, αλλά έναν δια­φο­ρε­τικό τρόπο για να γνω­ρί­σουν την καθη­με­ρι­νό­τητα και τις γεύσεις ενός προ­ο­ρι­σμού.

Η εικόνα είναι χαρα­κτη­ρι­στική στα 7-Eleven του Τόκιο, όπου ξένοι επι­σκέ­πτες κατα­φθά­νουν για να δοκι­μά­σουν προ­ϊ­ό­ντα που έχουν απο­κτή­σει σχεδόν ταξι­διω­τική φήμη: αφράτα σάντουιτς με αυγό, ψωμάκια με κάρι, χοιρινό katsu, Kit Kat με matcha ή ζεστό καφέ σε κουτάκι. Αρκετοί μάλιστα φωτο­γρα­φί­ζουν όσα έχουν επι­λέ­ξει, μετα­τρέ­πο­ντας μια συνη­θι­σμένη αγορά σε μέρος της ταξι­διω­τι­κής εμπει­ρίας.

Πρό­κει­ται για το λεγό­μενο «grocery tourism», μία από τις ανερ­χό­με­νες ταξι­διω­τι­κές τάσεις του 2026. Η λογική του είναι απλή: αντί ο επι­σκέ­πτης να περιο­ρί­ζε­ται στα μνημεία, τα μουσεία και τα εστια­τό­ρια, περνά από τα κατα­στή­ματα όπου ψωνί­ζουν οι κάτοι­κοι και ανα­κα­λύ­πτει τι πραγ­μα­τικά κατα­να­λώ­νε­ται στην καθη­με­ρι­νό­τητά τους.

Η τάση εμφα­νί­ζε­ται σε δια­φο­ρε­τι­κές μορφές, από τα convenience stores της Ιαπω­νίας και τα ισπα­νικά Mercadona μέχρι τα αμε­ρι­κα­νικά Trader Joe’s και τα ελλη­νικά σούπερ μάρκετ. Μάλιστα, έχει πλέον ξεπε­ρά­σει τα όρια μιας μικρής κοι­νό­τη­τας ταξι­διω­τών που ενδια­φέ­ρε­ται απο­κλει­στικά για τη γαστρο­νο­μία.

Έρευνα της Hilton για τις ταξι­διω­τι­κές τάσεις του 2026, με περισ­σό­τε­ρους από 14.000 συμ­με­τέ­χο­ντες σε 14 χώρες, έδειξε ότι το 77% απο­λαμ­βά­νει να εξε­ρευνά παντο­πω­λεία και σούπερ μάρκετ όταν ταξι­δεύει στο εξω­τε­ρικό, ενώ σχεδόν οι μισοί, το 48%, μαγει­ρεύ­ουν του­λά­χι­στον ορι­σμένα από τα γεύματά τους στις δια­κο­πές.

 Μια οικο­νο­μική «ξενά­γηση» στα ράφια

Ένας βασικός λόγος για την επι­τυ­χία του grocery tourism είναι το χαμηλό κόστος. Σε αντί­θεση με πολλές οργα­νω­μέ­νες του­ρι­στι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, η είσοδος σε ένα σούπερ μάρκετ είναι δωρεάν, δεν απαιτεί κράτηση και επι­τρέ­πει στον ταξι­διώτη να καθο­ρί­σει μόνος του πόσα θα ξοδέψει.

Ακόμη και με περίπου 10 ευρώ, μπορεί να γεμίσει ένα καλάθι με άγνωστα σνακ, ανα­ψυ­κτικά, γλυκά, αλλα­ντικά ή άλλα τοπικά προ­ϊ­ό­ντα και να απο­κτή­σει μια μικρή αλλά άμεση εικόνα της γαστρο­νο­μι­κής ταυ­τό­τη­τας της χώρας.

Το ενδια­φέ­ρον, όμως, δεν περιο­ρί­ζε­ται στο φαγητό. Η διάταξη των ραφιών, οι ποσό­τη­τες, οι συσκευα­σίες και οι επι­λο­γές των κατα­να­λω­τών λει­τουρ­γούν ως πλη­ρο­φο­ρίες για την κοι­νω­νία. Οι πολυά­ριθ­μες ποι­κι­λίες φυκιών στην Ιαπωνία ή οι μεγάλες σειρές κον­σερ­βο­ποι­η­μέ­νων ψαριών στη βόρεια Ευρώπη λένε κάτι για τις δια­τρο­φι­κές συνή­θειες που δύσκολα απο­τυ­πώ­νε­ται σε έναν του­ρι­στικό οδηγό.

Το Condé Nast Traveler έχει ήδη συμπε­ρι­λά­βει το grocery tourism στις σημα­ντι­κές τάσεις της χρονιάς, ενώ στοι­χεία της Skyscanner δεί­χνουν ότι το 35% των ταξι­διω­τών παγκο­σμίως σχε­διά­ζει να επι­σκε­φθεί ή να ψωνίσει από ένα τοπικό παντο­πω­λείο στο επόμενο ταξίδι του.

Γιατί το ίδιο προϊόν έχει άλλη γεύση στις δια­κο­πές

Σημα­ντικό ρόλο στην εμπει­ρία παίζει και η ψυχο­λο­γία. Ο καθη­γη­τής Πει­ρα­μα­τι­κής Ψυχο­λο­γίας της Οξφόρ­δης Τσαρλς Σπενς συνδέει το φαι­νό­μενο με την επί­δραση που έχει το περι­βάλ­λον στον τρόπο με τον οποίο αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε μια γεύση.

Ένα κρασί που φαί­νε­ται εξαι­ρε­τικό σε ένα καλο­και­ρινό ταξίδι μπορεί να μοιάζει πολύ πιο συνη­θι­σμένο όταν κατα­να­λω­θεί αργό­τερα στο σπίτι. Κάτι αντί­στοιχο συμ­βαί­νει με ένα περί­εργο σνακ ή ένα ιαπω­νικό σάντουιτς: η από­λαυση συν­δέ­ε­ται με τον τόπο, τη διάθεση και την αίσθηση της ανα­κά­λυ­ψης.

Η ψυχο­λό­γος Κέιτ Νάι­τιν­γκεϊλ δίνει και μία δια­φο­ρε­τική διά­σταση. Το σούπερ μάρκετ είναι ένα περι­βάλ­λον οικείο σχεδόν σε όλους. Ο ταξι­διώ­της γνω­ρί­ζει τη δια­δι­κα­σία –παίρνει καλάθι, κινεί­ται στους δια­δρό­μους και πλη­ρώ­νει στο ταμείο– και επο­μέ­νως μπορεί να επι­κε­ντρω­θεί σε όσα είναι δια­φο­ρε­τικά από τη δική του καθη­με­ρι­νό­τητα.

Από τα ψώνια στο Tripadvisor

Οι επι­χει­ρή­σεις έχουν ήδη αρχίσει να αξιο­ποιούν εμπο­ρικά το ενδια­φέ­ρον. Η φιν­λαν­δική K-Supermarket έγινε φέτος η πρώτη αλυσίδα που κατα­χώ­ρισε πολλά κατα­στή­ματά της στο Tripadvisor ως του­ρι­στικά αξιο­θέ­ατα.

Η ιδιαι­τε­ρό­τητα είναι ότι τα κατα­στή­ματα δεν έχουν σχε­δια­στεί εξαρχής για του­ρί­στες. Λει­τουρ­γούν από ανε­ξάρ­τη­τους εμπό­ρους και προ­σαρ­μό­ζουν τα προ­ϊ­ό­ντα τους στις ανάγκες της περιο­χής. Σε κατά­στημα του Ελσίνκι υπάρ­χουν ακόμη και κυψέλες στην ταράτσα για παρα­γωγή μελιού, ενώ άλλο έχει γίνει γνωστό για την ποι­κι­λία craft μπίρας.

Η Ελλάδα προ­σφέ­ρε­ται ιδιαί­τερα για μια τέτοια εμπει­ρία. Τα ράφια με δια­φο­ρε­τι­κές ποι­κι­λίες φέτας και τοπικών τυριών, τα για­ούρ­τια, τα μέλια, τα παξι­μά­δια και τα προ­ϊ­ό­ντα ελιάς μπορούν να λει­τουρ­γή­σουν ως μια μικρο­γρα­φία της ελλη­νι­κής δια­τρο­φι­κής κουλ­τού­ρας. Χαρα­κτη­ρι­στική είναι η περί­πτωση ξένης επι­σκέ­πτριας στην Αθήνα που, μη μπο­ρώ­ντας να δια­βά­σει τις ετι­κέ­τες των γαλα­κτο­κο­μι­κών, αγόρασε το για­ούρτι που επέλεξε μια Ελλη­νίδα πελά­τισσα δίπλα της και τελικά το χαρα­κτή­ρισε το καλύ­τερο που είχε δοκι­μά­σει.

Υπάρχει, ωστόσο, και μια λεπτή ισορ­ρο­πία.

Στο Καβα­γκου­τσίκο της Ιαπω­νίας, ένα κατά­στημα Lawson έγινε παγκό­σμια γνωστό επειδή προ­σέ­φερε ένα εντυ­πω­σιακό φωτο­γρα­φικό κάδρο με το Όρος Φούτζι στο βάθος. Η συρροή του­ρι­στών έγινε τόσο μεγάλη, ώστε οι τοπικές αρχές ανα­γκά­στη­καν να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν φύλακες και εμπόδια, φτά­νο­ντας ακόμη και στην τοπο­θέ­τηση μαύρου παρα­πε­τά­σμα­τος για να απο­τρέ­ψουν τις φωτο­γρα­φίες.

Αυτό είναι και το παρά­δοξο του grocery tourism: η γοητεία του βρί­σκε­ται ακριβώς στην αυθε­ντι­κό­τητα της καθη­με­ρι­νής ζωής. Όσο το σούπερ μάρκετ παρα­μέ­νει ένας χώρος όπου οι κάτοι­κοι κάνουν τα ψώνια τους, προ­σφέ­ρει στον ταξι­διώτη μια πραγ­μα­τική εικόνα του τόπου. Αν όμως μετα­τρα­πεί σε του­ρι­στικό σκηνικό και οι φωτο­γρα­φίες αντι­κα­τα­στή­σουν τα ψώνια, κιν­δυ­νεύει να χάσει ακριβώς το στοι­χείο που το έκανε αξιο­θέ­ατο.

Πηγή: newmoney.gr