Βιολογικός: Η ΕΑΔΗΣΥ ακύρωσε τη δημοπράτηση των 46.600.000 ευρώ και τινάζει στον αέρα τον σχεδιασμό της ΔΕΥΑΡ!

• Με την υπ’ αριθμόν 1400/2026 απόφασή του το όγδοο Κλι­μά­κιο της Ενιαίας Αρχής Δημο­σίων Συμ­βά­σεων έκανε δεκτή την προ­σφυγή της ΑΚΤΩΡ, απέρ­ριψε την παρέμ­βαση της ανα­δό­χου ένωσης ENVITEC και ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ και ακύρωσε την πρό­σκληση της ΔΕΥΑΡ για τα «Κατε­πεί­γο­ντα Έργα Επέ­κτα­σης της Εγκα­τά­στα­σης Επε­ξερ­γα­σίας Λυμάτων Ρόδου», κρί­νο­ντας ότι δεν συνέ­τρε­χαν οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις για δια­πραγ­μά­τευση χωρίς δημο­σί­ευση

Κατα­πέλ­της για τη Δημο­τική Επι­χεί­ρηση Ύδρευ­σης Απο­χέ­τευ­σης Ρόδου είναι η ορι­στική κρίση της Ενιαίας Αρχής Δημο­σίων Συμ­βά­σεων για το μεγα­λύ­τερο έργο υπο­δο­μής του νησιού. Η υπ’ αριθμόν 1400/2026 απόφαση του όγδοου Κλι­μα­κίου, η οποία κρίθηκε στις 27 Ιουλίου 2026 και εκδό­θηκε την 1 Σεπτεμ­βρίου 2026, ακυ­ρώ­νει εν συνόλω την υπ’ αριθμόν πρω­το­κόλ­λου 7831/17.06.2026 πρό­σκληση της ΔΕΥΑΡ και την επι­λε­γείσα δια­δι­κα­σία δια­πραγ­μά­τευ­σης χωρίς προη­γού­μενη δημο­σί­ευση, μέσω της οποίας η επι­χεί­ρηση επι­χεί­ρησε να ανα­θέ­σει με δια­δι­κα­σίες εξπρές το έργο των 46.600.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ για την επέ­κταση του Βιο­λο­γι­κού στη θέση Βόδι.

Το δια­τα­κτικό είναι σαφές. Το Κλι­μά­κιο δέχεται την προ­σφυγή, απορ­ρί­πτει την παρέμ­βαση, ακυ­ρώ­νει την πρό­σκληση και τη δια­δι­κα­σία και ορίζει την επι­στροφή του παρα­βό­λου των 15.000 ευρώ στην ΑΚΤΩΡ. Η απόφαση φέρει τις υπο­γρα­φές του κ. Παπα­γιαν­νό­που­λου και του γραμ­μα­τέα κ. Σωκράτη Τσα­πα­λιάρη.

Η μάχη του παρα­δε­κτού που έχασε η ΔΕΥΑΡ

Η ΔΕΥΑΡ και η παρεμ­βαί­νουσα υπο­στή­ρι­ζαν ότι η ΑΚΤΩΡ στε­ρού­νταν εννόμου συμ­φέ­ρο­ντος και ότι η προ­σφυγή ήταν εκπρό­θε­σμη, καθώς η βλάβη της είχε προ­κλη­θεί από την απόφαση 347/09.06.2026 του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου, η οποία έπρεπε να προ­σβλη­θεί εντός 10 ημερών από την ανάρ­τησή της στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ στις 12 Ιουνίου 2026.

Η Αρχή απέρ­ριψε τη συλ­λο­γι­στική αυτή. Έκρινε ότι η πρό­σκληση απο­τε­λεί αυτο­τε­λώς εκτε­λε­στή πράξη, ισο­δύ­ναμη προς δια­κή­ρυξη, ενώ η απόφαση 347/2026 συνιστά εσω­τε­ρική προ­πα­ρα­σκευα­στική πράξη, μη υπο­κεί­μενη σε δημο­σί­ευση προς τρίτους. Επι­κα­λού­μενη και νομο­λο­γία του Γενικού Δικα­στη­ρίου της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, έκρινε εφαρ­μο­στέα τη 15ήμερη προ­θε­σμία από τη δημο­σί­ευση στο ΚΗΜΔΗΣ, την οποία άλλωστε προ­έ­βλεπε ρητά και η ίδια η πρό­σκληση, χαρα­κτη­ρί­ζο­ντας νομικά εσφαλ­μένη την άποψη της ΔΕΥΑΡ περί «τεκ­μαι­ρό­με­νης γνώσης». Η προ­σφυγή, που κατα­τέ­θηκε τη 15η ημέρα, κρίθηκε εμπρό­θε­σμη.

Το έννομο συμ­φέ­ρον θεμε­λιώ­θηκε στο ό,τι η ΑΚΤΩΡ είναι εγγε­γραμ­μένη στην έβδομη τάξη του ΜΕΕΠ στα ηλε­κτρο­μη­χα­νο­λο­γικά και υδραυ­λικά έργα και στην έκτη τάξη στα έργα επε­ξερ­γα­σίας νερού και απο­βλή­των. Κρίσιμο στοι­χείο είναι ότι η ΑΚΤΩΡ έχει κατα­σκευά­σει τον ίδιο τον Βιο­λο­γικό της Ρόδου, ως ανά­δο­χος της σύμ­βα­σης «Ανα­βάθ­μιση ΕΕΛ Ρόδου», και συνεπώς, όπως ανα­φέ­ρε­ται, η ικα­νό­τητά της να εκτε­λέ­σει το έργο δεν μπορεί ευλόγως να αμφι­σβη­τη­θεί.

Το «απρό­βλε­πτο γεγονός» που δεν απο­δεί­χθηκε

Ο πυρήνας της από­φα­σης είναι η εξέταση των 3 σωρευ­τι­κών προ­ϋ­πο­θέ­σεων του νόμου: απρό­βλε­πτο γεγονός, κατε­πεί­γουσα ανάγκη και αιτιώ­δης σύν­δε­σμος μεταξύ τους. Το Κλι­μά­κιο κατέ­ληξε ότι καμία δεν απο­δεί­χθηκε.

Η ΔΕΥΑΡ είχε προσ­διο­ρί­σει ως απρό­βλε­πτο γεγονός την κακο­και­ρία της 21ης και 22ης Ιανουα­ρίου 2026, με ανέμους έως 110 χιλιό­με­τρα την ώρα, δηλαδή 11 μποφόρ, και ισχυρές βροχές που, κατά τους ισχυ­ρι­σμούς της, ανύ­ψω­σαν τον υδρο­φόρο ορί­ζο­ντα στην Ιαλυσό στο 1 έως 2 μέτρα από την επι­φά­νεια, έναντι φυσιο­λο­γι­κής στάθμης 4,5 μέτρων τον χειμώνα και 5,5 το καλο­καίρι. Οι εισροές στον Βιο­λο­γικό εκτι­νά­χθη­καν στα 19.000 έως 20.000 κυβικά ημε­ρη­σίως τον χειμώνα, έναντι δυνα­μι­κό­τη­τας 11.700, ενώ ανα­μέ­νο­νταν στα 34.000 έως 35.000 το καλο­καίρι, έναντι θερινής δυνα­μι­κό­τη­τας 27.500.

Η Αρχή δια­πί­στωσε ότι το μόνο τεκ­μη­ριω­μένο στοι­χείο, και αυτό με βάση δημο­σιεύ­ματα και όχι επίσημα μετε­ω­ρο­λο­γικά δελτία, ήταν οι θυελ­λώ­δεις άνεμοι. Για τις βρο­χο­πτώ­σεις «ουδέν στοι­χείο» παρα­τέ­θηκε ως προς χρόνο, όγκο και πλη­γεί­σες περιο­χές. Επι­σή­μανε δε μια θεμε­λιώδη αντί­φαση στα έγγραφα της ΔΕΥΑΡ: η απόφαση 347/2026 απο­δί­δει τις εισροές στην κακο­και­ρία του Ιανουα­ρίου, ενώ η γεω­λο­γική έκθεση της 2 Μαρτίου 2026 στις «υπέ­ρο­γκες ποσό­τη­τες βρο­χο­πτώ­σεων των τελευ­ταίων χει­με­ρι­νών περιό­δων» και στη γεω­λο­γική συγκρό­τηση της περιο­χής, χαρα­κτη­ρί­ζο­ντας το φαι­νό­μενο «δομικού χαρα­κτήρα». Η ίδια έκθεση κατα­γρά­φει ιστο­ρικό πλημ­μυ­ρών στην Ιαλυσό το 2013, το 2019, το 2024 με την κακο­και­ρία «Bora» και τον Δεκέμ­βριο του 2025 με την «Byron», που είχε ήδη ανυ­ψώ­σει τον υδρο­φόρο κατά περίπου 2 μέτρα, ενώ η βρο­χο­με­τρική ανάλυση αφο­ρούσε ολό­κληρη την περίοδο Νοεμ­βρίου 2025 έως Φεβρουα­ρίου 2026.

Με βάση τα παρα­πάνω και την απόφαση 133/2026 της Ολο­μέ­λειας του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου, η Αρχή έκρινε ότι φαι­νό­μενο σωρευ­τικό και εγγενές στη γεω­λο­γία της περιο­χής δεν συνιστά αιφ­νί­διο γεγονός, αλλά κατά­σταση που ο φορέας που εκμε­ταλ­λεύ­ε­ται επί δεκα­ε­τίες το δίκτυο όφειλε να γνω­ρί­ζει, και ότι το πρό­βλημα επάρ­κειας του Βιο­λο­γι­κού προ­ϋ­φί­στατο και τελούσε σε πλήρη γνώση της ΔΕΥΑΡ.

Το κατε­πεί­γον που «απο­δυ­να­μώ­θηκε» με την πάροδο 6 μηνών

Ακόμη και αν η κακο­και­ρία θεω­ρού­νταν απρό­βλε­πτη, το Κλι­μά­κιο έκρινε ότι δεν απο­δεί­χθηκε το κατε­πεί­γον. Από την κακο­και­ρία έως την ανάθεση στις 29 Ιουνίου 2026 παρήλ­θαν σχεδόν 6 μήνες, διά­στημα που κατά τη νομο­λο­γία αμβλύ­νει αντι­κει­με­νικά την ανάγκη. Αν προ­στε­θούν οι 18 μήνες κατα­σκευής και οι 6 μήνες δοκι­μα­στι­κής λει­τουρ­γίας, η αντι­με­τώ­πιση της έκτα­κτης ανάγκης θα διαρ­κούσε περί τους 29 μήνες. Μια τέτοια ανάγκη, όπως σημειώ­νει, «σαφώς δεν είναι κατε­πεί­γουσα» αλλά χρο­νί­ζουσα και αντι­με­τω­πί­ζε­ται με τακτικό δια­γω­νι­σμό, έστω με συντε­τμη­μέ­νες προ­θε­σμίες, ώστε να διευ­ρύ­νε­ται ο αντα­γω­νι­σμός και να επι­τυγ­χά­νε­ται η υψη­λό­τερη έκπτωση.

Η Αρχή έστρεψε μάλιστα ενα­ντίον της ΔΕΥΑΡ την ίδια της την επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία. Η επί­κληση διαρ­κούς επι­δεί­νω­σης από τις αρχές Ιουνίου 2026, με εισροές 29.000 έως 34.500 κυβικά ημε­ρη­σίως, απο­δει­κνύει κατά το Κλι­μά­κιο τον χρο­νί­ζο­ντα χαρα­κτήρα του προ­βλή­μα­τος, το οποίο άλλωστε ουδεμία αιτιώδη σχέση έχει με την κακο­και­ρία του Ιανουα­ρίου, αφού επί μήνες δεν υπάρ­χουν βρο­χο­πτώ­σεις. Ακόμη και τα «έργα εισόδου», τα μόνα που η ΔΕΥΑΡ συνέδεε με την άμεση αντι­με­τώ­πιση και θα ολο­κλη­ρώ­νο­νταν εντός 4 μηνών, δεν θα ήταν έτοιμα πριν από τα τέλη του 2026, δηλαδή μετά τη θερινή αιχμή για την οποία επι­λέ­χθηκε η εξαι­ρε­τική δια­δι­κα­σία. Το έργο, κατά την Αρχή, «δεν είναι καν πρό­σφορο» να αντι­με­τω­πί­σει τον επι­κα­λού­μενο κίνδυνο του θέρους 2026. Η ίδια η διάρ­κεια των προ­πα­ρα­σκευα­στι­κών ενερ­γειών, με χαρα­κτη­ρι­στική την παρα­λαβή της προ­με­λέ­της μετά από δυόμισι μήνες στις 18 Μαΐου 2026, απο­δει­κνύει ότι επι­σπευ­σμέ­νος ανοι­κτός ή κλει­στός δια­γω­νι­σμός με προ­θε­σμίες 15 και 10 ημερών ήταν απο­λύ­τως εφικτός.

Ως προς τις κηρύ­ξεις του Δήμου Ρόδου σε Κατά­σταση Ειδικής Κινη­το­ποί­η­σης Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, η πρώτη με την απόφαση Α0021/2026 της 5ης Ιανουα­ρίου 2026 αφο­ρούσε την κακο­και­ρία «Byron» και έμφραξη του φρε­α­τίου του υπο­θα­λάσ­σιου αγωγού, βλάβη που κατά έγγραφο της ENVITEC της 29 Ιανουα­ρίου είχε απο­κα­τα­στα­θεί, ενώ η δεύτερη με την Α2085/29.06.2026 παρέ­τεινε το καθε­στώς έως τις 7 Ιανουα­ρίου 2027. Η Αρχή σημεί­ωσε ότι η κήρυξη δεν απο­τε­λεί αμάχητο τεκ­μή­ριο για τη συν­δρομή όλων των προ­ϋ­πο­θέ­σεων και ότι η τελευ­ταία εκδό­θηκε μετά την απόφαση 347/2026, με απο­τέ­λε­σμα να μην μπορεί να απο­τε­λεί το έρεισμά της.

Η θαλάσ­σια ρύπανση στο Βόδι και η προ­α­νά­κριση του Λιμε­ναρ­χείου

Στον φάκελο περι­λαμ­βά­νε­ται το υπ’ αριθμόν πρω­το­κόλ­λου 2261.1/2037/16.07.2026 έγγραφο του Κεντρι­κού Λιμε­ναρ­χείου Ρόδου, σύμφωνα με το οποίο διε­νερ­γεί­ται προ­α­νά­κριση για θαλάσ­σια ρύπανση στο ακρω­τή­ριο Βόδι, η οποία κατά τα συλ­λε­γέ­ντα στοι­χεία συν­δέ­ε­ται με την εκροή του Βιο­λο­γι­κού. Στην αυτοψία της 3ης Ιουνίου 2026, στο σημείο της υπο­θα­λάσ­σιας εκροής, δια­πι­στώ­θηκε ανά­βλυση σκου­ρό­χρω­μων υδάτων με έντονη δυσο­σμία και θολε­ρό­τητα σε ακτίνα 15 μέτρων. Από τα 3 δείγ­ματα που ελή­φθη­σαν, τα 2 παρου­σί­α­σαν υψηλή μικρο­βιο­λο­γική επι­βά­ρυνση με κολο­βα­κτη­ρί­δια και εντε­ρό­κοκ­κους. Στις αυτο­ψίες της 4ης Ιουνίου, της 17ης Ιουνίου και της 12ης Ιουλίου 2026 το φαι­νό­μενο υπο­χω­ρούσε χωρίς να έχει εξα­λει­φθεί.

Στον φάκελο περι­λαμ­βά­νο­νται επίσης η έγγραφη κατά­θεση εξη­γή­σεων προς το Λιμε­ναρ­χείο του κ. Σάββα Μάτση, διευ­θυ­ντή Απο­χέ­τευ­σης της ΔΕΥΑΡ, και αναφορά της 1 Ιουλίου 2026 προς το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος του κ. Σαράντη Γεωρ­γίου, πολι­τι­κού μηχα­νι­κού και τοπικού συμ­βού­λου Καλυ­θιών, ο οποίος έκανε λόγο για μη λει­τουρ­γία του Βιο­λο­γι­κού. Η ΔΕΥΑΡ τα επι­κα­λέ­στηκε ως τεκ­μή­ρια επεί­γο­ντος, η Αρχή όμως τα αξιο­λό­γησε ως ενδεί­ξεις χρο­νί­ζο­ντος προ­βλή­μα­τος.

Έργο μόνιμο και διαρ­θρω­τικό, όχι έκτακτη παρέμ­βαση

Το Κλι­μά­κιο έκρινε ότι το αντι­κεί­μενο της σύμ­βα­σης, με τη νέα γραμμή MBR, τη μονάδα απο­λύ­μαν­σης με υπε­ριώδη ακτι­νο­βο­λία, τον ανα­ε­ρό­βιο χωνευτή, τη μονάδα συμπα­ρα­γω­γής ενέρ­γειας από βιο­α­έ­ριο, τις μονάδες πάχυν­σης και αφυ­δά­τω­σης ιλύος και το δίκτυο επα­να­χρη­σι­μο­ποί­η­σης, συνιστά μόνιμη διαρ­θρω­τική ανα­βάθ­μιση του Βιο­λο­γι­κού για το μέλλον. Απο­φα­σι­στικό ρόλο έπαιξε η προ­με­λέτη της ίδιας της ΔΕΥΑΡ, που ενσω­μα­τώ­νει μόνιμη προ­σαύ­ξηση των εισροών σχε­δια­σμού κατά 55% τον χειμώνα και 30% το καλο­καίρι, και η παρα­δοχή της γεω­λο­γι­κής έκθεσης ότι ο Βιο­λο­γι­κός πρέπει να σχε­δια­στεί για τις βρο­χε­ρές περιό­δους «σε συν­δυα­σμό με τις αιχμές της του­ρι­στι­κής θερινής περιό­δου». Πρό­κει­ται για κάλυψη πάγιας ανάγκης, που ανα­τί­θε­ται μόνο με τακτική δια­δι­κα­σία.

Το επι­χεί­ρημα της ΔΕΥΑΡ περί «τεχνι­κής αδιαι­ρε­τό­τη­τας» της εγκα­τά­στα­σης γύρισε μπού­με­ρανγκ: ακριβώς επειδή πρό­κει­ται για συνε­κτική επέ­κταση όλων των σταδίων και όχι για στο­χευ­μένη παρέμ­βαση, προ­κύ­πτει ότι είναι έργο μόνιμου χαρα­κτήρα, ασύμ­βατο με τη λογική της περιο­ρι­ζό­με­νης στο απο­λύ­τως ανα­γκαίο αντι­με­τώ­πι­σης έκτα­κτης ανάγκης. Ως προς τον αιτιώδη σύν­δε­σμο, η Αρχή στη­ρί­χθηκε στην έκθεση αυτο­ψίας της ίδιας της ΔΕΥΑΡ της 16ης Φεβρουα­ρίου 2026, διε­νερ­γη­θείσα σε συν­θή­κες απου­σίας βροχής, που απέδιδε τις αυξη­μέ­νες παροχές «πιθανόν λόγω εισροών, αστο­χιών δικτύου ή άλλων δομικών προ­βλη­μά­των», και στη γεω­λο­γική έκθεση, κατά την οποία κάθε χιλιο­στό βροχής ανα­πλη­ρώ­νει τον υδρο­φόρο του βόρειου τμή­μα­τος της Ρόδου κατά 20.000 κυβικά, με την «υπερ­βρο­χό­πτωση» του Ιανουα­ρίου να έρχεται απλώς «να μονι­μο­ποι­ή­σει» ένα ήδη εκδη­λού­μενο φαι­νό­μενο.

Τι σημαί­νει η απόφαση για τη Ρόδο

Η ακυ­ρω­θείσα πρό­σκληση είχε απο­στα­λεί σε 4 μόνο φορείς, την ENVITEC Α.Ε., τη ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Α.Ε., την ΕΡΓΟΤΕΜ ΑΤΕΒΕ και τη Ν. & Κ. ΓΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ Α.Τ.Ε., με προ­θε­σμία υπο­βο­λής προ­σφο­ρών 8 ημερών έως την Τετάρτη 24 Ιουνίου 2026. Την είχε υπο­γρά­ψει ο πρό­ε­δρος της ΔΕΥΑΡ κ. Σωτήρης Βαγια­νός, με χρη­μα­το­δό­τηση εξ ολο­κλή­ρου από ίδιους πόρους. Η ΔΕΥΑΡ απέ­στειλε τις απόψεις της στην Αρχή στις 16 Ιουλίου 2026 και η ΑΚΤΩΡ αντέ­κρουσε με υπό­μνημα στις 21 Ιουλίου. Είχε προη­γη­θεί η έκτακτη συνε­δρί­αση του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου στις 9 Ιουλίου, ύστερα από εισή­γηση που έθεσε υπόψη των μελών ο ανα­πλη­ρω­τής γενικός διευ­θυ­ντής κ. Κυριά­κος Παπα­μι­χαήλ, με την οποία ανα­τέ­θηκε η νομική υπο­στή­ριξη στη δικη­γο­ρική εται­ρεία «Ευγέ­νιος Χρι­στο­φι­λό­που­λος & Συνερ­γά­τες». Στην εισή­γηση είχε επι­ση­μαν­θεί ο μεγάλος κίν­δυ­νος σε περί­πτωση ακύ­ρω­σης. Ο κίν­δυ­νος αυτός έχει πλέον επέλθει.

Σημειώ­νε­ται ότι κατά της ίδιας πρό­σκλη­σης είχε προ­σφύ­γει και η ΘΑΛΗΣ Περι­βαλ­λο­ντι­κές Υπη­ρε­σίες την 1η Ιουλίου 2026.

Η ανάθεση στην ένωση ENVITEC και ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ έχει μείνει χωρίς νόμιμο έρεισμα και το έργο επι­στρέ­φει στο σημείο μηδέν. Το Κλι­μά­κιο κατέ­στησε σαφές ότι η δια­πραγ­μά­τευση χωρίς τις νόμιμες προ­ϋ­πο­θέ­σεις συνιστά αφ’ εαυτής ουσιώδη πλημ­μέ­λεια που πλήττει τον αντα­γω­νι­σμό και την ίση μετα­χεί­ριση και ότι η πρό­σκληση σε 4 προ­ε­πι­λεγ­μέ­νους φορείς δεν τη θερα­πεύει.

H ΔΕΥΑΡ καλεί­ται πλέον να επι­λέ­ξει μεταξύ προ­σβο­λής της από­φα­σης στο αρμόδιο Διοι­κη­τικό Εφετείο και επα­να­δη­μο­πρά­τη­σης με τακτική δια­δι­κα­σία, έστω με συντε­τμη­μέ­νες προ­θε­σμίες, όπως υπο­δει­κνύει η ίδια η Αρχή. Το πρό­βλημα των εισροών στον Βιο­λο­γικό παρα­μέ­νει και το ερώτημα είναι πόσος χρόνος θα χαθεί ακόμη και ποιο θα είναι το κόστος μιας επι­λο­γής που η ανε­ξάρ­τητη Αρχή έκρινε ότι δεν έπρεπε ποτέ να είχε γίνει.