Απεντάξεις από το Ταμείο Ανάκαμψης με «άρωμα» Δωδεκανήσου

Σφο­δρή πο­λι­τι­κή αντι­πα­ρά­θε­ση προ­κα­λούν οι αλ­λα­γές στον σχε­δια­σμό του Τα­μεί­ου Ανά­καμ­ψης και Αν­θε­κτι­κό­τη­τας, με το ΠΑΣΟΚ να κα­ταγ­γέλ­λει ότι σειρά έργων και δρά­σε­ων του προ­γράμ­μα­τος «Ελ­λά­δα 2.0» είτε απε­ντά­χθη­καν είτε πε­ριο­ρί­στη­καν ση­μα­ντι­κά σε σχέση με τον αρ­χι­κό σχε­δια­σμό. Το θέμα έχει ανα­δεί­ξει επα­νει­λημ­μέ­νως με δη­μό­σιες πα­ρεμ­βά­σεις και σε δη­λώ­σεις στη «δ» ο αρ­μό­διος το­με­άρ­χης του ΠΑΣΟΚ Παύ­λος Γε­ρου­λά­νος, ο οποί­ος κάνει λόγο για σο­βα­ρές ευ­θύ­νες της κυ­βέρ­νη­σης στη δια­χεί­ρι­ση των ευ­ρω­παϊ­κών πόρων και υπο­στη­ρί­ζει ότι η χώρα κιν­δυ­νεύ­ει να χάσει μια ση­μα­ντι­κή ανα­πτυ­ξια­κή ευ­και­ρία.

Στο πλαί­σιο αυτό, το ΠΑΣΟΚ πα­ρου­σί­α­σε λίστα με 100 έργα, δρά­σεις και στό­χους του «Ελ­λά­δα 2.0» που, σύμ­φω­να με την αξιω­μα­τι­κή αντι­πο­λί­τευ­ση, είτε απε­ντά­χθη­καν είτε υπέ­στη­σαν ση­μα­ντι­κές πε­ρι­κο­πές και ανα­θε­ω­ρή­σεις. Με­τα­ξύ αυτών βρί­σκο­νται και πα­ρεμ­βά­σεις που έχουν άμεσο ή έμ­με­σο εν­δια­φέ­ρον για τα Δω­δε­κά­νη­σα, από τις ψη­φια­κές και συ­γκοι­νω­νια­κές υπο­δο­μές μέχρι την πο­λι­τι­κή προ­στα­σία, την υγεία και τον του­ρι­σμό. Ο κ. Γε­ρου­λά­νος, ως υπεύ­θυ­νος του ΚΤΕ Τα­μεί­ου Ανά­καμ­ψης του ΠΑΣΟΚ, έχει χα­ρα­κτη­ρί­σει τις αλ­λε­πάλ­λη­λες ανα­θε­ω­ρή­σεις «μνη­μειώ­δη απο­τυ­χία και ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα», υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι το πρό­βλη­μα δεν αφορά απλώς στη με­τα­βο­λή ενός χρη­μα­το­δο­τι­κού σχε­δια­σμού, αλλά την απώ­λεια πο­λύ­τι­μου χρό­νου και πόρων.

Έργα που αφο­ρούν άμεσα στα νησιά

Ιδιαί­τε­ρη θέση στη λίστα του ΠΑΣΟΚ κα­τα­λαμ­βά­νει το μέτρο για την εγκα­τά­στα­ση υπο­θα­λάσ­σιων κα­λω­δί­ων οπτι­κών ινών. Ο αρ­χι­κός σχε­δια­σμός του «Ελ­λά­δα 2.0» προ­έ­βλε­πε την εγκα­τά­στα­ση πε­ρί­που 1.370 χι­λιο­μέ­τρων υπο­θα­λάσ­σιων κα­λω­δί­ων, με στόχο τη δια­σύν­δε­ση της Ελ­λά­δας με την Κύπρο και τη σύν­δε­ση με­γά­λων και με­σαί­ου με­γέ­θους νη­σιών. Στις προ­βλε­πό­με­νες δια­συν­δέ­σεις πε­ρι­λαμ­βά­νο­νταν, με­τα­ξύ άλλων, η Κάρ­πα­θος, η Κά­λυ­μνος και η Πά­τμος, γε­γο­νός που προσ­δί­δει ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον για τα Δω­δε­κά­νη­σα. Σύμ­φω­να με το ΠΑΣΟΚ, το συ­γκε­κρι­μέ­νο μέτρο (16962) απε­ντά­χθη­κε από το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης. Πρό­κει­ται για υπο­δο­μή με ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία για τις νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές, καθώς η ενί­σχυ­ση των ψη­φια­κών δι­κτύ­ων απο­τε­λεί βα­σι­κή προ­ϋ­πό­θε­ση για τη βελ­τί­ω­ση της συν­δε­σι­μό­τη­τας, την ανά­πτυ­ξη ψη­φια­κών υπη­ρε­σιών και τη στή­ρι­ξη της οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στα νησιά. Ση­μα­ντι­κές αλ­λα­γές κα­τα­γρά­φο­νται και στον σχε­δια­σμό για την Πο­λι­τι­κή Προ­στα­σία. Στο αρ­χι­κό «Ελ­λά­δα 2.0» προ­βλε­πό­ταν η ολο­κλή­ρω­ση και λει­τουρ­γία 13 Πε­ρι­φε­ρεια­κών Κέ­ντρων Επι­χει­ρή­σε­ων Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας μέσω ΣΔΙΤ έως το τέλος του 2024.Ο συ­γκε­κρι­μέ­νος στό­χος, σύμ­φω­να με τα στοι­χεία που επι­κα­λεί­ται το ΠΑΣΟΚ, απε­ντά­χθη­κε από το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης. Πα­ράλ­λη­λα, αφαι­ρέ­θη­κε από τις νε­ό­τε­ρες ανα­θε­ω­ρή­σεις και η ανα­φο­ρά στην πα­ρά­δο­ση κι­νη­τών κέ­ντρων διοί­κη­σης και επι­τό­πιου ελέγ­χου στις 13 Πε­ρι­φέ­ρειες. Για μια χώρα που τα τε­λευ­ταία χρό­νια βρί­σκε­ται αντι­μέ­τω­πη με αυ­ξη­μέ­νες ανά­γκες στον τομέα της πο­λι­τι­κής προ­στα­σί­ας, η εξέ­λι­ξη αυτή απο­κτά ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα, καθώς αφορά υπο­δο­μές και μέσα που συν­δέ­ο­νται άμεσα με την επι­χει­ρη­σια­κή ετοι­μό­τη­τα και την αντι­με­τώ­πι­ση φυ­σι­κών κα­τα­στρο­φών. Ανά­λο­γη ει­κό­να πα­ρου­σιά­ζε­ται και στο μέτρο για την ασφά­λεια των αε­ρο­λι­μέ­νων. Ο αρ­χι­κός σχε­δια­σμός προ­έ­βλε­πε την ολο­κλή­ρω­ση των ερ­γα­σιών απο­κα­τά­στα­σης στους 13 αε­ρο­λι­μέ­νες και την πι­στο­ποί­η­σή τους από τον EASA έως τον Ιού­νιο του 2025. Στη συ­νέ­χεια ο στό­χος ανα­θε­ω­ρή­θη­κε, ενώ με την τε­λευ­ταία τρο­πο­ποί­η­ση πε­ριο­ρί­στη­κε πε­ραι­τέ­ρω, με την ανά­κλη­ση των σχε­τι­κών Εγ­γρά­φων Απο­δο­χής Πα­ρεκ­κλί­σε­ων (DAADs) να αφορά πλέον 97 έγ­γρα­φα από 13 αε­ρο­δρό­μια. Στο ίδιο πεδίο, το ΠΑΣΟΚ επι­ση­μαί­νει ότι από τον αρ­χι­κό σχε­δια­σμό αφαι­ρέ­θη­καν επί­σης στό­χοι που αφο­ρού­σαν στην ανα­βάθ­μι­ση επτά πυ­ρο­σβε­στι­κών αε­ρο­σκα­φών Canadair CL-415 και στην πα­ρά­δο­ση 11 αμ­φί­βιων πυ­ρο­σβε­στι­κών αε­ρο­σκα­φών Air Tractor για τα νη­σιω­τι­κά συ­μπλέγ­μα­τα.

«Ψα­λί­δι» και σε δρά­σεις υγεί­ας στα απο­μα­κρυ­σμέ­να νησιά

Ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον για τα μι­κρό­τε­ρα νησιά πα­ρου­σιά­ζει και η απέ­ντα­ξη του έργου «Προ­λη­πτι­κές εξε­τά­σεις σε απο­μα­κρυ­σμέ­νες πε­ριο­χές και Εθνι­κό Πρό­γραμ­μα Συ­στη­μα­τι­κού Προ­γεν­νη­τι­κού Ελέγ­χου». Το έργο αφο­ρού­σε πο­λί­τες που κα­τοι­κούν σε ορει­νές πε­ριο­χές και νησιά με λι­γό­τε­ρους από 10.000 μό­νι­μους κα­τοί­κους, ενώ προ­έ­βλε­πε και προ­γεν­νη­τι­κό έλεγ­χο εγκύ­ων στις απο­μα­κρυ­σμέ­νες πε­ριο­χές. Ο αρ­χι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του στο πλαί­σιο του Τα­μεί­ου Ανά­καμ­ψης ανερ­χό­ταν σε πε­ρί­που 5 εκατ. ευρώ. Όπως ανα­φέ­ρει το ΠΑΣΟΚ, το έργο απε­ντά­χθη­κε με κυ­βερ­νη­τι­κή από­φα­ση στις 4 Αυ­γού­στου 2026. Η εξέ­λι­ξη αφορά άμεσα στην πρό­σβα­ση των κα­τοί­κων μι­κρών νη­σιών σε προ­λη­πτι­κές υπη­ρε­σί­ες υγεί­ας, σε μια κα­τη­γο­ρία πε­ριο­χών όπου η από­στα­ση από τις βα­σι­κές δομές υγεί­ας απο­τε­λεί δια­χρο­νι­κά ση­μα­ντι­κό πρό­βλη­μα. Στις αλ­λα­γές που κα­τα­γρά­φει το ΠΑΣΟΚ πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται επί­σης ση­μα­ντι­κές ανα­θε­ω­ρή­σεις στους στό­χους για τον προ­σω­πι­κό για­τρό. Από τον αρ­χι­κό σχε­δια­σμό έχουν, σύμ­φω­να με το κόμμα, δια­γρα­φεί ανα­φο­ρές στην πλήρη πλη­θυ­σμια­κή κά­λυ­ψη, στην εγ­γρα­φή όλων των επι­λέ­ξι­μων πο­λι­τών και στην ενερ­γο­ποί­η­ση του συ­στή­μα­τος υπο­χρε­ω­τι­κών πα­ρα­πο­μπών. Πα­ράλ­λη­λα, από το αρ­χι­κό «Ελ­λά­δα 2.0» έχει δια­γρα­φεί ο στό­χος για την ολο­κλή­ρω­ση και στε­λέ­χω­ση του­λά­χι­στον 50.000 νέων θέ­σε­ων σε βρε­φο­νη­πια­κούς σταθ­μούς, που προ­βλε­πό­ταν έως το τέλος του 2024.

Υπε­ρά­κτια αιο­λι­κά και ια­μα­τι­κός του­ρι­σμός

Αλ­λα­γές κα­τα­γρά­φο­νται και στον σχε­δια­σμό για την ανά­πτυ­ξη των υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρ­κων, καθώς από τις τε­λευ­ταί­ες ανα­θε­ω­ρή­σεις απου­σιά­ζουν συ­γκε­κρι­μέ­νοι στό­χοι που υπήρ­χαν αρ­χι­κά στο μέτρο 16989. Την ίδια ώρα, ση­μα­ντι­κή είναι η με­τα­βο­λή στο έργο για τις ια­μα­τι­κές πηγές και τον του­ρι­σμό υγεί­ας και ευ­ε­ξί­ας. Το συ­γκε­κρι­μέ­νο μέτρο είχε αρ­χι­κά προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 28,5 εκατ. ευρώ, ο οποί­ος, σύμ­φω­να με το ΠΑΣΟΚ, είχε πε­ριο­ρι­στεί στα 6,8 εκατ. ευρώ στα τέλη του 2025. Με την τε­λευ­ταία ανα­θε­ώ­ρη­ση, υπο­στη­ρί­ζει το κόμμα, δεν υπάρ­χει πλέον ανα­φο­ρά στην ανα­καί­νι­ση ή κα­τα­σκευή εγκα­τα­στά­σε­ων ια­μα­τι­κού του­ρι­σμού. Για τα Δω­δε­κά­νη­σα, όπου ο του­ρι­σμός απο­τε­λεί βα­σι­κό πυ­λώ­να της το­πι­κής οι­κο­νο­μί­ας, οι αλ­λα­γές στον συ­γκε­κρι­μέ­νο σχε­δια­σμό απο­κτούν πρό­σθε­τη ση­μα­σία, καθώς συν­δέ­ο­νται με την προ­σπά­θεια δια­φο­ρο­ποί­η­σης του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος και την ανά­πτυ­ξη ει­δι­κών μορ­φών του­ρι­σμού, σε νησιά όπως η Νί­συ­ρος, Κως, Κά­λυ­μνος που έχουν υπο­βά­λει προ­τά­σεις αξιο­ποί­η­σης των ια­μα­τι­κών τους πηγών. Ο κ. Γε­ρου­λά­νος έχει επα­νει­λημ­μέ­να θέσει το ζή­τη­μα των απε­ντά­ξε­ων στο επί­κε­ντρο της πο­λι­τι­κής κρι­τι­κής του ΠΑΣΟΚ, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η κυ­βέρ­νη­ση δεν κα­τά­φε­ρε να υλο­ποι­ή­σει με επάρ­κεια ακόμη και τον αρ­χι­κό σχε­δια­σμό του «Ελ­λά­δα 2.0».Στην τε­λευ­ταία του πα­ρέμ­βα­ση υπο­στη­ρί­ζει ότι το «τσου­νά­μι των απε­ντά­ξε­ων» συ­νε­χί­στη­κε μέχρι και τις πα­ρα­μο­νές του Δε­κα­πε­νταύ­γου­στου, ενώ απο­δί­δει στην κυ­βέρ­νη­ση «μνη­μειώ­δη απο­τυ­χία και ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα» στη δια­χεί­ρι­ση των πόρων του Τα­μεί­ου Ανά­καμ­ψης. Κε­ντρι­κό επι­χεί­ρη­μα του ΠΑΣΟΚ είναι ότι η με­τα­φο­ρά ενός έργου σε άλλη χρη­μα­το­δο­τι­κή πηγή, όπως το ΕΣΠΑ ή το Εθνι­κό Πρό­γραμ­μα Ανά­πτυ­ξης, δεν αναι­ρεί το κό­στος της απέ­ντα­ξης. Όπως υπο­στη­ρί­ζει ο κ. Γε­ρου­λά­νος, τα έργα που δεν θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν πλέον από το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης εν­δέ­χε­ται να απαι­τή­σουν εθνι­κούς ή άλ­λους ευ­ρω­παϊ­κούς πό­ρους, στε­ρώ­ντας δια­θέ­σι­μη χρη­μα­το­δό­τη­ση από άλλες ανά­γκες. Στο επί­κε­ντρο της κρι­τι­κής βρί­σκε­ται, τε­λι­κά, όχι μόνο το ποια έργα πα­ρα­μέ­νουν ή απο­χω­ρούν από το «Ελ­λά­δα 2.0», αλλά και το κό­στος του χα­μέ­νου χρό­νου. Και το ερώ­τη­μα που επα­νέρ­χε­ται μέσα από τις πα­ρεμ­βά­σεις του Παύ­λου Γε­ρου­λά­νου είναι γιατί έργα που είχαν εντα­χθεί στον αρ­χι­κό σχε­δια­σμό του Τα­μεί­ου Ανά­καμ­ψης, με­τα­ξύ των οποί­ων και ση­μα­ντι­κές πα­ρεμ­βά­σεις για τα νησιά και τα Δω­δε­κά­νη­σα, απο­σύ­ρο­νται ή συρ­ρι­κνώ­νο­νται και ποια θα είναι τε­λι­κά η τύχη τους;