Την Πέμπτη γιορτάζει ο Άγιος Φανούριος, Προστάτης της Ρόδου

Η  εκ­κλη­σία του Αγίου Φα­νου­ρί­ου στην Παλιά Πόλη της Ρόδου είναι ένα από τα πιο ση­μα­ντι­κά προ­σκυ­νή­μα­τα στο νησί. Από το 1946 και μετά ο Άγιος Φα­νού­ριος τι­μά­ται στα­θε­ρά στο ναό επί της ομώ­νυ­μης οδού. Από τη Ρόδο η λα­τρεία του Αγίου είχε δια­δο­θεί στην Κρήτη και μετά στα άλλα νησιά.

Γρά­φει ο Χρή­στος Μυ­στι­λιά­δης – enlefko

Ο Άγιος Φα­νού­ριος τι­μά­ται κάθε χρόνο στις 27 Αυ­γού­στου και ως εί­θι­σται εκεί­νη τη μέρα οι πι­στοί φτιά­χνουν φα­νου­ρό­πι­τα πάντα με 7 ή 9 υλικά.

Σύμ­φω­να με την πα­ρά­δο­ση η Φα­νου­ρό­πι­τα φτιά­χνε­ται όχι για τον ίδιο τον Άγιο, αλλά για τη σω­τη­ρία της ψυχής της μη­τέ­ρας του. Οι πι­στοί λένε «Άγιε μου Φα­νού­ρη, φα­νέ­ρω­σε μου το… και εγώ θα φτιά­ξω μια πίτα για την ψυχή της μάνας σου».

ΦΑ­ΝΟΥ­ΡΟ­ΠΙ­ΤΑ ΡΟΔΟΥ ΜΕ ΚΡΑΣΙ

Τα 7 ή 9 υλικά της Φα­νου­ρό­πι­τας συμ­βο­λί­ζουν τις 7 ή 9 χάρες του Αγίου.

Το λάδι συμ­βο­λί­ζει το έλεος του Θεού.

Η ζά­χα­ρη ή το μέλι συμ­βο­λί­ζει τη γλυ­κύ­τη­τα και τη χαρά της εύ­ρε­σης του χα­μέ­νου αντι­κει­μέ­νου ή της λύσης του προ­βλή­μα­τος.

Η κα­νέ­λα συμ­βο­λί­ζει τη γλυ­κύ­τη­τα της ζωής μετά τη δυ­σκο­λία.

Η ΙΣΤΟ­ΡΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΦΑ­ΝΟΥ­ΡΙΟΥ

Μέχρι τον 14ο ή 15ο κατ’ άλ­λους αιώνα, ο Άγιος δεν ήταν γνω­στός. Εκεί­νη την εποχή στη Ρόδο, κατά την διάρ­κεια ερ­γα­σιών ανα­στή­λω­σης των τει­χών της πό­λε­ως, απο­κα­λύ­φθη­κε πως υπήρ­χε ένας μι­σο­γκρε­μι­σμέ­νος Ναός στον οποίο υπήρ­χαν πολ­λές πα­λαιές ει­κό­νες.

Μια από αυτές, η πιο κα­λο­δια­τη­ρη­μέ­νη λέει η πα­ρά­δο­ση, ήταν ενός Αγίου ο οποί­ος φο­ρού­σε ρω­μαϊ­κά στρα­τιω­τι­κά ρούχα και κρα­τού­σε ένα κερί κι έναν Σταυ­ρό πάνω στον οποίο βρι­σκό­ταν αναμ­μέ­νη λα­μπά­δα, και γύρω απ᾿ αυτὸν απει­κο­νί­ζο­νταν δώ­δε­κα σκη­νὲς απὸ το μαρ­τύ­ριό του.

Το όνομα που φαι­νό­ταν ήταν «Ο Άγιος Φανώ».

Γύρω από την ει­κό­να του Αγίου, υπήρ­χαν 12 πα­ρα­στά­σεις στις οποί­ες απει­κο­νί­ζο­νταν το μαρ­τύ­ριο του. Έτσι το μόνο που γνω­ρί­ζου­με είναι πως πρό­κει­ται για έναν μάρ­τυ­ρα ο οποί­ος πι­θα­νό­τα­τα υπήρ­ξε στρα­τιώ­της.

Η εκ­κλη­σία στη Ρόδο

Η εκ­κλη­σία του Αγίου Φα­νου­ρί­ου, απο­τε­λεί εν­δια­φέ­ρον δείγ­μα σω­ζό­με­νου ναού, και είναι ανε­γερ­μέ­νη στον τύπο του ελεύ­θε­ρου σταυ­ρού με τρού­λο με ελα­φρώς με­τα­γε­νέ­στε­ρο νάρ­θη­κα στο εκτε­τα­μέ­νο δυ­τι­κό άκρο, που ανα­γνω­ρί­ζο­νται τρεις δια­φο­ρε­τι­κές φά­σεις τοι­χο­γρά­φη­σης.

Σύμ­φω­να με το ιστο­λό­γιο της Ιεράς Μη­τρο­πό­λε­ως Ρόδου η πρώτη, είναι χρο­νο­λο­γη­μέ­νη στο α΄ μισό του 13ου αι. και εντο­πί­ζε­ται στο χώρο του ιερού, ενώ η δεύ­τε­ρη του 1335/6 στο σύ­νο­λο του σταυ­ρι­κού ναού και στο νάρ­θη­κα. Η τρίτη φάση, πι­θα­νόν στα μέσα του 15ου αι., έχει ανα­γνω­ρι­στεί κατά τό­πους σε όλη την έκτα­ση του κυ­ρί­ως ναού.

Το ει­κο­νο­γρα­φι­κό πρό­γραμ­μα του πρώ­του στρώ­μα­τος θε­ω­ρεί­ται έργο ενός ώρι­μου εμπνευ­σμέ­νου καλ­λι­τέ­χνη,που πι­θα­νόν με­τα­κλή­θη­κε από με­γα­λύ­τε­ρο κέ­ντρο, με σα­φείς επιρ­ρο­ές από την τέχνη της Νί­καιας της Μι­κράς Ασίας.

Από το δεύ­τε­ρο στρώ­μα εν­δια­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζει η εκτε­τα­μέ­νη πα­ρά­στα­ση της Δευ­τέ­ρας Πα­ρου­σί­ας, δια­τε­ταγ­μέ­νης πάνω από τα αψι­δώ­μα­τα των αρ­κο­σο­λί­ων που βρί­σκο­νται εκα­τέ­ρω­θεν του θυ­ρώ­μα­τος.