Καύσιμα: Η αγορά «γράφει» αύξηση στη ζήτηση, αλλά φοβάται για ακριβό καλοκαίρι

Οι τιμές στα καύσιμα μπορεί να εμφα­νί­ζουν σημάδια συγκρά­τη­σης τις τελευ­ταίες ημέρες, όμως η αγορά παρα­μέ­νει σε κατά­σταση νευ­ρι­κό­τη­τας, με δια­δο­χικά «σκα­μπα­νε­βά­σματα» που ακο­λου­θούν κάθε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή. Στην ελλη­νική αγορά, κατα­γρά­φε­ται μια εικόνα με αντίρ­ρο­πες τάσεις: από τη μία πλευρά η ζήτηση για μετα­κι­νή­σεις και ταξίδια παρα­μέ­νει ανθε­κτική, από την άλλη όμως το κόστος δια­τη­ρεί­ται σε επίπεδα που αρχί­ζουν να πιέζουν όλο και περισ­σό­τερο τα νοι­κο­κυ­ριά και τις επι­χει­ρή­σεις.

Το πετρέ­λαιο κινεί­ται κοντά σε ένα εύρος 96-98 δολα­ρίων το βαρέλι, αντα­να­κλώ­ντας τις προσ­δο­κίες ότι η ένταση θα μπο­ρούσε να απο­κλι­μα­κω­θεί μέσω διπλω­μα­τι­κών κινή­σεων, χωρίς ωστόσο να έχει απο­μα­κρυν­θεί το ρίσκο μιας νέας έντασης. Αυτό σημαί­νει ότι η αγορά λει­τουρ­γεί ουσια­στικά με όρους «ανα­μο­νής», με τις τιμές να αντι­δρούν άμεσα σε κάθε είδηση και να μετα­φέ­ρουν αυτή τη μετα­βλη­τό­τητα και στα Platts και κατόπιν στη χον­δρική και την λιανική.

Την ίδια στιγμή, πηγές της ελλη­νι­κής αγοράς ανα­μέ­νουν περαι­τέρω απο­κλι­μά­κωση των τιμών χον­δρι­κής για βενζίνη και πετρέ­λαιο κίνησης έως το τέλος της εβδο­μά­δας, εξέλιξη που – υπό κανο­νι­κές συν­θή­κες – θα μπο­ρούσε να περάσει στα­διακά και στην αντλία.

Μέσα σε αυτό το περι­βάλ­λον, οι κατα­να­λω­τές συνε­χί­ζουν να κινού­νται και να ταξι­δεύ­ουν, παρά το γεγονός ότι οι τιμές καυ­σί­μων παρα­μέ­νουν πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο. Το ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι τι συμ­βαί­νει τώρα, αλλά αν αυτή η ανθε­κτι­κό­τητα μπορεί να δια­τη­ρη­θεί και τους καλο­και­ρι­νούς μήνες, όταν η ζήτηση κορυ­φώ­νε­ται και το ενερ­γειακό κόστος ενδέ­χε­ται να πάρει ξανά την ανιούσα.

Οι απα­ντή­σεις δεν είναι μονο­διά­στα­τες. Οι διε­θνείς οργα­νι­σμοί και οι μεγάλοι επεν­δυ­τι­κοί οίκοι δίνουν ένα ευρύ φάσμα εκτι­μή­σεων για την πορεία του πετρε­λαίου και της ενέρ­γειας συνο­λικά, επι­βε­βαιώ­νο­ντας ότι το καλο­καίρι του 2026 θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από τις γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις και την αντοχή της αγοράς.

Ανθε­κτική ζήτηση, αλλά με όριο

Παρά τις αυξή­σεις, η μέχρι τώρα συμπε­ρι­φορά των κατα­να­λω­τών δείχνει ανθε­κτι­κό­τητα. Οι μετα­κι­νή­σεις συνε­χί­ζο­νται και τα ταξίδια δεν μπαί­νουν εύκολα στο περι­θώ­ριο. Αυτό δημιουρ­γεί προσ­δο­κίες για ισχυρή του­ρι­στική περίοδο, τόσο για τον εισερ­χό­μενο όσο και για τον εσω­τε­ρικό του­ρι­σμό. Η εικόνα αυτή επι­βε­βαιώ­νε­ται και από τα πιο πρό­σφατα στοι­χεία της αγοράς. Σύμφωνα με εκτι­μή­σεις πηγών της ελλη­νι­κής αγοράς καυ­σί­μων, τον Μάρτιο η ζήτηση για βενζίνη κινή­θηκε ανοδικά κατά περίπου +4%, ενώ για το πετρέ­λαιο κίνησης κατέ­γραψε ακόμη ισχυ­ρό­τερη αύξηση, της τάξης του +6%. Η ενί­σχυση αυτή απο­δί­δε­ται αφενός στην αυξη­μένη κινη­τι­κό­τητα λόγω των αργιών, αφε­τέ­ρου και στη συμπε­ρι­φορά των κατα­να­λω­τών, οι οποίοι, βλέ­πο­ντας τον κίνδυνο ανόδου των τιμών λόγω της έντασης στη Μέση Ανατολή, προ­χώ­ρη­σαν σε προ­λη­πτικό ανε­φο­δια­σμό.

Η ίδια τάση εκτι­μά­ται ότι δια­τη­ρή­θηκε και κατά το πρώτο δεκα­πεν­θή­μερο του Απρι­λίου, με την ζήτηση να παρα­μέ­νει σε θετικό έδαφος. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, δεν απο­κλεί­ε­ται να εμφα­νι­στούν σημάδια κόπωσης στο δεύτερο μισό του μήνα, καθώς το υψηλό επίπεδο τιμών αρχίζει στα­διακά να επη­ρε­ά­ζει τη συμπε­ρι­φορά των κατα­να­λω­τών.

Ειδικά για τον Απρίλιο, στην εικόνα της αγοράς συνέ­βα­λαν και τα μέτρα στή­ρι­ξης, όπως η επι­δό­τηση στο πετρέ­λαιο κίνησης (περίπου 0,20 ευρώ/λίτρο με τον ΦΠΑ) και το Fuel Pass, τα οποία λει­τούρ­γη­σαν εν μέρει απορ­ρο­φη­τικά. Ωστόσο, με τις τιμές να παρα­μέ­νουν σε αρκετές περι­πτώ­σεις πάνω από τα 2 ευρώ/λίτρο, η πίεση στο δια­θέ­σιμο εισό­δημα γίνεται όλο και πιο αισθητή.

Πιέσεις στις πτήσεις – Το «κρυφό» ρίσκο του jet fuel

Ξεχω­ρι­στό βάρος αποκτά η πορεία των αερο­πο­ρι­κών καυ­σί­μων, καθώς το jet fuel επη­ρε­ά­ζε­ται άμεσα από τις διε­θνείς τιμές πετρε­λαίου αλλά και από τις συν­θή­κες διύ­λι­σης. Τα τελευ­ταία στοι­χεία δεί­χνουν ότι οι τιμές του jet fuel κινού­νται σε ιδιαί­τερα αυξη­μένα επίπεδα, προ­σεγ­γί­ζο­ντας τα 180–200 δολάρια/βαρέλι σε ορι­σμέ­νες αγορές.

Οι εκτι­μή­σεις της αγοράς προει­δο­ποιούν ότι, σε περί­πτωση περαι­τέρω ανόδου του πετρε­λαίου ή περιο­ρι­σμών στην προ­σφορά διυ­λι­σμέ­νων προ­ϊ­ό­ντων, το jet fuel μπορεί να παρα­μεί­νει ακριβό ή και να κινηθεί υψη­λό­τερα μέσα στο καλο­καίρι. Αυτό μετα­φρά­ζε­ται σε αυξη­μένο κόστος για τις αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες, το οποίο σε μεγάλο βαθμό περνά στα εισι­τή­ρια.

Σε ένα τέτοιο περι­βάλ­λον, οι πτήσεις – και κατ’ επέ­κταση ο του­ρι­σμός – βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­πες με ένα «διπλό» ρίσκο: από τη μία πλευρά τη δια­τή­ρηση της ζήτησης και από την άλλη το αυξη­μένο λει­τουρ­γικό κόστος.

Από τα 82 στα 115 δολάρια – και έως 150: Τι βλέπουν οι διε­θνείς οίκοι

Οι τελευ­ταίες εκτι­μή­σεις διεθνών οργα­νι­σμών και τρα­πε­ζών απο­τυ­πώ­νουν ένα περι­βάλ­λον υψηλής αβε­βαιό­τη­τας. Το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο (IMF) τοπο­θε­τεί τη μέση τιμή του πετρε­λαίου για το 2026 κοντά στα 82 δολάρια το βαρέλι, ενώ η Goldman Sachs δια­τη­ρεί το βασικό της σενάριο στο επίπεδο των 80-85 δολα­ρίων, αλλά με σαφές «ρίσκο δύο κατευ­θύν­σεων» λόγω των γεω­πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξεων. Από την πλευρά της, η Bank of America βλέπει τιμές κοντά στα 100 δολάρια για μεγα­λύ­τερο χρονικό διά­στημα, σε ένα σενάριο ήπιας στα­σι­μο­πλη­θω­ρι­στι­κής πίεσης.

Την ίδια στιγμή, ενερ­γεια­κοί φορείς των ΗΠΑ δεν απο­κλεί­ουν βρα­χυ­πρό­θε­σμα επίπεδα ακόμη και πάνω από τα 110 –115 δολάρια, εφόσον συνε­χι­στούν οι δια­τα­ρα­χές στις ροές μέσω Ορμούζ. Σε πιο ακραία σενάρια, που κυκλο­φο­ρούν ήδη στην αγορά, γίνεται λόγος ακόμη και για επίπεδα έως 130 ή και 150 δολάρια, εάν υπάρξει παρα­τε­τα­μένη κρίση.

Η ουσία είναι ότι η αγορά δεν λει­τουρ­γεί πλέον με όρους προ­σφο­ράς και ζήτησης, αλλά ενσω­μα­τώ­νει καθη­με­ρινά ένα γεω­πο­λι­τικό «premium», το οποίο μετα­φέ­ρε­ται ταχύ­τατα και στις τιμές των καυ­σί­μων στη λιανική.

Πού μπορεί να φτάσουν οι τιμές – Τα 3 σενάρια για καύσιμα και ενέρ­γεια

Η αγορά κινεί­ται σε ένα ευρύ φάσμα σενα­ρίων, με τις προ­βλέ­ψεις να απο­τυ­πώ­νουν όχι μία, αλλά πολλές πιθανές δια­δρο­μές για τις τιμές καυ­σί­μων και ενέρ­γειας τους επό­με­νους μήνες. Από ένα δια­χει­ρί­σιμο περι­βάλ­λον έως και ακραίες δια­κυ­μάν­σεις, η πορεία θα εξαρ­τη­θεί σε μεγάλο βαθμό από τις εξε­λί­ξεις στη Μέση Ανατολή και τις ροές μέσω Ορμούζ.

Οι περισ­σό­τε­ρες εκτι­μή­σεις (IMF, Goldman Sachs) συγκλί­νουν σε ένα εύρος περίπου 80–90 δολα­ρίων/βαρέλι για το 2026. Σε αυτό το περι­βάλ­λον, οι τιμές καυ­σί­μων παρα­μέ­νουν αυξη­μέ­νες αλλά δια­χει­ρί­σι­μες, με περιο­ρι­σμέ­νες επι­πτώ­σεις στις μετα­κι­νή­σεις και τον του­ρι­σμό.

Σε περί­πτωση παρα­τε­τα­μέ­νων δια­τα­ρα­χών στα Στενά του Ορμούζ, το πετρέ­λαιο μπορεί να κινηθεί στην περιοχή των 100 –115 δολα­ρίων/βαρέλι, όπως εκτι­μούν ενερ­γεια­κοί φορείς και επεν­δυ­τι­κοί οίκοι (μεταξύ αυτών και η Bank of America). Σε αυτό το σενάριο, η πίεση στα καύσιμα εντεί­νε­ται, επη­ρε­ά­ζο­ντας κυρίως τις οδικές μετα­κι­νή­σεις και το κόστος των δια­κο­πών.

Από την άλλη, σε περί­πτωση σοβαρής κλι­μά­κω­σης ή παρα­τε­τα­μέ­νου μπλο­κα­ρί­σμα­τος ροών, δεν απο­κλεί­ο­νται επίπεδα ακόμη και 130 –150 δολα­ρίων/βαρέλι, όπως ήδη απο­τυ­πώ­νε­ται σε εκτι­μή­σεις της διε­θνούς αγοράς. Σε ένα τέτοιο ενδε­χό­μενο, το κόστος καυ­σί­μων και μετα­φο­ρών αυξά­νε­ται σημα­ντικά, με άμεσες επι­πτώ­σεις σε του­ρι­σμό, αερο­πο­ρικά εισι­τή­ρια και συνο­λικά στην κατα­νά­λωση.

Τι σημαί­νει για το jet fuel και τις πτήσεις

Οι τιμές των αερο­πο­ρι­κών καυ­σί­μων κινού­νται ήδη σε υψηλά επίπεδα, κοντά στα 180 – 200 δολάρια/βαρέλι, και παρα­μέ­νουν ιδιαί­τερα ευαί­σθη­τες στις εξε­λί­ξεις. Σε περί­πτωση ανόδου του πετρε­λαίου, η πίεση μετα­φέ­ρε­ται άμεσα στο κόστος των πτήσεων, ενι­σχύ­ο­ντας τον κίνδυνο ακρι­βό­τε­ρων εισι­τη­ρίων μέσα στο καλο­καίρι.

Το στοί­χημα του καλο­και­ριού είναι οι τιμές

Η εικόνα για το καλο­καίρι παρα­μέ­νει μικτή. Από τη μία πλευρά, η ζήτηση για ταξίδια δείχνει ισχυρή και ανθε­κτική. Από την άλλη, το ενερ­γειακό κόστος παρα­μέ­νει ευμε­τά­βλητο και εξαρ­τά­ται από παρά­γο­ντες που δεν μπορούν να προ­βλε­φθούν με ακρί­βεια.

Το βασικό σενάριο δείχνει ένα δια­χει­ρί­σιμο περι­βάλ­λον τιμών, αλλά τα ανοδικά ρίσκα είναι υπαρκτά και, σε περί­πτωση κλι­μά­κω­σης, μπορούν να επη­ρε­ά­σουν τόσο τα καύσιμα όσο και το συνο­λικό κόστος των δια­κο­πών.

Ακόμη και σε περί­πτωση άμεσης απο­κλι­μά­κω­σης της κρίσης, διε­θνείς εκτι­μή­σεις συγκλί­νουν στο ότι θα απαι­τη­θούν του­λά­χι­στον 2 έως 3 μήνες για να απορ­ρο­φη­θεί το γεω­πο­λι­τικό premium και να αρχί­σουν να απο­κλι­μα­κώ­νο­νται ουσια­στικά οι τιμές σε καύσιμα και ενέρ­γεια, καθώς η αγορά λει­τουρ­γεί με καθυ­στε­ρή­σεις, απο­θέ­ματα και συμ­βό­λαια που δεν προ­σαρ­μό­ζο­νται άμεσα.

Με άλλα λόγια, οι Έλληνες συνε­χί­ζουν να ταξι­δεύ­ουν, αλλά το πόσο θα κοστί­σει τελικά  το καλο­καίρι τους, θα το καθο­ρί­σουν οι τιμές των καυ­σί­μων και του πετρε­λαίου.

Πηγή: insider.gr