Μια «γραμμή» που ενώνει: Ταινία για τον αυτισμό από το 1ο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου και το Ειδικό Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Σε μια πε­ρί­ο­δο όπου η έν­νοια της συ­μπε­ρί­λη­ψης απα­σχο­λεί όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρο τον δη­μό­σιο διά­λο­γο, μια ομάδα μα­θη­τών επι­λέ­γει να δώσει το δικό της ου­σια­στι­κό στίγ­μα, όχι με λόγια αλλά με ει­κό­νες.

Η ται­νία μι­κρού μή­κους «Η Γραμ­μή» που δη­μιουρ­γή­θη­κε από το 1ο Πει­ρα­μα­τι­κό Δη­μο­τι­κό Σχο­λείο Ρόδου σε συ­νερ­γα­σία με το Ει­δι­κό Πει­ρα­μα­τι­κό Δη­μο­τι­κό Σχο­λείο Ρόδου, απο­τε­λεί ένα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα του πως η εκ­παι­δευ­τι­κή δια­δι­κα­σία μπο­ρεί να εξε­λι­χθεί σε χώρο δη­μιουρ­γί­ας, συ­νά­ντη­σης και αμοι­βαί­ας κα­τα­νό­η­σης.

Στον πυ­ρή­να της ται­νί­ας βρί­σκε­ται ένας απλός αλλά ιδιαί­τε­ρα εύ­γλωτ­τος συμ­βο­λι­σμός: μια γραμ­μή. Μια γραμ­μή που συχνά αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε ως όριο και ως δια­χω­ρι­σμό ανά­με­σα στο «εμείς» και το «άλλοι». Ωστό­σο, μέσα από τη ματιά των παι­διών η γραμ­μή αυτή με­τα­σχη­μα­τί­ζε­ται. Από σύ­νο­ρο γί­νε­ται ση­μείο επα­φής, από δια­χω­ρι­σμός γί­νε­ται δυ­να­τό­τη­τα σύν­δε­σης.

Η αφή­γη­ση της ται­νί­ας δεν επι­χει­ρεί να δώσει δι­δα­κτι­κές απα­ντή­σεις. Αντί­θε­τα προ­τεί­νει μια δια­φο­ρε­τι­κή οπτι­κή: μας καλεί να επα­νε­ξε­τά­σου­με τα όρια που θέ­του­με, να ανα­γνω­ρί­σου­με τη μο­να­δι­κό­τη­τα κάθε παι­διού και να αντι­λη­φθού­με τη δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τα όχι ως εμπό­διο, αλλά ως προ­ϋ­πό­θε­ση για ου­σια­στι­κή συ­νύ­παρ­ξη.

Ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία έχει το γε­γο­νός ότι το έργο προ­έ­κυ­ψε μέσα από τη συ­νερ­γα­σία των ίδιων των μα­θη­τών. Η δη­μιουρ­γι­κή δια­δι­κα­σία λει­τούρ­γη­σε ως ένα αυ­θε­ντι­κό μα­θη­σια­κό πε­ρι­βάλ­λον, όπου η συ­μπε­ρί­λη­ψη δεν πε­ριο­ρί­στη­κε σε θε­ω­ρη­τι­κές ανα­φο­ρές, αλλά βιώ­θη­κε στην πράξη: μέσα από την αλ­λη­λε­πί­δρα­ση, τη συν-δη­μιουρ­γία και την κα­θη­με­ρι­νή επαφή.

Τα παι­διά, μέσα από αυτή την εμπει­ρία, ανα­δει­κνύ­ουν με τρόπο απλό αλλά ου­σια­στι­κό ότι κάθε άν­θρω­πος έχει τον δικό του τρόπο να επι­κοι­νω­νεί, να εκ­φρά­ζε­ται και να αγαπά. Και ότι η απο­δο­χή αυτής της δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τας απο­τε­λεί θε­μέ­λιο για ένα σχο­λείο και μια κοι­νω­νία πιο δί­καιη και πιο αν­θρώ­πι­νη.

Η «Γραμ­μή» υπερ­βαί­νει τα όρια μιας μα­θη­τι­κής δη­μιουρ­γί­ας. Συ­νι­στά μια ήπια αλλά ου­σια­στι­κή πα­ρέμ­βα­ση, που ανα­δει­κνύ­ει τον ρόλο της εκ­παί­δευ­σης ως φορέα κοι­νω­νι­κής αλ­λα­γής.

Σε ένα πε­ρι­βάλ­λον όπου τα όρια συχνά ανα­πα­ρά­γο­νται, τέ­τοιες πρω­το­βου­λί­ες απο­δει­κνύ­ουν ότι μπο­ρούν και να επα­να­προσ­διο­ρι­στούν. Και ίσως το πιο ση­μα­ντι­κό: μας υπεν­θυ­μί­ζουν ότι τα παι­διά δεν είναι μόνο απο­δέ­κτες της εκ­παι­δευ­τι­κής δια­δι­κα­σί­ας, αλλά και φο­ρείς μη­νυ­μά­των που αξί­ζει να ακου­στούν.

Το ερώ­τη­μα, τε­λι­κά, δεν είναι αν υπάρ­χουν «γραμ­μές».

Το ερώ­τη­μα είναι αν εί­μα­στε δια­τε­θει­μέ­νοι να τις ξε­πε­ρά­σου­με.