Πάσχα με ακρίβεια, μέτρα και μπαράζ ελέγχων στη σκιά του πολέμου

Σε κλοιό ισχυ­ρών πιέ­σε­ων κι­νού­νται τα ελ­λη­νι­κά νοι­κο­κυ­ριά, με την κρίση στη Μέση Ανα­το­λή να συ­ντη­ρεί ένα ισχυ­ρό πέπλο αβε­βαιό­τη­τας σε όλο το φάσμα της οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας και να ενι­σχύ­ει τους φό­βους για νέο γύρο ανα­τι­μή­σε­ων σε τρό­φι­μα και επι­μέ­ρους βα­σι­κά αγαθά, ενό­ψει του Πάσχα.

Με τον πό­λε­μο στον Περ­σι­κό να μετρά ήδη 35 ημέ­ρες, το εφε­τι­νό Πάσχα ανα­μέ­νε­ται να είναι ιδιαί­τε­ρο για τους Έλ­λη­νες κα­τα­να­λω­τές. Τα νοι­κο­κυ­ριά κα­λού­νται να πε­ρά­σουν τις γιορ­τι­νές ημέ­ρες στη σκιά της ακρί­βειας, η οποία μοιά­ζει πλέον δυ­σβά­στα­κτη μετά την αδιαμ­φι­σβή­τη­τη άνοδο του κό­στους ζωής τα τε­λευ­ταία χρό­νια στην Ελ­λά­δα κι ενώ η κυ­βέρ­νη­ση έχει λάβει ήδη δύο γύ­ρους έκτα­κτων μέ­τρων για τη στή­ρι­ξη των πιο ευά­λω­των κοι­νω­νι­κών ομά­δων.

Με το θέμα της ακρί­βειας να πρω­το­στα­τεί στις τε­λευ­ταί­ες συ­σκέ­ψεις στο Μέ­γα­ρο Μα­ξί­μου και τον υπουρ­γό Ανά­πτυ­ξης Τάκη Θε­ο­δω­ρι­κά­κο να προει­δο­ποιεί πλέον ανοι­χτά πως ανα­μέ­νο­νται έντο­να πλη­θω­ρι­στι­κά κύ­μα­τα το επό­με­νο διά­στη­μα εξαι­τί­ας της πο­λε­μι­κής σύ­γκρου­σης στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή της Μέσης Ανα­το­λής, οι κα­τα­να­λω­τές εκ­φρά­ζουν φό­βους για νέο κύμα ανα­τι­μή­σε­ων στο ράφι, αδυ­να­τώ­ντας πλέον να δια­χει­ρι­στούν την έντο­νη οι­κο­νο­μι­κή ανα­σφά­λεια που έχει συσ­σω­ρευ­τεί μετά τις αλ­λε­πάλ­λη­λες κρί­σεις των τε­λευ­ταί­ων ετών.

Μπα­ράζ ελέγ­χων στην αγορά και πρό­στι­μα για τους πα­ρα­βά­τες

Στο μι­κρο­σκό­πιο της Ανε­ξάρ­τη­της Αρχής Ελέγ­χου της Αγο­ράς και Προ­στα­σί­ας του Κα­τα­να­λω­τή βρί­σκο­νται πε­ρισ­σό­τε­ρες από 100 εται­ρεί­ες τρο­φί­μων, οι οποί­ες ελέγ­χο­νται για τη τή­ρη­ση του μι­κτού πε­ρι­θω­ρί­ου κέρ­δους, ενώ ο κ. Θε­ο­δω­ρι­κά­κος έχει ήδη προει­δο­ποι­ή­σει πως έρ­χο­νται βαριά πρό­στι­μα για όσους πα­ρα­νο­μή­σει.

Αυτή τη στιγ­μή ελέγ­χο­νται 22 επι­χει­ρή­σεις χον­δρε­μπο­ρί­ου κρέ­α­τος, 23 επι­χει­ρή­σεις χον­δρε­μπο­ρί­ου φρού­των και λα­χα­νι­κών, καθώς και πε­ρισ­σό­τε­ρες από 57 εται­ρεί­ες τρο­φί­μων και ποτών, ενώ η αρ­μό­δια αρχή δε­σμεύ­ε­ται για ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρους ελέγ­χους το επό­με­νο διά­στη­μα, με αιχμή την κι­νη­τι­κό­τη­τα της πα­σχα­λι­νής αγο­ράς.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται εδώ ότι η επι­βο­λή πλα­φόν στο μει­κτό πε­ρι­θώ­ριο κέρ­δους αφορά σε πε­ρισ­σό­τε­ρες από 60 κα­τη­γο­ρί­ες τρο­φί­μων και άλλων απα­ραί­τη­των ειδών για κάθε ελ­λη­νι­κό νοι­κο­κυ­ριό και έχει εκ νέου «ξε­ση­κώ­σει» τις αντι­δρά­σεις της βιο­μη­χα­νί­ας τρο­φί­μων και των σού­περ μάρ­κετ, καθώς το χα­ρα­κτη­ρί­ζουν ως ένα μέτρο που τε­λι­κώς βάζει προ­σκόμ­μα­τα στην εύ­ρυθ­μη λει­τουρ­γία της αγο­ράς.

Την ίδια ώρα, όπως εξη­γούν πηγές του υπουρ­γεί­ου Ανά­πτυ­ξης στο insider.gr, η τρέ­χου­σα κα­τά­στα­ση είναι εξαι­ρε­τι­κά ρευ­στή και δυ­να­μι­κή στη σκιά του πο­λέ­μου, ενώ τα μέτρα που έχουν ήδη λη­φθεί, αξιο­λο­γού­νται ως προς την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τά τους σε κα­θη­με­ρι­νή βάση.

Από την πλευ­ρά της η πλευ­ρά των σού­περ μάρ­κετ δε­σμεύ­ε­ται για πλήρη επάρ­κεια προ­ϊ­ό­ντων ενό­ψει του Πάσχα, χα­ρα­κτη­ρί­ζει «ψύ­χραι­μη» την αγο­ρα­στι­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά των κα­τα­να­λω­τών παρά την αυ­ξη­μέ­νη αβε­βαιό­τη­τα και πα­ρα­δέ­χε­ται πως η τρέ­χου­σα κα­τά­στα­ση δεν αφή­νει πολλά πε­ρι­θώ­ρια για εφη­συ­χα­σμό.

«Ενό­ψει των εορ­τών του Πάσχα, που απο­τε­λούν μία από τις ση­μα­ντι­κό­τε­ρες πε­ριό­δους για την ελ­λη­νι­κή οι­κο­γέ­νεια, και δε­δο­μέ­νων των εξε­λί­ξε­ων στη Μέση Ανα­το­λή που εντεί­νουν τη διε­θνή αβε­βαιό­τη­τα, η Ένωση Σού­περ Μάρ­κετ Ελ­λά­δας ενη­με­ρώ­νει πως τα μέλη της έχουν προ­χω­ρή­σει εγκαί­ρως στον προ­γραμ­μα­τι­σμό των πα­ραγ­γε­λιών και στη δια­σφά­λι­ση επαρ­κών απο­θε­μά­των, ώστε οι κα­τα­να­λω­τές να μπο­ρούν να προ­μη­θευ­τούν όλα τα απα­ραί­τη­τα πα­σχα­λι­νά είδη, με τις τιμές στα τυ­πο­ποι­η­μέ­να κα­τα­να­λω­τι­κά προ­ϊ­ό­ντα να πα­ρα­μέ­νουν στα επί­πε­δα που ίσχυαν πριν το ξέ­σπα­σμα της γε­ω­πο­λι­τι­κής ανα­τα­ρα­χής», ανα­φέ­ρει σε πρό­σφα­τη ανα­κοί­νω­σή της η ΕΣΕ.

«Πε­ρι­μέ­νου­με όλοι να δούμε τι θα γίνει. Είναι όλοι ανά­στα­τοι γιατί αυτή η κρίση μας πλήτ­τει όλους ορι­ζό­ντια. Ωστό­σο, υπάρ­χει πλή­ρης επάρ­κεια προ­ϊ­ό­ντων και ο κα­τα­να­λω­τής είναι ψύ­χραι­μος», δή­λω­σε πριν από με­ρι­κές ώρες στους εκ­προ­σώ­πους Τύπου ο Διευ­θύ­νων Σύμ­βου­λος της Δ. Μα­σού­της, Θε­ό­δω­ρος Γε­ρο­στερ­γιού­δης, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας πως η ει­κό­να της ελ­λη­νι­κής αγο­ράς πα­ρα­μέ­νει εξαι­ρε­τι­κά εύ­θραυ­στη.

Οι ανα­τι­μή­σεις

Σύμ­φω­να με τον κ. Γε­ρο­στερ­γιού­δη, οι προ­μη­θευ­τές του ορ­γα­νω­μέ­νου λια­νε­μπο­ρί­ου τρο­φί­μων δεν έχουν μέχρι στιγ­μής απο­στεί­λει νέους τι­μο­κα­τα­λό­γους με αυ­ξή­σεις τιμών, ωστό­σο όπως επι­σή­μα­νε, οι ανα­τι­μή­σεις περ­νούν συ­νή­θως στην αγορά μέσα σε διά­στη­μα πε­ρί­που ενός μήνα, όπερ ση­μαί­νει ότι οι εβδο­μά­δες μετά το Πάσχα θε­ω­ρού­νται κρί­σι­μες για την πο­ρεία δια­μόρ­φω­σης των τιμών.

Ωστό­σο, όπως προ­κύ­πτει από τις πιο πρό­σφα­τες έρευ­νες του ΙΕΛΚΑ, πε­ρισ­σό­τε­ρα από επτά στα δέκα στε­λέ­χη (76%) του ορ­γα­νω­μέ­νου λια­νε­μπο­ρί­ου τρο­φί­μων εκτι­μού­σαν, ήδη από τον Ια­νουά­ριο του 2026, ότι οι τιμές θα αυ­ξη­θούν, ενώ την ίδια στιγ­μή, μόλις ένας στους 13 κα­τα­να­λω­τές θε­ω­ρεί ότι τα σού­περ μάρ­κετ θα δια­τη­ρή­σουν χα­μη­λά τις τιμές.

Κι όλα αυτά ενώ η Κυ­ρια­κή του Πάσχα απέ­χει μόλις μια εβδο­μά­δα και η συ­ζή­τη­ση για την τιμή του πα­ρα­δο­σια­κού οβε­λία έχει ήδη φου­ντώ­σει. Σύμ­φω­να με τα μέχρι τώρα στοι­χεία, η τιμή του αρ­νιού ξε­κι­νά από 12 ευρώ το κιλό πε­ρί­που στα σού­περ μάρ­κετ κι ενώ πέ­ρυ­σι οι τιμές για το αρνί ξε­κι­νού­σαν από τα 11 ευρώ το κιλό πε­ρί­που, με­τρώ­ντας μέσα σε έναν χρόνο μια με­σο­σταθ­μι­κή αύ­ξη­ση 15%. Εκτός σού­περ μάρ­κετ και δη στα πα­ρα­δο­σια­κά κρε­ο­πω­λεία της γει­το­νιάς, η τιμή του αρ­νιού υπο­λο­γί­ζε­ται στα 17-18 ευρώ το κιλό.

Σύμ­φω­να με την εκτί­μη­ση του ΙΝΚΑ (Γε­νι­κή Ομο­σπον­δία Κα­τα­να­λω­τών Ελ­λά­δας), το κό­στος για ένα τρα­πέ­ζι 6 έως 8 ατό­μων αυ­ξά­νε­ται αι­σθη­τά σε σχέση με πέ­ρυ­σι, κα­τα­γρά­φο­ντας άνοδο που φτά­νει έως και το 20%. Το κό­στος του πα­σχα­λι­νού τρα­πε­ζιού εκτι­μά­ται στα 412,29 ευρώ, όταν το 2025 στοί­χι­ζε 361,95 ευρώ, ενώ φέτος 412,29 ευρώ.

Την ίδια ώρα, ση­μα­ντι­κές αυ­ξή­σεις – ακόμη και σε δι­ψή­φιο πο­σο­στό – κα­τα­γρά­φο­νται στα οπω­ρο­κη­πευ­τι­κά. «Οι το­μά­τες έχουν φτά­σει πλέον να πω­λού­νται προς 3 και 3,5 ευρώ το κιλό, από 2 ευρώ που πω­λού­νταν πρό­σφα­τα, ενώ ακόμη και το μπρό­κο­λο που είναι χει­με­ρι­νό λα­χα­νι­κό έχει φτά­σει να πω­λεί­ται προς 3,5 ευρώ το κιλό. Το μα­ρού­λι το παίρ­να­με 0,50 ευρώ και τώρα έχει φτά­σει να πω­λεί­ται 0,70 ευρώ, ακόμη και 0,80 ευρώ», σχο­λί­α­ζε πρό­σφα­τα η πρό­ε­δρος της Ένω­σης Κα­τα­να­λω­τών – Η Ποιό­τη­τα Της Ζωής (Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ), Πα­να­γιώ­τα Κα­λα­πο­θα­ρά­κου. «Δεν εί­μα­στε αι­σιό­δο­ξοι για το μέλ­λον, φο­βά­μαι ότι θα δούμε πολύ με­γα­λύ­τε­ρες ανα­τι­μή­σεις προ­σε­χώς. Η ακρί­βεια συ­νε­χί­ζε­ται και καλά κρα­τεί», τό­νι­ζε η ίδια.

Φόβος, ανα­σφά­λεια και ανα­βο­λή δα­πα­νών

Να ση­μειω­θεί μά­λι­στα εδώ ότι τα επί­πε­δα φόβου, άγ­χους και ανα­σφά­λειας των κα­τα­να­λω­τών για την κρίση στη Μέση Ανα­το­λή είναι υψη­λό­τε­ρα ακόμη και από εκεί­να που είχαν κα­τα­γρα­φεί για τον πό­λε­μο της Ου­κρα­νί­ας.

Σύμ­φω­να με τα ευ­ρή­μα­τα των ερευ­νών του ΙΕΛΚΑ, το 25% των κα­τα­να­λω­τών αι­σθά­νε­ται φόβο για τον πό­λε­μο στη Μέση Ανα­το­λή, το 27% αι­σθά­νε­ται θυμό και το 26% ανη­συ­χία. Αντί­στοι­χα, για τον πό­λε­μο στην Ου­κρα­νία, το 13% των ερω­τη­θέ­ντων είχε δη­λώ­σει ότι αι­σθά­νε­ται φόβο, το 27% θυμό και το 17% ανη­συ­χία.

Η ανη­συ­χία των κα­τα­να­λω­τών για τις δα­πά­νες εστιά­ζε­ται σε δύο το­μείς, στην ενέρ­γεια και στα τρό­φι­μα. Το 40% των ερω­τη­θέ­ντων θε­ω­ρεί ότι οι ανα­τι­μή­σεις σε τρό­φι­μα είναι εξαι­ρε­τι­κά επι­βα­ρυ­ντι­κές για τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό τους, ενώ το 34% θε­ω­ρεί το ίδιο για την ενέρ­γεια. Πα­ρα­πλή­σια είναι τα πο­σο­στά όταν ερω­τή­θη­καν οι ανα­τι­μή­σεις σε ποιες κα­τη­γο­ρί­ες αγα­θών θα είναι επι­βα­ρυ­ντι­κές το επό­με­νο εξά­μη­νο. Το 39% απά­ντη­σε οι ανα­τι­μή­σεις στα τρό­φι­μα και το 35% στην ενέρ­γεια.

Οι πρώ­τες αντι­δρά­σεις των κα­τα­να­λω­τών απέ­να­ντι στον πό­λε­μο έχουν ήδη γίνει αντι­λη­πτές. Το 60% δη­λώ­νει ότι έχει προ­χω­ρή­σει σε ανα­βο­λή ή ακύ­ρω­ση των δα­πα­νών του και το 54% στον πε­ριο­ρι­σμό της κα­τα­νά­λω­σης σε χώ­ρους εστί­α­σης και άλλες υπη­ρε­σί­ες. Την ίδια ώρα, το 42% των ερω­τη­θέ­ντων κυ­νη­γά πιο συ­στη­μα­τι­κά προ­σφο­ρές και εκ­πτώ­σεις, το 40% στρέ­φε­ται σε φθη­νό­τε­ρα προ­ϊ­ό­ντα και το 36% πε­ριο­ρί­ζει ακόμη και τις αγο­ρές τρο­φί­μων και ειδών πα­ντο­πω­λεί­ου.

Εξί­σου ση­μα­ντι­κό είναι και το γε­γο­νός ότι η κοι­νω­νία έχει πλέον «εκ­παι­δευ­τεί» να πε­ρι­μέ­νει στή­ρι­ξη από το κρά­τος, με τη μορφή κά­ποιου pass. Ει­δι­κό­τε­ρα, το 67% των κα­τα­να­λω­τών προσ­δο­κά βο­ή­θεια για την αγορά τρο­φί­μων και ειδών πα­ντο­πω­λεί­ου μέσω ενός νέου market pass, ενώ ακόμη υψη­λό­τε­ρο, στο 77%, είναι το πο­σο­στό εκεί­νων που πο­ντά­ρουν στην ενί­σχυ­ση για τα καύ­σι­μα μέσω fuel pass.

Αβε­βαιό­τη­τα

«Ο Έλ­λη­νας κα­τα­να­λω­τής είναι αγ­χω­μέ­νος και συ­νε­χί­ζει να πιέ­ζε­ται», δή­λω­σε πριν από με­ρι­κά 24ωρα ο o Managing Director της NielsenIQ για Ελ­λά­δα και Βουλ­γα­ρία, Βάιος Δη­μο­ρά­γκας, σπεύ­δο­ντας δε να προ­σθέ­σει πως «δεν υπάρ­χει κα­νέ­νας που να είναι αδιά­φο­ρος για την έκ­βα­ση του πο­λέ­μου στη Μέση Ανα­το­λή».

«Ξέ­ρου­με αν η κρίση στη Μέση Ανα­το­λή θα είναι πα­ρο­δι­κή; Όχι δεν το ξέ­ρου­με και για αυτό τον λόγο θα πρέ­πει να προ­σαρ­μο­στού­με», εξη­γού­σε με τη σειρά του ο πρό­ε­δρος της γνω­στής αλυ­σί­δας σού­περ μάρ­κετ Θα­νό­που­λος, Τέλης Θα­νό­που­λος.

«Αυτό που συμ­βαί­νει είναι πολύ κοντά μας, ελ­πί­ζου­με σε άμεση απο­κλι­μά­κω­ση, αλλά πρέ­πει να δια­τη­ρού­με και τις επι­φυ­λά­ξεις μας. Απαι­τεί­ται με­γά­λη προ­σο­χή», σχο­λί­α­ζε από την πλευ­ρά του ο γε­νι­κός διευ­θυ­ντής του ΙΟΒΕ, Νίκο Βέτ­τας, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας πως «η εξέ­λι­ξη των τιμών και των ει­σο­δη­μά­των είναι τέ­τοια στην Ελ­λά­δα τα τε­λευ­ταία χρό­νια που πε­ρί­που τα μισά νοι­κο­κυ­ριά πιέ­ζο­νται».

Πηγή: insider.gr