Μητσοτάκης: Την άνοιξη του 2027 οι εκλογές – Και το 2023 αμφισβητούσαν ότι θα είχαμε απόλυτη πλειοψηφία

Την αισιο­δο­ξία του για τις επό­με­νες εθνικές εκλογές, που όπως τόνισε, θα γίνουν την άνοιξη του 2027, εξέ­φρασε ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, μιλώ­ντας στο Ελλη­νικό Επεν­δυ­τικό Συνέ­δριο της Morgan Stanley στο Λονδίνο.

«Η πολι­τική στην Ελλάδα λει­τουρ­γεί και θα συνε­χί­σει να λει­τουρ­γεί. Είμαι πεπει­σμέ­νος ότι αυτό θα εξα­κο­λου­θεί να ισχύει μετά τις εκλογές του 2027», τόνισε, προ­σθέ­το­ντας ότι «οι πολίτες γνω­ρί­ζουν ότι η χώρα χρειά­ζε­ται σταθερή κυβέρ­νηση ώστε να δια­σφα­λι­στεί η ασφά­λεια και η ευη­με­ρία. Αυτή τη στιγμή η Νέα Δημο­κρα­τία είναι, θαρρώ, η μονα­δική πολι­τική δύναμη που έχει αξιό­πι­στη πρόταση για τη δια­κυ­βέρ­νηση και την πρόοδο της χώρας».

Εξη­γώ­ντας τους στόχους που έχει θέσει, ο κ. Μητσο­τά­κης διευ­κρί­νισε ότι είναι «μία ατζέντα, όχι μόνο για το επόμενο έτος, αλλά για τα επόμενα πέντε χρόνια. Διότι, κοι­τά­ζο­ντας τον εκλο­γικό κύκλο, έχω ένα πολύ σαφές σχέδιο για το πού πρέπει να πάμε τα επόμενα πέντε χρόνια. Πρέπει λοιπόν να ορα­μα­τι­στούμε πού θα βρί­σκε­ται η Ελλάδα το 2030. Ή, αν θέλω να είμαι πιο φιλό­δο­ξος, πού θα βρί­σκε­ται η Ελλάδα το 2040».

Σε κάθε περί­πτωση, ξεκα­θά­ρισε ότι αν υπάρχει η παρά­δοση οι κυβερ­νή­σεις να πατούν φρένο, όταν πλη­σιά­ζουν οι εκλογές, ο ίδιος δεν σκο­πεύει να συνε­χί­σει την πρα­κτική. «Θα συνε­χίσω τις σημα­ντι­κές διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις, πολλές εκ των οποίων θα φέρουν το επόμενο κεφά­λαιο στην ανα­πτυ­ξιακή μας πορεία, μετά τις επό­με­νες εκλογές», είπε.

Το δια­θέ­σιμο εισό­δημα αυξή­θηκε κατά 22% τα τελευ­ταία 6 χρόνια

Ο πρω­θυ­πουρ­γός σημεί­ωσε ότι η πορεία της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας είναι «μια ιστορία σύγκλι­σης με την Ευρώπη». Το πραγ­μα­τικό καθαρό δια­θέ­σιμο εισό­δημα στην Ελλάδα έχει αυξηθεί κατά 22% την τελευ­ταία εξαετία, μετά και τη συνυ­πο­λό­γιση του πλη­θω­ρι­σμού. Όπως σημεί­ωσε, στόχος της κυβέρ­νη­σης είναι όχι μόνο η προ­σέγ­γιση των ευρω­παϊ­κών επι­δό­σεων, αλλά και η υπέρ­βασή τους σε ορι­σμέ­νους τομείς πολι­τι­κής.

Σε αυτό το πλαίσιο, σημεί­ωσε ότι η Ελλάδα έχει έναν συν­δυα­σμό δημο­σιο­νο­μι­κής στα­θε­ρό­τη­τας με μια ατζέντα προ­σα­να­το­λι­σμένη στην ανά­πτυξη, με απο­τέ­λε­σμα αφενός η χώρα να τηρεί τις δεσμεύ­σεις της, επι­τυγ­χά­νο­ντας σημα­ντικά πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα και αφε­τέ­ρου να δια­θέ­τει δημο­σιο­νο­μικό χώρο για τη στήριξη των νοι­κο­κυ­ριών μέσω φορο­ε­λα­φρύν­σεων. «Δεν μπορώ να κοιμηθώ με καθαρή συνεί­δηση γνω­ρί­ζο­ντας ότι θα κλη­ρο­δο­τή­σουμε στην επόμενη γενιά αυτό το τερά­στιο χρέος» ανέφερε. Μία από τις βασικές προ­τε­ραιό­τη­τές του αφορά στην ταχεία μείωση του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Για την ανά­πτυξη

Ο Πρω­θυ­πουρ­γός επε­σή­μανε πως η σημε­ρινή ανά­πτυξη είναι «ποιο­τικά δια­φο­ρε­τική» σε σχέση με το παρελ­θόν, καθώς δεν στη­ρί­ζε­ται στην κατα­νά­λωση και στον δανει­σμό, αλλά στις επεν­δύ­σεις και στις διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις. Όταν ανέλαβε, σημεί­ωσε, οι επεν­δύ­σεις βρί­σκο­νταν στο 11% του ΑΕΠ, με ευρω­παϊκό μέσο όρο 21%, ενώ σήμερα έχουν ανέλθει στο 17%, με στόχο το 20% και άνω τα επόμενα χρόνια.

Παράλ­ληλα, η Ελλάδα πλέον είναι αξιό­πι­στος εταίρος σε ευρω­παϊκό επίπεδο, φέρ­νο­ντας και ως παρά­δειγμα το γεγονός ότι 10 χρόνια μετά τη δημο­σιο­νο­μική κρίση, ο Κυριά­κος Πιερ­ρα­κά­κης διεκ­δι­κεί την προ­ε­δρία του Eurogroup. «Το γεγονός ότι η Ελλάδα μπορεί, αξιό­πι­στα, να διεκ­δι­κεί μια τέτοια θέση είναι ενδει­κτικό της προόδου μας» επι­σή­μανε.

Για την ενέρ­γεια και την ψηφιακή μετά­βαση

Όσον αφορά την ενέρ­γεια και την πράσινη μετά­βαση, ο πρω­θυ­πουρ­γός είπε ότι η Ελλάδα επέν­δυσε απο­φα­σι­στικά στις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας, με ποσοστό άνω του 50% στην ηλε­κτρο­πα­ρα­γωγή. Παράλ­ληλα, προχωρά σε διε­ρεύ­νηση εγχώ­ριων κοι­τα­σμά­των φυσικού αερίου, με πρώτη ερευ­νη­τική γεώ­τρηση δυτικά της Κέρ­κυ­ρας μετά από 40 χρόνια. Παράλ­ληλα, ανέ­δειξε τον ρόλο της χώρας ως κόμβου ενερ­γεια­κής ασφά­λειας στην περιοχή, μέσω LNG και ηλε­κτρι­κών δια­συν­δέ­σεων με Κύπρο, Αίγυπτο και την ευρύ­τερη περιοχή της Μέσης Ανα­το­λής.

Επίσης, ανα­φέρ­θηκε και στην ψηφιακή μετά­βαση, με ειδική μνεία στο gov.gr, που αλλάζει τη σχέση πολιτών και επι­χει­ρή­σεων με το κράτος. Στην επόμενη φάση, προ­α­νήγ­γειλε την ενσω­μά­τωση της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης στις δημό­σιες υπη­ρε­σίες και στην παρα­γω­γι­κό­τητα του Δημο­σίου, ενώ η χώρα είναι στραμ­μένη στα data centers.

Παράλ­ληλα, σημεί­ωσε ότι «το κόστος ζωής είναι πραγ­μα­τικό πρό­βλημα» και ότι η μακρο­οι­κο­νο­μική επι­τυ­χία πρέπει να απο­τυ­πω­θεί «στο πορ­το­φόλι των πολιτών». Γι αυτό η κυβέρ­νηση πήρε μέτρα όπως η μηδε­νική φορο­λό­γηση εισο­δή­μα­τος για νέους κάτω των 25 ετών, οι μειω­μέ­νοι συντε­λε­στές για ηλικίες 25-30 ετών και οι εκπτώ­σεις φόρου για οικο­γέ­νειες με παιδιά. Τα μέτρα, πρό­σθεσε, θα γίνουν ορατά στους μισθούς από τον Ιανουά­ριο. Παράλ­ληλα, μίλησε για βελ­τιώ­σεις στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και για ενί­σχυση της πρό­λη­ψης μέσω προ­λη­πτι­κών εξε­τά­σεων.

Ανα­λυ­τικά η συζή­τηση του πρω­θυ­πουρ­γού με την Clare Woodman, επι­κε­φα­λής της Morgan Stanley για την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική (ΕΜΕΑ), τη Λατι­νική Αμερική και τον Καναδά, και Διευ­θύ­νουσα Σύμ­βουλο της Morgan Stanley & Co. International, στο πλαίσιο του Ελλη­νι­κού Επεν­δυ­τι­κού Συνε­δρίου, στο Λονδίνο:

Στην εισα­γω­γική του τοπο­θέ­τηση, ανα­φε­ρό­με­νος στους βασι­κούς στόχους της πολι­τι­κής και την ατζέντα εκσυγ­χρο­νι­σμού της κυβέρ­νη­σης, ο Πρω­θυ­πουρ­γός ανέφερε:

Σας ευχα­ρι­στώ πολύ για την πρό­σκληση. Αυτό το Συνέ­δριο φαί­νε­ται να έχει εξε­λι­χθεί σε ετήσιο θεσμό και χαί­ρο­μαι που βλέπω τόσες πολλές κορυ­φαίες ελλη­νι­κές εται­ρείες να συμ­με­τέ­χουν. Πιστεύω ότι αυτό κατα­δει­κνύει επίσης ότι η ελλη­νική οικο­νο­μία περι­λαμ­βά­νει μεγα­λύ­τερη ποι­κι­λία κλάδων και δρα­στη­ριο­τή­των από ό,τι πολλοί πιστεύ­ουν, με πολλές εται­ρείες που είναι εξαι­ρε­τικά αντα­γω­νι­στι­κές, πολύ εξω­στρε­φείς, επι­κε­ντρω­μέ­νες στην και­νο­το­μία και που επι­διώ­κουν να κατα­κτή­σουν νέες αγορές, γιατί θεωρώ ότι αυτό το ζήτημα θα επα­νέλ­θει στη συζή­τησή μας.

Πιστεύω ότι, κοι­τά­ζο­ντας τη μεγάλη εικόνα, φέτος πετύ­χαμε τους κύριους στόχους μας. Η βασική προ­ϋ­πό­θεση για την επι­τυ­χία της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας ήταν πάντα ο συν­δυα­σμός, θα το απο­κα­λούσα, της άτεγ­κτης δημο­σιο­νο­μι­κής στα­θε­ρό­τη­τας με μία ατζέντα προ­σα­να­το­λι­σμένη στην ανά­πτυξη. Αυτά τα δύο είναι, βεβαίως, απο­λύ­τως αλλη­λέν­δετα. Όσο περισ­σό­τερο επι­τυγ­χά­νουμε, με συνέ­πεια, πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα, τόσο περισ­σό­τερη εμπι­στο­σύνη χτί­ζουμε όσον αφορά στους θεσμι­κούς επεν­δυ­τές, τόσο περισ­σό­τερα κεφά­λαια εισ­ρέ­ουν στην Ελλάδα, τόσο περισ­σό­τερο μπο­ρούμε να χτί­σουμε πάνω στην πορεία της ανά­πτυ­ξής μας.

Πιστεύω ότι αυτό που έχουμε πετύχει στην Ελλάδα, το οποίο πιθα­νό­τατα δικαιο­λο­γεί την εκτί­μησή σας ότι θα ξεπε­ρά­σουμε τις επι­δό­σεις των περισ­σό­τε­ρων αγορών το 2026 και το 2027, αντι­βαί­νει σίγουρα στην ευρω­παϊκή τάση.

Σε μια εποχή που οι περισ­σό­τε­ρες ευρω­παϊ­κές κυβερ­νή­σεις αγω­νί­ζο­νται να περά­σουν προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς λιτό­τη­τας η Ελλάδα τηρεί τις δημο­σιο­νο­μι­κές της δεσμεύ­σεις, επι­τυγ­χά­νο­ντας σημα­ντικά πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα, αλλά δια­θέ­τει επίσης δημο­σιο­νο­μικό περι­θώ­ριο για να στη­ρί­ξει τα νοι­κο­κυ­ριά, μέσω φορο­λο­γι­κών ελα­φρύν­σεων, και να συνε­χί­σει να προωθεί μία ατζέντα που ευνοεί την ανά­πτυξη.

Πιστεύω ότι είναι αυτός ο συν­δυα­σμός δημο­σιο­νο­μι­κής στα­θε­ρό­τη­τας και πολύ ταχείας μείωσης του χρέους μας ως ποσοστό του ΑΕΠ -πιστεύω ότι αυτή είναι μια από τις βασικές μου υπο­χρε­ώ­σεις, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ελλάδα κλη­ρο­νό­μησε, ως απο­τέ­λε­σμα της κρίσης και παρ’ όλα όσα συνέ­βη­σαν με το ελλη­νικό χρέος, ένα τερά­στιο χρέος. Δεν μπορώ να κοιμηθώ με καθαρή συνεί­δηση παρά μόνο έχοντας τη γνώση ότι δεν πρέπει να κλη­ρο­δο­τή­σουμε στην επόμενη γενιά αυτό το τερά­στιο χρέος.

Όταν κοιτάζω τις προ­βλέ­ψεις για το χρέος μας, πιστεύω ότι έχουμε εκπλή­ξει ευχά­ρι­στα τις αγορές, αλλά το πετυ­χαί­νουμε χωρίς να εφαρ­μό­ζουμε μέτρα λιτό­τη­τας. Αυτό οφεί­λε­ται στην υπο­κεί­μενη ανα­πτυ­ξιακή δυνα­μική της οικο­νο­μίας, στις διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις που έχουμε εφαρ­μό­σει, στις εισροές κεφα­λαίων στην Ελλάδα, στην ανά­πτυξη που βασί­ζε­ται στις επεν­δύ­σεις την οποία υπο­στη­ρί­ζουμε επί του παρό­ντος.

Διότι το ζητού­μενο δεν είναι μόνο οι πραγ­μα­τι­κοί ρυθμοί ανά­πτυ­ξης, αλλά και για η σύνθεση της ανά­πτυ­ξης. Η Ελλάδα είχε και στο παρελ­θόν θετι­κούς ρυθμούς ανά­πτυ­ξης, αλλά ήταν μία ανά­πτυξη που τρο­φο­δο­τού­νταν από την κατα­νά­λωση και χρη­μα­το­δο­τού­νταν με χρέος. Αυτό δεν ισχύει πλέον. Επο­μέ­νως, θεωρώ ότι η ανά­πτυξή μας είναι ποιο­τικά δια­φο­ρε­τική.

Στο τέλος της ημέρας, πρό­κει­ται για μια ιστορία σύγκλι­σης. Εξέτασα τα στοι­χεία που δημο­σί­ευσε η Eurostat όσον αφορά στο πραγ­μα­τικό καθαρό δια­θέ­σιμο εισό­δημα. Τονίζω το «καθαρό» επειδή έχουμε μειώσει σημα­ντικά τους φόρους. Έχουμε δει μια αύξηση -αφού συνυ­πο­λο­γί­σουμε τον πλη­θω­ρι­σμό, πρό­κει­ται για το πραγ­μα­τικό καθαρό δια­θέ­σιμο εισόδημα- κατά 22% τα τελευ­ταία έξι χρόνια.

Άρα, αυτή πρέπει να είναι μια ιστορία σύγκλι­σης, προ­σέγ­γι­σης με την Ευρώπη -και γιατί να μην ξεπε­ρά­σουμε την Ευρώπη σε ορι­σμέ­νους, του­λά­χι­στον, τομείς πολι­τι­κής. Πιστεύω ότι υλο­ποιούμε αυτό το πρό­γραμμα. Και θέλω να σας δια­βε­βαιώσω, σε αυτό το Συνέ­δριο, ότι θα παρα­μεί­νουμε απόλυτα προ­ση­λω­μέ­νοι στις μεταρ­ρυθ­μί­σεις, παρά το γεγονός ότι έχουμε εισέλ­θει στο τρίτο έτος της κυβερ­νη­τι­κής μας θητείας.

Υπάρχει η παρά­δοση οι κυβερ­νή­σεις να «πατούν φρένο» καθώς πλη­σιά­ζουν οι εκλογές. Δεν σκοπεύω να το κάνω αυτό. Θα συνε­χίσω τις σημα­ντι­κές διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις, πολλές εκ των οποίων θα φέρουν το επόμενο κεφά­λαιο στην ανα­πτυ­ξιακή μας πορεία, μετά τις επό­με­νες εκλογές.

Ερω­τη­θείς για το ποιοι είναι οι βασικοί τομείς στους οποίους πρέπει να επι­κε­ντρω­θεί η Ελλάδα για να δια­τη­ρή­σει τη δυνα­μική του μοντέ­λου ανά­πτυ­ξης που ακο­λου­θεί, ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης επι­σή­μανε:

Εφόσον απο­δε­χό­μα­στε ότι ο πρω­ταρ­χι­κός στόχος πρέπει να είναι η προ­σέλ­κυση επεν­δύ­σεων, τόσο εγχώ­ριων όσο και ξένων, πρέπει να διευ­κο­λύ­νουμε τις επεν­δύ­σεις στην Ελλάδα. Και βέβαια, όταν μιλάμε για επεν­δύ­σεις, για την πολι­τική μας όσον αφορά τις επεν­δύ­σεις, δεν ανα­φε­ρό­μα­στε μόνο στον του­ρι­σμό και στη ναυ­τι­λία.

Ασφαλώς, ο του­ρι­σμός είναι καίριας σημα­σίας για την Ελλάδα, αν κοι­τά­ξετε τον αριθμό των επι­σκε­πτών στην Ελλάδα φέτος ήταν σχεδόν 40 εκα­τομ­μύ­ρια, αλλά και τις καθαρές του­ρι­στι­κές εισροές. Ο στόχος μου όσον αφορά τον του­ρι­σμό είναι ανε­ρυ­θρί­α­στα φιλό­δο­ξος: θέλω να κατα­στήσω την Ελλάδα τον νούμερο ένα του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό παγκο­σμίως, εστιά­ζο­ντας στον του­ρι­σμό υψηλής ποιό­τη­τας, στην επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου, στις υπη­ρε­σίες γύρω από τον του­ρι­σμό. Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι όταν επεν­δύει κανείς στον του­ρι­σμό, υπάρχει μια ολό­κληρη τοπική αλυσίδα εφο­δια­σμού που υπο­στη­ρί­ζει τον του­ρι­σμό, δεν πρό­κει­ται μόνο για την προ­σέλ­κυση ανθρώ­πων από το εξω­τε­ρικό.

Ο του­ρι­σμός είναι ένας βασικός μοχλός της οικο­νο­μίας αλλά, βέβαια, υπάρ­χουν πολλοί άλλοι τομείς όπου μπο­ρούμε να επι­τύ­χουμε σημα­ντική ανά­πτυξη, από την ενέρ­γεια έως τη μετα­ποί­ηση -κάποιοι ξεχνούν ότι η Ελλάδα, πολλές εται­ρείες που εκπρο­σω­πού­νται εδώ, δια­θέ­τει πολύ αξιο­πρεπή βάση μεταποίησης-, logistics, υπο­δο­μές, υπη­ρε­σίες, υγειο­νο­μική περί­θαλψη, εκπαί­δευση -ο χώρος της εκπαί­δευ­σης ανοίγει τώρα σε μη κρα­τι­κές δραστηριότητες- και, φυσικά, την τεχνο­λο­γία. Μπο­ρούμε να μιλή­σουμε λίγο, ίσως να κάνετε τις ερω­τή­σεις σας σχετικά με την τεχνο­λο­γία και την τεχνητή νοη­μο­σύνη, γιατί θεωρώ ότι έχουμε πολύ φιλό­δοξα σχέδια.

Αν κοι­τά­ξετε ποια είναι τα βασικά εργα­λεία, πρέπει να επι­κε­ντρω­θούμε στην περαι­τέρω απλο­ποί­ηση του επι­χει­ρη­μα­τι­κού περι­βάλ­λο­ντος. Για παρά­δειγμα, το ρυθ­μι­στικό πλαίσιο όσον αφορά τη χρήση γης, ο χωρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός, η Δικαιο­σύνη, όπου σημειώ­νουμε σημα­ντική πρόοδο, αν και πρό­κει­ται για μια αργή και μακρο­πρό­θε­σμη δια­δι­κα­σία μεταρ­ρύθ­μι­σης, η ψηφιο­ποί­ηση, η συμ­με­τοχή στην αγορά εργα­σίας. Αυτά είναι τα υπο­κεί­μενα ζητή­ματα που πρέπει να αντι­με­τω­πι­στούν προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λί­σουμε ότι θα συνε­χί­σουμε να απο­δί­δουμε καλύ­τερα από την Ευρώπη ως προς τις επεν­δύ­σεις.

Όταν ανα­λά­βαμε την εξουσία, οι επεν­δύ­σεις ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν στο 11%, με τον ευρω­παϊκό μέσο όρο να είναι 21%. Είχε υπάρξει καθαρή απώλεια σχη­μα­τι­σμού κεφα­λαίου στην Ελλάδα. Τώρα βρι­σκό­μα­στε στο 17%. Έχουμε, λοιπόν, σημειώ­σει σημα­ντική πρόοδο, αλλά πρέπει να φτά­σουμε στο 20% ή και παρα­πάνω.

Αυτή, για μένα, είναι μια ατζέντα, όχι μόνο για το επόμενο έτος, αλλά για τα επόμενα πέντε χρόνια. Διότι, κοι­τά­ζο­ντας τον εκλο­γικό κύκλο, έχω ένα πολύ σαφές σχέδιο για το πού πρέπει να πάμε τα επόμενα πέντε χρόνια. Πρέπει λοιπόν να ορα­μα­τι­στούμε πού θα βρί­σκε­ται η Ελλάδα το 2030. Ή, αν θέλω να είμαι πιο φιλό­δο­ξος, πού θα βρί­σκε­ται η Ελλάδα το 2040.

Θα ξεκι­νή­σουμε πολύ σύντομα έναν νέο εθνικό διάλογο για την εκπαί­δευση. Όταν σκέ­φτε­ται κανείς την εκπαί­δευση, σκέ­φτε­ται ένα παιδί που θα πάει στο νηπια­γω­γείο. Ένα τετρά­χρονο που θα πάει στο νηπια­γω­γείο του χρόνου θα απο­φοι­τή­σει από το Λύκειο το 2040, σε έναν εντελώς δια­φο­ρε­τικό κόσμο.

Πιστεύω, λοιπόν, ότι είμαστε σε θέση να κάνουμε τέτοιου είδους συζη­τή­σεις και γι’ αυτό ο «ορί­ζο­ντάς» μου ξεπερνά το 2027. Διότι γνωρίζω ότι οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις που ενδε­χο­μέ­νως εφαρ­μό­ζουμε τώρα, θα δούμε τον αντί­κτυπό τους σε όρους ανά­πτυ­ξης σε μερικά χρόνια. Πρέπει να επι­κε­ντρω­θούμε στον βρα­χυ­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα, αλλά και να έχουμε πλήρη επί­γνωση ότι πρέπει επίσης να θέσουμε τα θεμέλια για τη μεσο­πρό­θε­σμη και μακρο­πρό­θε­σμη ανά­πτυξη.

Σε ερώτηση για το πώς θα κατα­φέ­ρει η κυβέρ­νηση να συνε­χί­σει την πρόοδο στον τομέα της κλι­μα­τι­κής αλλαγής και της ενερ­γεια­κής ανε­ξαρ­τη­σίας και να συμ­βά­λει στην ευρω­παϊκή πολι­τική για την ενερ­γειακή ασφά­λεια κατά την πράσινη μετά­βαση, ο Πρω­θυ­πουρ­γός σημεί­ωσε:

Πόσο χρόνο έχουμε; Επειδή θα μπο­ρούσα να μιλώ… Πρό­κει­ται για ένα μεγάλο θέμα, που βρί­σκε­ται επίσης στην «καρδιά» του ζητή­μα­τος της ευρω­παϊ­κής αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας. Θα μιλή­σουμε σε λίγο γι’ αυτό. Η Ευρώπη δεν μπορεί να είναι αντα­γω­νι­στική εκτός εάν έχει αντα­γω­νι­στι­κές τιμές ενέρ­γειας, ειδικά όσον αφορά στις τιμές της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, που έχουν σχεδόν διπλα­σια­στεί σε σχέση με το 2019. Αυτό δεν μπορεί να είναι βιώσιμο μακρο­πρό­θε­σμα.

Όσον αφορά στην Ελλάδα όμως, πριν από έξι χρόνια πήραμε μια απόφαση: θα επεν­δύ­σουμε σημα­ντικά στις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας, θα απο­μα­κρυν­θούμε από τον λιγνίτη, καθώς από τότε ήταν προ­φα­νές ότι θα ήταν πολύ ακριβός, και χρεια­ζό­μα­στε το φυσικό αέριο ως μετα­βα­τικό καύσιμο για το ορατό μέλλον.

Έχουμε πετύχει αυτούς τους στόχους. Παρά­γουμε περισ­σό­τερο από το 50% της ηλε­κτρι­κής μας ενέρ­γειας από ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές, ενώ το ενδια­φέ­ρον για νέα έργα ΑΠΕ είναι μεγα­λύ­τερο από ό,τι μπο­ρούμε πρα­κτικά να καλύ­ψουμε. Θα επι­τύ­χουμε τους στόχους μας για τις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας, πρέπει όμως να επι­κε­ντρω­θούμε στην απο­θή­κευση, είτε πρό­κει­ται για μπα­τα­ρίες είτε για αντλη­σιο­τα­μί­ευση. Η γεω­γρα­φία μας μάς δίνει τη δυνα­τό­τητα να το καλύ­ψουμε. Αυτό λοιπόν θα μας δώσει μεγάλη προ­ώ­θηση.

Για πρώτη φορά εξε­ρευ­νούμε τους δικούς μας πόρους. Μπο­ρούμε να γίνουμε ενερ­γειακά ανε­ξάρ­τη­τοι όσον αφορά στο φυσικό αέριο; Ποιος ξέρει; Αλλά έχουμε αρκετές ενδεί­ξεις ότι αξίζει τον κόπο να προ­σπα­θή­σουμε. Έτσι, θα στή­σουμε το πρώτο ερευ­νη­τικό γεω­τρύ­πανο, θα πραγ­μα­το­ποι­ή­σουμε την πρώτη γεώ­τρηση μετά από 40 χρόνια, δυτικά της Κέρ­κυ­ρας, σε μια πολλά υπο­σχό­μενη ερευ­νη­τική προ­σπά­θεια.

Φυσικά χαί­ρο­μαι που μπρο­στά­ρης σε αυτό το εγχεί­ρημα δεν είναι μόνο η Exxon, έχουμε δύο ελλη­νι­κές εται­ρείες, την Energean και την HELLENiC ENERGY, που ανα­λαμ­βά­νουν ηγετικό ρόλο σε αυτή την προ­σπά­θεια. Ίσως, λοιπόν, υπάρξει σημα­ντική βελ­τί­ωση στην ενερ­γειακή μας ανε­ξαρ­τη­σία. Αλλά γνω­ρί­ζουμε ότι, σε βρα­χυ­πρό­θε­σμο έως μεσο­πρό­θε­σμο επίπεδο, θα χρη­σι­μο­ποιούμε φυσικό αέριο για ηλε­κτρο­πα­ρα­γωγή.

Και, φυσικά, αξιο­ποιούμε επίσης τη γεω­γρα­φική μας θέση. Πριν από πέντε χρόνια δεν βρι­σκό­μα­σταν στον ενερ­γειακό χάρτη της Ευρώπης, ήμασταν κάπου στην περι­φέ­ρεια. Τώρα, με όλα όσα συμ­βαί­νουν και την ανα­τα­ραχή στην παγκό­σμια αγορά ενέρ­γειας βρι­σκό­μα­στε στο επί­κε­ντρο των εξε­λί­ξεων στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Αυτό είναι πολύ σημα­ντικό για την Ελλάδα από γεω­πο­λι­τική άποψη, το γεγονός ότι είμαστε το σημείο εισόδου για το αμε­ρι­κα­νικό LNG, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην ευρύ­τερη περιοχή.

Είμαστε πάροχος ενερ­γεια­κής ασφά­λειας για τους φίλους μας στα βόρεια, τις βαλ­κα­νι­κές χώρες, και φυσικά, όσον αφορά στην Ουκρα­νία, το γεγονός ότι στέλ­νουμε φυσικό αέριο στην Ουκρα­νία σήμερα δεν είναι μόνο από οικο­νο­μι­κής αλλά και από γεω­πο­λι­τι­κής πλευράς πολύ σημα­ντικό για την Ελλάδα. Μετα­τρέ­ψαμε κάτι που ήταν μειο­νέ­κτημα σε πλε­ο­νέ­κτημα.

Και φυσικά, δεν πρό­κει­ται μόνο για το LNG. Δεν κοι­τά­ζουμε μόνο το αμε­ρι­κα­νικό LNG. Κοι­τά­ζουμε και προς τον νότο. Κατα­σκευά­ζουμε όλες τις δια­συν­δέ­σεις για ηλε­κτρική ενέρ­γεια προς την ανατολή, με την Κύπρο, την Αίγυπτο, όπως και τις νέες εμπο­ρι­κές οδούς που αφορούν τη Μέση Ανατολή και την Ινδία.

Προ­σεγ­γί­ζο­ντας συνο­λικά τη συζή­τηση γύρω από την ενέρ­γεια στην Ελλάδα και την Ευρώπη, πιστεύω ότι υπάρχει μια γενική συναί­νεση ως προς την απαν­θρα­κο­ποί­ηση, να κάνουμε πρώτα το εύκολο μέρος. Ας μην επι­βα­ρύ­νουμε υπερ­βο­λικά τις επι­χει­ρή­σεις μας, ειδικά σε τομείς που είναι δύσκολο μειώ­σουν τις εκπο­μπές με τις υφι­στά­με­νες τεχνο­λο­γι­κές δυνα­τό­τη­τες, σε μια εποχή που οι σχε­τι­κές τεχνο­λο­γίες απλά δεν είναι εμπο­ρικά βιώ­σι­μες.

Δεν μπο­ρούμε να εξε­τά­ζουμε την πράσινη μετά­βαση και τους κλι­μα­τι­κούς μας στόχους ανε­ξάρ­τητα από την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα και την κοι­νω­νική συνοχή. Θεωρώ ότι αυτό είναι κάτι για το οποίο στην Ευρώπη, του­λά­χι­στον σε επίπεδο Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου, έχουμε δώσει απόλυτα σαφείς κατευ­θύν­σεις στο Κοι­νο­βού­λιο. Εξα­κο­λου­θούμε να είμαστε φιλό­δο­ξοι όσον αφορά στους κλι­μα­τι­κούς μας στόχους, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ως Ευρώπη ευθυ­νό­μα­στε για το 6% των παγκό­σμιων εκπο­μπών.

Ας πάρουμε για παρά­δειγμα τη ναυ­τι­λία. Είμαστε εξαι­ρε­τικά αντα­γω­νι­στι­κοί στον τομέα της ναυ­τι­λίας. Ωστόσο, σε κάποιο σημείο, συζη­τή­θηκε μια συμ­φω­νία σε επίπεδο ΔΝΟ που ουσια­στικά επέβαλε φόρο στις ναυ­τι­λια­κές εται­ρείες με την προ­ο­πτική ανά­πτυ­ξης λύσεων απαν­θρα­κο­ποί­η­σης στο μακρινό μέλλον, δίχως η τεχνο­λο­γία να είναι προ­φα­νής. Πιστεύω λοιπόν ότι αυτή ήταν μια λαν­θα­σμένη προ­σέγ­γιση. Το κατα­στή­σαμε σαφές. Πρέπει να επι­κε­ντρω­θούμε στα καύσιμα μετά­βα­σης, για παρά­δειγμα στο φυσικό αέριο

Ας μειώ­σουμε λοιπόν τις εκπο­μπές καταρ­χάς όπου μπο­ρούμε να το κάνουμε και να το κάνουμε γρήγορα. Μιλάμε για φιλό­δο­ξους στόχους ενώ υπάρ­χουν ακόμα πολλές ευρω­παϊ­κές χώρες που καίνε άνθρακα για την παρα­γωγή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας. Τίποτα δεν είναι εύκολο, αλλά ας κάνουμε πρώτα τα προφανή και ας δια­σφα­λί­σουμε ότι δεν θα κατα­στρέ­ψουμε την ευρω­παϊκή βιο­μη­χα­νία στην προ­σπά­θειά μας να επι­τύ­χουμε κλι­μα­τι­κούς στόχους που είναι απλά υπερ­βο­λικά φιλό­δο­ξοι.

Ερω­τη­θείς για την ψηφιακή μετά­βαση στην Ελλάδα και τις πολι­τι­κές που ακο­λου­θεί στο πεδίο της και­νο­το­μίας, ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης υπο­γράμ­μισε:

Πρώτα απ’ όλα, θα ήθελα να επι­ση­μάνω ότι για την Ελλάδα, η ψηφιακή μετά­βαση έχει απο­δει­χθεί μια τερά­στια ευκαι­ρία. Θα έλεγα ότι ίσως αυτός είναι ένας τομέας στον οποίο το κράτος μπορεί ακόμη και να προ­πο­ρεύ­ε­ται των ιδιω­τι­κών επι­χει­ρή­σεων. Αν κοι­τά­ξετε τι έχουμε πετύχει στην ψηφιο­ποί­ηση των συναλ­λα­γών μεταξύ των επι­χει­ρή­σεων και των πολιτών με το κράτος, θεωρώ ότι έχει υπάρξει μια μετα­σχη­μα­τι­στική αλλαγή. Η πρω­το­βου­λία μας gov.gr έχει απο­δει­χθεί εξαι­ρε­τικά επι­τυ­χη­μένη, σε σημείο που το gov.gr είναι το δεύτερο δημο­φι­λέ­στερο brand στην Ελλάδα, στον ιδιω­τικό και τον δημόσιο τομέα. Εκτιμώ ότι αυτό μας λέει κάτι για το πώς οι πολίτες αγκα­λιά­ζουν την τεχνο­λο­γία, εφόσον πραγ­μα­τικά κάνει τη ζωή τους ευκο­λό­τερη.

Φυσικά, πρό­κει­ται για βελ­τί­ωση της παρα­γω­γι­κό­τη­τας. Αν σκε­φτείτε πόσος χρόνος χάνεται, ειδικά σε μια μεσαίου μεγέ­θους επι­χεί­ρηση, στις συναλ­λα­γές με το κράτος, η δυνα­τό­τητα να το κάνουμε αυτό βελ­τιώ­νει πραγ­μα­τικά την παρα­γω­γι­κό­τητά μας. Μιλάμε για τον «Μετα­σχη­μα­τι­σμό 1.0».

Η έκδοση «2.0» αφορά τον τρόπο με τον οποίο προ­στί­θε­νται στοι­χεία τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης για τη βελ­τί­ωση της παρα­γω­γι­κό­τη­τας του δημό­σιου τομέα. Εργα­ζό­μα­στε σκληρά σε αυτό το θέμα, σε συνερ­γα­σία με μερικές από τις κορυ­φαίες εται­ρείες τεχνο­λο­γίας. Αλλά και το πώς μπορεί να ανα­πτυ­χθεί στην Ελλάδα ένα τεχνο­λο­γικό οικο­σύ­στημα που θα ανα­πτύσ­σει κυρίως εφαρ­μο­γές τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης.

Αλλά το πιο σημα­ντικό είναι πώς θα πεί­σουμε -και αυτό ήδη συμβαίνει- όλες τις μεγάλες εται­ρείες που συμ­με­τέ­χουν σε αυτή τη συζή­τηση να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν την τεχνητή νοη­μο­σύνη και την τεχνο­λο­γία για να βελ­τιώ­σουν τη δική τους παρα­γω­γι­κό­τητα -και ελπί­ζουμε ότι θα απευ­θυν­θούν πρώτα στις ελλη­νι­κές εται­ρείες αντί απλώς να εισά­γουν εργα­λεία.

Και βέβαια, όσον αφορά στις υπο­δο­μές, κατα­σκευά­ζουμε πολλά data centres στην Ελλάδα, επειδή μπο­ρούμε να εξα­σφα­λί­σουμε την προ­μή­θεια ενέρ­γειας. Αλλά το ζητού­μενο δεν είναι μόνο οι υπο­δο­μές και η κυριαρ­χία επί των δεδο­μέ­νων, αλλά, κατά τη γνώμη μου, η ανά­πτυξη έξυπνων εφαρ­μο­γών, τόσο σε κυβερ­νη­τικό όσο και σε ιδιω­τικό επίπεδο, που θα βελ­τιώ­σουν την παρα­γω­γι­κό­τητα.

Όσον αφορά στη λει­τουρ­γία της κυβέρ­νη­σης, πιστεύω πραγ­μα­τικά ότι έχουμε την ευκαι­ρία να κάνουμε άλμα ξεπερ­νώ­ντας πολλές άλλες κυβερ­νή­σεις. Δεν υπάρ­χουν πολλές κυβερ­νή­σεις που έχουν αυτό που δια­θέ­τουμε στην Ελλάδα σήμερα. Αν κοι­τά­ξετε, για παρά­δειγμα -δεν θέλω να χρη­σι­μο­ποι­ήσω το παρά­δειγμα του Ηνω­μέ­νου Βασιλείου- χώρες όπως η Γερ­μα­νία, η Γερ­μα­νία εξα­κο­λου­θεί να είναι μια χώρα της ανα­λο­γι­κής εποχής από πολλές απόψεις.

Αυτό που έχουμε στην Ελλάδα, δεν νομίζω ότι έχει ανα­γνω­ρι­στεί αρκετά όσον αφορά τη σημασία του και το πόσο μπο­ρούμε να χτί­σουμε πάνω σε αυτά τα θεμέλια για να ξεκι­νή­σουμε την επόμενη «επα­νά­σταση παρα­γω­γι­κό­τη­τας» στον δημόσιο τομέα. Αν κοι­τά­ξετε τα προ­βλή­ματα, τις μεγάλες μεταρ­ρυθ­μί­σεις, για παρά­δειγμα, τη χρήση της γης, την έκδοση οικο­δο­μι­κών αδειών, υλο­ποιούμε μια μεγάλη διαρ­θρω­τική αλλαγή. Αυτά είναι ζητή­ματα που η τεχνο­λο­γία θα μας βοη­θή­σει να αντι­με­τω­πί­σουμε. Ακόμη και ζητή­ματα που προ­έρ­χο­νται από το παρελ­θόν.

Έχουμε μεγάλα ζητή­ματα στην Ελλάδα που συν­δέ­ο­νται με τις αγρο­τι­κές επι­δο­τή­σεις. Αυτό είναι ουσια­στικά ένα πρό­βλημα συγ­χώ­νευ­σης βάσεων δεδο­μέ­νων και δια­σταύ­ρω­σης πλη­ρο­φο­ριών που ήδη υπάρ­χουν. Είναι μια επώδυνη μετά­βαση αυτή τη στιγμή, αλλά σε ένα χρόνο από τώρα, θα είμαστε σε θέση να δια­σφα­λί­σουμε ότι όποιος παρα­γω­γός δικαιού­ται επι­δό­τηση θα λάβει το ποσό που δικαιού­ται. Και επειδή εξα­λεί­φουμε το περιττό βάρος και τη δια­φθορά από το σύστημα, οι πραγ­μα­τι­κοί αγρότες θα λάβουν περισ­σό­τερα χρήματα, καθώς το συνο­λικό ποσό παρα­μέ­νει το ίδιο. Αυτό είναι ένα παρά­δειγμα μεταρ­ρύθ­μι­σης που μπορεί να είναι επώδυνη βρα­χυ­πρό­θε­σμα, αλλά μεσο­πρό­θε­σμα και μακρο­πρό­θε­σμα είναι το σωστό.

Πιστεύω ακρά­δα­ντα στην τεχνο­λο­γία ως κατα­λύτη και υπάρ­χουν πολλά παρα­δείγ­ματα για το πώς μπο­ρούμε να κάνουμε τη ζωή μας ευκο­λό­τερη και πώς μπο­ρούμε να είμαστε πολύ και­νο­τό­μοι στον τρόπο με τον οποίο χρη­σι­μο­ποιούμε την τεχνο­λο­γία για να παρέ­χουμε καλύ­τε­ρες δημό­σιες υπη­ρε­σίες.

Σε ερώτηση για τον ρόλο της Ελλάδας όσον αφορά τις ευρω­παϊ­κές πρω­το­βου­λίες ενί­σχυ­σης της παγκό­σμιας ασφά­λειας, ο Πρω­θυ­πουρ­γός ανέφερε:

Πιστεύω ότι η Ελλάδα έχει ανα­κτή­σει την αξιο­πι­στία της στην Ευρώπη και αυτό μας επι­τρέ­πει να έχουμε μεγα­λύ­τερο απο­τύ­πωμα από ό,τι τυπικά θα μας ανα­λο­γούσε. Η Ελλάδα έχει σήμερα υπο­ψή­φιο για την προ­ε­δρία του Eurogroup, θα βρί­σκε­ται μαζί σας αύριο. Υπάρ­χουν δύο υπο­ψή­φιοι, ένας Βέλγος κι ένας Έλληνας. Δεν γνωρίζω τι θα συμβεί, αλλά το γεγονός ότι 10 χρόνια μετά τη δημο­σιο­νο­μική κρίση η Ελλάδα μπορεί, αξιό­πι­στα, να διεκ­δι­κεί την προ­ε­δρία του Eurogroup είναι, θαρρώ, ενδει­κτικό της προόδου που έχουμε πετύχει και της επι­δί­ω­ξής μας να δια­δρα­μα­τί­ζουμε ρόλο στις ευρω­παϊ­κές υπο­θέ­σεις.

Το έχουμε κατορ­θώ­σει στο παρελ­θόν, σε δύσκο­λες περιό­δους. Θυμάμαι, για παρά­δειγμα, την παν­δη­μία και το πιστο­ποι­η­τικό εμβο­λια­σμού. Βρε­θή­καμε στην πρώτη γραμμή της επα­να­λει­τουρ­γίας του του­ρι­σμού την περίοδο του COVID. Έχουμε, λοιπόν, απο­δεί­ξει στην πράξη ότι μπο­ρούμε να συμ­βάλ­λουμε σε δια­βου­λεύ­σεις που γίνο­νται σε ευρω­παϊκό επίπεδο. Αυτός είναι, αναμ­φί­βολα, ο ρόλος που θέλω να έχει η Ελλάδα.

Και αν κοι­τά­ξει κανείς την Ευρώπη σήμερα, έχουμε συγκε­κρι­μέ­νες προ­τε­ραιό­τη­τες. Η έκθεση Draghi τα λέει όλα. Έχουμε όμως σημειώ­σει επαρκή πρόοδο στο τέλος της ημέρας; Η απά­ντηση είναι «όχι». Ενέρ­γεια, δια­συν­δέ­σεις, η δημιουρ­γία μιας πραγ­μα­τικά ευρω­παϊ­κής αγοράς ενέρ­γειας που θα μειώσει τις τιμές της ενέρ­γειας για όλους. Η Ένωση Απο­τα­μιεύ­σεων και Επεν­δύ­σεων, αυτό που απο­κα­λού­σαμε ένωση κεφα­λαια­γο­ρών. Σε αυτό το πεδίο σημειώ­νουμε επι­τυ­χίες. Το Χρη­μα­τι­στή­ριο Αθηνών είναι πλέον μέρος του Euronext, οπότε είμαστε ανοι­χτοί στο να συμ­με­τά­σχουμε σε μεγα­λύ­τερα σχέδια, υπάρ­χουν ξένες τρά­πε­ζες που απο­κτούν μερίδια σε ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες. Πιστεύ­ουμε σε αυτή την ευρύ­τερη ευρω­παϊκή ιστορία.

Απλο­ποί­ηση. Χθες διάβαζα ένα άρθρο στους «Financial Times» σχετικά με το κόστος υπο­βο­λής αίτησης στο Ταμείο Και­νο­το­μίας. Είναι παρά­λογο. Έχουμε δημιουρ­γή­σει μια ευρω­παϊκή γρα­φειο­κρα­τία που κατα­πνί­γει την και­νο­το­μία και τελικά μόνο δημιουρ­γεί πρό­σθετα βάρη. Πιθανώς δεν αξίζει τον κόπο για τις εται­ρείες να περά­σουν όλη αυτή τη δια­δι­κα­σία.

Ενιαία αγορά. Το 28ο καθε­στώς -είναι κάτι για το οποίο έγραψε ο Letta. Είναι πολύ σημα­ντικό. Μπο­ρούμε να δημιουρ­γή­σουμε ένα πλαίσιο που θα επι­τρέ­πει στις νεο­φυ­είς επι­χει­ρή­σεις μας να δρα­στη­ριο­ποιού­νται σε όλες τις ευρω­παϊ­κές χώρες;

Επο­μέ­νως, αυτές είναι τέσ­σε­ρις θεμα­τι­κές. Και δεν ανα­φέ­ρο­μαι στα γεω­πο­λι­τικά θέματα και στην άμυνα, όπου προσ­δοκώ η Ελλάδα να δια­δρα­μα­τί­σει έναν ρόλο και να συμ­βά­λει στη συζή­τηση.

Θα έλεγα επίσης ότι η Ελλάδα βρί­σκε­ται σε δια­φο­ρε­τική κατά­σταση. Μιλή­σαμε πολύ για την επι­τυ­χία της οικο­νο­μίας μας. Συν­δέ­ε­ται άμεσα με την πολι­τική στα­θε­ρό­τητα. Ρίχνο­ντας μία ματιά σε ευρω­παϊ­κές χώρες, ορι­σμέ­νες βρί­σκο­νται σήμερα σε δύσκολη κατά­σταση επειδή η πολι­τική (politics) δεν λει­τουρ­γεί. Η πολι­τική στην Ελλάδα λει­τουρ­γεί και θα συνε­χί­σει να λει­τουρ­γεί. Είμαι πεπει­σμέ­νος ότι αυτό θα εξα­κο­λου­θεί να ισχύει μετά τις εκλογές του 2027, καθώς, στο τέλος της ημέρας, οι πολίτες γνω­ρί­ζουν ότι η χώρα χρειά­ζε­ται σταθερή κυβέρ­νηση ώστε να δια­σφα­λι­στεί η ασφά­λεια και η ευη­με­ρία. Αυτή τη στιγμή η Νέα Δημο­κρα­τία είναι, θαρρώ, η μονα­δική πολι­τική δύναμη που έχει αξιό­πι­στη πρόταση για τη δια­κυ­βέρ­νηση και την πρόοδο της χώρας.

Για τον λόγο αυτό είμαι ιδιαί­τερα αισιό­δο­ξος για τις κάλπες του 2027. Και, ασφαλώς, θα ήθελα να επι­ση­μάνω στο ακρο­α­τή­ριό μας ότι οι εκλογές θα λάβουν χώρα την άνοιξη του 2027. Έχω λάβει μέρος στις εργα­σίες αυτού του συνε­δρίου πολλές φορές, θυμάμαι τον σκε­πτι­κι­σμό που αντι­με­τώ­πισα όταν βρέθηκα εδώ πριν τις εκλογές του 2023. Τότε το ερώτημα ήταν: «Θα έχετε απόλυτη πλειο­ψη­φία;». Απα­ντούσα «ναι». Πολλοί το αμφι­σβη­τού­σαν αλλά τα κατα­φέ­ραμε. Θυμάμαι ότι τον Απρίλιο του 2023 οι δημο­σκο­πή­σεις έδει­χναν ότι θα παίρ­ναμε 33% και λάβαμε 41%.

Τηρή­σαμε τις υπο­σχέ­σεις μας. Έχουμε ένα μήνυμα να στεί­λουμε για το μέλλον της χώρας, για τα επόμενα πέντε χρόνια. Και γι’ αυτό πιστεύω ότι η πολι­τική στα­θε­ρό­τητα είναι τόσο σημα­ντική, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη. Επο­μέ­νως, όταν μιλάμε στην Ευρώπη και προ­σπα­θούμε να παρου­σιά­σουμε τα επι­χει­ρή­ματά μας για το τι είναι καλό για την Ευρώπη, πιστεύω ότι μας ακούνε. Και πιστεύω ότι έχουμε αυτή την ικα­νό­τητα.

Ειδικά όταν κάθεσαι στο Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο, φοράς δύο «καπέλα», το εθνικό σου καπέλο και το ευρω­παϊκό σου καπέλο. Έχω πλήρη επί­γνωση του γεγο­νό­τος ότι, φυσικά, οι εθνικές προ­τε­ραιό­τη­τες είναι σημα­ντι­κές. Αλλά αν η Ευρώπη δεν τα πάει καλά, δεν θα τα πάμε καλά ούτε εμείς. Αν οι μεγάλες ευρω­παϊ­κές αγορές εισέλ­θουν σε ύφεση, τι θα σημαί­νει αυτό για τον του­ρι­σμό μας; Δεν είμαστε, λοιπόν, ένα «νησί» ανά­πτυ­ξης σε μια «ταραγ­μένη θάλασσα». Πρέπει να δια­σφα­λί­σουμε ότι και η Ευρώπη θα τα πάει καλά, για να τα πάμε ακόμα καλύ­τερα εμείς.Ερω­τη­θείς για την κοι­νω­νική πολι­τική που ακο­λου­θεί η κυβέρ­νηση, ο Πρω­θυ­πουρ­γός σημεί­ωσε:

Πιστεύω ότι βιώ­νουμε μια περίοδο κατά την οποία όλοι όσοι βρί­σκο­νται στην κυβέρ­νηση είναι υπό πίεση -μερικοί περισ­σό­τερο από άλλους. Αλλά αυτό ισχύει και για εμάς. Το κόστος ζωής είναι ένα πραγ­μα­τικό πρό­βλημα. Πρέπει να το ανα­γνω­ρί­σουμε ανοιχτά. Είναι ευχά­ρι­στο να μιλάμε για τις μακρο­οι­κο­νο­μι­κές επι­δό­σεις, αλλά οι πολίτες πρέπει να το νιώσουν στο πορ­το­φόλι τους.

Η πρώτη μου προ­τε­ραιό­τητα είναι να δια­σφα­λίσω ότι η μακρο­οι­κο­νο­μική επι­τυ­χία θα μετα­φρα­στεί σε αυξη­μένη προ­σω­πική ευη­με­ρία για τους πολίτες. Τι σημαί­νει αυτό; Στήριξη του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος, σημαί­νει καλύ­τε­ρους μισθούς. Σημαί­νει επίσης ότι οι εται­ρείες, βρί­σκο­νται και εδώ, πρέπει να κατα­νο­ή­σουν ότι όσο η οικο­νο­μία πάει καλύ­τερα πρέπει να μοι­ρα­στούν την ευη­με­ρία της επι­χεί­ρη­σης με τους υπαλ­λή­λους. Έχουμε δει αυξή­σεις στους ονο­μα­στι­κούς μισθούς, αλλά μπο­ρούμε να τα πάμε καλύ­τερα.

Και φυσικά, επι­στρέ­φουμε στην κοι­νω­νία 1,7 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ με τη μορφή φορο­λο­γι­κών ελα­φρύν­σεων. Αν είσαι νέος κάτω των 25 ετών στην Ελλάδα, δεν θα πλη­ρώ­σεις φόρο εισο­δή­μα­τος. Καθόλου. Αυτό είναι ιδιαί­τερα σημα­ντικό σε μια εποχή που θέλουμε να κατευ­θύ­νουμε περισ­σό­τε­ρους νέους προς την τεχνική εκπαί­δευση, την επαγ­γελ­μα­τική κατάρ­τιση. Εκεί είναι όπου χρεια­ζό­μα­στε δεξιό­τη­τες. Αν ρωτή­σεις τις εται­ρείες σε ποιους τομείς χρειά­ζο­νται δεξιό­τη­τες, εκεί είναι που τις χρειά­ζο­νται και θέλω οι εται­ρείες αυτές να εκπαι­δεύ­σουν τους νέους.

Εάν εισέλ­θετε στην αγορά εργα­σίας σε ηλικία 22 ετών, για παρά­δειγμα, ή 20 ετών, για πέντε χρόνια δεν θα πλη­ρώ­σετε φόρο εισο­δή­μα­τος. Και μεταξύ 25 και 30 ετών θα έχετε συντε­λε­στή 9% αντί για 22%. Προ­βλέ­πε­ται μεγα­λύ­τερη έκπτωση φόρου για οικο­γέ­νειες με παιδιά, ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων. Συνεπώς, οι πολίτες θα τα δουν αυτά στον μισθό τους τον Ιανουά­ριο, και αυτό είναι σημα­ντικό, γιατί είναι πραγ­μα­τικό πρό­βλημα.

Νομίζω ότι το μεγα­λύ­τερο λάθος στο οποίο μπο­ρούμε να υπο­πέ­σουμε είναι να είμαστε αλα­ζό­νες για τη συνο­λική απόδοση της οικο­νο­μίας μας, χωρίς να ανα­γνω­ρί­ζουμε ότι αυτό πρέπει να μετα­φρα­στεί σε καλύ­τε­ρους πραγ­μα­τι­κούς μισθούς, αλλά και σε καλύ­τε­ρες δημό­σιες υπη­ρε­σίες.

Έχουμε κάνει μεγάλες βελ­τιώ­σεις στον τομέα της υγειο­νο­μι­κής περί­θαλ­ψης και αυτό με χαρο­ποιεί. Ριζικές αλλαγές λαμ­βά­νουν χώρα στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Οι πολίτες αρχί­ζουν να το ανα­γνω­ρί­ζουν. Για παρά­δειγμα, ως προς το μέλλον της υγειο­νο­μι­κής περί­θαλ­ψης και το κόστος της, πρω­το­πο­ρούμε στην πρόληψη μέσω προ­λη­πτι­κών εξε­τά­σεων στην Ελλάδα. Αυτό είναι το μέλλον της υγειο­νο­μι­κής περί­θαλ­ψης.

Άρα, οι πολίτες χρειά­ζε­ται να κατα­λά­βουν ότι νοια­ζό­μα­στε για αυτούς. Μπορεί να μην είμαστε πάντα σε θέση να λύσουμε όλα τα προ­βλή­ματά τους -κανείς δεν είναι- αλλά νοια­ζό­μα­στε και προ­σπα­θούμε. Αυτές είναι δύο σημα­ντι­κές λέξεις που πρέπει να βρί­σκο­νται στην πρώτη γραμμή.

Διότι είναι ιδιαί­τερα επι­κίν­δυνο για εμάς να ερχό­μα­στε σε αυτές τις επί­ση­μες επεν­δυ­τι­κές δια­σκέ­ψεις, να παίρ­νουμε το χει­ρο­κρό­τημα που σε κάποιο βαθμό θεωρώ ότι μας αξίζει, αλλά πρέπει να ανα­γνω­ρί­ζουμε ότι είμαστε πολι­τι­κοί και είμαστε εδώ για να βελ­τιώ­σουμε τη ζωή των πολιτών.

Και, φυσικά, όλοι έχουμε έναν ρόλο να δια­δρα­μα­τί­σουμε. Σε ό,τι αφορά τις επι­χει­ρή­σεις, με την προ­σφορά καλύ­τε­ρων μισθών και περισ­σό­τε­ρων παροχών. Είμαι χαρού­με­νος για το γεγονός ότι έχουμε συμ­φω­νία για τις συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις στην Ελλάδα. Για πρώτη φορά, τα συν­δι­κάτα, οι εργο­δό­τες και οι εργα­ζό­με­νοι, κάθισαν και είπαν: «Μπο­ρούμε πραγ­μα­τικά να φτά­σουμε σε ένα σημείο όπου χρειά­ζο­νται περισ­σό­τε­ρες συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις στην Ελλάδα». Αυτό είναι καλό και για τις δύο πλευρές. Όσον αφορά στις τρά­πε­ζες, με την παροχή περισ­σό­τε­ρων πιστώ­σεων στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία, περισ­σό­τε­ρων δανείων. Ακόμα δεν έχουμε αρκετή τρα­πε­ζική χρη­μα­το­δό­τηση στην Ελλάδα.

Πρέπει λοιπόν να κατα­λά­βουμε ότι χρεια­ζό­μα­στε ένα νέο κοι­νω­νικό συμ­βό­λαιο -αν και δεν μου αρέσει ο όρος, επειδή έχει χρη­σι­μο­ποι­η­θεί υπερ­βο­λικά, ουσια­στικά όλοι πρέπει να κατα­λά­βουν ότι είναι μέτοχοι σε αυτό, ότι έχουν κάτι να προσ­δο­κούν. Αν η χώρα τα πάει καλά, αυτό δεν αφορά μόνο λίγους, αφορά την πλειο­νό­τητα των Ελλήνων, που πρέπει να επω­φε­λη­θούν από αυτή τη νέα κοινή ευη­με­ρία.

Για τους αγρότες:

Έχουμε μεγάλα ζητή­ματα στην Ελλάδα που συν­δέ­ο­νται με τις αγρο­τι­κές επι­δο­τή­σεις. Αυτό είναι ουσια­στικά ένα πρό­βλημα συγ­χώ­νευ­σης βάσεων δεδο­μέ­νων και δια­σταύ­ρω­σης πλη­ρο­φο­ριών που ήδη υπάρ­χουν. Είναι μια επώδυνη μετά­βαση αυτή τη στιγμή, αλλά σε ένα χρόνο από τώρα, θα είμαστε σε θέση να δια­σφα­λί­σουμε ότι όποιος παρα­γω­γός δικαιού­ται επι­δό­τηση θα λάβει το ποσό που δικαιού­ται. Και επειδή εξα­λεί­φουμε το περιττό βάρος και τη δια­φθορά από το σύστημα, οι πραγ­μα­τι­κοί αγρότες θα λάβουν περισ­σό­τερα χρήματα, καθώς το συνο­λικό ποσό παρα­μέ­νει το ίδιο. Αυτό είναι ένα παρά­δειγμα μεταρ­ρύθ­μι­σης που μπορεί να είναι επώδυνη βρα­χυ­πρό­θε­σμα, αλλά μεσο­πρό­θε­σμα και μακρο­πρό­θε­σμα είναι το σωστό.

Πηγή: protothema.gr