Αναβλήθηκε για τον Σεπτέμβριο του 2026 η εξέταση των εφέσεων του Δήμου Ρόδου για οφειλές που αγγίζουν τα 7 εκατομμύρια ευρώ

• Ο Δήμος Ρόδου συνε­χί­ζει με επι­φύ­λαξη τη ρύθμιση των χρεών του προς τον e-ΕΦΚΑ, ενώ η εκκρε­μής δικα­στική δια­δι­κα­σία αφορά στον χαρα­κτήρα και στη νομι­μό­τητα της συνυ­πευ­θυ­νό­τη­τάς του για οφειλές υπό εκκα­θά­ριση δημο­τι­κών ανω­νύ­μων εται­ρειών

Η εκδί­καση των εφέσεων του Δήμου Ρόδου κατά του e-ΕΦΚΑ για το ζήτημα των ασφα­λι­στι­κών οφειλών ύψους άνω των επτά εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ ανα­βλή­θηκε χθες και επα­να­προσ­διο­ρί­στηκε για τις 25 Σεπτεμ­βρίου 2026.

Η υπόθεση, η οποία απο­τε­λεί μία από τις πλέον σύν­θε­τες δικα­στι­κές δια­μά­χες μεταξύ Οργα­νι­σμού Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης και ασφα­λι­στι­κού φορέα, παρα­μέ­νει σε εκκρε­μό­τητα επί σειρά ετών, με τον Δήμο να έχει υπαχθεί στη ρύθμιση των οφειλών βάσει του Ν. 4611/2019, αλλά με ρητή επι­φύ­λαξη ως προς την ανα­γνώ­ριση οποιασ­δή­ποτε συνυ­πευ­θυ­νό­τη­τας.

Το ιστο­ρικό της υπό­θε­σης

Η υπόθεση έχει τις ρίζες της στο 2013, όταν με απόφαση της διευ­θύ­ντριας του Περι­φε­ρεια­κού Υπο­κα­τα­στή­μα­τος ΙΚΑ – ΕΤΑΜ Ρόδου (21109/8-11-2013) βεβαιώ­θη­καν σε βάρος του Δήμου Ρόδου οφειλές ύψους 7.028.252,28 ευρώ, προ­ερ­χό­με­νες από δύο υπό εκκα­θά­ριση δημο­τι­κές επι­χει­ρή­σεις: την Ανα­πτυ­ξιακή Δωδε­κα­νη­σιακή Εται­ρεία Κατα­σκευών – Μελετών Α.Ε. (ΑΔΕΚΑΜ) του πρώην Δήμου Πετα­λού­δων και την Ανα­πτυ­ξιακή Δια­δη­μο­τική Εται­ρεία Κατα­σκευών και Του­ρι­σμού Α.Ε. (ΑΔΕΚΤ) του πρώην Δήμου Ροδίων. Οι απαι­τή­σεις αυτές, με τις προ­σαυ­ξή­σεις, σήμερα πλη­σιά­ζουν τα 7 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ.

Ο Δήμος Ρόδου αντέ­δρασε άμεσα ασκώ­ντας Ανακοπή το 2017, ζητώ­ντας την ακύρωση της πράξης συνυ­πευ­θυ­νό­τη­τας, η οποία έγινε εν μέρει δεκτή με την απόφαση Α284/2021 του Μονο­με­λούς Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κείου Ρόδου.

Το Πρω­το­δι­κείο ανα­γνώ­ρισε την παρα­γραφή οφειλών έως 31 Δεκεμ­βρίου 2001, ωστόσο δεν έκανε δεκτούς τους υπό­λοι­πους ισχυ­ρι­σμούς του Δήμου περί μη ύπαρξης συνυ­πευ­θυ­νό­τη­τας. Έτσι, τον Οκτώ­βριο του 2021, με απόφαση της Οικο­νο­μι­κής Επι­τρο­πής, εγκρί­θηκε η άσκηση έφεσης ενώπιον του Μονο­με­λούς Διοι­κη­τι­κού Εφε­τείου Πει­ραιώς.

Τα νομικά επι­χει­ρή­ματα του Δήμου Ρόδου

Η έφεση που έχει ασκήσει ο Δήμος, σύμφωνα με το σχετικό δικό­γραφο, στη­ρί­ζε­ται σε τρεις κύριους άξονες:

-Έλλειψη συνυ­πευ­θυ­νό­τη­τας:

Ο Δήμος υπο­στη­ρί­ζει ότι οι οφειλές των ΑΔΕΚΑΜ και ΑΔΕΚΤ δεν μπορούν να μετα­κυ­λι­στούν αυτο­δι­καίως στους ΟΤΑ, καθώς πρό­κει­ται για ανώ­νυ­μες εται­ρείες, και όχι για αμιγείς ή κοι­νω­φε­λείς επι­χει­ρή­σεις. Για τις πρώτες, η νομο­θε­σία προ­βλέ­πει δυνη­τική και όχι υπο­χρε­ω­τική ανάληψη χρεών από τον Δήμο, έπειτα από ρητή αιτιο­λο­γη­μένη απόφαση του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου με απόλυτη πλειο­ψη­φία.

Κατά τον Δήμο Ρόδου, η απόφαση του 2013 με την οποία απο­δό­θηκε συνυ­πευ­θυ­νό­τητα εκδό­θηκε κατά παρά­βαση της αρχής της αυτο­τέ­λειας των ΟΤΑ που κατο­χυ­ρώ­νε­ται στο Σύνταγμα, καθώς επε­κτεί­νει αυθαί­ρετα οικο­νο­μικά βάρη χωρίς σχετική νομο­θε­τική πρό­βλεψη.

-Παραγραφή των απαι­τή­σεων:

Ο δεύ­τε­ρος λόγος έφεσης αφορά την παρα­γραφή μεγάλου μέρους των οφειλών. Επι­κα­λού­με­νος τις δια­τά­ξεις του Α.Ν. 1846/1951 και τη σχετική νομο­λο­γία του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, ο Δήμος υπο­στη­ρί­ζει ότι οι απαι­τή­σεις του ΕΦΚΑ για εισφο­ρές και προ­σαυ­ξή­σεις έχουν υπο­πέ­σει σε δεκαετή ή πεντα­ετή παρα­γραφή, καθώς αφορούν ασφα­λι­στι­κές υπο­χρε­ώ­σεις που ανά­γο­νται σε περιό­δους πριν το 2000.

-Ακυρότητα επι­βο­λής πρό­σθε­των τελών:

Ο Δήμος επι­κα­λεί­ται ότι ακόμη και αν θεω­ρη­θεί νόμιμη η συνυ­πευ­θυ­νό­τητά του, η πράξη βεβαί­ω­σης του ΕΦΚΑ είναι αόριστη και πλημ­με­λής, αφού δεν συνο­δεύ­ε­ται από χρη­μα­τικό κατά­λογο με σαφή διά­κριση κύριων οφειλών και πρό­σθε­των τελών. Επι­κου­ρικά, προ­βάλ­λε­ται ότι τα πρό­σθετα τέλη δεν μπορούν να κατα­λο­γι­στούν, βάσει του άρθρου 10 του Ν. 4071/2012 και της εγκυ­κλίου 62/2013 του ΙΚΑ–ΕΤΑΜ, που προ­βλέ­πουν απαλ­λαγή από προ­σαυ­ξή­σεις για τέτοιες περι­πτώ­σεις.

Η στάση του Δήμου και η προ­σω­ρινή ρύθμιση των οφειλών

Παράλ­ληλα με τη δικα­στική δια­δι­κα­σία, ο Δήμος Ρόδου προ­χώ­ρησε το 2019 σε ρύθμιση των οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ με βάση τον Ν. 4611/2019. Η απόφαση του Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου (789/2019) όριζε ρητώς ότι η υπαγωγή στη ρύθμιση δεν συνιστά ανα­γνώ­ριση συνυ­πευ­θυ­νό­τη­τας ή αποδοχή της οφειλής, αλλά γίνεται με επι­φύ­λαξη έως ότου κριθεί ορι­στικά η υπόθεση από τη Δικαιο­σύνη.

Σε περί­πτωση δε που η έφεση γίνει δεκτή και οι πράξεις συνυ­πευ­θυ­νό­τη­τας ακυ­ρω­θούν, ο Δήμος προ­τί­θε­ται να ζητήσει την επι­στροφή των κατα­βλη­θέ­ντων ποσών ως αχρε­ω­στή­τως κατα­βλη­θέ­ντων.

Η οικο­νο­μική  και θεσμική διά­σταση της δια­μά­χης

Η υπόθεση αυτή ανα­δει­κνύει μια ευρύ­τερη θεσμική σύγκρουση ανάμεσα στους δήμους και το ασφα­λι­στικό σύστημα για το ποιος φέρει την ευθύνη των παλαιών χρεών δημο­τι­κών εται­ρειών που λει­τουρ­γού­σαν ως νομικά πρόσωπα ιδιω­τι­κού δικαίου. Το βασικό ερώτημα είναι αν ένας ΟΤΑ μπορεί να θεω­ρεί­ται αυτο­δι­καίως υπεύ­θυ­νος για επι­χει­ρή­σεις που, αν και δημο­τι­κές, διέ­πο­νταν από κανόνες ιδιω­τι­κής οικο­νο­μίας.

Η θέση του Δήμου Ρόδου εδρά­ζε­ται στη συνταγ­μα­τικά κατο­χυ­ρω­μένη αρχή της διοι­κη­τι­κής και οικο­νο­μι­κής αυτο­τέ­λειας των ΟΤΑ. Η

αποδοχή της αντί­θε­της άποψης, υπο­στη­ρί­ζουν οι νομικοί του εκπρό­σω­ποι, θα δημιουρ­γούσε δεδι­κα­σμένο που θα μπο­ρούσε να επι­βα­ρύ­νει δυσα­νά­λογα τους δήμους σε όλη τη χώρα, οδη­γώ­ντας τους να καλύ­πτουν χρέη ανε­ξάρ­τη­των επι­χει­ρή­σεων χωρίς δική τους ευθύνη.

Η συνέ­χεια

της υπό­θε­σης

Η εκδί­καση των εφέσεων έχει πλέον μετα­τε­θεί για τις 25 Σεπτεμ­βρίου 2026, αφή­νο­ντας ανοιχτό ένα κεφά­λαιο με σημα­ντι­κές οικο­νο­μι­κές προ­ε­κτά­σεις τόσο για τον Δήμο Ρόδου όσο και για τον e-ΕΦΚΑ. Μέχρι τότε, η ρύθμιση των οφειλών θα συνε­χι­στεί κανο­νικά, ενώ η τελική κρίση του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τείου Πειραιά θα καθο­ρί­σει όχι μόνο την τύχη των περίπου εννέα εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ αλλά και το νομικό προη­γού­μενο σχετικά με τη συνυ­πευ­θυ­νό­τητα των ΟΤΑ στις οφειλές των ανω­νύ­μων δημο­τι­κών εται­ρειών.

Η υπόθεση, που απο­τε­λεί χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα των πολύ­πλο­κων σχέσεων ανάμεσα στη διοί­κηση και την τοπική αυτο­διοί­κηση, παρα­μέ­νει σε αναμονή μιας από­φα­σης που θα καθο­ρί­σει το πλαίσιο ευθύνης των δήμων σε ολό­κληρη τη χώρα.