Η θάλασσα καταπίνει τη Ρόδο!

• Η Ένωση Ξε­νο­δό­χων και η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου ενώ­νουν δυ­νά­μεις για την προ­στα­σία των ακτών Ιξιάς–Κρε­μα­στής, ενώ οι με­τρή­σεις δεί­χνουν πως το νησί χάνει πάνω από 1,3 εκατ. τε­τρα­γω­νι­κά μέτρα γης • Σπί­τια, δρό­μοι και του­ρι­στι­κές υπο­δο­μές έχουν υπο­στεί ζη­μιές ή απει­λού­νται από τα δυ­τι­κά του νη­σιού

Τη χρη­μα­το­δό­τη­ση προ­με­λέ­της για την αντι­με­τώ­πι­ση της διά­βρω­σης των ακτών από τις Κάτω Πέ­τρες έως και την Κρε­μα­στή ανα­κοί­νω­σε η Ένωση Ξε­νο­δό­χων Ρόδου (ΕΞΡ), σε συ­νέ­ντευ­ξη Τύπου πα­ρου­σία του πε­ρι­φε­ρειάρ­χη Νο­τί­ου Αι­γαί­ου Γιώρ­γου Χα­τζη­μάρ­κου. Η προ­με­λέ­τη θα κα­λύ­ψει πα­ρά­κτια ζώνη 12 χι­λιο­μέ­τρων, από τον κόλπο της Ιξιάς έως την Κρε­μα­στή, με στόχο την επι­στη­μο­νι­κή αξιο­λό­γη­ση της κα­τά­στα­σης και την πρό­τα­ση εφαρ­μό­σι­μων λύ­σε­ων προ­στα­σί­ας.

Ο πρό­ε­δρος της ΕΞΡ, Γιάν­νης Πα­πα­βα­σι­λεί­ου, υπο­γράμ­μι­σε ότι η διά­βρω­ση απο­τε­λεί δια­χρο­νι­κό και επι­δει­νού­με­νο πρό­βλη­μα, το οποίο επη­ρε­ά­ζει το πε­ρι­βάλ­λον, τον χα­ρα­κτή­ρα της πε­ριο­χής και την ποιό­τη­τα ζωής κα­τοί­κων και επι­σκε­πτών. «Η με­λέ­τη του 1990 προ­έ­βλε­πε απώ­λεια 20 μέ­τρων ακτής σε 40 χρό­νια. Οι με­τρή­σεις του 2002 δεί­χνουν ήδη 10 μέτρα. Η πρό­βλε­ψη έχει ξε­πε­ρα­στεί από την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα», ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά. Ο κ. Πα­πα­βα­σι­λεί­ου εξέ­φρα­σε ικα­νο­ποί­η­ση για τη συ­νερ­γα­σία με την Πε­ρι­φέ­ρεια, που ανα­λαμ­βά­νει την αδειο­δό­τη­ση, χρη­μα­το­δό­τη­ση και υλο­ποί­η­ση των επό­με­νων στα­δί­ων, ενώ δια­βε­βαί­ω­σε ότι με­γά­λο μέρος της ακτο­γραμ­μής θα πα­ρα­μεί­νει ελεύ­θε­ρο και προ­σβά­σι­μο στο κοινό, ως χώρος ανα­ψυ­χής. Ο ξε­νο­δό­χος Βα­σί­λης Κα­ρα­γιάν­νης υπεν­θύ­μι­σε ότι οι προ­σπά­θειες ανά­πλα­σης ξε­κί­νη­σαν ήδη από τη δε­κα­ε­τία του 1990, με πρω­το­βου­λία ξε­νο­δό­χων της Ιξιάς που είχαν ανα­θέ­σει με­λέ­τες στην εται­ρεία Ρο­γκάν. «Αυτή τη φορά, στό­χος είναι να υπάρ­χει ενιαίο μέ­τω­πο και συ­ντο­νι­σμός όλων των εμπλε­κο­μέ­νων», ση­μεί­ω­σε. Ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος χα­ρα­κτή­ρι­σε την πρω­το­βου­λία της ΕΞΡ «πα­ρά­δειγ­μα συλ­λο­γι­κής ευ­θύ­νης». Τό­νι­σε ότι ο κόλ­πος της Ιξιάς απο­τε­λεί μία από τις πλέον επι­βα­ρυ­μέ­νες πε­ριο­χές του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, με την απώ­λεια γης να είναι πια θέμα χρό­νου. «Η Πε­ρι­φέ­ρεια θα πάρει πάνω της το έργο, ανα­ζη­τώ­ντας τους απαι­τού­με­νους πό­ρους για την πλήρη υλο­ποί­η­σή του», δε­σμεύ­τη­κε ο κ. Χα­τζη­μάρ­κος.

Με­λέ­τες από τον Δήμο Ρόδου σε Κρε­μα­στή, Κα­λα­βάρ­δα και Σο­ρω­νή

Η κλι­μα­τι­κή κρίση δεν αφή­νει πε­ρι­θώ­ρια ανα­βο­λής. Οι δυ­τι­κές ακτές της Ρόδου —από την Κρε­μα­στή μέχρι την Κά­μει­ρο Σκάλα— χά­νο­νται κυ­ριο­λε­κτι­κά μέτρο-μέτρο. Η άνο­δος της στάθ­μης της θά­λασ­σας, η διά­βρω­ση του εδά­φους, η άναρ­χη του­ρι­στι­κή ανά­πτυ­ξη και η εγκα­τά­λει­ψη της φυ­σι­κής ακτο­γραμ­μής δη­μιουρ­γούν ένα εκρη­κτι­κό μείγ­μα. Το ανη­συ­χη­τι­κό δεν είναι μόνο το φαι­νό­με­νο, αλλά η αδρά­νεια: κάθε κα­θυ­στέ­ρη­ση κο­στί­ζει έδα­φος, υπο­δο­μές και ιδιω­τι­κές πε­ριου­σί­ες. Ο Δήμος Ρόδου προ­χώ­ρη­σε το 2025 σε ανά­θε­ση με­λέ­της προ­στα­σί­ας της ακτής Κρε­μα­στής στην εται­ρεία Υδρο­α­κτο­τε­χνι­κή Ι.Κ.Ε., αξίας 36.363 ευρώ, την οποία ήδη έχει πα­ρα­λά­βει ανα­ζη­τώ­ντας πρό­γραμ­μα χρη­μα­το­δό­τη­σης. Η δράση εντάσ­σε­ται στο πρό­γραμ­μα LIFE-IP AdaptInGR, που αφορά στην προ­σαρ­μο­γή στην κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή. Πα­ράλ­λη­λα, έχουν προ­κη­ρυ­χθεί και οι με­λέ­τες για Σο­ρω­νή και Κα­λα­βάρ­δα, συ­νο­λι­κού ύψους άνω των 220.000 ευρώ. Οι με­λέ­τες αυτές χρη­μα­το­δο­τού­νται από το Πρό­γραμ­μα LIFE, το Πρά­σι­νο Τα­μείο και ίδιους πό­ρους του Δήμου.

Η ακτή γί­νε­ται… θά­λασ­σα

Όπως ση­μειώ­νει ο πρό­ε­δρος των Το­πο­γρά­φων Ρόδου Πα­να­γιώ­της Τσι­ρά­κος, «τα κτή­μα­τα που έχουν πλέον κα­τα­λη­φθεί από τη θά­λασ­σα, εξα­κο­λου­θούν να πα­ρα­μέ­νουν εγ­γε­γραμ­μέ­να στις κτη­μα­το­λο­γι­κές με­ρί­δες». Σε πολ­λές πε­ριο­χές, όπως στις Φάνες και την Κρε­μα­στή, η θά­λασ­σα έχει προ­χω­ρή­σει έως και 200 μέτρα μέσα στην ξηρά. Οι κά­τοι­κοι βλέ­πουν τις πα­ρα­λί­ες τους να εξα­φα­νί­ζο­νται και τα κύ­μα­τα να πλη­σιά­ζουν στα σπί­τια τους. Η στα­τι­στι­κή ει­κό­να είναι απο­κα­λυ­πτι­κή: Οι πα­ρα­λί­ες των Πε­τα­λού­δων έχουν μειω­θεί κατά 1,35 εκα­τομ­μύ­ρια τε­τρα­γω­νι­κά μέτρα τα τε­λευ­ταία 70 χρό­νια, δη­λα­δή πάνω από 1.350 στρέμ­μα­τα γης έχουν χαθεί κάτω από τη θά­λασ­σα. Η μέση υπο­χώ­ρη­ση της ξηράς υπο­λο­γί­ζε­ται σε 1,4 μέτρα ετη­σί­ως. Η μόνη θε­τι­κή εμπει­ρία προ­έρ­χε­ται από τη Θολό, όπου στα τέλη της δε­κα­ε­τί­ας του ’90 ο κα­θη­γη­τής του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Πα­τρών Γιώρ­γος Γού­δας εφάρ­μο­σε πει­ρα­μα­τι­κά το σύ­στη­μα ΣΠΑΑ (υπο­θα­λάσ­σιες προ­βό­λοι). Η πα­ρέμ­βα­ση αυτή συ­νέ­βα­λε στην απο­κα­τά­στα­ση της ακτής, καθώς η άμμος συσ­σω­ρεύ­θη­κε και ανα­κτή­θη­καν απώ­λειες ει­κο­σα­ε­τί­ας. Από­δει­ξη ότι όταν υπάρ­χει σχε­δια­σμός και συ­νέ­πεια, η φύση “συ­νερ­γά­ζε­ται”. Οι με­λέ­τες είναι το πρώτο βήμα. Όμως η πραγ­μα­τι­κή πρό­κλη­ση είναι η επί­σπευ­ση των έργων. Κάθε κα­λο­καί­ρι που περνά, η γραμ­μή της θά­λασ­σας προ­χω­ρά, αφα­νί­ζο­ντας ακτές, πε­ριου­σί­ες και του­ρι­στι­κές υπο­δο­μές.