Απορρίφθηκε το σχέδιο του Δήμου Ρόδου για προσβάσιμες παραλίες επειδή είχε ήδη υπάρξει ένταξη 4 ξενοδοχείων!

• Το έργο που στό­χευε να εξα­σφα­λί­σει πρό­σβα­ση στα ΑμεΑ σε τέσ­σε­ρις πα­ρα­λί­ες της Ρόδου κρί­θη­κε μη επι­λέ­ξι­μο καθώς οι ίδιες ακτές είχαν προη­γου­μέ­νως εντα­χθεί σε προ­γράμ­μα­τα με­γά­λων ξε­νο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σε­ων

Η πρό­σβα­ση στη θά­λασ­σα απο­τε­λεί βα­σι­κό αν­θρώ­πι­νο δι­καί­ω­μα, ιδιαί­τε­ρα για τα άτομα με ανα­πη­ρία που συχνά απο­κλεί­ο­νται από τις πα­ρα­λί­ες λόγω έλ­λει­ψης κα­τάλ­λη­λων υπο­δο­μών. Ωστό­σο, στη Ρόδο, το ζή­τη­μα αυτό κα­τέ­λη­ξε σε ένα γρα­φειο­κρα­τι­κό και πο­λι­τι­κό αδιέ­ξο­δο, απο­κα­λύ­πτο­ντας τις προ­τε­ραιό­τη­τες της του­ρι­στι­κής πο­λι­τι­κής. Το σχέ­διο του Δήμου Ρόδου για τη δη­μιουρ­γία προ­σβά­σι­μων πα­ρα­λιών απορ­ρί­φθη­κε, όχι γιατί δεν είχε ουσία ή γιατί δεν πλη­ρού­σε τις προ­δια­γρα­φές, αλλά επει­δή είχαν ήδη «δια­τε­θεί» σε με­γά­λα ξε­νο­δο­χεία.

Έτσι, η δη­μό­σια μέ­ρι­μνα για την ισό­τι­μη πρό­σβα­ση έμει­νε με­τέ­ω­ρη, ενώ οι ιδιω­τι­κοί όμι­λοι εμ­φα­νί­ζο­νται ως οι απο­κλει­στι­κοί «χο­ρη­γοί» της προ­σβα­σι­μό­τη­τας.

Το όραμα του Δήμου και η σκλη­ρή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα

Η πρό­τα­ση του Δήμου Ρόδου αφο­ρού­σε στη βελ­τί­ω­ση της προ­σβα­σι­μό­τη­τας σε τέσ­σε­ρις γνω­στές πα­ρα­λί­ες: Ζέ­φυ­ρο, Ια­λυ­σό, Τσα­μπί­κα και Γεν­νά­δι. Το σχέ­διο προ­έ­βλε­πε την το­πο­θέ­τη­ση ρα­μπών, δια­δρό­μων, ει­δι­κών μη­χα­νι­σμών και υπο­στη­ρι­κτι­κών υπο­δο­μών που θα επέ­τρε­παν σε άτομα με κι­νη­τι­κές δυ­σκο­λί­ες να προ­σεγ­γί­ζουν τη θά­λασ­σα με ασφά­λεια και αξιο­πρέ­πεια.

Δεν επρό­κει­το για πο­λυ­τέ­λειες, αλλά για βα­σι­κές πα­ρεμ­βά­σεις που έλει­παν από τον του­ρι­στι­κό χάρτη του νη­σιού. Η Ρόδος, που καυ­χιέ­ται για τις χι­λιά­δες αφί­ξεις κάθε χρόνο, εξα­κο­λου­θεί να στε­ρεί­ται ορ­γα­νω­μέ­νων προ­σβά­σι­μων πα­ρα­λιών για όσους δεν μπο­ρούν να κι­νη­θούν χωρίς βο­ή­θεια.

Παρά ταύτα, το σχέ­διο απορ­ρί­φθη­κε. Ο λόγος; Σύμ­φω­να με την από­φα­ση του Υπουρ­γεί­ου Του­ρι­σμού, οι πα­ρα­λί­ες είχαν ήδη εντα­χθεί σε έργα προ­σβα­σι­μό­τη­τας που υλο­ποιού­νται από ξε­νο­δο­χεια­κές εται­ρεί­ες. Εν ολί­γοις, το δη­μό­σιο έργο κρί­θη­κε «πε­ριτ­τό», αφού οι ακτές είχαν ήδη πε­ρά­σει στην αρ­μο­διό­τη­τα ιδιω­τών.

Οι πα­ρα­λί­ες που «ανή­κουν» στα resorts

Η αι­τιο­λο­γία είναι απο­κα­λυ­πτι­κή: τέσ­σε­ρις με­γά­λες ξε­νο­δο­χεια­κές μο­νά­δες είχαν ήδη εξα­σφα­λί­σει χρη­μα­το­δό­τη­ση για ισά­ριθ­μες πα­ρα­λί­ες. Συ­γκε­κρι­μέ­να, το Elysium Resort & Spa, το Rodos Palladium, το Faliraki Beach και το Alila.

Έτσι, όταν ο Δήμος Ρόδου ζή­τη­σε να δη­μιουρ­γή­σει προ­σβά­σι­μες πα­ρα­λί­ες για όλους, βρέ­θη­κε αντι­μέ­τω­πος με το «τα­βά­νι» που θέτει το θε­σμι­κό πλαί­σιο: κάθε Δήμος δι­καιού­ται πε­ριο­ρι­σμέ­νο αριθ­μό πα­ρεμ­βά­σε­ων και αυτός ο αριθ­μός είχε ήδη εξα­ντλη­θεί. Και όχι από τον Δήμο, αλλά από τους ξε­νο­δό­χους.

Με απλά λόγια, οι πα­ρα­λί­ες που θα μπο­ρού­σαν να γί­νουν ελεύ­θε­ρα και δη­μό­σια προ­σβά­σι­μες, βα­φτί­στη­καν ήδη «προ­σβά­σι­μες» μέσα από τις ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις.

Η προ­σβα­σι­μό­τη­τα ως προ­νό­μιο και όχι ως δι­καί­ω­μα

Το πιο οξύ­μω­ρο στοι­χείο της υπό­θε­σης είναι ότι το έργο αφο­ρού­σε την άρση εμπο­δί­ων για τα ΑμεΑ. Στην πράξη, όμως, οι απο­φά­σεις οδη­γούν σε μια ιδιό­τυ­πη στρέ­βλω­ση: οι πο­λί­τες με κι­νη­τι­κά προ­βλή­μα­τα μπο­ρούν να έχουν πρό­σβα­ση στη θά­λασ­σα… αρκεί να πε­ρά­σουν μέσα από την εί­σο­δο ενός πο­λυ­τε­λούς ξε­νο­δο­χεί­ου.

Αντί οι δη­μό­σιοι φο­ρείς να εξα­σφα­λί­ζουν τη γε­νι­κευ­μέ­νη και δω­ρε­άν δυ­να­τό­τη­τα για όλους, η ευ­θύ­νη με­τα­κυ­λί­ε­ται στις ξε­νο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις, που εντάσ­σουν την «προ­σβα­σι­μό­τη­τα» στην πο­λι­τι­κή εται­ρι­κής κοι­νω­νι­κής ευ­θύ­νης και στην ει­κό­να του brand τους. Έτσι, η προ­σβα­σι­μό­τη­τα παύει να είναι κοι­νω­νι­κό δι­καί­ω­μα και με­τα­τρέ­πε­ται σε προ­ϊ­όν του­ρι­στι­κής κα­τα­νά­λω­σης.

Το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης ως ερ­γα­λείο για ποιους;

Το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης και Αν­θε­κτι­κό­τη­τας δη­μιουρ­γή­θη­κε για να ενι­σχύ­σει την κοι­νω­νι­κή συ­νο­χή και να κα­λύ­ψει υστε­ρή­σεις σε κρί­σι­μες υπο­δο­μές. Στη Ρόδο, ωστό­σο, η ει­κό­να μοιά­ζει δια­φο­ρε­τι­κή: οι πόροι του Τα­μεί­ου λει­τούρ­γη­σαν ως «τρο­φο­δό­της» των με­γά­λων ξε­νο­δο­χεί­ων, αφή­νο­ντας τον Δήμο στο πε­ρι­θώ­ριο.

Η επί­ση­μη αι­τιο­λο­γία ότι υπε­ρέ­βη το όριο πα­ρα­λιών ανά Δήμο είναι στην ουσία ένα γρα­φειο­κρα­τι­κό τέ­χνα­σμα. Γιατί οι πα­ρα­λί­ες που υπο­τί­θε­ται ότι έγι­ναν προ­σβά­σι­μες μέσω των ξε­νο­δο­χεί­ων, δεν δια­σφα­λί­ζουν την ίδια ελεύ­θε­ρη και ισό­τι­μη πρό­σβα­ση που θα εξα­σφά­λι­ζε μια δη­μό­σια πα­ρέμ­βα­ση.

Πίσω από τα χαρ­τιά και τις ΑΔΑ, το ζή­τη­μα πα­ρα­μέ­νει βαθιά κοι­νω­νι­κό. Για έναν πο­λί­τη με ανα­πη­ρία που θέλει να απο­λαύ­σει τη θά­λασ­σα χωρίς εμπό­δια, η δια­φο­ρά ανά­με­σα σε μια δη­μο­τι­κή ράμπα και σε μια ξε­νο­δο­χεια­κή υπο­δο­μή είναι θε­με­λιώ­δης. Η πρώτη είναι ανοι­χτή και δω­ρε­άν. Η δεύ­τε­ρη προ­ϋ­πο­θέ­τει, στην πράξη, κα­τα­νά­λω­ση – έστω και την πιο απλή: έναν καφέ, μια ξα­πλώ­στρα, μια εί­σο­δο.

Αυτός ο απο­κλει­σμός δεν αφορά μόνο τα ΑμεΑ, αλλά συ­νο­λι­κά το δι­καί­ω­μα των πο­λι­τών να έχουν πρό­σβα­ση σε κοινά αγαθά. Η θά­λασ­σα δεν μπο­ρεί να είναι προ­νό­μιο του πε­λά­τη, είναι δη­μό­σιο αγαθό.