Λειψυδρία: 39 Δήμοι σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης τον τελευταίο 1,5 χρόνο – Και η Λέρος στη λίστα

Τον τε­λευ­ταίο 1,5 χρόνο, 39 Δήμοι έχουν ζη­τή­σει να κη­ρυ­χτούν σε κα­τά­στα­ση έκτα­κτης ανά­γκης από το υπουρ­γείο Κλι­μα­τι­κής Κρί­σης και Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας λόγω του προ­βλή­μα­τος που αντι­με­τω­πί­ζουν με τη λει­ψυ­δρία.

Από τον πε­ρα­σμέ­νο Σε­πτέμ­βριο αί­τη­μα για να κη­ρυ­χθούν σε κα­τά­στα­ση έκτα­κτης ανά­γκης έχουν κάνει 20 Δήμοι. Το γε­γο­νός απο­τυ­πώ­νει το αδιαμ­φη­σβή­τη­το πρό­βλη­μα που αντι­με­τω­πί­ζει πια η Ελ­λά­δα στο θέμα της επάρ­κειας του νερού.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία του υπουρ­γεί­ου Κλι­μα­τι­κής Κρί­σης και Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας, οι Δήμοι που έχουν ζη­τή­σει να κη­ρυ­χτούν σε κα­τά­στα­ση έκτα­κτης ανά­γκης τον τε­λευ­ταίο 1,5 χρόνο είναι οι εξής:

Πόρου, Χίου, Μυ­τι­λή­νης, Δυ­τι­κής Λέ­σβου, Ακτιου-Βό­νι­τσας, Σάμης, Κε­ντρι­κής Κέρ­κυ­ρας και Δια­πό­ντιων Νήσων, Παξών, Νό­τιας Κέρ­κυ­ρας, Βό­ρειας Κέρ­κυ­ρας, Νέας Προ­πο­ντί­δας, Πο­λύ­γυ­ρου, Ιε­ρά­πε­τρας, Πλα­τα­νιά Χα­νί­ων, Κισ­σά­μου Χα­νί­ων, Μινώα Πε­διά­δας Ηρα­κλεί­ου, Φαι­στού, Αν­δρου, Ερ­μιο­νί­δας, Βέλου- Βόχας Κο­ριν­θί­ας, Αλί­αρ­του- Θε­σπιέ­ων, Ορ­χο­με­νού, Μύκης Ξάν­θης, Αλε­ξαν­δρού­πο­λης, Σου­φλί­ου,  Σπε­τσών, Σι­θω­νί­ας, Κασ­σάν­δρας, Κά­ντα­νου- Σε­λί­νου Χα­νί­ων, Γορ­τύ­νας Ηρα­κλεί­ου, Αρ­χα­νών- Αστε­ρου­σιών Ηρα­κλεί­ου, Μυ­λο­πο­τά­μου Ρε­θύ­μνου, Σέ­ρι­φου, Λέρου, Σίφ­νου, Λου­τρα­κί­ου –Πε­ρα­χώ­ρας- Αγίων Θε­ο­δώ­ρων, Ευ­ρώ­τα, Ιστιαί­ας- Αι­δη­ψού, Δι­στό­μου-Αρά­χω­βας- Αντι­κύ­ρων.

Τρέ­χουν πίσω από τις χρη­μα­το­δο­τή­σεις στη Λέσβο

Η Λέ­σβος μπήκε για πρώτη φορά στη λίστα των δήμων που είναι αντι­μέ­τω­ποι με τη λει­ψυ­δρία, τον πε­ρα­σμέ­νο Μάρ­τιο.

«Πάντα εί­χα­με θέ­μα­τα με το νερό σε αρ­κε­τούς οι­κι­σμούς, φέτος όμως η κα­τά­στα­ση είναι τρα­γι­κή» λέει στο in ο δή­μαρ­χος Δυ­τι­κής Λέ­σβου, Τα­ξιάρ­χης Βέρ­ρος.

«Στον Πο­λι­χνί­το οι κά­τοι­κοι έχουν ελά­χι­στο νερό, για λίγες ώρες. Οι δια­κο­πές του νερού είναι κα­θε­στώς. Πολύ δύ­σκο­λη είναι η κα­τά­στα­ση και στην Καλ­λο­νή στο Κε­ρά­μι, στην Ερεσό, στην Πέτρα και στα Βα­σι­λι­κά. Τις μέρες του καύ­σω­να υπήρ­χαν ώρες της μέρας με 43 βαθ­μούς Κελ­σί­ου που οι βρύ­σες έβγα­ζαν λάσπη» πε­ρι­γρά­φει ο κ. Βέρ­ρος, ση­μειώ­νο­ντας πως στη Δυ­τι­κή Λέσβο το νερό της ύδρευ­σης προ­έρ­χε­ται κατά βάση από τις γε­ω­τρή­σεις.

Ο δή­μαρ­χος της Μυ­τι­λή­νης, Πα­να­γιώ­της Χρι­στο­φάς, λέει με τη σειρά του πως το νησί κη­ρύ­χθη­κε σε κα­τά­στα­ση έκτα­κτης ανά­γκης έπει­τα από αί­τη­μα της ΔΕΥΑΛ- Δη­μο­τι­κή Επι­χεί­ρη­ση Υδρευ­σης Απο­χέ­τευ­σης Λέ­σβου, στο υπουρ­γείο Κλι­μα­τι­κής Κρί­σης και Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας.

Η κή­ρυ­ξη σε κα­τά­στα­ση έκτα­κτης ανά­γκης δίνει τη δυ­να­τό­τη­τα στους δη­μάρ­χους να προ­χω­ρή­σουν σε γρή­γο­ρες πα­ρεμ­βά­σεις μι­κρής και με­γά­λης κλί­μα­κας, χωρίς να περ­νούν από τη συ­νή­θη γρα­φειο­κρα­τία.

 

Και τι κά­νουν στη Λέσβο για την επί­λυ­ση του προ­βλή­μα­τος;

«Ζη­τή­σα­με και λά­βα­με πριν από μία εβδο­μά­δα, 500.000 ευρώ από τη Γε­νι­κή Γραμ­μα­τεία Αι­γαί­ου και Νη­σιώ­τι­κης Πο­λι­τι­κής, η οποία υπά­γε­ται στο υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας, για να κά­νου­με μια σειρά από έργα πρώ­της αντι­με­τώ­πι­σης. Τα χρη­σι­μο­ποιού­με για νέες γε­ω­τρή­σεις και για βελ­τί­ω­ση των υπαρ­χου­σών. Ταυ­τό­χρο­να, με πό­ρους από το ΕΣΠΑ Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου, προ­χω­ρά­με έργο βιο­λο­γι­κών κα­θα­ρι­σμών αλλά και αντι­κα­τά­στα­ση του δι­κτύ­ου ύδρευ­σης μέσα στην πόλη της Μυ­τι­λή­νης, έργο που τρέ­χει αυτήν την πε­ρί­ο­δο».

Ο κ. Χρι­στο­φάς, ανα­φέ­ρει και τη δη­μιουρ­γία φράγ­μα­τος στην πε­ριο­χή Τσι­κνιάς, έργο που πραγ­μα­το­ποιεί­ται με χρη­μα­το­δό­τη­ση του υπουρ­γεί­ου Υπο­δο­μών, έχει δη­μο­πρα­τη­θεί και ανα­μέ­νε­ται να ξε­κι­νή­σει το επό­με­νο διά­στη­μα.

«Η στάθ­μη του υδρο­φό­ρου ορί­ζο­ντα έχει υπο­χω­ρή­σει κατά 15 μέτρα»

O Δήμος Βιάν­νου στην Κρήτη πα­ρα­μέ­νει για δεύ­τε­ρη χρο­νιά σε κα­τά­στα­ση έκτα­κτης ανά­γκης. Ση­μειώ­νε­ται πως στην Κρήτη έχουν κη­ρυ­χθεί σε κα­τά­στα­ση έκτα­κτης ανά­γκης λόγω λει­ψυ­δρί­ας, εννέα δήμοι. Τον πε­ρα­σμέ­νο Δε­κέμ­βριο, ο Δήμος εξέ­δω­σε μια κα­νο­νι­στι­κή πράξη μέσα από την οποία έθετε όρια στην κα­τα­νά­λω­ση του νερού.

Ανά­με­σα σε άλλα, ο κα­νο­νι­σμός που είναι σε ισχύ ανα­φέ­ρει και τα εξής:

Απα­γο­ρεύ­ε­ται για την φε­τι­νή πε­ρί­ο­δο η σύν­δε­ση νέων πα­ρο­χών και οι φυ­τεύ­σεις νέων καλ­λιερ­γειών.

O Δήμος δεν φέρει ου­δε­μία ευ­θύ­νη σε πε­ρί­πτω­ση αδυ­να­μί­ας άρ­δευ­σης λόγω ανε­πάρ­κειας του πα­ρε­χό­με­νου νερού

Το νερό της ύδρευ­σης θα χρη­σι­μο­ποιεί­ται απο­κλει­στι­κά και μόνο για την κά­λυ­ψη υδρευ­τι­κών ανα­γκών. Απα­γο­ρεύ­ε­ται η χρήση του για άλλο σκοπό (π.χ. πλύ­σι­μο δρό­μων, αυ­το­κι­νή­των, πό­τι­σμα κήπων). Θα υπάρ­ξει αυ­στη­ρός έλεγ­χος για την τή­ρη­ση της διά­τα­ξης αυτής

Απα­γο­ρεύ­ε­ται η χρήση νέων κο­λυμ­βη­τι­κών δε­ξα­με­νών (πι­σι­νών). Στις υφι­στά­με­νες κο­λυμ­βη­τι­κές δε­ξα­με­νές θα γί­νε­ται λε­λο­γι­σμέ­νη χρήση του νερού

Μπαί­νουν όρια στα κυ­βι­κά νερού που μπο­ρούν να αρ­δεύ­ο­νται για μια καλ­λιέρ­γεια

«Στην ουσία, είναι η τέ­ταρ­τη χρο­νιά που εί­μα­στε αντι­μέ­τω­ποι με τη λει­ψυ­δρία. Ο χει­μώ­νας που πέ­ρα­σε ήταν πολύ άνυ­δρος» ση­μειώ­νει ο δή­μαρ­χος Βιάν­νου Παύ­λος Μπα­ρι­τά­κης, προ­σθέ­το­ντας πως 6  γε­ω­τρή­σεις – από τις συ­νο­λι­κά 45- βγή­καν εκτός γιατί στέ­ρε­ψαν.

«Εχου­με μεί­ω­ση του υδρο­φό­ρου ορί­ζο­ντα που φτά­νει μέχρι τα 15 μέτρα. Στη Βιάν­νο εξαρ­τό­μα­στε μόνο από τα υπό­γεια νερά και τις γε­ω­τρή­σεις. Κά­ποια χωριά υδρεύ­ο­νταν από πηγές- οι τε­λευ­ταί­ες έχουν μειω­θεί πάρα πολύ. Εκεί που μας έδι­ναν 50 κυ­βι­κά νερού τώρα μας δί­νουν 15».

Τα χωριά που αντι­με­τω­πί­ζουν έντο­νο πρό­βλη­μα είναι ο Αγιος Βα­σί­λειος, ο Βαχός, το Αφρά­τι. «Τα χωριά Αμυ­ράς και Κε­φα­λο­βρύ­ση είναι στο κόκ­κι­νο. Στη Μέση δί­νου­με νερό με βυτίο» ση­μειώ­νει ο δή­μαρ­χος.

Και πως προ­σπα­θούν να αντι­με­τω­πί­σουν στη Βιάν­νο το πρό­βλη­μα;

Κά­νου­με αλ­λα­γές και bypasss στο δί­κτυο ύδρευ­σης, έτσι ώστε να μην ξε­μέ­νει κά­ποιο χωριό και να μην ανα­γκα­στού­με να  προ­χω­ρή­σου­με σε προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες δια­κο­πές νερού. Παρ’ όλα αυτά, τις με­ση­με­ρια­νές ώρες, το δί­κτυο πα­ρου­σιά­ζει αρ­ρυθ­μί­ες.

«Εχου­με αρ­χί­σει να ζη­τά­με από τους πο­λί­τες να το­πο­θε­τή­σουν δε­ξα­με­νές/ ντε­πό­ζι­το για να απο­θη­κεύ­ουν το νερό. Το κό­στος το­πο­θέ­τη­σης ενός ντε­πό­ζι­του ανέρ­χε­ται στα 130 ευρώ πε­ρί­που. Κά­ποιοι το έχουν ήδη κάνει. Στο Ηρά­κλειο, χωρίς ντε­πό­ζι­το, δεν έχεις νερό. Ολες οι τα­ρά­τσες της πόλης είναι γε­μά­τες δε­ξα­με­νές» πε­ρι­γρά­φει ο κ. Μπα­ρι­τά­κης.

Επί­σης, με πό­ρους από το ΕΣΠΑ Πε­ρι­φέ­ρειας Κρή­της, ο Δήμος θα προ­χω­ρή­σει σε επι­σκευή των πα­λιών τμη­μά­των του δι­κτύ­ου ύδρευ­σης. Η με­λέ­τη από τον Δήμο έχει ήδη υλο­ποι­η­θεί και σε αυτή τη φάση προ­κη­ρύσ­σε­ται ο δια­γω­νι­σμός για το έργο.

Πά­ντως, ο δή­μαρ­χος εκ­φρά­ζει τον προ­βλη­μα­τι­σμό του με την ανέ­γερ­ση δύο με­γά­λων ξε­νο­δο­χεια­κών μο­νά­δων στις πε­ριο­χές Κα­στρί και Κε­ρα­τό­κα­μπος.

«Λόγω του αε­ρο­δρο­μί­ου του Κα­στελ­λί­ου, το οποίο βρί­σκε­ται πολύ κοντά σε εμάς, υπάρ­χει επεν­δυ­τι­κή πίεση στον τομέα του του­ρι­σμού. Ούτε οι δρό­μοι μας όμως, ούτε τα απο­θέ­μα­τα του νερού, μπο­ρούν να αντέ­ξουν αυτές τις με­γά­λες υπο­δο­μές. Θα έπρε­πε να υπάρ­χει κε­ντρι­κός σχε­δια­σμός πριν τη δη­μιουρ­γία τόσο με­γά­λων μο­νά­δων, σε πε­ριο­χές που είναι αντι­μέ­τω­πες με προ­βλή­μα­τα όπως η λει­ψυ­δρία».

Πο­τί­ζουν τα γκα­ζόν στην Αρά­χω­βα

Η λει­ψυ­δρία πλήτ­τει και τον Δήμο Δι­στό­μου- Αρά­χω­βας-Αντί­κυρ, ο οποί­ος  κη­ρύ­χθη­κε σε κα­τά­στα­ση έκτα­κτης ανά­γκης τον πε­ρα­σμέ­νο Νο­έμ­βριο. Και σε αυτή την πε­ρί­πτω­ση εκ­δό­θη­κε μια αυ­στη­ρή ανα­κοί­νω­ση με συ­στά­σεις προς τους κα­τοί­κους.

Στη συ­γκε­κρι­μέ­νη πε­ριο­χή το πρό­βλη­μα σχε­τί­ζε­ται με τη δρα­μα­τι­κή μεί­ω­ση των χιο­νο­πτώ­σε­ων τα τε­λευ­ταία τρία χρό­νια στη χώρα μας.

Στην Αρά­χω­βα μέ­νουν 9.000 κά­τοι­κοι. Σύμ­φω­να με τον δή­μαρ­χο, Γιάν­νη Σταθά, εκτός από τη μεί­ω­ση των χιο­νο­πτώ­σε­ων – βα­σι­κή πηγή υδρο­δό­τη­σης της πε­ριο­χής- υπάρ­χει και σπα­τα­λή νερού στις πο­λυ­τε­λείς κα­τοι­κί­ες, κυ­ρί­ως στο Λι­βά­δι, που δια­θέ­τουν γκα­ζόν. «Γί­νε­ται αλό­γι­στη χρήση. Τον χει­μώ­να σπα­τα­λού­με 300 κυ­βι­κά νερό τη μέρα και υπάρ­χουν κα­λο­και­ρι­νές μέρες που ανε­βαί­νου­με στα 700 κυ­βι­κά».

Ση­μειώ­νε­ται πως σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της μο­νά­δας ΜΕΤΕΟ του Εθνι­κού Αστε­ρο­σκο­πεί­ου Αθη­νών, από τα μέσα Ια­νουα­ρί­ου μέχρι την πρώτη εβδο­μά­δα του Απρι­λί­ου, η έκτα­ση της χιο­νο­κά­λυ­ψης στη χώρα μας ήταν συ­νε­χώς κάτω από τον μέσο όρο της πε­ριό­δου 2004-2023, και μά­λι­στα σε επί­πε­δα από τα χα­μη­λό­τε­ρα που έχουν κα­τα­γρα­φεί από το 2004.

Σε πε­ρί­ο­δο 180 ημε­ρών (15 Νο­εμ­βρί­ου – 15 Μαΐου) την πε­ρί­ο­δο 2023-2024 η χιο­νο­κά­λυ­ψη ήταν μι­κρό­τε­ρη του μέσου όρου τις 163 ημέ­ρες, ενώ την πε­ρί­ο­δο 2024-2025 τις 145 ημέ­ρες.

Στό­χος, σε αυτόν τον Δήμο, όπως και στη Λέσβο, είναι η δη­μιουρ­γία ενός φράγ­μα­τος. Η θέση που έχει επι­λε­χθεί είναι στο Λι­βά­δι. «Αυτή τη στιγ­μή πραγ­μα­το­ποιεί­ται προ­με­λέ­τη με χρη­μα­το­δό­τη­ση του Δήμου και με δω­ρε­ές» ση­μειώ­νει ο κ. Στά­θας, ο οποί­ος σε αυτή τη φάση, πα­λεύ­ει όπως λέει, να λει­τουρ­γή­σει τέσ­σε­ρις νέες γε­ω­τρή­σεις στην πε­ριο­χή.

Οι πε­ριο­χές που αντι­με­τω­πί­ζουν το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­μα

Η Αλε­ξάν­δρα Γκε­μι­τζή, κα­θη­γή­τρια στο Τμήμα Μη­χα­νι­κών Πε­ρι­βάλ­λο­ντος του Δη­μο­κρί­τειου Πα­νε­πι­στη­μί­ου Θρά­κης λέει πως τα δια­με­ρί­σμα­τα της χώρας στα οποία η υπο­βάθ­μι­ση των υπο­γεί­ων υδά­των είναι ήδη ση­μα­ντι­κή, είναι πολλά.

Οπως τα απα­ριθ­μεί η ίδια: «Η με­γά­λη μεί­ω­ση του εμπλου­τι­σμού των υπο­γεί­ων υδά­των στη χώρα μας, είναι χει­ρο­πια­στό γε­γο­νός την τε­λευ­ταία πε­ντα­ε­τία. Τα υπό­γεια νερά της Δυ­τι­κής Ελ­λά­δας και της Πε­λο­πον­νή­σου, έχουν υπο­στεί με­γά­λη μεί­ω­ση. Η Κρήτη, επί­σης με­τα­βαί­νει στα­δια­κά σε μια κα­τά­στα­ση με πολύ μειω­μέ­νες τιμές εμπλου­τι­σμού των υπό­γειων υδά­τι­νων πόρων της. Σε δύ­σκο­λη θέση βρί­σκο­νται και η Μα­κε­δο­νία, η Θράκη και τα νησιά του Αι­γαί­ου».

Πώς φτά­σα­με ως εδώ

Ο Κων­στα­ντί­νος Βου­δού­ρης, υδρο­γε­ω­λό­γος, κα­θη­γη­τής στο τμήμα Γε­ω­λο­γί­ας του Αρι­στο­τε­λεί­ου Πα­νε­πι­στη­μί­ου Θρά­κης, έχει ασχο­λη­θεί εκτε­τα­μέ­να με τη λει­ψυ­δρία στην Ελ­λά­δα.

Ο ίδιος υπο­γραμ­μί­ζει πως πρό­κει­ται για πρό­βλη­μα που δη­μιουρ­γή­θη­κε σε βάθος δε­κα­ε­τιών κα­κο­δια­χεί­ρι­σης των υδά­τι­νων πόρων στη Ελ­λά­δα, για μια σειρά από λό­γους: κακός συ­ντο­νι­σμός των φο­ρέ­ων που ασχο­λού­νται με το ζή­τη­μα της πα­ρα­κο­λού­θη­σης των υδά­τι­νων πόρων (ΕΑΓΜΕ, ΕΛ­ΚΕ­ΘΕ, Γε­νι­κό Χη­μείο του Κρά­τους, Γε­νι­κή Γραμ­μα­τεία Υδά­των), ανε­παρ­κής πα­ρα­κο­λού­θη­ση της δια­θε­σι­μό­τη­τας των υδά­τι­νων πόρων, υπερ­βο­λι­κή εξάρ­τη­ση από τις γε­ω­τρή­σεις οι οποί­ες «ξή­λω­σαν» τον υδρο­φό­ρο ορί­ζο­ντα σε πολ­λές πε­ριο­χές της χώρας, όπως η Πε­λο­πόν­νη­σος και η Χαλ­κι­δι­κή, ανυ­παρ­ξία νευ­ραλ­γι­κών έργων όπως τα φράγ­μα­τα και οι τα­μιευ­τή­ρες και μη αξιο­ποί­η­ση των επε­ξερ­γα­σμέ­νων λυ­μά­των, του υφάλ­μυ­ρου νερού και του βιο­λο­γι­κού κα­θα­ρι­σμού.

Η κ. Γκε­μι­τζή, ανα­φέ­ρει με τη σειρά της πως το Εθνι­κό Δί­κτυο Πα­ρα­κο­λού­θη­σης Υδα­των έχει να δη­μο­σιεύ­σει επι­και­ρο­ποι­η­μέ­να δε­δο­μέ­να από το 2020.

Ο συν­δυα­σμός των πα­ρα­πά­νω με την ανομ­βρία και τη ξη­ρα­σία που πλήτ­τουν το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα τη χώρα μας, οδή­γη­σαν στη ση­με­ρι­νή επι­κίν­δυ­νη κα­τά­στα­ση. Την ίδια στιγ­μή, σύμ­φω­να με τον κ. Βου­δού­ρη: «έχει αλ­λά­ξει το μο­ντέ­λο των βρο­χο­πτώ­σε­ων, λόγω της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής. Τον πε­ρα­σμέ­νο Νο­έμ­βριο στην Χαλ­κι­δι­κή έπε­σαν 300 χι­λιο­στά βρο­χής μέσα σε ένα Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κο, ποσό που υπό κα­νο­νι­κές συν­θή­κες ση­μειώ­νε­ται μέσα σε μήνες. Οι ρα­γδαί­ες βρο­χο­πτώ­σεις και τα πλημ­μυ­ρι­κά φαι­νό­με­να αλ­λά­ζουν το μο­ντέ­λο της απορ­ρό­φη­σης του νερού από το έδα­φος, μιας και σε μια ρα­γδαία βρο­χό­πτω­ση, απορ­ρο­φά­ται πολύ μικρό μέρος του νερού, το υπό­λοι­πο πη­γαί­νει στη θά­λασ­σα».

Και ποιες είναι οι λύ­σεις στο πρό­βλη­μα; Ο κ. Βου­δού­ρης τις συ­νο­ψί­ζει στις εξής:

«Πρέ­πει να δοθεί προ­τε­ραιό­τη­τα στα έργα υπο­δο­μής. Υπάρ­χουν φράγ­μα­τα που ξε­κί­νη­σαν πριν από 30 χρό­νια και ακόμα δεν έχουν τε­λειώ­σει, λεί­πουν πάντα τα χρο­νο­δια­γράμ­μα­τα. Οι γε­ω­τρή­σεις δεν μπο­ρούν να μας πάνε μα­κριά. Επί­σης, τον υπερ­του­ρι­σμό δεν μπο­ρούν να τον αντέ­ξουν πολ­λές πε­ριο­χές της χώρας. Πρέ­πει να μπουν πε­ριο­ρι­σμοί σε αυτόν τον τομέα. Οι νέες του­ρι­στι­κές μο­νά­δες, για πα­ρά­δειγ­μα, θα πρέ­πει ανα­γκα­στι­κά να δια­θέ­τουν υπο­δο­μές συλ­λο­γής υφάλ­μυ­ρου νερού αν θέ­λου­με να πο­τί­ζου­με γκα­ζόν και να φτιά­χνου­με πι­σί­νες. Ο τρό­πος άρ­δευ­σης πρέ­πει να αλ­λά­ξει- πρέ­πει να μη­δε­νί­σου­με τις διαρ­ρο­ές και τις απώ­λειες νερού από τα παλιά δί­κτυα, αντι­κα­θι­στώ­ντας τα με νέα κλει­στού τύπου δί­κτυα».

Πηγή: in.gr