Οι Πρόεδροι που αγάπησαν τη Ρόδο και τα νησιά μας

Ιδιαί­τε­ρες σχέσεις με τα Δωδε­κά­νησα είχαν ιστο­ρικά οι εκά­στοτε Προ­έ­δροι της Ελλη­νι­κής Δημο­κρα­τίας. Το γεγονός ότι τα νησιά μας απε­λευ­θε­ρώ­θη­καν και ενσω­μα­τώ­θη­καν στον κορμό της πατρί­δας μόλις το 1948, δημιούρ­γησε ακα­τά­λυ­τους δεσμούς, ειδικά με την πρω­τεύ­ουσα του νομού, τη Ρόδο, που πρω­το­πο­ρούσε σε κάθε δρα­στη­ριό­τητα και ήταν κυριο­λε­κτικά πόλη- κράτος ακόμη και μετά τον Β’ Παγκό­σμιο Πόλεμο. Η σημε­ρινή πρώτη ψηφο­φο­ρία δεν πρό­κει­ται να βγάλει «άσπρο καπνό» για τον κ. Κων­στα­ντίνο Τασούλα όπου θα χρεια­σθεί να φτά­σουμε στην 4η ψηφο­φο­ρία για την εκλογή του. Ο Ηπει­ρώ­της πολι­τι­κός θα δια­δε­χθεί την πρώτη γυναίκα που βρέθηκε να υπη­ρέ­τει τον ανώτατο θεσμό της χώρας, Κατε­ρίνα Σακελ­λα­ρο­πού­λου, που στη θητεία της τιμή­θηκε/τίμησε τα νησιά μας με διαρ­κείς επι­σκέ­ψεις στα Δωδε­κά­νησα ανα­κη­ρυσ­σό­μενη επίτιμη δημότης Ρόδου, Καρ­πά­θου, Χάλκης, Σύμης, Καστελ­λο­ρί­ζου, Αγα­θο­νη­σίου, Καρ­πά­θου, Λειψών και εσχάτως της Κάσου.

Οι ένοικοι του Προ­ε­δρι­κού Μεγάρου

Επτά άνδρες και μία γυναίκα έχουν ανέλθει στο ύπατο αξίωμα της χώρας μετά το δημο­ψή­φι­σμα του 1974 και την καθιέ­ρωση της Προ­ε­δρευό­με­νης Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Δημο­κρα­τίας ως πολι­τεύ­μα­τος της χώρας μας, ξεκι­νώ­ντας από τον πρώτο προ­σω­ρινό Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας. Μετά το δημο­ψή­φι­σμα του 1974 και την καθιέ­ρωση της Αβα­σί­λευ­της Δημο­κρα­τίας (Προ­ε­δρευό­μενη Κοι­νο­βου­λευ­τική Δημο­κρα­τία) προ­σω­ρι­νός Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας εκλέ­χθηκε, με 206 ψήφους ο δια­πρε­πής νομικός, πολι­τι­κός, ακα­δη­μαϊ­κός και λογο­τέ­χνης Μιχαήλ Στα­σι­νό­που­λος.

Μετά την αλλαγή του νέου Συντάγ­μα­τος, που παρείχε «υπε­ρε­ξου­σίες» στον Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας, στις 19/6/1975 εξελέγη στη θέση ο δια­νο­ού­με­νος Κων­στα­ντί­νος Τσάτσος, με 210 ψήφους, επί 295 παρό­ντων. Έμπι­στος του Κων­στα­ντί­νου Καρα­μανλή είχε γραφτεί (στα «Απο­μνη­μο­νεύ­ματα» του Τσάτσου) ότι έγινε Πρό­ε­δρος με προ­α­παι­τού­μενα από τον τελευ­ταίο: θα απο­χω­ρούσε από τη θέση πριν τη συμπλή­ρωση της πεντα­ε­τούς θητείας του, αν ήθελε να ανα­λά­βει το αξίωμα ο Κ. Καρα­μαν­λής. Ο Κων­στα­ντί­νος Τσάτσος στις 7 Μαρτίου του 1977, τιμή­θηκε από τον δήμαρχο Ρόδου Σταύρο Αυγου­στάκη με το χρυσό μετάλ­λιο της πόλεως Ρόδου.

Η εκλογή του Κων­στα­ντί­νου Καρα­μανλή στην Προ­ε­δρία της Δημο­κρα­τίας το 1980 δεν ήταν καθόλου εύκολη. Ήδη, στις εκλογές του 1977 το ποσοστό του κόμ­μα­τος σημεί­ωσε μεγάλη πτώση, ενώ το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπαν­δρέου ραγδαία άνοδο. Την τριετία ως το 1980, ήταν φανερό ότι στις επό­με­νες εκλογές το ΠΑΣΟΚ θα ήταν πρώτο κόμμα. Ο Κων­στα­ντί­νος Καρα­μαν­λής, που μάλλον δεν συμ­βι­βα­ζό­ταν στην ήττα, απο­φά­σισε ότι ήρθε η ώρα να γίνει Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας. Χρεια­ζό­ταν όμως του­λά­χι­στον 180 ψήφους στην τρίτη ψηφο­φο­ρία (οι 200 στην πρώτη και τη δεύτερη ήταν αδύ­να­τον να βρεθούν). Λίγο πριν τη λήξη της θητείας του Κ. Τσάτσου, τον Απρίλιο του 1980, η ΚΟ της ΝΔ απο­φά­σισε να προ­τεί­νει για Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας τον Κων­στα­ντίνο Καρα­μανλή. Στις 23 Απρι­λίου 1980, ο Κ. Καρα­μαν­λής δεν ψήφισε και έλαβε 179 ψήφους. Στις 29 Απρι­λίου 1980 έγινε η β’ ψηφο­φο­ρία, όμως παρά τους 181 ψήφους που έλαβε ο Καρα­μαν­λής, ο οποίος δεν ψήφισε και πάλι, δεν εκλέ­χθηκε, καθώς απαι­τού­νταν 200 ψήφοι.

Στην τρίτη ψηφο­φο­ρία όμως, στις 05/5/1980, ο Καρα­μαν­λής ψήφισε και εκλέ­χτηκε Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας. Ο Κων­στα­ντί­νος Καρα­μαν­λής είχε ιδιαί­τερη αδυ­να­μία στη Ρόδο και βρι­σκό­ταν συχνά στο νησί, είτε για τις Χρι­στου­γεν­νιά­τι­κες ή τις πασχα­λι­νές δια­κο­πές του, ακόμη και με τη γυναίκα του Αμαλία Μεγα­πά­νου στην πρω­θυ­πουρ­γία του. Ενώ υπήρξε κι εκείνος ο πολι­τι­κός που ενε­θάρ­ρυνε και υπο­στή­ριξε τη δημιουρ­γία του Γκολφ Αφάντου, του οποίου υπήρξε φανα­τι­κός παίκτης. Από τα αξιο­πε­ρί­εργα του Μακε­δόνα πολι­τι­κού η κατα­γραφή της κοινής γνώμης, επι­σκε­πτό­με­νος ένα φανα­τικό νεο­δη­μο­κράτη, τον μερο­κα­μα­τιάρη λούστρο Νικόλαο Μαγρι­πλή, στην πύλη της πλα­τείας Σύμης.

Οι ΠτΔ μετά το 1985

Στα χρόνια που ακο­λού­θη­σαν το ΠΑΣΟΚ γιγα­ντώ­θηκε και η παρου­σία δύο δια­με­τρικά αντί­θε­των ισχυρών προ­σω­πι­κο­τή­των στα ανώτατα αξιώ­ματα της χώρας του Κων/νου Καρα­μανλή στην Προ­ε­δρία της Δημο­κρα­τίας και του Ανδρέα Παπαν­δρέου στην πρω­θυ­πουρ­γία, έφερνε διαρ­κείς συγκρού­σεις. Στις 9 Μαρτίου 1985 ο Ανδρέας Παπαν­δρέου ανα­κοί­νωσε στην Κεντρική Επι­τροπή του ΠΑΣΟΚ συνταγ­μα­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις που περιό­ρι­σαν δρα­στικά τις προ­ε­δρι­κές αρμο­διό­τη­τες και εξου­σίες και πρό­τεινε για Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας τον Δικα­στικό Χρήστο Σαρ­τζε­τάκη Ο Χ. Σαρ­τζε­τά­κης δεν ψηφί­στηκε από όλους τους βου­λευ­τές του ΠΑΣΟΚ (δύο έριξαν στην κάλπη λευκό ψηφο­δέλ­τιο), όμως ψηφί­στηκε από τους 13 βου­λευ­τές του Κ.Κ.Ε.! Ήταν η πρώτη και τελευ­ταία φορά που το Κ.Κ.Ε. ψήφισε κάποιον για ΠτΔ. Στην τρίτη ψηφο­φο­ρία, στις 23 Μαρτίου 1985 και με την ψήφο του Ιωάννη Αλευρά, ο Χρήστος Σαρ­τζε­τά­κης (1929-2022) εκλέ­χθηκε Πρό­ε­δρος με 180 ψήφους.

Ο Χρήστος Σαρ­τζε­τά­κης τιμή­θηκε από την πόλη της Ρόδου το 1985 μετά την εκλογή του όπου ο δήμαρ­χος Σάββας Καρα­γιάν­νης του απέ­νειμε το χρυσό μετάλ­λιο της πόλης, ενώ αντί­στοιχη θερμή υποδοχή του επι­φύ­λα­ξαν και στο Καστελ­λό­ριζο. Στις 8 Απρι­λίου 1990 διε­ξή­χθη­σαν βου­λευ­τι­κές εκλογές στη χώρα μας. Επρό­κειτο για πρόωρες εκλογές που προ­κλή­θη­καν από την αδυ­να­μία εκλογής ΠτΔ, καθώς σύμφωνα με το Σύνταγμα τότε, μετά από τρεις άκαρπες ψηφο­φο­ρίες για την εκλογή Προ­έ­δρου έπρεπε να δια­λυ­θεί η Βουλή και να προ­κη­ρυ­χθούν εκλογές. Πρώτο κόμμα ανα­δεί­χθηκε η Ν.Δ. του Κων/νου Μητσο­τάκη με 46,89% και 150 έδρες. Ο Κων­στα­ντί­νος Καρα­μαν­λής στην ψηφο­φο­ρία της 4ης Μαΐου 1990 συγκέ­ντρωσε 153 ψήφους. Η «συγκα­τοί­κηση» Κων­στα­ντί­νου Καρα­μανλή και Κων­στα­ντί­νου Μητσο­τάκη διήρ­κεσε ως τον Οκτώ­βριο του 1993, οπότε διε­ξή­χθη­σαν πρόωρες εκλογές (10/10/1993), μετά την πτώση της κυβέρ­νη­σης της ΝΔ. Το πρό­βλημα για το ΠΑΣΟΚ θα ήταν μεγάλο το 1995, καθώς μόνο με τους δικούς του βου­λευ­τές δεν μπο­ρούσε να εκλέξει ΠτΔ. Η πρόταση της Πολι­τι­κής Άνοιξης για τον Αχαιό συντη­ρη­τικό πολι­τικό Κων­στα­ντίνο Στε­φα­νό­πουλο (1926-2016), ήρθε ως μάννα εξ ουρανού για το κυβερ­νών κόμμα. Ο Κ. Στε­φα­νό­που­λος εκλέ­χθηκε Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας με 181 ψήφους, έναντι 109 του υπο­ψη­φίου της ΝΔ Αθα­νά­σιου Τσαλ­δάρη στην τρίτη ψηφο­φο­ρία. Το 2000 εκλέ­χθηκε εκ νέου Πρό­ε­δρος, με 265 ψήφους, σε σύνολο 298 παρό­ντων. Άσκησε άριστα τα καθή­κο­ντά του, πολλοί τον θεωρούν ως τον καλύ­τερο ΠτΔ, με κορυ­φαία στιγμή τον επι­κρι­τικό λόγο του για τις Η.Π.Α. ενώπιον του Μπιλ Κλίντον, κατά την επί­σκεψη του τελευ­ταίου στην Αθήνα το φθι­νό­πωρο του 1999.

Ο Κ. Στε­φα­νό­που­λος ήταν ιδιαί­τερα δημο­φι­λής, λόγω του άψογου τρόπου άσκησης των καθη­κό­ντων του, ενώ ανα­κη­ρύ­χθηκε επί­τι­μος δημότης Ρόδου επί δημαρ­χίας του Γιώργου Γιαν­νό­που­λου με μία λαμπρή τελετή στο Παλάτι του Μεγάλου Μαγί­στρου. Ο Κων­στα­ντί­νος Στε­φα­νό­που­λος είχε ιδιαί­τερη αδυ­να­μία στα Δωδε­κά­νησα και βρέθηκε επα­νει­λημ­μέ­νως σε Όλυμπο Καρ­πά­θου και Καστελ­λό­ριζο. Τον Δεκέμ­βριο του 2004, ο τότε πρω­θυ­πουρ­γός Κώστας Καρα­μαν­λής πρό­τεινε έναν μάλλον απρό­σμενο υπο­ψή­φιο για Πρόεδρο, τον Κάρολο Παπού­λια, βου­λευτή για χρόνια του ΠΑΣΟΚ και συνερ­γάτη του Ανδρέα Παπαν­δρέου. Στην πρώτη κιόλας ψηφο­φο­ρία, στις 8/2/2005 ο Κάρολος Παπού­λιας (1929-2021) εκλέ­χθηκε Πρό­ε­δρος με 279 ψήφους (163 ΝΔ + 116 ΠΑΣΟΚ). Στις 3 Φεβρουα­ρίου 2010 επα­νε­κλέ­χθηκε Πρό­ε­δρος με 266 ψήφους (σε σύνολο 298 ψηφι­σά­ντων).

Ο Κάρολος Παπού­λιας δια­τη­ρούσε εξαι­ρε­τι­κές σχέσεις με τα πολι­τικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ και προ­σω­πική φιλία με τον Δημήτρη Κρε­μα­στινό που τον συνό­δευε συχνά στις επι­σκέ­ψεις του στα νησιά μας. Μετά την απο­τυ­χία της κυβέρ­νη­σης Σαμαρά τον Δεκέμ­βριο του 2014 να εκλέξει Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας, η χώρα οδη­γή­θηκε σε πρόωρες εκλογές. Στις εκλογές της 25ης Ιανουα­ρίου 2015 πρώτο κόμμα ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος με τη σύμπραξη των ΑΝΕΛ του Πάνου Καμ­μέ­νου σχη­μά­τισε κυβέρ­νηση. Μετά από πολλές διερ­γα­σίες, για τη θέση του ΠτΔ προ­τά­θηκε ο προ­ερ­χό­με­νος από τη ΝΔ Προ­κό­πης Παυ­λό­που­λος. Στις 18/2/2015 ο κύριος Παυ­λό­που­λος εκλέ­χθηκε Πρό­ε­δρος με 233 ψήφους.

Ο Προ­κό­πης Παυ­λό­που­λος ανα­κη­ρύ­χθηκε επί­τι­μος δημότης Ρόδου από τον Φώτη Χατζη­διάκο, ενώ βρι­σκό­ταν συχνά στη Ρόδο και στα νησιά για σημα­ντι­κές εκδη­λώ­σεις. Στις 15/1/2020, ο Κ. Μητσο­τά­κης ανα­κοί­νωσε την υπο­ψη­φιό­τητα της προ­έ­δρου του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας (ΣτΕ) Αικα­τε­ρί­νης Σακελ­λα­ρο­πού­λου για την Προ­ε­δρία της Δημο­κρα­τίας. Στις 22/1/2020 η κυρία Σακελ­λα­ρο­πού­λου εκλέ­χθηκε ΠτΔ με 261 ψήφους. Από τις 17/10/2018 ως την εκλογή της στη θέση της Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας, στην οποία θα την δια­δε­χθεί, κατά πάσα πιθα­νό­τητα ο επίσης δικη­γό­ρος Κων­στα­ντί­νος Τασού­λας, υπήρξε πρό­ε­δρος του ΣτΕ, ενώ απο­τέ­λεσε την πρώτη γυναίκα Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας σε όλη την ιστορία του νεό­τε­ρου ελλη­νι­κού κράτους.

Η απερ­χο­μένη ΠτΔ Κατε­ρίνα Σακελ­λα­ρο­πού­λου, όχι μόνο τιμή­θηκε σχεδόν από το σύνολο των νησιών, αλλά απέ­κτησε συγκά­τοικο στο προ­ε­δρικό μέγαρο την …γάτα «Καλυψώ» από την Κάρπαθο!