Οι οικονομικές συνέπειες του Εμπολα

Ο φόβος είναι ένας από τους ιδιαι­τέ­ρως ση­μα­ντι­κούς πα­ρά­γο­ντες για τη με­τά­δο­ση των οι­κο­νο­μι­κών επι­πτώ­σε­ων του ιού Εμπο­λα. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως με τα μέχρι σή­με­ρα γνω­στά δε­δο­μέ­να και σε πα­γκό­σμια κλί­μα­κα, η θα­να­τη­φό­ρος ασθέ­νεια αυτή έχει κο­στί­σει τη ζωή σε 1.145 αν­θρώ­πους. Εχει δε εντο­πι­σθεί και δια­γνω­σθεί επί του πα­ρό­ντος σε ορι­σμέ­νες πε­ριο­χές της Αφρι­κής. Εντού­τοις, όπως επι­ση­μαί­νουν φο­ρείς της υγεί­ας και κυ­βερ­νή­σεις, ακόμα δεν έχει επε­κτα­θεί εκτός των ορίων της Μαύ­ρης Ηπεί­ρου. Παρόλ’ αυτά, η εμπει­ρία της υγειο­νο­μι­κής κρί­σης της SARS (άτυπη πνευ­μο­νία) στην Ασία το 2003 έδει­ξε πως η με­τά­δο­ση μιας ασθέ­νειας μπο­ρεί να συμ­βεί. Εν τω με­τα­ξύ, οι με­τα­βο­λές στην αν­θρώ­πι­νη συ­μπε­ρι­φο­ρά μπο­ρεί να επη­ρε­ά­σουν δυ­σμε­νώς την ανά­πτυ­ξη και την πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τα πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο από τον ίδιο τον ιό.

Η εμ­φά­νι­ση της άτυ­πης πνευ­μο­νί­ας πριν από έντε­κα χρό­νια προ­κά­λε­σε το θά­να­το σε 750 αν­θρώ­πους, αλλά οι οι­κο­νο­μι­κές της επι­πτώ­σεις απο­δεί­χθη­καν ευ­θέ­ως δυ­σα­νά­λο­γες. Η Κίνα, η Σι­γκα­πού­ρη και η Ταϊ­βάν είδαν τα εστια­τό­ρια και τα ξε­νο­δο­χεία τους να αδειά­ζουν. Οι δε ροές των του­ρι­στών προς τους προ­ο­ρι­σμούς αυ­τούς διε­κό­πη­καν αιφ­νι­δια­στι­κά. Στο Χονγκ Κονγκ επί δύο δια­δο­χι­κά τρί­μη­να υπήρ­ξε αρ­νη­τι­κή ανά­πτυ­ξη της το­πι­κής οι­κο­νο­μί­ας και οι λια­νι­κές πω­λή­σεις ελατ­τώ­θη­καν δρα­στι­κά κατά 6% εν συ­γκρί­σει με την ίδια πε­ρί­ο­δο προ ενός έτους.

Παρά ταύτα, ο αντί­κτυ­πος του ιού της άτυ­πης πνευ­μο­νί­ας (SARS) απο­δεί­χθη­κε ότι ήταν σχε­τι­κά βρα­χεί­ας διάρ­κειας. Ενα εξά­μη­νο μετά το ξέ­σπα­σμα της επι­δη­μί­ας οι πε­ρισ­σό­τε­ροι από τους οι­κο­νο­μι­κούς δεί­κτες της Κίνας και της Σι­γκα­πού­ρης απο­κα­τα­στά­θη­καν. Αφό­του πέ­ρα­σαν δέκα χρό­νια και πλέον από το συμ­βάν, πολ­λοί κά­τοι­κοι του Χονγκ Κονγκ ανα­φέ­ρο­νται στην άτυπη πνευ­μο­νία σαν να επρό­κει­το για κάτι τρο­μα­κτι­κό. Ενα εν­δια­φέ­ρον στοι­χείο, όμως, είναι και το εξής: οι κά­τοι­κοι εκεί θυ­μού­νται ότι τότε ήταν η πε­ρί­ο­δος, κατά την οποία για τε­λευ­ταία φορά στην πρό­σφα­τη ιστο­ρία οι τιμές στην αγορά ακι­νή­των του Χονγκ Κονγκ ήταν ευ­νοϊ­κές για τους αγο­ρα­στές, που ήθε­λαν να επεν­δύ­σουν σε αυτήν.

Εντού­τοις, οι οι­κο­νο­μι­κής φύ­σε­ως συ­νέ­πειες από τον ιό του Εμπο­λα πι­θα­νώς να απο­δει­χθούν βα­θύ­τε­ρες στις ση­με­ρι­νές οι­κο­νο­μι­κές συν­θή­κες. Αντι­θέ­τως με το ό,τι συ­νέ­βη πριν από έντε­κα χρό­νια με τον ιό της άτυ­πης πνευ­μο­νί­ας (SARS), ο οποί­ος με­τα­δί­δε­ται με στα­γο­νί­δια στον αέρα, ο Εμπο­λα με­τα­δί­δε­ται, όπως φαί­νε­ται, όταν υπάρ­ξει άμεση επαφή με τα σω­μα­τι­κά υγρά. Τα σο­βα­ρό­τα­τα και απο­κρου­στι­κά συμ­πτώ­μα­τα της προ­α­να­φερ­θεί­σης ασθέ­νειας, όπως η εξω­τε­ρι­κή αι­μορ­ρα­γία, μπο­ρεί να ανα­γά­γουν τον υπο­θε­τι­κό κίν­δυ­νο του να νο­σή­σει κα­νείς σε ακόμα υψη­λό­τε­ρο από ό,τι είναι στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.

Οι φτω­χές χώρες, όπου πολύ συχνά τέ­τοιες επι­δη­μί­ες εμ­φα­νί­ζο­νται και εξα­πλώ­νο­νται, είναι σή­με­ρα πολύ στε­νό­τε­ρα συν­δε­δε­μέ­νες με τον υπό­λοι­πο κόσμο από ό,τι ήταν πριν από έντε­κα χρό­νια με την επι­δη­μία SARS. Οι πα­γκό­σμιες εξα­γω­γές αγα­θών και υπη­ρε­σιών είναι αυ­ξη­μέ­νες σε πο­σο­στό 66% σε σύ­γκρι­ση με το 2003, σύμ­φω­να με τα στοι­χεία του Ορ­γα­νι­σμού για την Οι­κο­νο­μι­κή Συ­νερ­γα­σία και Ανά­πτυ­ξη (ΟΟΣΑ), ενώ έχουν υπερ­δι­πλα­σια­στεί οι εμπο­ρι­κές συ­ναλ­λα­γές από και προς τις χώρες εκτός ΟΟΣΑ. Το δι­με­ρές εμπό­ριο της Κίνας με την Αφρι­κή τους τε­λευ­ταί­ους δώ­δε­κα μήνες σε όρους δο­λα­ρί­ου είναι εν­νε­α­πλά­σιο και πλέον από το αντί­στοι­χο του 2004. Ενα στοι­χείο, πά­ντως, το οποίο λει­τουρ­γεί κα­θη­συ­χα­στι­κά είναι το ότι οι αρ­μό­διοι φο­ρείς και ορ­γα­νι­σμοί μάλ­λον είναι κα­λύ­τε­ρα εξο­πλι­σμέ­νοι σή­με­ρα να χει­ρι­στούν επι­δη­μί­ες. Η από­κρυ­ψη του ιού της άτυ­πης πνευ­μο­νί­ας από την Κίνα κό­στι­σε σε χρόνο και αν­θρώ­πι­νες ζωές, ενώ η πιο πρό­σφα­τη γρίπη των που­λε­ρι­κών αντι­με­τω­πί­στη­κε κα­λύ­τε­ρα. Κι αυτό έχει ση­μα­σία να το γνω­ρί­ζεις, εάν μία θα­να­τη­φό­ρος ασθέ­νεια πλή­ξει την πιο πο­λυάν­θρω­πη χώρα του κό­σμου.

Η Κα­θη­με­ρι­νή