Χρηματοδότηση των ΑΕΙ για πτυχία που δίνουν δουλειά

Κίνητρα θα δοθούν από το υπουρ­γείο Παι­δείας στα πανε­πι­στή­μια με στόχο να προ­σα­να­το­λί­σουν τα προ­γράμ­ματα σπουδών τους στις σύγ­χρο­νες εξε­λί­ξεις των επι­στη­μών και της τεχνο­λο­γίας, και στις επι­τα­γές της οικο­νο­μίας και στις ανάγκες της αγοράς εργα­σίας. Η μετα­τό­πιση στον προ­σα­να­το­λι­σμό των ΑΕΙ θα βοη­θή­σει και τους πτυ­χιού­χους να βρί­σκουν ευκο­λό­τερα δουλειά, αλλά και την ελλη­νική οικο­νο­μία και τις επι­χει­ρή­σεις να ανα­πτυ­χθούν. Ταυ­τό­χρονα, η κινη­τρο­δό­τηση των πανε­πι­στη­μίων, μέσω της σύν­δε­σης της χρη­μα­το­δό­τη­σής τους με τις επι­δό­σεις τους, θα οδη­γή­σει σε ανα­δια­τά­ξεις των τμη­μά­των χαμηλής ζήτησης λόγω αντι­κει­μέ­νου, χωρίς να απο­κλεί­ο­νται και συγ­χω­νεύ­σεις τους.

Ηδη, μετά την πρό­σφατη ανα­κοί­νωση των βάσεων εισα­γω­γής στα ΑΕΙ, οι πολλές θέσεις που έμειναν κενές σε πολλά τμήματα της περι­φέ­ρειας καθώς και ανθρω­πι­στι­κών σπουδών έχουν προ­βλη­μα­τί­σει τους πανε­πι­στη­μια­κούς. Η φιλο­σο­φία για προ­σα­να­το­λι­σμό προς την αγορά εργα­σίας δια­τρέ­χει όλο τον νέο νόμο-πλαίσιο 4957, που δημο­σιεύ­θηκε στην Εφη­με­ρίδα της Κυβερ­νή­σεως στις 21 Ιουλίου (και άρα από τότε μετράει ο χρόνος έναρξης ισχύος του) και τις επό­με­νες ημέρες ανα­μέ­νε­ται η εφαρ­μο­στική υπουρ­γική απόφαση.

Οπως παρου­σιά­ζει σήμερα η «Κ», τα ΑΕΙ πρέπει να ολο­κλη­ρώ­σουν τα βήματα για την εφαρ­μογή του νόμου έως τον Δεκέμ­βριο του 2023.

Ειδι­κό­τερα, είναι σε εξέλιξη έρευνα για την πορεία των πτυ­χιού­χων ως προς την επαγ­γελ­μα­τική τους απο­κα­τά­σταση. Η έρευνα πραγ­μα­το­ποιεί­ται με μεθο­δο­λο­γία που υιο­θε­τεί­ται στην Ευρω­παϊκή Ενωση, ώστε να προ­κύ­ψουν συγκρί­σιμα στοι­χεία σε ευρω­παϊκό επίπεδο, σε εθνικό επίπεδο για τα 25 ΑΕΙ, αλλά και σε ιδρυ­μα­τικό επίπεδο, δηλαδή για τα τμήματα κάθε ΑΕΙ.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», από τις εκθέ­σεις που έχει παρα­λά­βει η Εθνική Αρχή Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης (ΕΘΑΑΕ) από τα μέλη του Συμ­βου­λίου Αξιο­λό­γη­σης και Πιστο­ποί­η­σης ανά επι­στη­μο­νικό κλάδο και την επε­ξερ­γα­σία των στοι­χείων των ΑΕΙ από το ηγετικό επι­τε­λείο του υπουρ­γείου Παι­δείας, προ­κύ­πτει ότι τα προ­πτυ­χιακά προ­γράμ­ματα σπουδών δύσκολα προ­σαρ­μό­ζο­νται στις ραγδαίες εξε­λί­ξεις της επι­στή­μης και στις αλλαγές στην αγορά εργα­σίας. Απο­τε­λεί παρά­δειγμα αλλά και ένδειξη μιας ευρύ­τε­ρης εκτί­μη­σης ότι στα ελλη­νικά ΑΕΙ υπάρχει υπερ­πλη­θώρα τμη­μά­των σε κορε­σμένα αντι­κεί­μενα, την ίδια στιγμή που κατα­γρά­φο­νται σημα­ντι­κές ελλεί­ψεις στην αγορά εργα­σίας και στροφή των υπο­ψη­φίων προς νέα αντι­κεί­μενα σε σχέση με τα παρα­δο­σιακά. Χαρα­κτη­ρι­στικά, η Ελλάδα έχει 27 τμήματα πλη­ρο­φο­ρι­κής εκτός από τα δέκα τμήματα Ηλε­κτρο­λό­γων Η/Υ. Θεω­ρού­νται λίγα σε σχέση με τον ψηφιακό μετα­σχη­μα­τι­σμό των οικο­νο­μιών.

Το υπουρ­γείο Παι­δείας σχε­διά­ζει να στη­ρί­ξει εμπρά­κτως την ίδρυση νέων, και­νο­τό­μων και σύγ­χρο­νων προ­γραμ­μά­των στα πανε­πι­στή­μια.

Ετσι, το υπουρ­γείο Παι­δείας από το 2023 σκο­πεύει να δώσει κίνητρα χρη­μα­το­δό­τη­σης στα πανε­πι­στή­μια, ώστε να αλλά­ξουν το πρό­γραμμα σπουδών τους και να στρα­φούν σε αντι­κεί­μενα που δίνουν πρό­σβαση στην αγορά εργα­σίας. Τους δείκτες χρη­μα­το­δό­τη­σης θα τους ειση­γη­θεί η ΕΘΑΑΕ, συνε­κτι­μώ­ντας τον χαμηλό αριθμό φοι­τη­τών ανά τμήμα (άρα θα μετρή­σουν οι κενές θέσεις που υπάρ­χουν) και τη βιω­σι­μό­τητα του τμή­μα­τος (π.χ. επάρ­κεια του διδα­κτι­κού και υπο­στη­ρι­κτι­κού προ­σω­πι­κού, δια­θε­σι­μό­τητα υπο­δο­μών), αλλά –πλέον– και τις επαγ­γελ­μα­τι­κές προ­ο­πτι­κές και τις συν­θή­κες απα­σχό­λη­σης των απο­φοί­των τους. Επι­πλέον, το υπουρ­γείο σχε­διά­ζει να στη­ρί­ξει εμπρά­κτως την ίδρυση νέων και­νο­τό­μων και σύγ­χρο­νων προ­γραμ­μά­των στα πανε­πι­στή­μια.

Νέες δυνα­τό­τη­τες

Οπως δήλωσε στην «Κ» ο γενικός γραμ­μα­τέας Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης Απο­στό­λης Δημη­τρό­που­λος, «ο νόμος δίνει νέες δυνα­τό­τη­τες στα πανε­πι­στή­μια να ανα­διαρ­θρώ­σουν τα προ­γράμ­ματα σπουδών και τα πτυχία που προ­σφέ­ρουν, ιδρύ­ο­ντας νέα σύγ­χρονα προ­γράμ­ματα, με διε­πι­στη­μο­νικό χαρα­κτήρα, με κύριες και δευ­τε­ρεύ­ου­σες ειδι­κεύ­σεις, διπλά πτυχία και με προ­σα­να­το­λι­σμό στις εφαρ­μο­γές των επι­στη­μών και των νέων τεχνο­λο­γιών στον χώρο εργα­σίας». Και τόνισε: «Φιλο­δο­ξούμε τα προσεχή χρόνια να αλλά­ξουμε ριζικά το τοπίο των σπουδών στα ελλη­νικά πανε­πι­στή­μια, ώστε να προ­σφέ­ρουν σύγ­χρο­νες σπουδές με αντί­κρι­σμα στην αγορά εργα­σίας, διευ­ρύ­νο­ντας τις επι­λο­γές των φοι­τη­τών και των νέων. Μπο­ρούμε να καλύ­ψουμε το χαμένο έδαφος των τελευ­ταίων χρόνων και να φέρουμε μια νέα άνοιξη στην ανώτατη εκπαί­δευση, με μια μεγάλη ανα­νέ­ωση των σπουδών που προ­σφέ­ρουν, σύμφωνα και με τις διε­θνείς εξε­λί­ξεις».

Το χρο­νο­διά­γραμμα των υπο­χρε­ώ­σεων των πανε­πι­στη­μια­κών ιδρυ­μά­των

Την εκκί­νηση της εφαρ­μο­γής του νέου νόμου πλαι­σίου 4957/22 για τα ΑΕΙ κάνουν μέσα στον Αύγου­στο 10 πανε­πι­στή­μια καθώς ολο­κλη­ρώ­νε­ται η θητεία των πρυ­τα­νι­κών αρχών τους. Βέβαια, η δια­δι­κα­σία αλλάζει πλήρως σε σχέση με σήμερα. Μετά την προ­κή­ρυξη των εκλογών, σε λίγες ημέρες, οι πανε­πι­στη­μια­κοί που ενδια­φέ­ρο­νται να ανα­δει­χθούν στον πρυ­τα­νικό θώκο θα πρέπει προη­γου­μέ­νως να εκλε­γούν στο θεσμο­θε­τη­θέν συμ­βού­λιο του ιδρύ­μα­τός τους. Για να τα κατα­φέ­ρουν, κρίσιμο είναι να κάνουν προ­ε­κλο­γικά ισχυρές συμ­μα­χίες με άλλους υπο­ψη­φί­ους. Το υπουρ­γείο Παι­δείας έχει στείλει, όπως παρου­σιά­ζει ενδει­κτικά η «Κ», το χρο­νο­διά­γραμμα των υπο­χρε­ώ­σεων των ΑΕΙ, μέσα στο οποίο τα ιδρύ­ματα θα πρέπει να υλο­ποι­ή­σουν τον νόμο. Παράλ­ληλα, και το υπουρ­γείο πρέπει να προ­χω­ρή­σει σε έκδοση υπουρ­γι­κών απο­φά­σεων. Ολα θα πρέπει να έχουν ολο­κλη­ρω­θεί τον Δεκέμ­βριο του 2023.

Συγκε­κρι­μένα, μέχρι τις 22 Αυγού­στου οι πρυ­τά­νεις 10 ΑΕΙ των οποίων η θητεία λήγει στις 31 Αυγού­στου, πρέπει να προ­χω­ρή­σουν στην έκδοση της προ­κή­ρυ­ξης για την ανά­δειξη των εσω­τε­ρι­κών και των εξω­τε­ρι­κών μελών του συμ­βου­λίου. Τα ΑΕΙ στα οποία θα προ­κη­ρυ­χθούν εκλογές είναι το Γεω­πο­νικό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών, τα πανε­πι­στή­μια Θεσ­σα­λίας, Μακε­δο­νίας, Αιγαίου, Πει­ραιώς, Πελο­πον­νή­σου, Ιωαν­νί­νων, Δημο­κρί­τειο Θράκης, Πολυ­τε­χνείο Κρήτης και το ελλη­νικό Μεσο­γειακό Πανε­πι­στή­μιο.

Η προ­κή­ρυξη θα εκκι­νή­σει τον προ­ε­κλο­γικό αγώνα για όσους πανε­πι­στη­μια­κούς θέλουν να εκλε­γούν στη θέση του πρύτανη, ενώ παράλ­ληλα θα οργα­νω­θεί η ανα­ζή­τηση των εξω­πα­νε­πι­στη­μια­κών που θα μετά­σχουν στο συμ­βού­λιο. Αυτό, διότι το νέο 11μελές συμ­βού­λιο θα απο­τε­λεί­ται από 6 πανε­πι­στη­μια­κούς του ιδρύ­μα­τος και 5 εξω­πα­νε­πι­στη­μια­κούς. Ως εξω­τε­ρικά μέλη μπορούν να επι­λε­γούν καθη­γη­τές ξένων πανε­πι­στη­μίων, πρόσωπα με ευρεία ανα­γνώ­ριση ή συμβολή στον πολι­τι­σμό, στις τέχνες, στα γράμ­ματα ή στις επι­στή­μες, στην οικο­νο­μία ή στην κοι­νω­νία, καθώς και εκπρό­σω­ποι διεθνών οργα­νι­σμών ή κοι­νω­νι­κών εταίρων. Τα εξω­τε­ρικά μέλη του συμ­βου­λίου διοί­κη­σης ανα­δει­κνύ­ο­νται κατόπιν διε­θνούς δημό­σιας πρό­σκλη­σης, που εκδί­δε­ται με ευθύνη του υπη­ρε­τού­ντος πρύτανη του ΑΕΙ. Τα 11 μέλη του συμ­βου­λίου θα ψηφί­σουν για τον πρύτανη, ο οποίος θα είναι ένας εκ των έξι ενδο­πα­νε­πι­στη­μια­κών μελών του συμ­βου­λίου.

Ωστόσο, μέσα στην προ­θε­σμία για την υποβολή των αιτή­σεων για εξω­πα­νε­πι­στη­μια­κούς η ηγεσία κάθε ΑΕΙ θα ανα­ζη­τή­σει πρόσωπα κύρους που θα τους ζητήσει να θέσουν υπο­ψη­φιό­τητα. Οπως έγινε με τον νόμο 4009 του 2011, όταν θεσμο­θε­τή­θη­καν για πρώτη φορά τα συμ­βού­λια, η επιλογή των εξω­τε­ρι­κών μελών του συμ­βου­λίου έγινε μέσα από συν­δυα­σμό κρι­τη­ρίων με κύριους άξονες το υψηλό ακα­δη­μαϊκό κύρος κάθε προ­τει­νό­με­νου αλλά και τις γνω­ρι­μίες του με μέλος της ηγεσίας του ΑΕΙ.

Από την πλευρά του το υπουρ­γείο θα μερι­μνή­σει ώστε με κοινή απόφαση των υπουρ­γών Παι­δείας και Θρη­σκευ­μά­των και Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης να καθο­ρι­σθούν οι λεπτο­μέ­ρειες σχετικά με την εκλο­γική δια­δι­κα­σία των εσω­τε­ρι­κών μελών του συμ­βου­λίου διοί­κη­σης του ΑΕΙ, θέματα που αφορούν την εφαρ­μογή του συστή­μα­τος της ταξι­νο­μι­κής ψήφου και την εκλο­γι­μό­τητα των υπο­ψη­φίων, η δια­δι­κα­σία έκδοσης της προ­κή­ρυ­ξης, η δια­δι­κα­σία υπο­βο­λής των υπο­ψη­φιο­τή­των, οι κατη­γο­ρίες δεδο­μέ­νων προ­σω­πι­κού χαρα­κτήρα που υπο­βάλ­λο­νται σε επε­ξερ­γα­σία, οι κατη­γο­ρίες των υπο­κει­μέ­νων, οι ρόλοι των εμπλε­κο­μέ­νων ως προς την επε­ξερ­γα­σία δεδο­μέ­νων προ­σω­πι­κού χαρα­κτήρα, τα τεχνικά και οργα­νω­τικά μέτρα για την ασφά­λεια της επε­ξερ­γα­σίας αυτών, καθώς και κάθε ανα­γκαία, τεχνική, επι­χει­ρη­σιακή ή άλλη λεπτο­μέ­ρεια για την εφαρ­μογή του παρό­ντος και κάθε άλλο τεχνικό ζήτημα.

Επίσης, με κοινή απόφαση των υπουρ­γών Παι­δείας και Θρη­σκευ­μά­των και Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης θα πρέπει να καθο­ρι­στούν οι κατη­γο­ρίες των δικαιού­χων, τυχόν επι­πλέον προ­ϋ­πο­θέ­σεις και στοι­χεία που περι­λαμ­βά­νο­νται στην ακα­δη­μαϊκή ταυ­τό­τητα ανά κατη­γο­ρία δικαιού­χων, η δια­δι­κα­σία υπο­βο­λής αίτησης, έκδοσης και παρα­λα­βής της ακα­δη­μαϊ­κής ταυ­τό­τη­τας, η χρονική διάρ­κεια ισχύος της ανά κατη­γο­ρία δικαιού­χων, καθώς και κάθε άλλη ανα­γκαία, τεχνική ή άλλη, λεπτο­μέ­ρεια για την εφαρµογή του νόμου. Το ζήτημα σχε­τί­ζε­ται με την ελεγ­χό­μενη είσοδο –με τουρ­νικέ– στα ΑΕΙ, η οποία απο­τε­λεί «αγκάθι» λόγω των αντι­δρά­σεων από μερίδα φοι­τη­τών και πανε­πι­στη­μια­κών.

Πηγή kathimerini.gr