Ετήσια καταγραφή εισερχόμενων ασθενών στο τμήμα επειγόντων περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Ρόδου έτους 2021

Ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζει η ετήσια κατα­γραφή εισερ­χο­μέ­νων ασθενών στο Τμήμα Επει­γό­ντων Περι­στα­τι­κών του ΓΝ Ρόδου για το 2021, όπως παρου­σιά­στηκε σε συνέ­ντευξη Τύπου από την κα Ελένη Τσακίρη, νοση­λεύ­τρια.

Ανα­λυ­τι­κό­τερα: Τα τελευ­ταία έτη παρα­τη­ρεί­ται διεθνώς έντονη δρα­στη­ριο­ποί­ηση με στόχο τη βελ­τί­ωση της παροχής της επεί­γου­σας φρο­ντί­δας. Μέσα από τις υπη­ρε­σίες επεί­γου­σας φρο­ντί­δας δια­μορ­φώ­νε­ται η πρώτη εντύ­πωση του ασθενή/ πολίτη για ολό­κληρο το νοσο­κο­μειακό σύστημα.

Όσον αφορά στο τμήμα Επει­γό­ντων Περι­στα­τι­κών (ΤΕΠ), ειδι­κό­τερα, σύμφωνα με τα standards ποιό­τη­τας, επι­τυ­χη­μένο είναι ένα ΤΕΠ όταν σαφώς παρέχει άριστη επεί­γουσα φρο­ντίδα, αλλά και όταν επι­πλέον συμ­βάλ­λει στη βελ­τί­ωση της εικόνας και της φήμης του νοσο­κο­μείου, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τα συγκε­ντρω­τικά στα­τι­στικά στοι­χεία που αφορούν στις επι­σκέ­ψεις στα ΤΕΠ. (Λάμπρου, 2005).

Πρω­ταρ­χι­κός σκοπός της ανά­λυ­σης είναι η κατα­γραφή του συνο­λι­κού αριθμού των επι­σκέ­ψεων στα ΤΕΠ για την απο­τύ­πωση εικόνας της λει­τουρ­γίας τους, η ανάλυση και η αξιο­λό­γηση της υφι­στά­με­νης κατά­στα­σης σχετικά με τους εισερ­χό­με­νους ασθε­νείς και τους επαγ­γελ­μα­τίες υγείας. Ειδι­κό­τερα, παρου­σιά­ζε­ται:

1) Το σύνολο των εισερ­χό­με­νων ασθενών ανά μήνα

2) Ο αριθμός εισερ­χό­με­νων ασθενών ανά ημέρα

3) Τα περι­γρα­φικά μέτρα που προ­κύ­πτουν μέσα από τη στα­τι­στική ανάλυση, σχετικά με το φύλο, το μέσο όρο ηλικίας, τη θνη­τό­τητα

4) Η κίνηση των ασθενών και συγκε­κρι­μένα οι κλι­νι­κές που εισή­χθη­σαν

5) Ο αριθμός των του­ρι­στών και

6) Ελλήνων (δια­κο­μι­δών) από νησιά της Δωδε­κα­νή­σου και Κυκλά­δων

Τα συγκε­ντρω­τικά στοι­χεία για την έκβαση των ασθενών απο­τε­λούν πολύ­τιμη πηγή πλη­ρο­φο­ριών γιατί ανα­σύ­ρουν ανε­πάρ­κειες ή και ελλεί­ψεις κυρίως στο ανθρώ­πινο δυνα­μικό που στε­λε­χώ­νει το ΤΕΠ, προ­βλή­ματα συντο­νι­σμού της φρο­ντί­δας (μεγάλοι χρόνοι ανα­μο­νής) όπου κρί­νε­ται ανα­γκαία η ανεύ­ρεση λύσεων για την περι­φρού­ρηση της ασφά­λειας των ασθενών, την προ­στα­σία της ανθρώ­πι­νης αξιο­πρέ­πειας και τη βελ­τί­ωση της ποιό­τη­τας.

Για τη συλλογή και την κατα­μέ­τρηση του αριθμού των επι­σκέ­ψεων στα ΤΕΠ, χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν τα βιβλία κατα­γρα­φής των εισερ­χό­με­νων ασθενών από το ιατρικό προ­σω­πικό, όπου ανα­γρά­φε­ται η ώρα και η ημε­ρο­μη­νία προ­σέ­λευ­σης του ασθενή στο τμήμα, τα συμ­πτώ­ματα ή η διά­γνωση, δημο­γρα­φικά στοι­χεία (τόπος δια­μο­νής, διεύ­θυνση), κλι­νι­κές πλη­ρο­φο­ρίες και η έκβαση της φρο­ντί­δας (αν εξήλθαν με οδηγίες εξόδου η αν εισή­χθη­σαν σε κλινική).

Απο­τε­λέ­σματα

Το 2021 ο συνο­λι­κός αριθμός των επι­σκέ­ψεων στα ΤΕΠ ανήλθε στους 28.060 ασθε­νείς. Εάν μετα­τρα­πεί ο ανωτέρω αριθμός σε ποσοστό ανα­λο­γικά με τον υπο­λο­γι­ζό­μενο πλη­θυ­σμό της Ρόδου (123.304 σύμφωνα με τα απο­τε­λέ­σματα ΕΛΣΤΑΤ 2020), δια­πι­στώ­νουμε ότι ένα αδρό μέσο ποσοστό της τάξεως 23% του πλη­θυ­σμού της Ρόδου ζητά την παροχή «επεί­γου­σας» φρο­ντί­δας, από τα ΤΕΠ του νοσο­κο­μείου της Ρόδου. Παρα­τη­ρεί­ται εντυ­πω­σιακή αύξηση των εισερ­χό­με­νων ασθενών τους καλο­και­ρι­νούς μήνες, περίπου 40% σε σχέση με την υπό­λοιπη περίοδο του έτους.

Όσον αφορά στον μέσο όρο εισερ­χό­με­νων ασθενών ανά ημέρα, ξεκι­νώ­ντας τον Ιανουά­ριο με 49 ασθε­νείς, τους καλο­και­ρι­νούς μήνες ανήλθε στους 101 ανά ημέρα. Σχετικά με το φύλο δεν υπήρξε στα­τι­στικά σημα­ντική διαφορά ανάμεσα στους άνδρες (55%) και στις γυναί­κες (45%). Ο μέσος όρος ηλικίας των εισερ­χό­με­νων ασθενών στα ΤΕΠ ήταν τα 42,5 έτη. Ο μέσος όρος ηλικίας ανά μήνα κυμαι­νό­ταν από 38 έως 50 έτη. Η επι­κρα­τέ­στερη μέση τιμή ηλικίας ήταν τα 45 έτη. Σχετικά με την έκβαση της φρο­ντί­δας (απο­τε­λέ­σματα έκβασης), το 73,4% (20.611) των εισερ­χό­με­νων ασθενών εξήλθαν με οδηγίες εξόδου. Οι υπό­λοι­ποι ασθε­νείς εισή­χθη­σαν σε κλι­νι­κές.

Οι περισ­σό­τε­ρες εισα­γω­γές αφο­ρού­σαν στη Β’ Παθο­λο­γική κλινική (1413), στην Καρ­διο­λο­γική (638), στη Μονάδα Εμφραγ­μά­των (626), στη Β’ Χει­ρουρ­γική (593), στην Ορθο­πε­δική (462), στην Α’ Χει­ρουρ­γική (352) και στην Ουρο­λο­γική κλινική (227). Επι­πλέον 406 ασθε­νείς παρα­πέμ­φθη­καν στα Τακτικά Ιατρεία, γιατί δεν χαρα­κτη­ρί­στη­καν ως επεί­γο­ντα περι­στα­τικά. Στη συνέ­χεια, το 4,9 % των ασθενών (1394) δεν ολο­κλή­ρω­σαν τη φρο­ντίδα τους είτε γιατί απο­χώ­ρη­σαν ιδία βου­λή­σει είτε γιατί εξήλθαν λάθρα. Ο δείκτης θνη­τό­τη­τας στα ΤΕΠ βρέθηκε να είναι χαμηλός, 0,002, καθώς κατα­γρά­φη­καν 80 θάνατοι (περίπου 7 θάνατοι/ μήνα).

Σχετικά με τους του­ρί­στες, κατα­γρά­φη­καν 2.819 (˜10%) αλλο­δα­ποί εισερ­χό­με­νοι ασθε­νείς και Ελληνες που ήταν δια­κο­μι­δές από τα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου και των Κυκλά­δων, ξεκι­νώ­ντας με 39 εισερ­χό­με­νους τον Ιανουά­ριο με εντυ­πω­σιακή αύξηση τους καλο­και­ρι­νούς μήνες και ειδι­κό­τερα τον Αύγου­στο που ανήλθαν στους 706 ασθε­νείς. Ο μέσος όρος ηλικίας των αλλο­δα­πών – ασθενών που δια­κο­μί­σθη­καν από νησιά ήταν τα 47 έτη, ενώ το εύρος ηλικίας αυτών των ασθενών ήταν από 35 έως 54 έτη. Σχετικά με το φύλο, υπήρξε στα­τι­στικά πολύ μικρή διαφορά ανάμεσα στους άνδρες (57%) και στις γυναί­κες (43%).

Όσον αφορά στους Έλληνες του­ρί­στες, οι περισ­σό­τε­ροι ήταν από την Αθήνα (79), από την Κρήτη (22) και από την Θεσ­σα­λο­νίκη (10) και πολύ λιγό­τε­ροι από άλλες πόλεις της Ελλάδας. Όσον αφορά στα νησιά, οι περισ­σό­τε­ροι ασθε­νείς δια­κο­μί­στη­καν από Σύμη (117), Κάρπαθο (73), Κω (66), Τήλο (42), Λέρο (32), Κάλυμνο (26), Χάλκη (23), Καστελ­λό­ριζο (13), και λιγό­τε­ροι από Αστυ­πά­λαια και Κάσο (9) και από Αμοργό και Ικαρία (1). Και σε αυτήν την περί­πτωση, εντυ­πω­σιακή αύξηση εισερ­χό­με­νων ασθενών σημειώ­θηκε τους καλο­και­ρι­νούς μήνες, αντί­στοιχα.

Ο αριθμός των αλλο­δα­πών ασθενών που κατα­γρά­φηκε ήταν 2207 ασθε­νείς. Οι περισ­σό­τε­ροι προ­έρ­χο­νταν από Γερ­μα­νία (358), Αγγλία (191), Ολλαν­δία (125), Γαλλία (105), Δανία (79), Πολωνία (64), Ρωσία (57), Βέλγιο (55), Τσεχία (45) και ακο­λού­θησε μικρό­τε­ρος αριθμός ασθενών από άλλες χώρες.

Συμπε­ρά­σματα

Ενώ τα τελευ­ταία έτη έχει ανα­βαθ­μι­στεί ο ρόλος της Πρω­το­βάθ­μιας Φρο­ντί­δας Υγείας, ωστόσο το Τμήμα Επει­γό­ντων Περι­στα­τι­κών στο νοσο­κο­μείο της Ρόδου απο­τε­λεί μερικές φορές τη μονα­δική οργα­νω­τική και λει­τουρ­γική οντό­τητα για την υποδοχή και την αντι­με­τώ­πιση των ασθενών.

Ο σκοπός λει­τουρ­γίας των ΤΕΠ είναι η γρήγορη και απο­τε­λε­σμα­τική αντι­με­τώ­πιση των επει­γό­ντων περι­στα­τι­κών και η απο­στολή τους επι­κε­ντρώ­νε­ται στην αντι­με­τώ­πιση των πραγ­μα­τικά επει­γό­ντων περι­στα­τι­κών. Ωστόσο, είναι πλέον γνωστό ότι δεν είναι μόνο τα επεί­γο­ντα περι­στα­τικά που προ­σέρ­χο­νται στα ΤΕΠ. Πολλοί ασθε­νείς θεωρούν ότι πρέπει να προ­σφύ­γουν στο νοσο­κο­μείο, ενώ στην πραγ­μα­τι­κό­τητα δεν υπάρχει πάντοτε επείγον πρό­βλημα.

Μέσα από τα απο­τε­λέ­σματα προ­κύ­πτει ότι οι κατη­γο­ρίες ασθενών που προ­σήλ­θαν στα ΤΕΠ ήταν: 1) περι­στα­τικά Πρω­το­βάθ­μιας Φρο­ντί­δας Υγείας, 2) επα­νε­πί­σκεψη στα ΤΕΠ (λόγω επι­πλο­κών), 3) ασθε­νείς που λόγω ελλι­πούς γνώσης ή πλήρους άγνοιας δεν είναι σε θέση να αξιο­λο­γή­σουν τη σοβα­ρό­τητα της κατά­στα­σής τους, βιώνουν ανα­σφά­λεια και ανα­ζη­τούν βοήθεια στα ΤΕΠ, δ) ασθε­νείς που γνω­ρί­ζουν ότι δεν είναι επείγον το πρό­βλημά τους, αλλά κατα­φεύ­γουν στις υπη­ρε­σίες του ΤΕΠ, ασκώ­ντας έμμεση πίεση, ώστε να εξυ­πη­ρε­τη­θούν γρη­γο­ρό­τερα από τα αντί­στοιχα προ­γραμ­μα­τι­σμένα περι­στα­τικά στα Τακτικά Ιατρεία, και 4) ασθε­νείς, οι οποίοι για οικο­νο­μι­κούς λόγους προ­σφεύ­γουν στα ΤΕΠ, όπου η εξέταση και η νοση­λεία είναι δωρεάν, απο­φεύ­γο­ντας την κατα­βολή της δαπάνης στα Εξω­τε­ρικά Ιατρεία, 5) ασθε­νείς για ειδι­κούς ψυχο­κοι­νω­νι­κούς λόγους (άστεγοι, ψυχια­τρικά περι­στα­τικά, άτομα σε κατά­σταση μέθης, θύματα βίας ή κακο­ποί­η­σης), 6) άτομα που για εργα­σια­κούς λόγους οδη­γού­νται στα ΤΕΠ λόγω 24ωρης λει­τουρ­γίας, 7) χρονίως πάσχο­ντες ασθε­νείς για follow up ή αντι­με­τώ­πιση επι­πλο­κών, και 8) παρα­πο­μπή από ιδιώτες ιατρούς για εκτέ­λεση ακτι­νο­δια­γνω­στι­κών ή εργα­στη­ρια­κών εξε­τά­σεων. Τα ΤΕΠ απο­τε­λούν την «ελκυ­στική» οδό για πολλούς, οι οποίοι για διά­φο­ρους λόγους δεν επι­θυ­μούν να κατα­βά­λουν το αντί­τιμο για τις υπη­ρε­σίες που λαμ­βά­νουν.

Μέσα από τα απο­τε­λέ­σματα της στα­τι­στι­κής ανά­λυ­σης για τη λει­τουρ­γία των ΤΕΠ ανα­δύ­ο­νται βασικές προ­κλή­σεις, όπως η στροφή από τον παρα­δο­σιακό ιατρο­κε­ντρικό τρόπο λει­τουρ­γίας προς πιο ολο­κλη­ρω­μέ­νες και απο­τε­λε­σμα­τι­κές σε σχέση με το κόστος (cost effective) λύσεις, καθώς και η συστη­μα­τική απο­τί­μηση του τρόπου λει­τουρ­γίας στο πλαίσιο νέων λύσεων, όπως σε προηγ­μένα υγειο­νο­μικά συστή­ματα.

Στο πλαίσιο των συστη­μά­των αυτών, δεν παρα­λεί­πε­ται αλλά αντί­θετα ανα­γνω­ρί­ζε­ται ο θεμε­λιώ­δης ρόλος των ΤΕΠ, δεδο­μέ­νου ότι απο­τε­λούν κόμβους παροχής επεί­γου­σας φρο­ντί­δας και κέντρα πλού­σιας και εξει­δι­κευ­μέ­νης επι­στη­μο­νι­κής γνώσης. Δεδο­μέ­νου ότι το σύστημα παροχής επεί­γου­σας φρο­ντί­δας είναι ένα ανθρω­πο­κε­ντρικό σύστημα, σχε­διά­ζε­ται σύμφωνα με τις ανάγκες (εκφρα­σμέ­νες και συνε­πα­γό­με­νες), τις προσ­δο­κίες και τις απαι­τή­σεις των ασθενών. Στο πλαίσιο αυτό, η μεγα­λύ­τερη επέν­δυση που μπορεί να γίνει αφορά στους επαγ­γελ­μα­τίες υγείας. (Λάμπρου 2005).

Τέλος, η ανάλυση, η αξιο­λό­γηση και η γνω­στο­ποί­ηση των συγκε­ντρω­τι­κών στα­τι­στι­κών στοι­χείων συνε­πι­κου­ρούν στη βελ­τί­ωση της εμπει­ρίας των εισερ­χό­με­νων ασθενών στα ΤΕΠ και τη ροή τους μέσα στο δίκτυο υπη­ρε­σιών επεί­γου­σας φρο­ντί­δας. Με αυτόν τον τρόπο βελ­τιώ­νε­ται η συνο­λική εικόνα για το σύστημα Υγείας και αυξά­νε­ται το επίπεδο ικα­νο­ποί­η­σης των χρηστών υπη­ρε­σιών υγείας.