Χρύσα Παυλή: Δυστυχώς είμαστε στο 2022 και ακόμα είμαστε πίσω σε ό,τι αφορά τη θέση της γυναίκας

3 γυναί­κες με ανα­πη­ρία μιλούν για το πώς είναι να ζουν στην Ελλάδα του σήμερα

3 Ελλη­νί­δες από δια­φο­ρε­τικό χώρο η καθεμία μιλούν για το πώς είναι να είσαι γυναίκα με ανα­πη­ρία στη χώρα μας.

Με αφορμή την Παγκό­σμια Ημέρα της Γυναί­κας, απευ­θυν­θή­καμε σε τρεις γυναί­κες ΑμεΑ για να μας πουν πώς βιώνουν εκείνες την Ελλάδα του 2022, ποιες είναι οι μεγα­λύ­τε­ρες δυσκο­λίες που βιώνουν, το ταμπού της σεξουα­λι­κό­τη­τας ενός ανά­πη­ρου ατόμου, την οικο­γέ­νεια και ό,τι άλλο μπορεί να απα­σχο­λεί μια σύγ­χρονη γυναίκα.

Ιωάννα-Μαρία Γκέρ­τσου

Πρό­ε­δρος της Σχολής σκύλων οδηγών τυφλών «Λάρα», ψυχο­λό­γος.

«Έχω βλάβη στην όραση και συγκε­κρι­μένα αμφι­βλη­στροει­δο­πά­θεια της προ­ω­ρό­τη­τας. Συνέβη όταν ήμουν μωρό στη θερ­μο­κοι­τίδα και η διά­γνωση έγινε μερι­κούς μήνες αργό­τερα. Βλέπω ελά­χι­στα από το αρι­στερό μου μάτι και καθόλου από το δεξί.

Σε γενικές γραμμές, αυτή είναι η πραγ­μα­τι­κό­τητα που βιώνω και έχω εναρ­μο­νι­στεί πλήρως. Τα προ­βλή­ματα και τα εμπόδια που αντι­με­τω­πίζω, οφεί­λο­νται σε όσα ανα­φέ­ρει και η σύγ­χρονη θεωρία του κοι­νω­νι­κού μοντέ­λου για την ανα­πη­ρία: εμπόδια θέτουν η κοι­νω­νία (στε­ρε­ό­τυπα, κακή συμπε­ρι­φορά στους δρόμους κ.ά.) και το κράτος (κακές υπο­δο­μές κ.ά.) και όχι η βλάβη αυτή καθαυτή.

Έχω άριστο προ­σα­να­το­λι­σμό και κινού­μαι αυτό­νομα και γρήγορα, μαζί με τον τρίτο σκύλο οδηγό μου, τον Μπάμπου. Οι σπουδές μου είναι στο αντι­κεί­μενο της Ψυχο­λο­γίας και τώρα κάνω διδα­κτο­ρικό στη συμ­βου­λευ­τική ψυχο­λο­γία. Εργά­ζο­μαι ως ψυχο­λό­γος στο ΕΣΥ σε παι­δο­ψυ­χια­τρική κλινική και παράλ­ληλα διευ­θύνω τη Σχολή Σκύλων-Οδηγών Τυφλών «Λάρα». Νομίζω πως είμαι η μονα­δική επι­στή­μο­νας με βλάβη στην όραση που εργά­ζε­ται αυτή τη στιγμή στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Παλαιό­τερα, εργα­ζό­μουν ως ερευ­νή­τρια στο Ίδρυμα Τεχνο­λο­γίας και Έρευνας στην Κρήτη.

Η μεγα­λύ­τερη δυσκο­λία που αντι­με­τω­πί­ζει μια γυναίκα με ανα­πη­ρία στην Ελλάδα είναι ο στιγ­μα­τι­σμός κι ο απο­κλει­σμός που προ­κα­λεί η διττή αυτή ταυ­τό­τητα: της ανά­πη­ρης γυναί­κας. Οι πιθα­νό­τη­τες κακο­ποί­η­σης, ανερ­γίας, στέ­ρη­σης της μόρ­φω­σης και της εκπαί­δευ­σης ως προς την υγιεινή, καθώς και της πρό­σβα­σης σε ιατρική περίθαλψη-ειδικά για όσες έχουν βαριές βλάβες- είναι διπλά­σιες στις ανά­πη­ρες από ότι στις μη ανά­πη­ρες γυναί­κες. Δύσκο­λες κατα­στά­σεις, όπως π.χ. η σωμα­τική ή η σεξουα­λική κακο­ποί­ηση είναι συνήθως χρόνιες και δεν τις μαθαί­νουμε ποτέ, αφού συμ­βαί­νουν «πίσω από κλει­στές πόρτες. Ακόμα κι αν κάποια περί­πτωση βγει στο φως της δημο­σιό­τη­τας δεν υπάρ­χουν π.χ. ειδικά δια­μορ­φω­μέ­νοι, προ­σβά­σι­μοι ξενώνες για ανά­πη­ρες γυναί­κες.

Επι­πρό­σθετα, αντι­με­τω­πί­ζουμε δια­φό­ρων ειδών φραγ­μούς που εμπο­δί­ζουν την ισόνομη συμ­με­τοχή μας στα κοινά, γεγονός που επι­φέ­ρει κοι­νω­νικό απο­κλει­σμό, φτώχεια και περιο­ρι­σμό σε ό,τι αφορά την πλήρη αξιο­ποί­ηση των δικαιω­μά­των και των ικα­νο­τή­των μας. Ο κοι­νω­νι­κός απο­κλει­σμός οδηγεί με τη σειρά του σε απο­μό­νωση και ψυχια­τρικά προ­βλή­ματα».

«Η σεξουα­λι­κό­τητα των ανα­πή­ρων απο­τε­λεί μεγάλο ταμπού στην Ελλάδα, το οποίο ίσα που τολ­μούμε να θέσουμε στο τραπέζι, χωρίς όμως να κάνουμε τίποτα για αυτό.

Για τους περισ­σό­τε­ρους, οι ανά­πη­ροι/ανά­πη­ρες είμαστε για πάντα παιδιά και επο­μέ­νως χωρίς καμία σεξουα­λική ανάγκη. Ειδι­κό­τερα, οι ανά­πη­ροι/ανά­πη­ρες που δεν έχουν αυτο­νο­μία εξαι­τίας της βλάβης τους και δεν τους προ­σφέ­ρε­ται καμία ουσια­στική υπο­στή­ριξη από το κράτος ως προς την αυτο­νό­μησή τους, είτε απέχουν πλήρως από τη σεξουα­λική πράξη, είτε οι φρο­ντι­στές τους, κυρίως οι μητέρες τους, κατα­φεύ­γουν σε ακραίες λύσεις, όπως να τους/τις ικα­νο­ποιούν.

Ορι­σμέ­νοι/ορι­σμέ­νες κατα­φεύ­γουν στις σεξερ­γά­τριες/σεξερ­γά­τες, που όμως δεν έχουν καμία σχετική κατάρ­τιση σε αντί­θεση με κάποιες χώρες του εξω­τε­ρι­κού, όπως π.χ. η Ολλαν­δία ή η Ισπανία, όπου εται­ρείες με εκπαι­δευ­μέ­νους/ες εργάτες/εργά­τριες του σεξ προ­σφέ­ρουν εξι­δει­κευ­μέ­νες υπη­ρε­σίες σε ανάπηρα άτομα.

Θα ήταν καλό να υπάρχει ένας οργα­νι­σμός παροχής τέτοιων υπη­ρε­σιών και στη χώρα μας, αλλά δεδο­μέ­νης της κατά­στα­σης με την οποία εργά­ζο­νται κι αντι­με­τω­πί­ζο­νται εδώ οι εργάτες και οι εργά­τριες του σεξ, καθώς και των κυκλω­μά­των και της νοο­τρο­πίας που υπάρ­χουν, μπο­ρείτε να ανα­λο­γι­στείτε γιατί δεν έχει συμβεί ακόμη.

Ένα μεγάλο θέμα είναι πως οι ανά­πη­ροι και οι ανά­πη­ρες μεγα­λώ­νουμε δίχως να έχουμε την πλήρη ελευ­θε­ρία και μια αυθε­ντική αλλη­λε­πί­δραση αρχικά με την οικο­γέ­νειά μας, ώστε να αυτο­νο­μη­θούμε και να ανα­γνω­ρί­σουμε τους εαυτούς μας, τις προ­τι­μή­σεις μας, τις αδυ­να­μίες και τα προ­βλή­ματά μας. Γι’ αυτό και παγκο­σμίως είναι ελά­χι­στοι/ες οι ανά­πη­ροι και οι ανά­πη­ρες που γνω­ρί­ζουν και εκφρά­ζουν τη σεξουα­λική τους ταυ­τό­τητα ή/και τον σεξουα­λικό τους προ­σα­να­το­λι­σμό. Εξάλλου, έχουμε ανύ­παρ­κτη σεξουα­λική αγωγή στα σχολεία.

Τέλος, είναι δύσκολο για εμάς να βρούμε σύντροφο. Τόσο επειδή συνήθως δεν πλη­ρούμε τα στε­ρε­ό­τυπα που συνά­δουν με τη σεξουα­λι­κό­τητα, όσο και γιατί η συμπε­ρί­ληψη είναι στα σπάρ­γανα στην Ελλάδα, όσον αφορά την παιδεία, την υγεία, την κοι­νω­νική ζωή, την εργασία, πόσο μάλλον τη σεξουα­λι­κό­τητα. Αρκετοί ανά­πη­ροι κι ανά­πη­ρες είναι με μη ανά­πη­ρους/ανά­πη­ρες συντρό­φους, όχι λόγω έρωτα αλλά εξαι­τίας πάσης φύσεως συμ­φε­ρό­ντων αλλά και νοο­τρο­πίας».

«Δυστυ­χώς έχω αντι­με­τω­πί­σει bullying λόγω της ανα­πη­ρίας μου παλαιό­τερα και ειδι­κό­τερα στο σχολείο. Αργό­τερα αυτό μετα­τρά­πηκε σε ρατσι­στικά κρε­σέ­ντο, κυρίως “εξαι­τίας” του σκύλου οδηγού μου.

Ένας οδηγός λεω­φο­ρείου, έφτασε το 2016 να καλέσει την αστυ­νο­μία, προ­κει­μέ­νου να με κατε­βά­σει από το όχημα. Σήμερα, ανα­γνω­ρίζω με κάποια υπε­ρη­φά­νεια πως δεν υφί­στα­μαι πλέον bullying. Ίσως είναι η δική μου δυνα­μική που δεν το επι­τρέ­πει, ίσως η δουλειά που έχουμε κάνει τόσα χρόνια, σε πολι­τικό, ακτι­βι­στικό και εκπαι­δευ­τικό επίπεδο, ενη­με­ρώ­νο­ντας για τους σκύλους οδηγούς, τις βλάβες στην όραση, την ανα­πη­ρία και τα δικαιώ­ματα μας, ίσως και όλα αυτά μαζί.

Λόγω του φύλου μου έχω υποστεί σεξισμό, κυρίως από ανθρώ­πους που βρί­σκο­νται, υπο­τί­θε­ται, σε θέση ισχύος, δηλαδή από εργο­δό­τες μου, μέχρι οδηγούς ταξί και του­ρι­στι­κών πούλμαν. Αλλά δεν το επέ­τρεψα.

Η θέση της γυναί­κας στην Ελλάδα του 2022 είναι ανα­χρο­νι­στική, συντη­ρη­τική, θυμα­το­ποι­η­μένη… Δεν μπο­ρούμε να μιλάμε για ισότητα, ειδι­κό­τερα στην επαρχία, με τόσα στε­ρε­ό­τυπα που ανα­πα­ρά­γο­νται καθη­με­ρινά π.χ. από τα ΜΜΕ, με τόσες γυναι­κο­κτο­νίες που δυστυ­χώς λαμ­βά­νουν χώρα και με την πλήρη έλλειψη κρα­τι­κών μηχα­νι­σμών άμεσης ψυχικής και πρα­κτι­κής υπο­στή­ρι­ξης των γυναι­κών.

Το να ρωτάμε σήμερα μια γυναίκα αν έχει ή θέλει παιδιά, το θεωρώ σεξι­στικό, καθώς απευ­θύ­νε­ται απο­κλει­στικά σε γυναί­κες, ενώ πυρο­δο­τεί και διάφορα συναι­σθή­ματα ή τραυ­μα­τι­κές κατα­στά­σεις στην καθεμία από εμάς.

Προ­σω­πικά, δεν έχω νιώσει αυτό που ονο­μά­ζε­ται «μητρικό ένστι­κτο», το οποίο και εκλαμ­βάνω ως ένα εννοιο­λο­γικό κατα­σκεύ­α­σμα που δια­μορ­φώ­νε­ται από ταμπού, «πρέπει», κοι­νω­νι­κές επι­τα­γές και στε­ρε­ό­τυπα. Δεν θέλησα ποτέ να απο­κτήσω παιδιά και δεν το μετά­νιωσα. Όχι, δεν θέλουμε όλες οι γυναί­κες να απο­κτή­σουμε παιδιά ούτε είμαστε υπο­χρε­ω­μέ­νες να γίνουμε μητέρες. Η επιλογή ή όχι στη μητρό­τητα, απο­τε­λεί ανα­φαί­ρετο δικαί­ωμά μας.

Αν είναι απαι­τη­τική η κοι­νω­νία απέ­να­ντι στις γυναί­κες; Αναμ­φί­βολα. Πρό­σφατα, άκουγα τυχαία στην τηλε­ό­ραση μια συνέ­ντευξη ενός καθη­γητή γυναι­κο­λο­γίας για την υπο­γεν­νη­τι­κό­τητα στην Ελλάδα. Έλεγε ούτε λίγο ούτε πολύ, πως ο κυριό­τε­ρος λόγος που οι γυναί­κες δεν κάνουν πια παιδιά είναι η μετα­στροφή του ρόλου της γυναί­κας από νοι­κο­κυρά σε εργα­ζό­μενη. Κατα­νο­είτε λοιπόν τι αντι­κα­το­πτρί­ζει μια τέτοια άποψη. Συνήθως οι γυναί­κες είναι αυτές που επω­μί­ζο­νται το μεγά­λωμα ενός παιδιού ενώ πρέπει ταυ­τό­χρονα π.χ. να εργά­ζο­νται και να συντη­ρούν το σπίτι, γεγονός που φυσικά τις κάνει να αγνοούν παντε­λώς τον εαυτό τους, τα θέλω και τα συναι­σθή­ματά τους.

Γιατί πρέπει να βάφομαι επειδή είμαι γυναίκα; Το κάνω σπάνια. Βάφομαι πολύ ελαφριά με κραγιόν, ρουζ, μάσκαρα. Όλοι μου λένε πως έχω ωραίο και καθαρό δέρμα και νιώθω καλά με αυτό.

Τα ρούχα μου είναι πάντα καθαρά. Ξέρω τι μου πηγαί­νει και τι όχι. Ντύ­νο­μαι απλά, καθη­με­ρινά με μια ροκ διάθεση. Έχω ελά­χι­στα και πρα­κτικά ρούχα, συνήθως τζιν, ζακέτες, μπλου­ζά­κια. Αγαπώ το μαύρο, μερικές φορές σε συν­δυα­σμό με το λευκό και κάποια σκούρα χρώματα, όπως το πράσινο, το μοβ και το μπορντό.

Τέλος, επειδή περ­πα­τάω πολύ και γρήγορα, θέλω να έχω επαφή με το έδαφος και να μην σπάσω κανένα πόδι σε κάποια κακή κατα­σκευή των πεζο­δρο­μίων, φοράω συνήθως άρβυλα ή άνετα αθλη­τικά παπού­τσια. Θα ήθελα να φοράω γόβες, όμως δεν μπορώ να περ­πα­τάω με αυτές.

Όταν σηκωθώ, θα φτιάξω καφέ καρα­βί­σιο και ένα λιτό πρωινό: συνήθως βρώμη, παξι­μάδι με ταχίνι, ψητά λαχα­νικά, ρύζι, μπάρες δημη­τρια­κών ή πρω­τε­ΐνη σκόνη με φυτικό γάλα. Θα βάλω μουσική ή ειδή­σεις. Θα ταΐσω τα ζώα που περι­μέ­νουν στη σειρά να φάνε και θα βγάλω τον σκύλο για τουα­λέτα. Μετά θα φύγω για τη δουλειά μου».

Δώστε περισ­σό­τε­ρες εργα­σια­κές ευκαι­ρίες στους ανά­πη­ρους, δείτε τις ικα­νό­τη­τες και όχι τη βλάβη τους

Από που αντλώ δύναμη; Να σας το πω λίγο «ψυχα­να­λυ­τικά». Νομίζω πως τα ζώα μου, εγώ, οι δικοί μου ξεχω­ρι­στοί άνθρω­ποι, οι ευρύ­τε­ροι άνθρω­ποι που με γνω­ρί­ζουν και με έχουν στη­ρί­ξει, η δουλειά μου και η Σχολή σκύλων οδηγών τυφλών Λάρα, έχουμε φτιάξει έναν κύκλο μέσα στον οποίο έχει ανα­πτυ­χθεί μια μορφή άσβε­στης ενέρ­γειας. Από αυτήν αντλώ τη δική μου δύναμη.

«Στον ελεύ­θερό μου χρόνο χρόνο γράφω! Στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, τις προ­σω­πι­κές μου σημειώ­σεις, τις κλι­νι­κές μου σημειώ­σεις, ενώ έχω συμ­με­τά­σχει σε συλ­λο­γές διη­γη­μά­των. Κάνω καράτε που μου αρέσει πολύ. Περ­πα­τάω στο δρόμο, στη βόλτα με τον σκύλο μου τον Μπάμπου ή στον διά­δρομο γυμνα­στι­κής. Τα καλο­καί­ρια κάνω κατα­δύ­σεις. Σπανίως φωτο­γρα­φίζω. Έχω κάνει τρεις προ­σω­πι­κές εκθέ­σεις, έχω συμ­με­τά­σχει σε άλλες τρεις και σε ένα φωτο­γρα­φικό λεύκωμα. Βλέπω ταινίες, όχι όμως μαζικής παρα­γω­γής. Μου αρέσει να πίνω τη μπύρα μου στο παγκάκι και θα ήθελα να μπορώ να ταξι­δεύω.

Το μήνυμα που θέλω να περάσω είναι “Δώστε περισ­σό­τε­ρες εργα­σια­κές ευκαι­ρίες στους ανά­πη­ρους, δείτε τις ικα­νό­τη­τες και όχι τη βλάβη τους”».

Χρύσα Παυλή

Δασκάλα ειδικής εκπαί­δευ­σης

«Ονο­μά­ζο­μαι Χρύσα Παυλή, είμαι κωφή και μένω στη Ρόδο. Έχασα την ακοή μου από εγκε­φα­λί­τιδα όταν ήμουν 22 μηνών, πάνω στην ηλικία που άρχιζα την ομιλία μου. Ξεκί­νησα αμέσως λογο­θε­ρα­πεία και έτσι κατά­φερα να επι­κοι­νωνώ με χει­λε­α­νά­γνωση και αυτό το οφείλω στη μητέρα μου, στη λογο­θε­ρα­πεύ­τρια μου και στη μικρή μου αδερφή.

Απο­φοί­τησα με άριστα από σχολείο ακουό­ντων γιατί τότε δεν υπήρχε σχολείο Κωφών στη Ρόδο. Φοίτησα στο παι­δα­γω­γικό τμήμα του πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου παρα­κο­λου­θώ­ντας όλα τα μαθή­ματα με χει­λε­α­νά­γνωση και παίρ­νο­ντας σημειώ­σεις από τους συμ­φοι­τη­τές μου (πράγμα δύσκολο γιατί δεν είχα διερ­μη­νεία). Είμαι δασκάλα ειδικής αγωγής. Τα τελευ­ταία χρόνια δουλεύω στο Ειδικό Σχολείο και στο παρελ­θόν έχω δου­λέ­ψει σε σχολείο κωφών.

Όσο αφορά την ανα­πη­ρία μου πράγ­ματι νιώθω σαν να γεν­νή­θηκα κωφή, δεν θυμάμαι πως είναι να ακούς. Πολλοί με ρωτάνε γιατί δεν βάζω κοχλιακό εμφύ­τευμα και απαντάω ότι “γεν­νή­θηκα” κωφή και θα πεθάνω κωφή, έχω μάθει να ζω μέσα στη σιωπή και φοβάμαι ότι ίσως πάθω σοκ με τους ήχους.

Όταν ήμουν μικρή νόμιζα ότι ήμουν η μόνη κωφή στον πλανήτη γιατί δεν γνώριζα άλλους κωφούς -για αυτό θεωρώ ότι είναι καλό τα κωφά παιδιά να έρχο­νται σε επαφή και με άλλους κωφούς. Την νοη­μα­τική την έμαθα στα 19 μου όταν ήρθα σε επαφή με την κοι­νω­νία των κωφών, η οποία μου άλλαξε τη ζωή! Παρα­κο­λού­θησα στο εξω­τε­ρικό workshops με κωφούς και ακού­ο­ντες από άλλες χώρες και συνει­δη­το­ποί­ησα ότι δεν με εμπο­δί­ζει τίποτα να κάνω πράγ­ματα όπως οι ακού­ο­ντες. Απέ­κτησα αυτο­πε­ποί­θηση και έγινα πιο ανε­ξάρ­τητη.

Πιστεύω ότι η μεγα­λύ­τερη δυσκο­λία που έχει να αντι­με­τω­πί­σει μία γυναίκα ΑΜΕΑ είναι να βρει θέση εργα­σίας και να έχει ίση αντι­με­τώ­πιση από τους συνα­δέλ­φους χωρίς προ­κα­τα­λή­ψεις για την ανα­πη­ρία της».

Με ρωτάνε γιατί δεν βάζω κοχλιακό εμφύ­τευμα -έχω μάθει να ζω στη σιωπή και φοβάμαι ότι ίσως πάθω σοκ με τους ήχους

«Ναι, υπάρχει ταμπού στη σεξουα­λι­κό­τητα των ΑΜΕΑ και αυτό ξεκινά πρώτα από το οικο­γε­νειακό περι­βάλ­λον και έπειτα συνε­χί­ζε­ται στην κοι­νω­νία. Αν και σήμερα είναι καλύ­τερη κατά­σταση, γιατί υπάρχει υπο­στη­ρι­κτικό περι­βάλ­λον. Εγώ δεν έχω βιώσει κάτι τέτοιο σαν κωφή, αλλά γνωρίζω άτομα με άλλες ανα­πη­ρίες που έχουν βρεθεί αντι­μέ­τωπα με τέτοια ταμπού μέσα στην οικο­γέ­νειά τους.

Σήμερα τα πράγ­ματα είναι πιο εύκολα απ’ ό,τι ήταν παλιά χάρη στην τεχνο­λο­γία και στην αποδοχή της δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τας μέσα από την εκπαί­δευση στα σχολεία. Είμαι νέα μαμά με μωρό 6 μηνών και οι δυσκο­λίες που αντι­με­τω­πίζω είναι για παρά­δειγμα το να ακούσω το κλάμα του μωρού από το μέσα δωμάτιο αλλά τις λύσεις τις βρίσκω με τη βοήθεια συσκευών ειδο­ποί­η­σης, καθρε­φτών κ.λπ. Έχω πολλούς φίλους ζευ­γά­ρια κωφών που μεγα­λώ­νουν παιδιά και είναι το πρότυπο μου.

Έχω αντι­με­τω­πί­σει bullying από παιδί μέχρι και στη δουλειά μου. Το έχω βιώσει στο δημο­τικό και έντονα στο λύκειο όπου ήταν μεγάλος ο αντα­γω­νι­σμός. Επίσης έχω δεχθεί bullying στη δουλειά από γονείς και ευτυχώς από ελά­χι­στους συνα­δέλ­φους, γιατί θεώ­ρη­σαν ότι λόγω της ανα­πη­ρίας μου δεν θα μπο­ρούσα να αντα­πο­κριθώ στον ρόλο μου ως δασκάλα. Ευτυχώς η οικο­γέ­νεια και το περι­βάλ­λον μου είναι πολύ υπο­στη­ρι­κτικά οπότε ξεπερ­νάω τις δυσκο­λίες πιο εύκολα».

«Δυστυ­χώς είμαστε στο 2022 και ακόμα είμαστε πίσω σε ό,τι αφορά τη θέση της γυναί­κας. Πιστεύω πως όλα ξεκι­νούν από την οικο­γέ­νεια , η οποία θα πρέπει να περάσει το μήνυμα στα παιδιά της για την ισότητα των δυο φύλων και τον σεβασμό στη γυναίκα.

Είναι ακόμα απαι­τη­τική η κοι­νω­νία απέ­να­ντι στις γυναί­κες, αλλά ευτυχώς στη δική μας γενιά αρκετοί άντρες έχουν ενεργό ρόλο στις δου­λειές του σπιτιού, στην ανα­τροφή των παιδιών και διευ­κο­λύ­νουν το ρόλο της γυναί­κας. Θέλω να πω είμαι τυχερή που ο σύζυγος μου είναι ένας από αυτούς.

Αντλώ δύναμη από το πείσμα μου και από τη μητέρα μου, η οποία μου έμαθε να είμαι δυνατή. Λατρεύω τα ταξίδια και προ­σπαθώ κάθε χρόνο να πηγαίνω σε κάποιο ξεχω­ρι­στό μέρος. Με τα ταξίδια νιώθω ότι ανοίγω τα φτερά μου και βλέπω και­νούρ­για πράγ­ματα. Επίσης μου αρέσει πολύ η ραπτική, φτιάχνω κούκλες, παι­χνί­δια και κάποια στιγμή σκέ­φτο­μαι να το κάνω επάγ­γελμα. Τέλος μου αρέσουν πολύ τα βιβλία και ανυ­πο­μονώ να διαβάζω στην κόρη μου.

Το μόττο μου; Όταν υπάρχει θέληση, υπομονή και δύναμη όλα γίνο­νται».

Αλε­ξάν­δρα Στα­μα­το­πού­λου

Παρα­ο­λυ­μπιο­νί­κης

«Δια­γνώ­στηκα 21 ετών με Stiff Person Syndrome. Από τότε μπορώ να κινηθώ με αμα­ξί­διο ή να βαδίσω με νάρ­θη­κες και πατε­ρί­τσες. Είναι ένα αυτο­ά­νοσο νόσημα, το οποίο στην παρα­τε­τα­μένη κίνηση δίνει ακαμψία. Κάθε γυναίκα σε μια χώρα που είναι κυρίως πατριαρ­χική, πρέπει να αντι­με­τω­πί­σει τα «πρέπει» των γύρω της. Πολλές γυναί­κες σε αμα­ξί­διο περνούν απα­ρα­τή­ρη­τες ενώ δίνουν μεγάλο αγώνα, είτε στην καριέρα τους είτε στην καθη­με­ρι­νό­τητά τους. Μια γυναίκα με ανα­πη­ρία στον επαγ­γελ­μα­τικό χώρο θα νιώσει την αμφι­βο­λία και την απόρ­ριψη, τη ματαιό­τητα, το αν αξίζει ή δεν αξίζει. Αυτά όμως δια­μορ­φώ­νο­νται από τους απ’ έξω και συχνά η εικόνα της περιο­ρί­ζε­ται εκεί, αλλά φυσικά δεν είναι πλήρης.

Εγώ ήμουν 13 χρόνια με τον άνθρωπό μου, οπότε δεν είχα μπει ποτέ σε δια­δι­κα­σία να σκεφτώ αν μπορούν άνθρω­ποι που ζουν σε αμα­ξί­διο ή έχουν άλλη μορφή ανα­πη­ρίας να έχουν σχέση ή αν αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως σεξουα­λικά όντα. Το θεω­ρούσα παρά­λογο να αμφι­σβη­τεί­ται αυτό, αλλά έλα όμως που τίποτα δεν είναι παρά­λογο, όταν υπάρχει μια κοι­νω­νία τόσο κλειστή.

Υπάρ­χουν κάποια στε­ρε­ό­τυπα, τα οποία πλέον έχουν «κλει­δώ­σει» και λέγο­νται ταμπού. Ως γυναί­κες σε αμα­ξί­διο πρέπει να στεί­λουμε το μήνυμα ότι, στον έρωτα έχουμε το ίδιο δικαί­ωμα με τον οποιον­δή­ποτε άλλον. Δεν υπάρχει καμία διαφορά. Αν δεις έναν άνθρωπο σε καρέκλα, δε θα σου κάνει την ίδια εντύ­πωση από το αν θα τον δεις σε αμα­ξί­διο. Γιατί; Προ­σω­πικά, θα ρωτούσα γιατί κάθεται τόσες ώρες! Γιατί, όταν δεν ρωτάς σχη­μα­τί­ζεις μια δική σου γνώμη, η οποία παγιώ­νε­ται και γίνεται μια αλήθεια που ουσια­στικά δεν ισχύει. Οπότε, συζη­τή­στε μαζί μας ελεύ­θερα.

Ναι, παρα­κο­λουθώ τη μόδα, αλλά ντύ­νο­μαι πάντα με το δικό μου στιλ. Να σου πω την αλήθεια, με αυτά είναι ερω­τή­ματα που με παρα­ξε­νεύ­ουν. Γιατί να έχει διαφορά το πώς ντύ­νο­μαι εγώ από το πώς ντύ­νε­ται μια γυναίκα που δεν ζει σε αμα­ξί­διο; Για εμάς είναι πιο δύσκολο να ντυ­θούμε με φόρεμα ή με μια κοντή φούστα, για τον λόγο ότι καθό­μα­στε και είναι πιο δύσκολο στις κινή­σεις μας, γιατί καθό­μα­στε. Αλλά κατά τα άλλα, δεν αλλάζει κάτι. Η μόδα είναι μόδα, αφορά όλους.

Η οικο­γέ­νεια δεν είναι στα άμεσα σχέδιά μου. Και αυτό δεν το λέω λόγω της ανα­πη­ρίας μου, αλλά νιώθω ότι δεν έχω έρθει σε αυτόν τον κόσμο, με σκοπό να να τεκνο­ποι­ήσω και να παντρευτώ… Έχω έρθει σε αυτόν τον κόσμο για να κάνω τη δική μου πορεία και όπου με βγάλει».

«Η κοι­νω­νία περι­μέ­νει από τις γυναί­κες ότι, από μια ηλικία και μετά, πρέπει να έχουμε ολο­κλη­ρώ­σει κάποιες από τις υπο­χρε­ώ­σεις μας, να είμαστε σύντρο­φοι, μητέρες. Αλλά η κάθε γυναίκα πρέπει να κάνει αυτό που της αρέσει, χωρίς να λογα­ριά­ζει τι περι­μέ­νει η κοι­νω­νία από εκείνη. Κάποια μπορεί να θέλει να μεγα­λώ­σει τα παιδιά της και να μη δου­λέ­ψει, άλλη μπορεί να θέλει να δου­λέ­ψει και να μην κάνει παιδιά. Άλλη μπορεί να θέλει παιδιά και να δου­λεύει παράλ­ληλα. Όλα είναι απο­δε­κτά.

Ναι, έχω αντι­με­τω­πί­σει bullying, αλλά σε νεότερη ηλικία, πριν καν δια­γνω­στώ. Ο λόγος ήταν ότι προ­έρ­χο­μαι από άλλη χώρα, από τη Ρου­μα­νία, και υιο­θε­τή­θηκα στην Ελλάδα. Όλο αυτό, σε συν­δυα­σμό με το ότι ήμουν ανοι­χτό­χρωμη αρκετά, ξένιζε στα μάτια των άλλων. Μετέ­πειτα, έβαλα κι εγώ όρια και ως άνθρω­πος με ανα­πη­ρία δεν δέχτηκα κανένα σχόλιο. Έκανα focus σε μένα, ως άτομο με ανα­πη­ρία και γυναίκα, και το πόσο εύκολη θα είναι η ζωή μου από εκεί και έπειτα.

Δύναμη μου δίνει η κάθε μέρα που ξυπνάω και λέω ότι έχω έναν στόχο. Ότι προ­σπαθώ πάντα να φτάσω στο καλύ­τερό μου «εγώ». Και μόνο αυτή η σκέψη με γεμίζει. Όταν βλέπω ότι βελ­τιώ­νο­μαι.

Στον ελεύ­θερό μου χρόνο μου αρέσει να βγαίνω, να ζωγρα­φίζω. Παράλ­ληλα, κάνω και μαθή­ματα σύγ­χρο­νου χορού για άτομα με ανα­πη­ρία. Γενικά, αλλάζει τη διάθεση ο χορός, γιατί εκείνη την ώρα δημιουρ­γείς ουσια­στικά με το σώμα σου».

Πρέπει όλες οι γυναί­κες να κατα­λά­βουν ότι έχουν απί­στευτη δύναμη μέσα τους και δεν έχουν κανέναν ανάγκη

«Πρέπει να σεβό­μα­στε τον εαυτό μας ως άνθρω­ποι. Πρέπει όλες οι γυναί­κες να κατα­λά­βουν ότι έχουν απί­στευτη δύναμη μέσα τους και δεν έχουν κανέναν ανάγκη. Φεύ­γουμε από κακο­ποι­η­τι­κές σχέσεις, ζητάμε βοήθεια όποτε τη χρεια­στούμε. Αν δεν μπο­ρούμε να τη ζητή­σουμε από τους ανά­λο­γους φορείς, στρε­φό­μα­στε στον φίλο, την κολλητή μας. Εύχομαι κάθε γυναίκα που νιώθει άβολα ή έχει υποστεί το οτι­δή­ποτε να μη φοβάται να μιλήσει. Είμαστε αρκετά δυνατές και πρέπει όλες να το κατα­λά­βουμε. Μην κρατάτε τίποτα μέσα μας.

Επίσης, στους φορείς θα έλεγα να αξιο­λο­γούν τις κλήσεις που λαμ­βά­νουν και να υπάρχει άμεση δράση. Όλοι εσείς που μας δια­βά­ζετε να ακούτε όποιον βρί­σκε­ται σε μια άσχημη κατά­σταση, να προ­σπα­θείτε να τον βοη­θή­σετε όπως μπο­ρείτε. Πρέπει να δρούμε πριν την καταγ­γε­λία. Να προ­λαμ­βά­νουμε την κατά­σταση. Ο σεβα­σμός ξεκι­νάει από το σπίτι -πρέπει η οικο­γέ­νεια να μάθει στα παιδιά τους πώς είναι οι σχέσεις, όχι να ψάχνουν οι έφηβοι στο ίντερ­νετ. Και μετά το σχολείο πρέπει να παίξει επίσης σημα­ντικό ρόλο».

Πηγή bovary.gr