Καστελλόριζο: Ένα Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ που συνέβαλε στην πολιτιστική αναγέννηση του νησιού

Χρειά­στη­καν μόλις έξι χρό­νια και ισά­ριθ­μες διορ­γα­νώ­σεις για να εν­σαρ­κώ­σουν οι άν­θρω­ποι του Ιδρύ­μα­τος Ιστο­ρι­κών Με­λε­τών (ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ.) το όραμά τους που συ­μπυ­κνώ­νε­ται στη φράση: «Να φέ­ρου­με τον κόσμο στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο, να με­τα­φέ­ρου­με το Κα­στελ­λό­ρι­ζο στον κόσμο».

Η φε­τι­νή διορ­γά­νω­ση του 6ου Διε­θνούς Φε­στι­βάλ Ντο­κι­μα­ντέρ Κα­στελ­λό­ρι­ζου: «Πέρα από τα Σύ­νο­ρα», στην ανα­το­λι­κό­τε­ρη άκρη του Αι­γαί­ου και την Ευ­ρώ­πης, στην εσχα­τιά του Ελ­λη­νι­σμού, απο­τε­λεί μια πε­ρί­τρα­νη από­δει­ξη ότι αν έχεις όραμα και το υπη­ρε­τείς με πίστη και αφο­σί­ω­ση, όταν ερ­γά­ζε­σαι σκλη­ρά και κά­νεις όλους κοι­νω­νούς αυτού του ορά­μα­τος, τότε, μόνο επι­τυγ­χά­νεις τον στόχο σου.

Πε­ρισ­σό­τε­ρα από 567 ντο­κι­μα­ντέρ Ελ­λή­νων και ξένων δη­μιουρ­γών -αριθ­μός ρεκόρ μετά την πρό­σφα­τη παν­δη­μία- κα­τα­τέ­θη­καν προς κρίση για συμ­με­το­χή στο φε­τι­νό Φε­στι­βάλ. Από αυτά, 27 ντο­κι­μα­ντέρ από 17 δια­φο­ρε­τι­κές χώρες θα πα­ρου­σια­στούν στο δια­γω­νι­στι­κό πρό­γραμ­μα, ενώ 16 ακόμα ται­νί­ες τεκ­μη­ρί­ω­σης Ελ­λή­νων και ξένων δη­μιουρ­γών θα προ­βλη­θούν στο Πα­νό­ρα­μα.

Κα­τα­ξιω­μέ­νοι σκη­νο­θέ­τες και δη­μιουρ­γοί εγνω­σμέ­νου κύ­ρους απαρ­τί­ζουν φέτος την κρι­τι­κή επι­τρο­πή με πρό­ε­δρο τον Klaus Eder, γεν. γραμ­μα­τέα της Διε­θνούς Ομο­σπον­δί­ας Κρι­τι­κών Κι­νη­μα­το­γρά­φου (FIPRESCI), και μέλη τη Μα­ριάν­να Οι­κο­νό­μου πρό­ε­δρο της Ένω­σης Ελ­λη­νι­κού Ντο­κι­μα­ντέρ, το Jean-Christoph Caron διευ­θυ­ντή της PHOENIX, τον Bruno Chatelin κρι­τι­κό κι­νη­μα­το­γρά­φου και τη Mάρω Ανα­στο­πού­λου σκη­νο­θέ­τη.

Η φε­τι­νή διορ­γά­νω­ση τελεί υπό την αι­γί­δα της Προ­έ­δρου της Δη­μο­κρα­τί­ας και πολ­λές από τις πα­ράλ­λη­λες δρά­σεις και εκ­δη­λώ­σεις έχουν έντο­νο το «άρωμα» της 200ης επε­τεί­ου της Εθνι­κής Πα­λιγ­γε­νε­σί­ας.

Σ’ αυτόν τον ιδιαί­τε­ρο τόπο, ωστό­σο, τα τε­λευ­ταία χρό­νια κάτι πάει να αλ­λά­ξει. Όπως τότε, το 1991, όταν χάρη στη βρα­βευ­μέ­νη με Όσκαρ ιτα­λι­κή ται­νία Mediterraneo με τη Βάνα Μπάρ­μπα, έγινε ευ­ρέ­ως γνω­στό και άρ­χι­σε να βγαί­νει από την απο­μό­νω­ση.

Ως έναν βαθμό, αυτή η αλ­λα­γή οφεί­λε­ται και στο Φε­στι­βάλ Ιστο­ρι­κού Ντο­κι­μα­ντέρ «Πέρα από τα Σύ­νο­ρα» και τους αν­θρώ­πους τους ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ, που χρόνο με τον χρόνο συ­νέ­βα­λαν ώστε να υπάρ­χει μια με­γα­λύ­τε­ρη ευαι­σθη­το­ποί­η­ση όλων. «Να στρί­ψουν επι­τέ­λους το κε­φά­λι τους λίγο πα­ρα­κά­τω, προς τη νο­τιο­α­να­το­λι­κό­τε­ρη άκρη του Αι­γαί­ου και της Ευ­ρώ­πης, ανα­λο­γι­ζό­με­νοι την ευ­θύ­νη που έχουν, που όλοι έχου­με, προς αυτόν τόπο», όπως πολύ εύ­στο­χα επι­ση­μαί­νει η κα­θη­γή­τρια Ει­ρή­νη Σα­ρί­ο­γλου.

Γε­νι­κή γραμ­μα­τέ­ας του ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ. και καλ­λι­τε­χνι­κή διευ­θύ­ντρια του Φε­στι­βάλ, η κ. Σα­ρί­ο­γλου είναι επί­κου­ρη κα­θη­γή­τρια του Τμή­μα­τος Νε­ο­ελ­λη­νι­κών Σπου­δών του Πα­νε­πι­στη­μί­ου της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης. Δι­δά­σκει, δη­λα­δή, την ελ­λη­νι­κή ιστο­ρία, γλώσ­σα και πο­λι­τι­σμό σε Τούρ­κους και Αρ­μέ­νιους φοι­τη­τές που φοι­τούν στο πα­λαιό­τε­ρο δη­μό­σιο ανώ­τα­το εκ­παι­δευ­τι­κό ίδρυ­μα της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης.

Μι­λώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η κ. Σα­ρί­ο­γλου δεν κρύ­βει αρ­χι­κά την τιμή και την ικα­νο­ποί­η­ση που νιώ­θει όλη η ομάδα του ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ. για την από­φα­ση της Προ­έ­δρου της Δη­μο­κρα­τί­ας Κα­τε­ρί­νας Σα­κελ­λα­ρο­πού­λου να θέσει τη διορ­γά­νω­ση υπό την αι­γί­δα της. «Απο­τε­λεί μια ση­μα­ντι­κή ανα­γνώ­ρι­ση των προ­σπα­θειών και των κόπων μας», υπο­γραμ­μί­ζει και συ­νε­χί­ζει: «θε­ω­ρού­με ότι όλα αυτά τα χρό­νια, παρά τα προ­βλή­μα­τα και τις δυ­σκο­λί­ες κάτι κά­νου­με καλά, πρω­τί­στως για το νησί και τους αν­θρώ­πους του και εν συ­νε­χεία για την τέχνη και τον πο­λι­τι­σμό. Όπως πέ­ρυ­σι έτσι και φέτος έχου­με την αγω­νία για τον κο­ρο­νο­ϊό και ομο­λο­γώ ως η περ­σι­νή διορ­γά­νω­ση ήταν ένα crash test που κα­τα­φέ­ρα­με να φέ­ρου­με εις πέρας τη­ρώ­ντας όλα τα υγειο­νο­μι­κά μέτρα πρό­λη­ψης. Φέτος, θα κι­νη­θού­με στο ίδιο επί­πε­δο έχο­ντας κάνει όλοι οι συ­νερ­γά­τες του ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ. το εμ­βό­λιο, καθώς θα βρι­σκό­μα­στε σε ένα covid free νησί, όπου οι κά­τοι­κοι έχουν απο­δεί­ξει την υπευ­θυ­νό­τη­τά τους να προ­στα­τέ­ψουν τους εαυ­τούς, τους επι­σκέ­πτες και τον τόπο τους».

«Όπως πέ­ρυ­σι, έτσι και φέτος», επι­ση­μαί­νει κ. Σα­ρί­ο­γλου, «προ­τε­ραιό­τη­τά μας ήταν το φε­στι­βάλ να γίνει στον φυ­σι­κό του χώρο, στο πα­νέ­μορ­φο Κα­στελ­λό­ρι­ζο. Να γίνει με τη φυ­σι­κή πα­ρου­σία όλων των εμπλε­κό­με­νων, να γίνει με τη συμ­με­το­χή του κό­σμου που αγα­πά­ει το νησί, το επι­σκέ­πτε­ται κάθε χρόνο για να θαυ­μά­σει τις ομορ­φιές του και να πα­ρα­κο­λου­θή­σει από κοντά τόσο τις ται­νί­ες που δια­γω­νί­ζο­νται όσο και τις ποι­κί­λες πο­λι­τι­στι­κές και καλ­λι­τε­χνι­κές εκ­δη­λώ­σεις που πραγ­μα­το­ποιού­νται στο πλαί­σιο του Φε­στι­βάλ».

«Αυτό», το­νί­ζει με έμ­φα­ση η καλ­λι­τε­χνι­κή διευ­θύ­ντρια του Φε­στι­βάλ, «επέ­τασ­σαν οι συν­θή­κες, που δε μας επέ­τρε­παν να φύ­γου­με μα­κριά από το νησί, να το εγκα­τα­λεί­ψου­με στην πρώτη δυ­σκο­λία. Το οφεί­λα­με στη διορ­γά­νω­ση, στους αν­θρώ­πους που ερ­γά­ζο­νται σκλη­ρά όλο τον χρόνο στο ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ. για τον σκοπό αυτό, το οφεί­λα­με σε όσους μας έχουν πι­στέ­ψει έξι χρό­νια τώρα. Πάνω απ’ όλα όμως το οφεί­λα­με στους αν­θρώ­πους του Κα­στελ­λό­ρι­ζου, στους μό­νι­μους κά­τοι­κους που φυ­λά­νε Θερ­μο­πύ­λες, το οφεί­λα­με στα παι­διά του νη­σιού, που απο­τε­λούν την ελ­πί­δα αυτής της ακρι­τι­κής γω­νιάς της πα­τρί­δας και στα οποία κάθε χρόνο αφιε­ρώ­νου­με ένα μέρος των εκ­δη­λώ­σε­ων».

Φόρος τιμής στους αγω­νι­στές του ’21

Στις 22 Αυ­γού­στου ανοί­γει φέτος η αυ­λαία του 6ου Διε­θνούς Φε­στι­βάλ Ντο­κι­μα­ντέρ Κα­στελ­λό­ρι­ζου και η τε­λε­τή έναρ­ξης θα έχει «άρωμα» από την Ελ­λη­νι­κή Επα­νά­στα­ση. Στο πλαί­σιο αυτό θα προ­βλη­θεί η ται­νία του Πάνου Α. Θω­μα­ΐ­δη «Σπέ­τσες ’21, Στο Σταυ­ρο­δρό­μι της Ιστο­ρί­ας», η οποία προ­σφέ­ρει μια πρω­τό­τυ­πη ανά­γνω­ση της ιστο­ρί­ας της Ελ­λη­νι­κής Επα­νά­στα­σης, με πρω­τα­γω­νι­στές τους από­γο­νους αγω­νι­στών του 1821.

Το μου­σι­κό αφιέ­ρω­μα που θα ακο­λου­θή­σει, με τίτλο «Κι έχου­με στο κα­τάρ­τι μας βι­γλά­το­ρα πα­ντο­τι­νό τον Ήλιο τον Ηλιά­το­ρα» (Οδυσ­σέ­ας Ελύ­της) θα έχει πρω­τα­γω­νι­στές τη σπου­δαία ερ­μη­νεύ­τρια Μόρφω Τσαϊ­ρέ­λη και τον συν­θέ­τη- πια­νί­στα Αν­δρέα Ανα­γνω­στό­που­λο, μαζί με τον οποίο θα πα­ρου­σιά­σουν τρα­γού­δια σε ποί­η­ση του σπου­δαί­ου ποι­η­τή Δη­μή­τρη Κ. Πα­πα­κων­στα­ντί­νου και του Νο­μπε­λί­στα ποι­η­τή Γιώρ­γου Σε­φέ­ρη.

Το Φε­στι­βάλ ολο­κλη­ρώ­νε­ται στις 29 Αυ­γού­στου, με τη συμ­με­το­χή του σπου­δαί­ου ερ­μη­νευ­τή Βα­σί­λη Γισ­δά­κη και του μου­σι­κού συ­νό­λου ΑΡ­ΓΟ­ΝΑΥ­ΤΕΣ, που θα πα­ρου­σιά­σουν ένα μου­σι­κό πρό­γραμ­μα, με τίτλο: «Με την Ελ­λά­δα κα­ρα­βο­κύ­ρη».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ