Ξαρχάκος: Η Μενδώνη διακατέχεται από το σύνδρομο της «βλαπτικής έπαρσης»

Σφοδρή κριτική στην υπουργό Πολι­τι­σμού Λίνα Μενδώνη άσκησε ο Σταύρος Ξαρ­χά­κος.

Παράλ­ληλα ο σπου­δαίος μου­σι­κο­συν­θέ­της πρό­τεινε στον πρω­θυ­πουργό Κυριάκο Μητσο­τάκη την άμεση δημιουρ­γία ταμείου ανερ­γίας, ώστε η μεγάλη μερίδα των ανθρώ­πων της Τέχνης να μπο­ρέ­σει να ανα­κου­φι­στεί, και τον κάλεσε να προ­σέ­χει γιατί όπως είπε χαρα­κτη­ρι­στικά «η τέχνη είναι σαν το κάρ­βουνο. Όταν είναι αναμ­μένο και το πιάνεις καί­γε­σαι, κι όταν είναι σβηστό και το πιάνεις μου­τζου­ρώ­νε­σαι. Και πρέπει να επι­λέ­ξει».

Απο­σπά­σματα από τη συνέ­ντευξη του Σταύρου Ξαρ­χά­κου:

Ας πάμε στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, τη σημε­ρινή, και ας μιλή­σουμε για πολι­τι­σμό. Όμως όπως ξέρετε ο πολι­τι­σμός είναι μια γενική έννοια, και παρε­ξη­γη­μένη. Νομίζω ότι πολι­τι­σμός είναι η εκτός σχο­λείου μόρφωση, δηλαδή η καθ’ εαυτόν μόρφωση. Τα πράγ­ματα είναι πάρα πολύ δύσκολα. Στην προ­κει­μένη περί­πτωση όμως, ας μιλή­σουμε για έναν τομέα του πολι­τι­σμού, την τέχνη. Κι ας βάλουμε τα πράγ­ματα σε μία σειρά.

Ξέρετε, ξανα­διά­βασα τους περί­φη­μους 16 προ­ε­κλο­γι­κούς πυλώνες της Νέας Δημο­κρα­τίας, και με θλίψη μου δια­πί­στωσα, για μια ακόμη φορά, ότι δεν είχα κάνει λάθος. Δηλαδή, δεν υπήρχε ούτε μία λέξη για τον πολι­τι­σμό. Δηλαδή καμία πρόνοια για τους ανθρώ­πους της τέχνης, παντε­λής έλλειψη πολι­τι­στι­κής πολι­τι­κής και πρω­το­φα­νής απαξία.

Δεύ­τε­ρον, άκουσα με μεγάλη προσοχή τις εξαγ­γε­λίες του πρω­θυ­πουρ­γού στην προ­χτε­σινή τρι­το­λο­γία του στην Βουλή. Δια­πί­στωσα γενι­κό­τη­τες, προ­χει­ρό­τητα, μου φάνηκε σαν κάποιος ή κάποια να τον ανά­γκασε τελευ­ταία στιγμή να κάνει και μιαν αναφορά για τους επαίτες καλ­λι­τέ­χνες.

Τρίτον, διάβασα με μεγάλη προσοχή τη συνέ­ντευξη που έδωσε το περα­σμένο Σάββατο η κυρία Μενδώνη. Μια συνέ­ντευξη – μεταξύ μας – άνευ ουσίας, άκρως τεχνο­κρα­τική, και κυρίως, και κυρίως δυσκοί­λια. Και έβγαλα ένα συμπέ­ρα­σμα, και το συμπέ­ρα­σμα αυτό δεν το έβγαλα μόνο από τη συνέ­ντευξη αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο δια­χει­ρί­στηκε το θέμα της ΑΕΠΙ, δηλαδή των πνευ­μα­τι­κών δικαιω­μά­των.

Έβγαλα το συμπέ­ρα­σμα λοιπόν ότι αυτή η κυρία δια­κα­τέ­χε­ται από ένα σύν­δρομο, το σύν­δρομο αυτό ίσως δεν υπάρχει, ίσως απο­τε­λεί δική μου έμπνευση. Το σύν­δρομο αυτό το αποκαλώ «βλα­πτική έπαρση». Και ξέρετε κάτι, δικαί­ωμα στην έπαρση έχει μόνο η σημαία. Και ένας υπουρ­γός, και μάλιστα σε αυτό το ταλαί­πωρο υπουρ­γείο, πρέπει να είναι και λίγο υπερ­βα­τι­κός. Γιατί για να λύσει θέματα που αφορούν την τέχνη, πρώτον πρέπει να έχει πλήρη αντί­ληψη του φαι­νό­με­νου Τέχνη, και δεύ­τε­ρον να μπορεί να κάνει υπερ­βά­σεις. Όλα τα άλλα μπορούν να τα κάνουν κάλ­λι­στα οι Γενικοί Γραμ­μα­τείς και Φαρι­σαίοι. Και η κυρία Μενδώνη μπορώ να ομο­λο­γήσω ότι υπήρξε, και είναι, μια πολύ απο­τε­λε­σμα­τική Γενική Γραμ­μα­τέας. Τον Υπουργό ανα­ζη­τάμε. Τον εμπνευ­σμένο Υπουργό ανα­ζη­τάμε.

Θα μου επι­τρέ­ψετε τώρα, να σας πω και δύο λόγια για την Τέχνη. Η λει­τουρ­γία της Τέχνης, δεν εξυ­πη­ρε­τεί ξέρετε απλώς ιδε­ο­λο­γι­κές ανάγκες, αλλά είναι και ανα­πό­σπα­στο στοι­χείο της παρα­γω­γής μιας χώρας, νομίζω σε αυτό συμ­φω­νούμε. Και τώρα πάμε σε μια πιο ποι­η­τική ένσταση. Η δημιουρ­γική Τέχνη είναι άχρονη, ενώ η πολι­τική είναι έρμαιο του χρόνου. Και τέλος, η Τέχνη είναι παρη­γο­ριά της αιω­νιό­τη­τας.

Ζούμε σε εποχές πολι­τι­σμι­κής αναι­μίας. Γιατί έχουμε πλήρη έλλειψη ενιαίου εθνικού ψυχι­σμού. Και πώς θα έπρεπε να αντι­με­τω­πί­σει αυτό το πρό­βλημα ο πρω­θυ­πουρ­γός; Αυτός θα έπρεπε να ήτανε από τους εξαγ­γελ­θέ­ντες πυλώνες.

Έχω δύο μηνύ­ματα. Το πρώτο είναι ότι προ­τείνω την άμεση δημιουρ­γία ταμείου ανερ­γίας. Προ­σω­πικά ο κ. Πρω­θυ­πουρ­γός θα πρέπει να απευ­θυν­θεί στα δύο ιδρύ­ματα τα οποία τρο­φο­δο­τού­νται από καλ­λι­τέ­χνες, δηλαδή Νιάρχου και Ωνάσης, αλλά και σε άλλα ευαγή, ευάερα κι ευήλια ιδρύ­ματα, τα οποία έχω την αίσθηση ότι ευχα­ρί­στως θα χορη­γή­σουν και θα συντη­ρούν αυτό το ταμείο. Ώστε η μεγάλη μερίδα των ανθρώ­πων της Τέχνης να μπο­ρέ­σει να ανα­κου­φι­στεί και να δια­πι­στώ­σει, αυτή η μερίδα, η οποία είναι πάρα πολύ μεγάλη, ότι για μια φορά επι­τέ­λους η Πολι­τεία στάθηκε αρωγός. Αυτό θα λύσει πολύ μεγάλο πρό­βλημα και είναι πολύ εύκολο να γίνει.

Το δεύτερο το οποίο θα πω για τον πρω­θυ­πουργό είναι ότι πρέπει να προ­σέ­χει. Γιατί η τέχνη είναι σαν το κάρ­βουνο. Όταν είναι αναμ­μένο και το πιάνεις καί­γε­σαι, κι όταν είναι σβηστό και το πιάνεις μου­τζου­ρώ­νε­σαι. Και πρέπει να επι­λέ­ξει.

Θα μου επι­τρέ­ψετε και μία υστε­ρο­λο­γία. Θα σας πω ένα γεγονός που συνέβη στη διάρ­κεια του Δευ­τέ­ρου Παγκο­σμίου Πολέμου, στο Λονδίνο. Κάποιοι επι­τε­λείς του Ουίν­στον Τσώρ­τσιλ, του ειση­γή­θη­καν να κόψει οποια­δή­ποτε οικο­νο­μική σχέση είχε το κράτος με τους καλ­λι­τέ­χνες και, γενικά, με την Τέχνη. Η απά­ντησή του ήταν απο­στο­μω­τική και βέβαια ιστο­ρική. «Μα, γιατί τότε κάνουμε πόλεμο;», τους είπε.

Πηγή kathimerini.gr