Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος: Άμεση λήψη 10 μέτρων για να μην γυρίσει αρνητικά η οικονομία

Την ανάληψη δέκα συγκε­κρι­μέ­νων μέτρων που θα τονώ­σουν την οικο­νο­μία και δεν θα επι­τρέ­ψουν τον εγκλω­βι­σμό της σε ένα νέο καθο­δικό σπιράλ λόγω της εξά­πλω­σης του κορω­νοϊού, ζητά το Οικο­νο­μικό Επι­με­λη­τή­ριο Ελλάδος δημο­σιεύ­ο­ντας παράλ­ληλα την πρώτη μελέτη που πραγ­μα­το­ποιεί­ται ανα­φο­ρικά με τις δυνη­τι­κές συνέ­πειες στην ελλη­νική οικο­νο­μία.

Αν και η μελέτη, που χαρα­κτη­ρί­ζει «επι­τα­κτική» την ανάληψη πρω­το­βου­λιών από την κυβέρ­νηση και τους ευρω­παϊ­κούς θεσμούς, διευ­κρι­νί­ζει πως ασφαλή συμπε­ρά­σματα για τις οικο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις της επι­δη­μίας θα μπορούν να εκτι­μη­θούν μετά από κάποιες εβδο­μά­δες οπότε και θα αξιο­λο­γη­θούν τα μέτρα φορο­λο­γι­κής και ασφα­λι­στι­κής ανα­κού­φι­σης των πολιτών που λαμ­βά­νο­νται, παρα­δέ­χε­ται πως ο «κορο­νο­ϊός απο­τε­λεί έναν εξω­τε­ρικό παρά­γο­ντα που μπορεί ταχύ­τατα να αντι­στρέ­ψει το θετικό κλίμα και τις προ­ο­πτι­κές, που έχουν δημιουρ­γη­θεί το τελευ­ταίο διά­στημα».

Σημειώ­νει δε ότι μέχρι στιγμής «η εκτί­μηση μετά την εξά­πλωση της επι­δη­μίας, για το κεντρικό σενάριο του υπο­δείγ­μα­τος μεσο­πρό­θε­σμων μακρο­οι­κο­νο­μι­κών προ­βλέ­ψεων του Ελλη­νι­κού Δημο­σιο­νο­μι­κού Συμ­βου­λίου για την πραγ­μα­τική αύξηση του ΑΕΠ από 2,54% (σενάριο βάσης) μειώ­νε­ται σε 2,21% (σενάριο 1) και 1,88% (σενάριο 2)».

Το Επι­με­λη­τή­ριο χαι­ρε­τί­ζει τα μέτρα που έχουν έως τώρα ανα­κοι­νω­θεί, τονίζει δε ότι δεν είναι αρκετά και ότι πρέπει να υπάρ­ξουν «πρώτες ενέρ­γειες, τόσο σε γενικό επίπεδο για τη στα­θε­ρό­τητα της οικο­νο­μίας όσο και σε τοπικό για τη στήριξη επι­χει­ρη­μα­τι­κής κοι­νό­τη­τας στις πλη­γεί­σες περιο­χές».

Στο πλαίσιο αυτό προ­τεί­νει τις εξής δέκα παρεμ­βά­σεις:

1. Να συμπε­ρι­λη­φθούν άμεσα τα ελλη­νικά ομόλογα στο πρό­γραμμα ποσο­τι­κής χαλά­ρω­σης (QE) της Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας, και να απο­συν­δε­θούν με την επί­τευξη της ανα­βάθ­μι­σης της ελλη­νική οικο­νο­μίας σε «επεν­δυ­τική βαθμίδα», αφού η εξά­πλωση της επι­δη­μίας φαί­νε­ται να την ανα­βά­λει για το δεύτερο εξάμηνο του 2021.

2. Το Eurogroup να λάβει σύντομα απόφαση, εντός Μαρτίου, και να δώσει τη δυνα­τό­τητα στην ελλη­νική κυβέρ­νηση να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει τα έσοδα από ANFA/SMP για επεν­δύ­σεις και τόνωση της οικο­νο­μίας. Εκτι­μά­ται ότι το ετήσιο κέρδος θα είναι 1,3 δισ. ευρώ για την ελλη­νική οικο­νο­μία, με άμεση αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,5%.

3. Δια­πραγ­μά­τευση για άμεση μείωση των πρω­το­γε­νών πλε­ο­να­σμά­των από το 2020 στα επίπεδα του 2,2% του ΑΕΠ, με το δημο­σιο­νο­μικό όφελος να ξεπερ­νάει τα 2,5 δισ. ευρώ. Η ελλη­νική οικο­νο­μία έχει κερ­δί­σει την εμπι­στο­σύνη των θεσμών και επι­βάλ­λε­ται η ταχεία λήψη καθο­ρι­στι­κών απο­φά­σεων και πάλι στην κατεύ­θυνση της άμεσης τόνωσής της.

4. Άμεσα μέτρα παρέμ­βα­σης και ενη­μέ­ρω­σης ώστε να επι­τευ­χθεί ο στόχος για αύξηση 2,8% του ΑΕΠ για το 2020. Η αύξηση κατά 1 δισ. ευρώ του Προ­γράμ­μα­τος Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων (από τα 6,75 δισ. ευρώ στα 7,75 δισ. ευρώ) θα μπο­ρούσε να τονώσει την οικο­νο­μία.

5. Να δοθεί η δυνα­τό­τητα στην κυβέρ­νηση να εκτα­μιεύ­σει, αν επι­τευ­χθεί, οποιο­δή­ποτε υπερ­πλε­ό­να­σμα άνω του προ­κα­θο­ρι­σμέ­νου στόχου που έχει συμ­φω­νη­θεί με τους θεσμούς, στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία.

6. Επι­δό­τηση των επι­χει­ρή­σεων του του­ρι­σμού για την πρό­σληψη προ­σω­πι­κού και ιδιαί­τερα επο­χι­κού, από τη στιγμή που τώρα ξεκι­νάει η του­ρι­στική περί­ο­δος. Στόχος να παρα­μεί­νει εφικτός ο στόχος για αύξηση της απα­σχό­λη­σης και μείωση της ανερ­γίας.

7. Ανα­στολή για το 2020 του φόρου δια­νυ­κτέ­ρευ­σης στα ξενο­δο­χεία. Το κόστος στα δημόσια έσοδα δεν είναι μεγάλο (ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του 2020 προ­βλέ­πει την είσπραξη 145 εκατ. ευρώ από τον φόρο δια­μο­νής) ενώ θα δώσει τη δυνα­τό­τητα στις ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις να γίνουν πιο αντα­γω­νι­στι­κές.

8. Ανα­στολή κατά τέσ­σε­ρις (4) μήνες του νόμου για πλει­στη­ρια­σμούς της πρώτης κατοι­κίας και επα­νε­ξέ­ταση για ουσια­στική προ­φύ­λαξη αυτών που παρου­σιά­ζουν πραγ­μα­τική αδυ­να­μία να αντα­πο­κρι­θούν στις υπο­χρε­ώ­σεις τους.

9. Παρά­ταση της κατα­λη­κτι­κής ημε­ρο­μη­νίας (13 Μαρτίου) για την επιλογή ασφα­λι­στι­κής τάξης για τους πολίτες που ασκούν οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα στις πλη­γεί­σες περιο­χές από το Υπουρ­γείο Εργα­σίας.

10. Χαι­ρε­τί­ζουμε την απόφαση της Κυβέρ­νη­σης για ανα­στολή πλη­ρω­μής βεβαιω­μέ­νων οφειλών προς τις ΔΟΥ, ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών εργα­ζό­με­νου και εργο­δότη, καθώς επίσης και των δόσεων ρυθ­μί­σεων τμη­μα­τι­κής κατα­βο­λής βεβαιω­μέ­νων φορο­λο­γι­κών και ασφα­λι­στι­κών οφειλών, για τις επι­χει­ρή­σεις που δια­κό­πτουν την επι­χει­ρη­μα­τική τους δρα­στη­ριό­τητα στις πλη­γεί­σες περιο­χές.

Πώς επη­ρε­ά­ζε­ται η ελλη­νική οικο­νο­μία

Όπως σημειώ­νει η μελέτη του Οικο­νο­μι­κού Επι­με­λη­τη­ρίου «η ελλη­νική κυβέρ­νηση έρχεται αντι­μέ­τωπη με ένα απρό­βλε­πτο γεγονός, που θα έχει επι­πτώ­σεις στην οικο­νο­μία και κυρίως στο διεθνές εμπόριο και τον του­ρι­σμό».

Στέ­κε­ται δε στις διμε­ρείς σχέσεις με την Κίνα. «Η Κίνα απο­τε­λεί μια καθο­ρι­στική εφο­δια­στική πηγή για τις ευρω­παϊ­κές οικο­νο­μίες. Στην ελλη­νική οικο­νο­μία, οι κινε­ζι­κές εισα­γω­γές ανήλθαν το 2019 στα 3,6 δισ. ευρώ, παρου­σιά­ζο­ντας ετήσια αύξηση 33%. Με αυτές τις εισα­γω­γές τρο­φο­δο­τή­θηκε η κατα­νά­λωση, που με τη σειρά της συνει­σέ­φερε ουσια­στικά στο ΑΕΠ. Σε μια νέα δυνα­μική περίοδο έχουν περάσει και οι εξα­γω­γές των ελλη­νι­κών προ­ϊ­ό­ντων στη κινε­ζική αγορά, όπου το ποσοστό το 2019 αυξή­θηκε κατά 90% σε σχέση με το 2018. Ο κίν­δυ­νος του κορο­νοϊού δοκι­μά­ζει και την εξάρ­τηση της ελλη­νι­κής αγοράς ακι­νή­των, δεδο­μέ­νου ότι οι Κινέζοι απο­τε­λούν περίπου το 70% των επεν­δυ­τών ακί­νη­της περιου­σίας, αξιο­ποιώ­ντας το πρό­γραμμα «Golden Visa» (επέν­δυση άνω των 250.000 ευρώ). Σύμφωνα με τα τελευ­ταία στοι­χεία του προ­γράμ­μα­τος, οι κινέζοι αγο­ρα­στές είναι 4.714 σε σύνολο 6.692, που έχουν κάνει χρήση του Νόμου 4251/2014, ενώ άδεια δια­μο­νής έχουν λάβει 14.177 κινέζοι επεν­δυ­τές και μέλη των οικο­γε­νειών τους. Τέλος, μόνο για το 2019 υπο­λο­γί­ζε­ται ότι επέν­δυ­σαν πάνω από 1 δισ. ευρώ στην ελλη­νική αγορά ακι­νή­των».

Πλήγμα στον του­ρι­σμό

Παράλ­ληλα η μελέτη προει­δο­ποιεί ότι η μείωση των εισροών από τον του­ρι­σμό θα απο­τε­λέ­σει ακόμα μία σοβαρή επί­πτωση που θα επη­ρε­ά­σει την ελλη­νική οικο­νο­μία. «Η συνει­σφορά του του­ρι­σμού στην οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα της χώρας μας είναι πολύ σημα­ντική, καθώς εκτι­μά­ται ότι η άμεση συμβολή του κλάδου υπερέβη το 10% του Ακα­θά­ρι­στου Εγχώ­ριου Προ­ϊ­ό­ντος το 2018,

ενώ η συνο­λική συμβολή του, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της έμμεσης και της επα­γό­με­νης, ανήλθε στο 22,7% του ΑΕΠ για το 2018 (σύμφωνα με το World Travel & Tourism Council). Τα τελευ­ταία χρόνια εκτι­μά­ται ότι εισέρ­χο­νται περισ­σό­τε­ροι από 200.000 κινέζοι ανά έτος, ιδιαί­τερα στη Σαντο­ρίνη και την Αθήνα, στην πλειο­νό­τητά τους εύποροι. Ο στόχος που έχει τεθεί για 500.000 του­ρί­στες από την Κίνα φαί­νε­ται να ανα­βάλ­λε­ται προ­σω­ρινά για τα επόμενα έτη».

Συνέ­πειες από την Ιταλία

Σοβαρές συνέ­πειες για την ελλη­νική οικο­νο­μία ενέχει και η κλι­μά­κωση της επι­δη­μίας στην Ιταλία, προει­δο­ποιεί η μελέτη. «Η Ιταλία απορ­ροφά περίπου το 11% των εξα­γω­γών της Ελλάδας ενώ απο­τε­λεί κομβικό παρά­γο­ντα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Χαρα­κτη­ρι­στικά, υπο­λο­γί­ζε­ται ότι περισ­σό­τε­ροι από 1,7 εκατ. Ιταλοί πολίτες προ­τί­μη­σαν τη χώρα μας για τις δια­κο­πές τους το 2019».

Η ναυ­τι­λία

Παράλ­ληλα πλήγμα ανα­μέ­νε­ται και στην ελλη­νική ναυ­τι­λία «αν δεν υπάρξει σύντομα στα­θε­ρο­ποί­ηση της κατά­στα­σης (…) Η κατάρ­ρευση της παγκό­σμιας ζήτησης έχει προ­κα­λέ­σει προ­βλή­ματα στην ποντο­πόρο ναυ­τι­λία, καθώς η δρα­στη­ριό­τητα στο διεθνές εμπόριο είναι αισθητά μειω­μένη και ως εκ τούτου έχουν περιο­ρι­στεί και οι μετα­φο­ρι­κές ανάγκες, ενώ και οι καθυ­στε­ρή­σεις στα ναυ­πη­γεία της Κίνας δεν είναι αμε­λη­τέες. Επίσης, αξίζει να σημειω­θεί πως η Ελλάδα εισέ­πραξε το 2019 συνο­λικά 17,3 δισ. ευρώ από ναυ­τι­λιακό συνάλ­λαγμα, ενώ τα έσοδα από την ναυ­τι­λία τα τελευ­ταία τέσσερα χρόνια έχουν αυξηθεί πάνω από 20%».

Απρο­ε­τοί­μα­στες οι αγορές – Επι­τα­κτική η ανάγκη πρω­το­βου­λιών

Σύμφωνα με το Οικο­νο­μικό Επι­με­λη­τή­ριο «η ενη­μέ­ρωση και η πρόληψη απο­τε­λούν απα­ραί­τητο συστα­τικό, με στόχο την ασφά­λεια των πολιτών αλλά και την ψύχραιμη αντί­δρασή τους. Από την άλλη πλευρά, οι αγορές εμφα­νί­ζο­νται ιδιαί­τερα καχύ­πο­πτες και απρο­ε­τοί­μα­στες απέ­να­ντι στον κορο­νοϊό, αντι­δρώ­ντας επι­πό­λαια».

Γι αυτό και επι­ση­μαί­νει πως: «η ελλη­νική κυβέρ­νηση δεν έχει την πολυ­τέ­λεια του εφη­συ­χα­σμού αφού η οικο­νο­μία της χώρας μας βρί­σκε­ται σε φάση ανά­καμ­ψης. Αυτές οι εξε­λί­ξεις κάνουν πολύ επι­σφαλή την πρό­βλεψη για ανά­πτυξη της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας το 2020 στο 2,8% του ΑΕΠ και φέρνουν στο προ­σκή­νιο για μια ακόμη φορά τις συζη­τή­σεις για τη μείωση του δημο­σιο­νο­μι­κού πλε­ο­νά­σμα­τος. Με τη διό­γκωση των ανη­συ­χιών, τα spreads των ελλη­νι­κών ομο­λό­γων θα είναι ευμε­τά­βλητα, επα­να­φέ­ρο­ντας το θέμα της βιω­σι­μό­τη­τας του χρέους. Βέβαια, η ελλη­νική κυβέρ­νηση βρί­σκε­ται στην ευχά­ρι­στη θέση, μετά από πολλά χρόνια, να μην έχει την άμεση ανάγκη δανει­σμού της από τις αγορές. Η υγιής κατά­σταση των δημο­σιο­νο­μι­κών της, σε συν­δυα­σμό με το ταμειακό «μαξι­λάρι», όπου σύμφωνα με την τελευ­ταία έκθεση Ενι­σχυ­μέ­νης Επο­πτείας της Κομι­σιόν για την Ελλάδα, στο τέλος του 2019, ανέρ­χο­νταν σε 23,5 δισ. ευρώ, συρ­ρι­κνώ­νουν το μέγεθος των οικο­νο­μι­κών επι­πτώ­σεων από την επι­δη­μία. Για τους λόγους αυτούς, πιστεύ­ουμε ότι κρί­νε­ται επι­τα­κτική η ανάληψη πρω­το­βου­λιών τόσο από την πλευρά της κυβέρ­νη­σης όσο και από τους Ευρω­παϊ­κούς θεσμούς, όπου πρέπει να δια­σφα­λί­σουν την περαι­τέρω χαλά­ρωση της δημο­σιο­νο­μι­κής και νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής».