Ερευνα διαΝΕΟσις: Το βαρύ «αποτύπωμα» της κρίσης σε εισοδήματα, ανεργία και brain drain

Κατά 42% μειώ­θηκε το εισό­δημα των ελλη­νι­κών νοι­κο­κυ­ριών την πεντα­ε­τία 2009-2014, σύμφωνα με έρευνα της διαΝΕΟσις, τα απο­τε­λέ­σματα της οποίας παρου­σια­στή­καν στο πλαίσιο του συνε­δρίου «Η Ελλάδα μετά» που διορ­γα­νώ­νει ο «Κύκλος Ιδεών για την Εθνική Ανα­συ­γκρό­τηση», σε συνερ­γα­σία με τη «Συμεών Γ. Τσο­μώ­κος ΑΕ».

Η μέση μείωση των εισο­δη­μά­των ανήλθε σε 513 ευρώ, ενώ τα βασικά συμπε­ρά­σματα της έρευνας είναι πως:

α. η κρίση έπληξε περισ­σό­τερο τους εργα­ζό­με­νους απ’ ό,τι τους συντα­ξιού­χους,

β. το μέγεθος των εισο­δη­μα­τι­κών απω­λειών φθίνει με την ηλικία,

γ. η απώλεια των εισο­δη­μά­των αυξάνει ανε­βαί­νο­ντας τις εκπαι­δευ­τι­κές βαθ­μί­δες,

δ. οι απώ­λειες είναι μεγα­λύ­τε­ρες για τις οικο­γέ­νειες με 1 ή 2 παιδιά απ’ ό,τι για τις οικο­γέ­νειες χωρίς παιδιά ή με τρία παιδιά και πάνω και

ε. αυξή­θηκε σημα­ντικά και ο σχε­τι­κός κίν­δυ­νος φτώ­χειας των παιδιών και μειώ­θηκε των ηλι­κιω­μέ­νων.

Από την έρευνα δια­πι­στώ­θηκε ακόμη πως μεταξύ του 2008 και του 2016 χάθηκαν 854.106 θέσεις εργα­σίας (-23%) με τη μέση αμοιβή να μειώ­νε­ται κατά 21,8%. Η ανεργία έπληξε περισ­σό­τερο τους άνδρες από τις γυναί­κες, τους νέους έως 29 ετών από τις υπό­λοι­πες ηλι­κια­κές ομάδες, τους από­φοι­τους δημο­τι­κού ως προς το επίπεδο μόρ­φω­σης, τους μισθω­τούς ως προς το καθε­στώς απα­σχό­λη­σης, τις κατα­σκευές ως προς τον οικο­νο­μικό κλάδο και τις επι­χει­ρή­σεις 1-10 εργα­ζο­μέ­νων ως προς το μέγεθος.

Ισχυρές ήταν την ίδια περίοδο, όπως θα ανέμενε κανείς, οι τάσεις του Brain Drain. Συνο­λικά 427.000 εκτι­μά­ται ότι μετα­νά­στευ­σαν το διά­στημα 2008-2016, κυρίως νέοι, άγαμοι, κάτοι­κοι αστικών κέντρων και υψηλής μόρ­φω­σης. Τα ¾ εξ αυτών είναι πτυ­χιού­χοι πανε­πι­στη­μίου, το 1/3 κάτοχοι μετα­πτυ­χια­κών τίτλων, ενώ το 80% μετα­κι­νή­θη­καν σε χώρα της ΕΕ με τη Γερ­μα­νία και τη Βρε­τα­νία να δέχεται από το 25% του συνόλου η κάθε μία.

Η οικο­νο­μική αιμορ­ρα­γία που προ­κα­λεί το φαι­νό­μενο του Brain Drain απο­τυ­πώ­νε­ται στην εικόνα που συν­θέ­τουν τρία στοι­χεία: το ελλη­νικό κράτος δαπά­νησε 8 δισ. ευρώ για τη μόρφωσή τους, ενώ οι ίδιοι παρή­γα­γαν στις χώρες που μετα­νά­στευ­σαν προϊόν αξίας 50 δισ. ευρώ κατα­βάλ­λο­ντας φόρους ύψους 12,9 δισ. ευρώ.

Αρνη­τική, όπως προ­κύ­πτει από την έρευνα, είναι η συσχέ­τιση μεταξύ δια­γε­νε­α­κής κινη­τι­κό­τη­τας και εισο­δη­μα­τι­κής ανι­σό­τη­τας. Συγκε­κρι­μένα, το 59,2% των ατόμων ηλικίας 25-59 ετών που δήλωσαν ότι «τα έβγαζαν πέρα δύσκολα», μεγά­λω­σαν σε οικο­γέ­νειες που «τα έβγαζαν πέρα δύσκολα». Δια­πι­στώ­θηκε ακόμη ότι η κινη­τι­κό­τητα είναι χαμη­λό­τερη στα υψηλά κλι­μά­κια αμοιβών μισθω­τής εργα­σίας, υψη­λό­τερη στους αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους σε σχέση με τους μισθω­τούς, ενώ η κινη­τι­κό­τητα αυξή­θηκε μεταξύ των γενεών (’50, ’60, ’70).

Στις προ­τά­σεις της διαΝΕΟσις περι­λαμ­βά­νο­νται ο επα­να­προ­σα­να­το­λι­σμός της οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής με στόχο την αύξηση της παρα­γω­γι­κό­τη­τας, τη δημιουρ­γία βιώ­σι­μων θέσεων εργα­σίας με καλύ­τε­ρες αμοιβές και την άνοδο της στάθμης των δεξιο­τή­των των εργα­ζο­μέ­νων.

Προ­τεί­νο­νται ακόμη η ανα­βάθ­μιση της εκπαί­δευ­σης σε όλες τις βαθ­μί­δες, συστη­μα­τι­κό­τερη στήριξη των φτωχών και των ανέργων και ανά­πτυξη των κοι­νω­νι­κών υπη­ρε­σιών ξεκι­νώ­ντας από γεύματα στα σχολεία για όλους τους μαθητές και φτά­νο­ντας έως την απο­σύν­δεση της περί­θαλ­ψης από την ασφά­λιση.

Τα απο­τε­λέ­σματα της έρευνας παρου­σί­ασε η ανα­λύ­τρια ερευνών της διαΝΕΟσις, Φαίη Μακα­ντάση, ενώ ανη­συ­χη­τικά είναι και τα στοι­χεία άλλης έρευνας που παρου­σί­ασε ο διευ­θυ­ντής περιε­χο­μέ­νου του ινστι­τού­του Θεό­δω­ρος Γεωρ­γα­κό­που­λος σύμφωνα με τα οποία για να παρα­μεί­νει στα­θε­ρός ο πλη­θυ­σμός της χώρας θα πρέπει ο μέσος όρος των γεν­νή­σεων να είναι 2,1 ανά γυναίκα. Με μέσο όρο γεν­νή­σεων στο 1,5 παιδί ο πλη­θυ­σμός θα μειωθεί στο μισό μέσα στα επόμενα 65 χρόνια ενώ με μέσο όρο 1,3 η μείωση στο μισό θα επέλθει σε 44 χρόνια.

Ο μέσος όρος γεν­νή­σεων στη χώρα μας ήταν 2,45 παιδιά το 1967 για περάσει στο 2,1 το 1981, στο 1,5 το 1987 και στο 1,23 το 1999 για να ανεβεί ελαφρά στη συνέ­χεια. Στη χώρα μας, τέλος, είναι από τους πλέον υψηλούς στην Ευρώπη ο δείκτης ηλικίας από­κτη­σης του πρώτου παιδιού (άνω των 30) και από τους πλέον χαμη­λούς εκείνος των κρα­τι­κών δαπανών για την προ­στα­σία του παιδιού και της οικο­γέ­νειας.

^{Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ}