«Η παραοικονομία είναι η κακοδαιμονία της χώρας»

Προσκεκλημένος στο συνέδριο του Shaping the Future of Health in Greece (Σχεδιάζοντας το Μέλλον της Υγείας στην Ελλάδα) το οποίο διεξάγεται στην Αθήνα υπό την αιγίδα των Financial Times, ο καθηγητής Δημήτρης Κρεμαστινός τόνισε στην ομιλία του τα εξής:

«Το 1994 ως Υπουργός Υγείας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, κάλεσα τους πλέον διακεκριμένους εμπειρογνώμονες της υγείας στην Ευρώπη, με επικεφαλής τον Πρύτανη του London School of Economics.  Σε αυτούς ανέθεσα το έργο, αφού εργασθούν έμμισθα για ένα χρόνο, να σχεδιάσουν το μέλλον της υγείας της χώρας. Και ω του θαύματος! Τα μεγάλα σύγχρονα νοσοκομεία που βλέπετε σήμερα, θεμελιώθηκαν και χρηματοδοτήθηκαν από την Ε.Ε. Το ίδιο συνέβη και με τα προνοιακά ιδρύματα. Το ΕΚΑΒ και η τηλεϊατρική που βλέπετε σήμερα, δεν υπήρχε τότε.  ΕΚΑΒ υπήρχε μόνο στην Αθήνα, μόνο με νοσηλευτές, χωρίς γιατρό στο ασθενοφόρο.  Οι ασθενείς μεταφέρονταν με τις τακτικές πτήσεις της Ολυμπιακής Αεροπορίας.  Γιατροί δεν υπήρχαν ούτε μέσα στα αεροπλάνα και η διακομιδή γινόταν υπό πρωτόγονες συνθήκες.  Η κτιριακή υποδομή και συνεχής εκπαίδευση των στελεχών του ΕΚΑΒ είναι κι αυτό έργο της εποχής εκείνης.  Ενώ οι συγχωνεύσεις και οι ενοποιήσεις των ταμείων άρχισαν σιγά-σιγά με τους διορισμούς κοινών συμβουλίων.  Παράλληλα, ιδρύθηκε ο ΟΚΑΝΑ και για πρώτη φορά οι χρήστες ναρκωτικών αντιμετωπίστηκαν ως άρρωστοι και μπήκαν στα προγράμματα μεθαδόνης.  Όλα αυτά έγιναν γιατί μαζί με τον Ανδρέα Παπανδρέου πετύχαμε να εξαιρεθεί η χώρα  από τις υποχρεώσεις της συνθήκης του Μάαστριχτ  και να χρηματοδοτηθούν τα πάντα από την Ευρωπαϊκή Ενωση.  Μόνο η Ελλάδα έτυχε αυτής της ευνοϊκής μεταχείρισης. Αυτά τα επιτεύγματα έγιναν μέσα σε δύο χρόνια.
Δυστυχώς όμως δεν  συνεχίσθηκαν με τους  ίδιους  ρυθμούς. ΓιΆ αυτό και το σημερινό ΕΣΥ υποφέρει.  Χρειαζόμαστε συγχωνεύσεις ομοειδών νοσοκομείων και ομοειδών προνοιακών ιδρυμάτων, χωρίς φυσικά να χάσει τη θέση του ούτε ένας εργαζόμενος. Αντίθετα, με τον τρόπο αυτό, θα ενισχυθεί το νοσηλευτικό προσωπικό των νοσοκομείων και με τη διαρκή του εκπαίδευση, θα παρέχει υψηλής ποιότητας νοσηλεία. Δεν έχει κανένα νόημα να υπάρχουν παρόμοια νοσοκομεία σε περιοχές που τις χωρίζουν λίγα μόνο χιλιόμετρα. Εάν θέλουμε να γίνουμε Ευρώπη, πρέπει να αντιγράψουμε τους Ευρωπαίους σε όλα  τα καλά τους.  Φαντάζεσθε, τι οικονομία θα υπήρχε εάν το ΕΚΑΒ και η τηλεϊατρική σε πλήρη συνεργασία έλυναν κάθε ιατρικό πρόβλημα σε οποιαδήποτε περιοχή της χώρας;  Το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζει το ΕΣΥ σήμερα είναι ότι έχουν γεράσει τα στελέχη του, δεν ανανεώνεται και δεν έχει συνεχή εκπαίδευση όπως αυτή προσδιορίζεται και γίνεται  με τις μεταπτυχιακές σπουδές μέσα από τα Πανεπιστήμια. 
Η ηλεκτρονική συνταγογράφηση είναι ένα αδιαμφισβήτητο βήμα εναντίον της σπατάλης και της παραοικονομίας. Όμως εάν δεν πλαισιωθεί από επιτροπές ελέγχου της εφαρμογής των κατευθυντηρίων οδηγιών, θα εξακολουθήσουμε να καταναλώνουμε πολλαπλάσιες ποσότητες φαρμάκων και αναλωσίμων από όσες καταναλώνουν χώρες της Ευρώπης που έχουν  αντίστοιχο  πληθυσμό με τον δικό μας. Ο άνθρωπος για την υγεία του πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αποκτά τα πάντα αλλά για να γίνει αυτό πρέπει παράλληλα να μην οδηγούνται οι πόροι της υγείας στην παραοικονομία της αλλά να επιστρέφουν κατευθείαν στον χρήστη. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η πρώτη χώρα σε χρήση αξονικών τομογραφιών είναι η Ελλάδα και η τελευταία είναι η Γερμανία, η οποία είναι και η χώρα παραγωγής των τομογράφων.  Αυτό το δεδομένο τα λέει όλα. Μια χώρα δηλαδή των 10 εκ. είναι πρώτη σε χρήση αξονικών τομογραφιών, σε σύγκριση με τη χώρα των 80 εκ. που παράγει τους τομογράφους και είναι η τελευταία. Η Ευρώπη και η Αμερική επίσημα ανακοινώνουν ότι εμφυτεύουν  1,6 stents κατά μέσο όρο σε κάθε άρρωστο, ενώ στην Ελλάδα οι άρρωστοι κυκλοφορούν με 2 – 8 stents μέσα στην καρδιά τους. Το ίδιο συμβαίνει με τα αντιβιοτικά. Το ίδιο συμβαίνει και με τα υλικά της ορθοπεδικής. Το ίδιο συμβαίνει με τα πάντα. Αν ελέγξουμε την παραοικονομία της υγείας, τότε οι Έλληνες πολίτες θα έχουν τέτοιο επίπεδο υπηρεσιών υγείας που δεν το διανοείται κανένας ευρωπαϊκός λαός.
Όμως όλοι οι Υπουργοί Υγείας, μεταξύ των οποίων και ο υποφαινόμενος, που επιχείρησαν ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις, έβρισκαν μπροστά τους τα ίδια ανυπέρβλητα εμπόδια, που τους έθεταν οι νονοί της υγείας, δηλαδή η ίδια η παραοικονομία. Οι ίδιοι δηλαδή που ελέγχουν ΜΜΕ, πολιτικά κόμματα και όχι μόνο. Αυτή είναι η κακοδαιμονία της χώρας, που δεν αφορά δυστυχώς μόνο την υγεία αλλά  επεκτείνεται σε όλους τους δημόσιους τομείς. Υπάρχει άραγε ελπίδα;  Η απάντηση είναι θετική υπό προϋποθέσεις. Οι κεφαλές της Λερναίας Ύδρας της παραοικονομίας της χώρας , η μία μετά την άλλη σιγά-σιγά πρέπει να κοπούν.  Το έργο είναι δύσκολο και χρειάζεται ένας Ηρακλής για να το φέρει σε πέρας. Διερωτώμαι όμως: Υπάρχουν σήμερα Ηρακλείς για να επιτελέσουν άθλους;