Guardian: Κλεμμένες ελληνικές αρχαιότητες προς πώληση στο Λονδίνο;

Μια ακόμα σκο­τεινή υπόθεση κλεμ­μέ­νων αρχαιο­τή­των έρχεται στο φως. Αντί να βρί­σκο­νται στην κατοχή της ελλη­νι­κής Πολι­τείας, δύο κλεμ­μένα αγγεία – αρι­στουρ­γή­ματα του 4ου π. Χ. αιώνα, «λάφυρα» από την Αθήνα, όπως ανα­φέ­ρει ο Guardian – τέθηκαν προς πώληση από μια από τις μεγα­λύ­τε­ρες φουάρ του κόσμου, την Frieze Masters art fair στο Λονδίνο.

Ο άνθρω­πος που ταυ­το­ποί­ησε τις ληκύ­θους της κλασ­σι­κής αρχαιό­τη­τας από το αρχείο του δια­βό­η­του ιταλού αρχαιο­κά­πη­λου Τζιαν­φράνκο Μπεκίνα δεν είναι άλλος από τον 44χρονο Ελληνα Χρήστο Τσι­ρο­γιάννη, τον «εγκλη­μα­το­λόγο» αρχαιο­λόγο με έδρα το Κέι­μπριτζ, τον άνθρωπο που ζει στο εξω­τε­ρικό και ξεσκε­πά­ζει κυκλώ­ματα αρχαιο­κα­πη­λίας διεθνώς αλλά – για προ­φα­νείς λόγους – δεν είναι ιδιαί­τερα αρεστός στο «σύστημα».  Θα διεκ­δι­κή­σει το Ελλη­νικό υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού τις ληκύ­θους για την πώληση των οποίων ειδο­ποι­ή­θηκε από την Ιντερ­πολ; Το βάρος τώρα έγκει­ται στην Ελλάδα για να υπο­βάλ­λει ένα αίτημα «κατοχής», ανα­φέ­ρει ο Guardian.

Πως βρέ­θη­καν αυτές οι δυο λήκυθοι στη διάσημη art fair;  Τον Ιανουά­ριο του 2015 η ιταλική αστυ­νο­μία πραγ­μα­το­ποί­ησε μια συνέ­ντευξη τύπου στη Ρώμη παρου­σιά­ζο­ντας με περη­φά­νια περισ­σό­τε­ρες από 2.000 παρά­νο­μες αρχαιό­τη­τες (αξίας 50 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ) που επα­να­πα­τρί­στη­καν στην Ιταλία κι ανήκαν μέχρι τότε στον περί­φημο Σικελό αρχαιο­κά­πηλο με έδρα την Ελβετία.

Μεταξύ αυτών ήταν τα δυο αγγεία που βρί­σκο­νταν στην κατοχή του και τέθηκαν προς πώληση από το Frieze Masters art fair στο Regent’s Park του Λον­δί­νου που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε από 5 ως 8 Οκτω­βρίου προς 100.000 λίρες Αγγλίας το καθένα. Τα αγγεία δεν πωλή­θη­καν αλλά ο κάτοχός τους δεν φαί­νε­ται να έχει διάθεση να τα επι­στρέ­ψει στην Ελλάδα.

Τίποτα στη συνο­δευ­τική τεκ­μη­ρί­ωση δεν ανέφερε το όνομα του Μπεκίνα, αλλά ο Χρήστος Τσι­ρο­γιάν­νης ταυ­το­ποί­ησε τα μαρ­μά­ρινα αγγεία από το φωτο­γρα­φικό αρχείο του Μπεκίνα και τα συσχέ­τισε με τον dealer. «Είναι, χωρίς αμφι­βο­λία, οι ίδιες λήκυθοι», ανα­φέ­ρει. Αμέ­τρη­τες πατρά­νομα απο­κτη­μέ­νες αρχαιό­τη­τες από τη δράση του Μπεκίνα πιστεύ­ε­ται ότι βρί­σκο­νται ακόμα στις διε­θνείς αγορές.

Ο Guardian έχει πλη­ρο­φο­ρη­θεί ότι οι λήκυθοι που­λή­θη­καν στο Λονδίνο για λογα­ρια­σμό του ελβε­τι­κού Καντο­νιού Basel-Stadt που ανα­ζη­τεί έσοδα μετά την εκκα­θά­ριση των περιου­σια­κών στοι­χείων του Μπεκίνα, ο οποίος υπήρξε πρώην κάτοι­κός του. Οι υπεύ­θυ­νοι του Καντο­νίου ανα­φέ­ρουν ότι έχουν πάρει άδεια να που­λή­σουν τις αρχαιό­τη­τες από την ιταλική αστυ­νο­μία που τους επέ­στρεψε περισ­σό­τε­ρες από 1.000 αρχαιό­τη­τες από την αρχική «εσοδεία» δηλώ­νο­ντας ότι δεν πρό­κει­ται να τα διεκ­δι­κή­σουν.

Ο Guardian, όπως ανα­φέ­ρει, έχει στοι­χεία ότι του­λά­χι­στον μια από τις δυο ληκύ­θους είναι «λάφυρο» από την Αθήνα και δια­κι­νή­θηκε στον συγκε­κρι­μένο dealer στη δεκα­ε­τία του ’70. Οι αρχές της Basel-Stadt, ωστόσο, δεν φαί­νε­ται να έχουν καμία διάθεση να τις επι­στρέ­ψουν στην Ελλάδα που προ­φα­νώς ανήκουν, σύμφωνα με τη βρε­τα­νική εφη­με­ρίδα.

«Εκείνοι που εμπλέ­κο­νται στη συναλ­λαγή είναι γνωστό ότι έχουν εμπλα­κεί στο παρελ­θόν και σε άλλες υπο­θέ­σεις κλεμ­μέ­νων αρχαιο­τή­των», ανα­φέ­ρει ο Χρήστος Τσι­ρο­γιάν­νης. «Είναι η γνωστή “πατέντα” που έχω ανα­γνω­ρί­σει στην παρά­νομη δια­κί­νηση αρχαιο­τή­των πολλές φορές κατά τη διάρ­κεια της καριέ­ρας μου».

Στη συγκε­κρι­μένα περί­πτωση, εκείνοι που έθεσαν προς πώληση τις δυο ληκύ­θους δεν ανα­γνω­ρί­ζουν τη σχέση των εν λόγω αρχαιο­τή­των με τον Μπεκίνα. Αντι­θέ­τως, επι­μέ­νουν ότι τα αγγεία τέθηκαν προς πώληση χωρίς καμία «σκιά» από τις ιτα­λι­κές αρχές.

Αν οι Ιταλοί δεν τα ζητή­σουν πίσω, η πώληση είναι σε μια ασαφή περιοχή όπου νομικά φαί­νε­ται να είναι ΟΚ ανέφερε εκπρό­σω­πος της Frieze Masters στον Guardian. «Μέχρι τώρα, (όσον αφορά στους Ελβε­τούς), φαί­νε­ται πως έθεσαν προς πώληση αντι­κεί­μενα με αξιό­πι­στο ιστο­ρικό. Τώρα αν αυτό δεν ισχύει και διαρ­ρεύ­σει αντί­θετη πλη­ρο­φό­ρηση, αυτό είναι κάτι που ξεκά­θαρα θα άλλαζε την οπτική μας», ανα­φέ­ρουν.

Η ιταλική αστυ­νο­μία δεν δέχτηκε να κάνει κάποιο σχόλιο στη βρε­τα­νική εφη­με­ρίδα. Παρα­μέ­νει ασαφές αν έχουν κάνει λάθος στην περί­πτωση των ληκύθων (και δεν ζήτησαν επι­στροφή), ή ταυ­το­ποί­η­σαν τα αντι­κεί­μενα αλλά δεν είχαν επαρ­κείς απο­δεί­ξεις ότι ήταν κλεμ­μένα.

Για τον Χρήστο Τσι­ρο­γιάννη, που έχε φέρει στην επι­φά­νεια μερικές από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες υπο­θέ­σεις κλεμ­μέ­νων αρχαιο­τή­των – συμπε­ρι­λαμ­βα­νό­με­νης της υπό­θε­σης του ελλη­νι­κού αγγείου που αφαι­ρέ­θηκε από το Metropolitan Museum of Art της Νέας Υόρκης – η σχέση των ληκύθων με τον Μπεκίνα μέσω του φωτο­γρα­φι­κού αρχείου δεν αφήνει κανένα περι­θώ­ριο αμφι­βο­λίας. «Το γεγονός ότι αυτά τα αντι­κεί­μενα προ­σφέρ­θη­καν με τόσο γενι­κούς όρους και με ατελή προϊ­στο­ρία απο­δει­κνύει ότι είναι “μολυ­σμένα” και ως εκ τούτου “τοξικά” για οποιον­δή­ποτε τα πλη­σιά­ζει», ανα­φέ­ρει.

Κι όσο για το υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού της Ελλάδας, χώρα όπου οι εν λόγω αρχαιό­τη­τες ήταν «θαμ­μέ­νες» για περισ­σό­τερα από 2.000 χρόνια, όπως ανα­φέ­ρει η εφη­με­ρίδα, κι ειδο­ποι­ή­θηκε για την πώληση την Interpol τηρεί προς το παρόν σιγή ιχθύος. Ανα­μέ­νε­ται με τερά­στιο ενδια­φέ­ρον πως θα κινηθεί.

thetoc.gr