Η γιορτή του Πατέρα σήμερα-Πότε καθιερώθηκε

Η Παγκό­σμια Ημέρα του Πατέρα πρω­το­γιορ­τά­στηκε στις 19 Ιουνίου 1910 και έκτοτε γιορ­τά­ζε­ται κάθε τρίτη Κυριακή του Ιουνίου. Με δώρα απ’ όλη την οικο­γέ­νεια τιμώ­νται ο πατέρας, ο παππούς ή ο προ­πάπ­πους.

Εμπνεύ­στρια της Παγκό­σμιας Ημέρας του Πατέρα ήταν η Αμε­ρι­κα­νίδα Σονόρα Σμαρτ Ντοντ, που θέλησε να καθιε­ρώ­σει μια γιορτή ανάλογη με την Ημέρα της Μητέρας, προ­κει­μέ­νου να τιμήσει τον πατέρα της Γουί­λιαμ Τζάκσον Σμαρτ, βετε­ράνο του Αμε­ρι­κα­νι­κού Εμφυ­λίου, που ανέ­θρεψε μόνος του τα 6 παιδιά της οικο­γέ­νειας.

Η ιστορία της γιορτής

Η πρώτη γνωστή ιστο­ρικά περί­πτωση οργα­νω­μέ­νου εορ­τα­σμού της Ημέρας του Πατέρα έλαβε χώρα στο Φέαρ­μοντ της Δυτικής Βιρ­τζί­νιας των Ηνω­μέ­νων Πολι­τειών στις 5 Ιουλίου 1908. Διορ­γα­νώ­θηκε από την Grace Golden Clayton, η οποία ήθελε να γιορ­τά­σει προς τιμήν των 210 νεκρών πατέρων που έχασαν τη ζωή τους σε ορυχείο στην απο­κα­λού­μενη Τρα­γω­δία του Μόνον­γκα μερι­κούς μήνες πριν στο Μόνον­γκα της Δυτικής Βιρ­τζί­νιας, τον Δεκέμ­βριο του 1907.

Είναι πιθανόν η Κλέιτον να επη­ρε­ά­στηκε από τον πρώτο εορ­τα­σμό της ημέρας της μητέρας που έλαβε τόπο την ίδια χρονιά, λίγα μίλια μακριά. Η Κλέιτον διάλεξε την πιο κοντινή Κυριακή στα γενέ­θλια του προ­σφά­τως εκλι­πό­ντα πατέρα της για να διε­ξα­χθεί η εορτή. Δυστυ­χώς, η συγκε­κρι­μένη μέρα δεν έλαβε την απα­ραί­τητη προσοχή, καθώς επι­σκιά­στηκε από άλλα γεγο­νότα που συνέ­βη­σαν εκείνη την ημέρα στην πόλη, με απο­τέ­λε­σμα ούτε η Δυτική Βιρ­τζί­νια να ανα­γνω­ρί­σει τη συγκε­κρι­μένη μέρα ως επίσημη εορτή, ούτε να εορ­τα­στεί ξανά.

Όλη η ανα­γνώ­ριση για την ημέρα του πατέρα πήγε στη Sonora Dodd από το Σποκέιν της πολι­τείας Ουά­σιγ­κτον. Η Ντοντ μη γνω­ρί­ζο­ντας τίποτα για την προη­γού­μενη διορ­γά­νωση στη Βιρ­τζί­νια και επη­ρε­α­σμένη επίσης από την Ημέρα της Μητέρας διορ­γά­νωσε από μόνη της τη γιορτή του πατέρα, δύο μόλις χρόνια αργό­τερα από αυτήν της Κλέιτον. Ήθελε να τιμήσει τον πατέρα της, ο οποίος υπήρξε βετε­ρά­νος του Αμε­ρι­κα­νι­κού Εμφυ­λίου Πολέμου (1861-1865) καθώς και όλους τους υπό­λοι­πους βετε­ρά­νους πατέρες του συγκε­κρι­μέ­νου πολέμου ανα­φέ­ρει τη Βικι­παί­δεια.

Το πρώτο νομο­σχέ­διο που πήγε στο αμε­ρι­κα­νικό Κογκρέσο και αφο­ρούσε στην επι­ση­μο­ποί­ηση της Γιορτής του Πατέρα το 1913 κατα­ψη­φί­στηκε λόγω φόβων περί εμπο­ρευ­μα­το­ποί­η­σης της εορτής.

Το 1916 ο πρό­ε­δρος Γού­ντροου Ουίλσον επι­σκέ­φτηκε το Σπό­ου­κεν όπου έκανε ομιλία για την Ημέρα του Πατέρα, καθώς και μία απο­τυ­χη­μένη από­πειρα για την επι­ση­μο­ποί­ηση της γιορτής από το Κογκρέσο.

Το 1924, ο πρό­ε­δρος Κάλβιν Κούλιτζ πρό­τεινε επίσημα την καθιέ­ρωση μιας ιδιαί­τε­ρης ημε­ρο­μη­νίας για τον εορ­τα­σμό του πατέρα στις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες, χωρίς όμως να προβεί σε κάποια σχετική ενέρ­γεια. Ύστερα από μερικές ακόμα απο­τυ­χη­μέ­νες προ­σπά­θειες ανά­δει­ξης της εορτής, το 1966 ο πρό­ε­δρος Λίντον Τζόνσον εξέδωσε το πρώτο προ­ε­δρικό διά­ταγμα που τιμούσε επι­σή­μως τους πατέρες, και καθιέ­ρωνε την τρίτη Κυριακή του Ιουνίου ως Ημέρα του Πατέρα. Έξι χρόνια αργό­τερα, το 1972, ο πρό­ε­δρος Ρίτσαρντ Νίξον ορι­στι­κο­ποί­ησε τη γιορτή ως μόνιμη εθνική εορτή των Ηνω­μέ­νων Πολι­τειών Αμε­ρι­κής.

Μετά την τελική επι­ση­μο­ποί­ηση του γιορτής από τον Νίξον, και ενώ υπήρχε η εντύ­πωση πως η πρώτη γιορτή του πατέρα είχε διορ­γα­νω­θεί το 1910 από την Ντοντ, κάποιος παρευ­ρι­σκό­με­νος στην εκδή­λωση της Κλέιτον του 1908 κατόρ­θωσε να απο­δεί­ξει πως η γιορτή είχε ξανα­γί­νει δύο χρόνια νωρί­τερα.

Στην Αυστρα­λία γιορ­τά­ζε­ται την πρώτη Κυριακή του Σεπτεμ­βρίου ενώ η Εκκλη­σία το γιορ­τά­ζει του Αγίου Πνεύ­μα­τος (κινητή εορτή τον Ιούνιο).

Στην Ευρώπη έπαψε να είναι «ημέρα του πατέρα» αλλά ονο­μά­ζε­ται «γιορτή του πατέρα» (fête des pères) με αρχή από τη Γερ­μα­νία που συν­δε­ό­ταν άμεσα με την οικο­γε­νειακή έξοδο, τη γιορτή της μπύρας, κτλ.

Στην Ελλάδα, καθιέ­ρω­σαν τη γιορτή οι δια­ζευγ­μέ­νοι πατε­ρά­δες μέσω του Συλ­λό­γου για την Ανδρική και Πατρική Αξιο­πρέ­πεια (ΣΥ.Γ.Α.Π.Α.) από τον ιδρυτή Νίκο Σπιτάλα, εξαι­τίας της απα­ξί­ω­σης του πατέρα από τη δικαιο­σύνη, στα δια­ζύ­για. Έτσι, μαζί με όλους τους Ευρω­παί­ους, γιορ­τά­ζουν κάθε δεύτερη Κυριακή του Ιουνίου όταν μάλιστα τα σχολεία είναι ακόμα ανοικτά για να διδά­ξουν οι δάσκα­λοι τον ρόλο και τις αξίες του πατέρα στην οικο­γέ­νεια. Ειδική σειρά γραμ­μα­το­σή­μων έχει επίσης εκτυ­πω­θεί από τα Ελλη­νικά Ταχυ­δρο­μεία.