ΙΝΕ ΓΣΕΕ: Στοιχεία που σοκάρουν για την ανεργία, τους μισθούς πείνας και τη φτώχεια

Με­γά­λη υπο­χώ­ρη­ση στους μι­σθούς του ιδιω­τι­κού τομέα και υψηλή ανερ­γία, οδη­γούν σε φτω­χο­ποί­η­ση με­γά­λα τμή­μα­τα του πλη­θυ­σμού, σύμ­φω­να με την ετή­σια έκ­θε­ση του Ιν­στι­τού­του Ερ­γα­σί­ας της ΓΣΕΕ.

Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό της οι­κο­νο­μι­κής αδυ­να­μί­ας στην οποία έχουν πε­ριέλ­θει τα ελ­λη­νι­κά νοι­κο­κυ­ριά είναι η πολύ με­γά­λη αύ­ξη­ση εκεί­νων που αδυ­να­τούν να κα­λύ­ψουν έκτα­κτες δα­πά­νες, το πο­σο­στό των οποί­ων αυ­ξά­νε­ται από 28,2% το 2010 σε 53,4% το 2015. Η με­γά­λη αυτή αύ­ξη­ση απορ­ρέ­ει αφε­νός από τη ση­μα­ντι­κή μεί­ω­ση του δια­θέ­σι­μου ει­σο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών και αφε­τέ­ρου από την κα­τάρ­ρευ­ση των απο­τα­μιεύ­σε­ών τους.

Το 68,9% των ερ­γα­ζο­μέ­νων με με­ρι­κή απα­σχό­λη­ση δη­λώ­νει ότι ο λόγος για τον οποίο απα­σχο­λεί­ται με αυτή τη μορφή ερ­γα­σί­ας είναι ότι δεν μπο­ρού­σε να βρει πλήρη απα­σχό­λη­ση. Η μα­κρο­χρό­νια ανερ­γία συ­νε­χί­ζει να κι­νεί­ται σε πο­σο­στό με­γα­λύ­τε­ρο του 70%. Εξε­τά­ζο­ντας άλλα ποιο­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά της ανερ­γί­ας, πα­ρα­τη­ρού­με ότι το πο­σο­στό ανερ­γί­ας εμ­φα­νί­ζε­ται ση­μα­ντι­κά υψη­λό­τε­ρο στις γυ­ναί­κες (27,2%) σε σχέση με τους άν­δρες (18,9%) και στις νε­ό­τε­ρες ηλι­κί­ες σε σχέση με τις γη­ραιό­τε­ρες. Ει­δι­κό­τε­ρα, η ανερ­γία στην ηλι­κια­κή ομάδα 15-24 ετών βρί­σκε­ται στο 44,2%, στην ηλι­κια­κή ομάδα 25-29 ετών στο 33,2%, στην ηλι­κια­κή ομάδα 30-44 ετών στο 21,5%, στην ηλι­κια­κή ομάδα 45-64 ετών στο 18,5% και τέλος στην ηλι­κια­κή ομάδα 65-74 στο 13%. Είναι επί­σης ση­μα­ντι­κό να το­νί­σου­με ότι το επί­πε­δο εκ­παί­δευ­σης έχει μικρή μόνο επί­δρα­ση στο επί­πε­δο της ανερ­γί­ας.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία, συν­δυα­σμός υψη­λής ανερ­γί­ας, και ει­δι­κά της υψη­λό­τα­της μα­κρο­χρό­νιας ανερ­γί­ας, με τις συ­γκε­κρι­μέ­νες ρυθ­μί­σεις για την κά­λυ­ψη των ανέρ­γων οδη­γεί σε­ε­ντει­νό­με­νη ερ­γα­σια­κή ανα­σφά­λεια, χα­μη­λή ει­σο­δη­μα­τι­κή ποιό­τη­τα και αύ­ξη­ση της έντα­σης ερ­γα­σί­ας, όπως δεί­χνουν τα στοι­χεία του Ορ­γα­νι­σμού Οι­κο­νο­μι­κής Συ­νερ­γα­σί­ας και Ανά­πτυ­ξης (ΟΟΣΑ). Τα δε­δο­μέ­να αυτά κα­θι­στούν την πε­ραι­τέ­ρω ελα­στι­κο­ποί­η­ση των ερ­γα­σια­κών σχέ­σε­ων, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται από τους δεί­κτες νο­μι­κής προ­στα­σί­ας της απα­σχό­λη­σης, απο­λύ­τως ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κή, καθώς θα οδη­γού­σε σε πα­ρα­πέ­ρα κα­τα­κερ­μα­τι­σμό και συ­νε­πα­κό­λου­θη αύ­ξη­ση των ανι­σο­τή­των με­τα­ξύ των δια­φο­ρε­τι­κών ομά­δων των ερ­γα­ζο­μέ­νων, γε­γο­νός που θα είχε αρ­νη­τι­κή επί­πτω­ση και στην εξέ­λι­ξη της πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τας της ερ­γα­σί­ας. Σε σχέση με το επί­πε­δο του μέσου μι­σθού στον ιδιω­τι­κό τομέα πα­ρα­τη­ρού­με από την επε­ξερ­γα­σία των στοι­χεί­ων της Έρευ­νας Ερ­γα­τι­κού Δυ­να­μι­κού (β΄ τρί­μη­νο του 2016) την εξής κα­τα­νο­μή των κα­θα­ρών μη­νιαί­ων απο­δο­χών και του πο­σο­στού των μι­σθω­τών, που αμεί­βο­νται αντί­στοι­χα:

• Κάτω των 800 ευρώ πο­σο­στό 51,6% (15,2% μέχρι 499 ευρώ, 23,6% με­τα­ξύ 500-699 ευρώ και 12,8% με­τα­ξύ 700-800 ευρώ),
• με­τα­ξύ 800-999 ευρώ πο­σο­στό 17,3% και άνω των 1.000 ευρώ πο­σο­στό 17,8% (11,1% με­τα­ξύ 1.000-1.299 ευρώ και 6,7% άνω των 1.300 ευρώ).
• Αντί­στοι­χα στον ευ­ρύ­τε­ρο δη­μό­σιο τομέα: κάτω των 800 ευρώ πο­σο­στό 11% (3,1% έως 499 ευρώ, 3,5% με­τα­ξύ 500-699 ευρώ και 4,4% με­τα­ξύ 700-799 ευρώ), με­τα­ξύ 800-999 ευρώ πο­σο­στό 23,6% και άνω των 1.000 ευρώ πο­σο­στό 54,4% (38,5% με­τα­ξύ 1.000-1.299 ευρώ και 15,7% άνω των 1.300 ευρώ).

Στη διάρ­κεια του 2016 η κα­τά­στα­ση στο πεδίο των ερ­γα­σια­κών σχέ­σε­ων πα­ρέ­μει­νε αμε­τά­βλη­τη, καθώς εξα­κο­λου­θού­σαν να ισχύ­ουν και να εφαρ­μό­ζο­νται οι νο­μο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις που θε­σμο­θε­τή­θη­καν τα προη­γού­με­να χρό­νια. Το 2016 οι εθνι­κές ή το­πι­κές κλα­δι­κές Συλ­λο­γι­κές Συμ­βά­σεις Ερ­γα­σί­ας (ΣΣΕ) εξα­κο­λου­θούν να είναι εξαι­ρε­τι­κά λίγες σε αριθ­μό, ενώ για έβδο­μη χρο­νιά οι ΣΣΕ σε επί­πε­δο επι­χεί­ρη­σης υπερ­τε­ρούν συ­ντρι­πτι­κά. Με βάση τα στοι­χεία του Υπουρ­γεί­ου Ερ­γα­σί­ας το 2016 υπο­γρά­φτη­καν μόνο 10 κλα­δι­κές/ομοιο­ε­παγ­γελ­μα­τι­κές συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις. Αντί­θε­τα ο αριθ­μός των επι­χει­ρη­σια­κών ΣΣΕ ανέρ­χε­ται σε 318, αντι­προ­σω­πεύ­ο­ντας το 95,21% του συ­νό­λου των ΣΣΕ. Οι προ­σλή­ψεις με πλήρη απα­σχό­λη­ση έχουν υπο­χω­ρή­σει από 79% το 2009 σε 45,3% το 2016. Πα­ράλ­λη­λα, ενώ το 2009 οι προ­σλή­ψεις με ευ­έ­λι­κτες μορ­φές ερ­γα­σί­ας αντι­στοι­χού­σαν στο 21% του συ­νό­λου των προ­σλή­ψε­ων, το 2016 αντι­στοι­χούν στο 54,7%.

Η πε­ρί­ο­δος 2010-2015 συ­νο­δεύ­τη­κε από ιδιαί­τε­ρα αρ­νη­τι­κές κοι­νω­νι­κές επι­πτώ­σεις, όπως εκ­φρά­ζο­νται από τους σχε­τι­κούς δεί­κτες φτώ­χειας και ανι­σό­τη­τας. Ο δεί­κτης της φτώ­χειας και του κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού αυ­ξή­θη­κε από 27,7% το 2010 σε 35,7% το 2015. Όπως ήταν ανα­με­νό­με­νο, το με­γα­λύ­τε­ρο πο­σο­στό εντο­πί­ζε­ται στους ανέρ­γους, το οποίο αυ­ξή­θη­κε την πε­ρί­ο­δο 2010-2015 κατά 14,3%. Το πο­σο­στό φτώ­χειας στους μι­σθω­τούς ερ­γα­ζο­μέ­νους αυ­ξή­θη­κε ση­μα­ντι­κά μετά το 2011, και το 2015 βρί­σκε­ται κοντά στο 18%. Όσον αφορά τις υπό­λοι­πες πλη­θυ­σμια­κές ομά­δες, εμ­φα­νί­ζουν αύ­ξη­ση στο πο­σο­στό φτώ­χειας μέσα στην κρίση με εξαί­ρε­ση τους συ­ντα­ξιού­χους, οι οποί­οι πα­ρου­σιά­ζουν μεί­ω­ση της τάξης των 2,2 πο­σο­στιαί­ων μο­νά­δων με­τα­ξύ 2010-2015. Το γε­γο­νός ότι οι συ­ντα­ξιού­χοι απο­τε­λούν μια από τις πο­λυ­πλη­θέ­στε­ρες κοι­νω­νι­κές ομά­δες συ­νέ­βα­λε ση­μα­ντι­κά στη συ­γκρά­τη­ση του συ­νο­λι­κού πο­σο­στού φτώ­χειας.

Είναι ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κό να ανα­φέ­ρου­με ότι το πο­σο­στό των ερ­γα­ζο­μέ­νων στο όριο της φτώ­χειας που έχουν συμ­βά­σεις ορι­σμέ­νου χρό­νου είναι πε­ρί­που τρι­πλά­σιο από εκεί­νο των ερ­γα­ζο­μέ­νων με συμ­βά­σεις αο­ρί­στου χρό­νου. Τα ευ­ρή­μα­τα αυτά κα­θι­στούν προ­φα­νές πως οι στα­θε­ρές σχέ­σεις απα­σχό­λη­σης όχι μόνο πε­ριο­ρί­ζουν την αβε­βαιό­τη­τα των ερ­γα­ζο­μέ­νων ως προς το ερ­γα­σια­κό μέλ­λον τους, αλλά ταυ­τό­χρο­να εξα­σφα­λί­ζουν και ένα σαφώς κα­λύ­τε­ρο βιο­τι­κό επί­πε­δο.

Βέ­βαια, πα­ρα­τη­ρού­με ότι σε όλες τις πε­ρι­πτώ­σεις υπάρ­χει αύ­ξη­ση του πο­σο­στού των ερ­γα­ζο­μέ­νων που βρί­σκε­ται στο όριο της φτώ­χειας. Εξαί­ρε­ση συ­νι­στούν οι ερ­γα­ζό­με­νοι με συμ­βά­σεις αο­ρί­στου χρό­νου στους οποί­ους το αντί­στοι­χο πο­σο­στό πα­ρου­σιά­ζει πτώση με­τα­ξύ των ετών 2009 και 2015. Η μεί­ω­ση αυτή υπο­δει­κνύ­ει πως η σύ­να­ψη συμ­βά­σε­ων αο­ρί­στου χρό­νου θω­ρα­κί­ζει τους ερ­γα­ζο­μέ­νους από τη γε­νι­κό­τε­ρη τάση επι­δεί­νω­σης των όρων δια­βί­ω­σης και φτω­χο­ποί­η­σής τους.

Ημε­ρη­σία