Άρθρο Τσίπρα: Ευρώπη πολλαπλών ταχυτήτων ή πολλαπλών επιλογών;

Την ανά­γκη να απο­τρα­πεί «η εξα­σθέ­νη­ση των ευ­ρω­παϊ­κών πο­λι­τι­κών της συ­νο­χής και της σύ­γκλι­σης» υπο­γραμ­μί­ζει ο Αλέ­ξης Τσί­πρας σε άρθρο του στην «Εφη­με­ρί­δα των Συ­ντα­κτών» υπό τον τίτλο, «Ευ­ρώ­πη “πολ­λα­πλών τα­χυ­τή­των” ή “πολ­λα­πλών επι­λο­γών;».

Όπως ανα­φέ­ρει ο κ. Τσί­πρας «η πο­λι­τι­κή της λι­τό­τη­τας και των αυ­στη­ρών δη­μο­σιο­νο­μι­κών πε­ριο­ρι­σμών αύ­ξη­σε τις απο­στά­σεις και τις τα­χύ­τη­τες ανά­με­σα στις ευ­ρω­παϊ­κές οι­κο­νο­μί­ες και έχει επι­δει­νώ­σει ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο το πρό­βλη­μα της κοι­νω­νι­κής συ­νο­χής». Από την άλλη, προ­σθέ­τει, η προ­σφυ­γι­κή κρίση ήρθε να εν­δυ­να­μώ­σει τά­σεις ξε­νο­φο­βί­ας και ευ­ρω­σκε­πτι­κι­σμού στα συ­ντη­ρη­τι­κά κοι­νω­νι­κά στρώ­μα­τα, να ενι­σχύ­σει πο­λι­τι­κά τον ακρο­δε­ξιό λαϊ­κι­σμό και, βε­βαί­ως, να δο­κι­μά­σει την ενό­τη­τα, τη συ­νο­χή και το κύρος της Ένω­σης στην υλο­ποί­η­ση κοι­νών δε­σμεύ­σε­ων και απο­φά­σε­ων.

«Η οι­κο­νο­μι­κή και γε­ω­πο­λι­τι­κή αβε­βαιό­τη­τα ενι­σχύ­ε­ται τόσο από τις συ­νέ­πειες του Brexit όσο και από τα αχαρ­το­γρά­φη­τα δε­δο­μέ­να που προ­κύ­πτουν με τις εξε­λί­ξεις στην άλλη πλευ­ρά του Ατλα­ντι­κού» συ­νε­χί­ζει ο Πρω­θυ­πουρ­γός, προ­σθέ­το­ντας ότι «οι  κρί­σι­μες εκλο­γι­κές ανα­με­τρή­σεις σε ση­μα­ντι­κές ευ­ρω­παϊ­κές χώρες τη χρο­νιά που δια­νύ­ου­με (…) δια­μορ­φώ­νουν κλίμα αυ­ξα­νό­με­νης ανη­συ­χί­ας όχι μόνο για το μέλ­λον και το χα­ρα­κτή­ρα αλλά για την ίδια την ύπαρ­ξη της Ένω­σης».

Με αυτά τα δε­δο­μέ­να, ο κ. Τσί­πρας ζητά να ανοί­ξει ο διά­λο­γος και να λη­φθούν απο­φά­σεις «ρε­α­λι­στι­κές και υλο­ποι­ή­σι­μες». «Είναι προ­φα­νές ότι η δια­κή­ρυ­ξη των κρα­τών -μελών για “ολο­έ­να στε­νό­τε­ρη Ευ­ρώ­πη” έχει χάσει τη δυ­να­μι­κή και το πε­ριε­χό­με­νό της. Αντί­θε­τα αυτό που φαί­νε­ται να κυ­ριαρ­χεί είναι η τάση ολο­έ­να και πε­ρισ­σό­τε­ρο για μια Ευ­ρώ­πη “κατ’ επι­λο­γήν”, δη­λα­δή μια Ευ­ρώ­πη “α λα κάρτ”», πα­ρα­τη­ρεί.

Επι­κα­λού­με­νος μά­λι­στα την πρα­κτι­κή κλει­στών συ­νό­ρων στο θέμα του προ­σφυ­γι­κού, ο πρω­θυ­πουρ­γός Αλ. Τσί­πρας κρού­ει τον κώ­δω­να του κιν­δύ­νου να εκ­φυ­λι­στεί η Ευ­ρώ­πη σε μια ζώνη ελεύ­θε­ρων εμπο­ρι­κών συ­ναλ­λα­γών.

«Αν λοι­πόν χρεια­ζό­μα­στε έναν επα­να­κα­θο­ρι­σμό της ση­με­ρι­νής κα­τά­στα­σης, είναι κα­λύ­τε­ρα να μι­λά­με όχι για “Ευ­ρώ­πη των πολ­λών τα­χυ­τή­των”, αλλά των “πολ­λα­πλών επι­λο­γών”» επι­ση­μαί­νει προ­σθέ­το­ντας: «Αν η Ευ­ρώ­πη της επό­με­νης ημέ­ρας θέλει να δώσει τη δυ­να­τό­τη­τα σε ‘αυ­τούς που θέ­λουν πε­ρισ­σό­τε­ρα, να κά­νουν πε­ρισ­σό­τε­ρα’ και να επι­διώ­ξουν δια­φο­ρε­τι­κούς βαθ­μούς ολο­κλή­ρω­σης, αυτό πρέ­πει να κα­τα­στεί εφι­κτό μέσα από συ­γκε­κρι­μέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις, που θα δια­σφα­λί­ζουν τον ανοι­χτό, δη­μο­κρα­τι­κό και συ­νε­κτι­κό χα­ρα­κτή­ρα της Ένω­σης».

Πρα­κτι­κά, όπως εξη­γεί, αυτό ση­μαί­νει: Πρώ­τον, κάθε συ­ζή­τη­ση πρέ­πει να γίνει στο πλαί­σιο των υπαρ­χου­σών συν­θη­κών. Δεύ­τε­ρον, η πε­ραι­τέ­ρω εμ­βά­θυν­ση να παίρ­νει ως δε­δο­μέ­νο το ση­με­ρι­νό επί­πε­δο ενι­σχυ­μέ­νης συ­νερ­γα­σί­ας, και άρα να εγκα­τα­λει­φθεί κάθε σκέψη διά­σπα­σης υπαρ­χου­σών δομών όπως η Ευ­ρω­ζώ­νη ή ο χώρος Σέν­γκεν. Τρί­τον, να εγκα­τα­λει­φθεί κάθε ιδέα για κλει­στά “κλαμπ” των ισχυ­ρών ή σκλη­ρού πυ­ρή­να εντός ευ­ρω­ζώ­νης. «Οποιο­δή­πο­τε επί­πε­δο ενι­σχυ­μέ­νης συ­νερ­γα­σί­ας θα πρέ­πει να είναι ανοι­χτό και ελεύ­θε­ρα προ­σβά­σι­μο σε όλα τα κράτη -μέλη», είναι η θέση της ελ­λη­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης, ση­μειώ­νει.

Σε ό,τι αφορά τη χώρα μας ο Πρω­θυ­πουρ­γός ανα­φέ­ρει ότι «η Ελ­λά­δα, η οποία σε πεί­σμα κά­ποιων κα­λο­θε­λη­τών βρί­σκε­ται πολύ κοντά στους στό­χους της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης, της πο­σο­τι­κής χα­λά­ρω­σης και των με­σο­πρό­θε­σμων μέ­τρων βιω­σι­μό­τη­τας του χρέ­ους, βγαί­νει από ένα μακρύ και σκο­τει­νό τού­νελ έπει­τα από επτά ολό­κλη­ρα χρό­νια».

«Ο ελ­λη­νι­κός λαός έχει κου­βα­λή­σει στις πλά­τες του δυ­σα­νά­λο­γο βάρος στο όνομα της Ευ­ρώ­πης, αφού βρε­θή­κα­με στο επί­κε­ντρο τόσο της οι­κο­νο­μι­κής όσο και της προ­σφυ­γι­κής κρί­σης. Και ση­κώ­σα­με το βάρος δε­δο­μέ­νης της επι­λο­γής μας να πα­ρα­μεί­νει η χώρα στον πιο προ­ω­θη­μέ­νο πυ­ρή­να ολο­κλή­ρω­σης, στην Ευ­ρω­ζώ­νη και το Σέν­γκεν. Δι­καιού­μα­στε να έχου­με λοι­πόν πρω­τα­γω­νι­στι­κό ρόλο στη συ­ζή­τη­ση για το μέλ­λον της Ευ­ρώ­πης», υπο­γραμ­μί­ζει.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, διευ­κρι­νί­ζει ο κ. Τσί­πρας, «η στρα­τη­γι­κή αυτή πρέ­πει να έχει στο επί­κε­ντρό της μια ευ­ρω­παϊ­κή στρα­τη­γι­κή ανα­προ­σα­να­το­λι­σμέ­νη στην ανά­πτυ­ξη και την αλ­λη­λεγ­γύη». Δια­φο­ρε­τι­κά, όπως προει­δο­ποιεί, «το ρήγμα με­τα­ξύ ευ­ρω­παϊ­κών θε­σμών και ευ­ρω­παϊ­κών κοι­νω­νιών θα διευ­ρύ­νε­ται όχι μόνο στις λι­γό­τε­ρο, αλλά και τις πε­ρισ­σό­τε­ρο ισχυ­ρές οι­κο­νο­μι­κά χώρες».

Ο Πρω­θυ­πουρ­γός προ­τεί­νει στην «προ­ο­δευ­τι­κή Ευ­ρώ­πη», τα συν­δι­κά­τα, τις κοι­νω­νι­κές ομά­δες, τους πο­λι­τι­κούς χώ­ρους της Αρι­στε­ράς, της Σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τί­ας και της Οι­κο­λο­γί­ας «να ανα­ζη­τή­σουν ένα νέο ηγε­μο­νι­κό ρόλο στις εξε­λί­ξεις, να ερ­γα­στούν από κοι­νού, χωρίς κα­νε­νός εί­δους ιδιο­τέ­λεια και προ­κα­τα­λή­ψεις, για τη συ­γκρό­τη­ση μιας προ­ο­δευ­τι­κής εναλ­λα­κτι­κής ατζέ­ντας για την Ευ­ρώ­πη, που θα διεκ­δι­κή­σει τη δη­μο­κρα­τι­κή πλειο­ψη­φία».

«Μια τέ­τοια ατζέ­ντα» κα­τα­λή­γει ο Πρω­θυ­πουρ­γός «είναι η μόνη απο­τε­λε­σμα­τι­κή απά­ντη­ση στις δυ­νά­μεις του ακρο­δε­ξιού λαϊ­κι­σμού, του απο­μο­νω­τι­σμού και της ξε­νο­φο­βί­ας και επο­μέ­νως ο μόνος τρό­πος να κρα­τή­σου­με την Ευ­ρώ­πη ενω­μέ­νη».