Το μαρτύριο των δόσεων : Πόσα «λεφτά υπάρχουν» στο Δημόσιο

Μετά το Euroworking Group της 12ης Ιανουα­ρίου θα φανεί αν και πότε θα γίνει το επόμενο βήμα στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τους δανει­στές για την ολο­κλή­ρωση της β’ αξιο­λό­γη­σης. Μετά το τελευ­ταίο Eurogroup του 2016, ελά­χι­στη πρόοδος έχει συντε­λε­στεί και η μόνη ουσια­στική εξέλιξη είναι το ξεκα­θά­ρι­σμα της ιστο­ρίας –μετά και τη γνωστή επι­στολή Τσακαλώτου- με το έκτακτο επίδομα που διέ­νειμε η ελλη­νική κυβέρ­νηση.

Ο χρόνος κυλάει εις βάρος της ελλη­νι­κής πλευράς καθώς όσο περισ­σό­τερο δια­τη­ρεί­ται η αβε­βαιό­τητα, τόσο περισ­σό­τερο απο­μα­κρύ­νο­νται οι ελπίδες για ουσια­στική αύξηση του ΑΕΠ μέσα στο 2017. Ενώ μέχρι και τις αρχές Δεκεμ­βρίου Ευρω­παίοι αξιω­μα­τού­χοι μιλού­σαν για δυνα­τό­τητα επί­τευ­ξης συμ­φω­νίας σε τεχνικό επίπεδο πριν από τις εορτές των Χρι­στου­γέν­νων, τώρα ανα­φέ­ρο­νται σε προ­ο­πτική ακόμη και μηνών. Η ελλη­νική κυβέρ­νηση, παρα­δέ­χτηκε ότι η επόμενη εκτα­μί­ευση πόρων για την απο­πλη­ρωμή ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών του δημο­σίου δεν πρό­κει­ται να γίνει πριν από τον Μάρτιο ανε­ξάρ­τητα από την πορεία της β’ αξιο­λό­γη­σης. Θεω­ρη­τικά, ο βασικός στόχος είναι να κλείσει η δια­πραγ­μά­τευση μέχρι το Eurogroup της 26ης Ιανουα­ρίου, στόχος όμως ο οποίος πλέον μοιάζει εξαι­ρε­τικά φιλό­δο­ξος.

Η καθυ­στέ­ρηση στην ολο­κλή­ρωση της β’ αξιο­λό­γη­σης θα έχει πολ­λα­πλές ορατές συνέ­πειες για την ελλη­νική οικο­νο­μία:

1.      Θα καθυ­στε­ρή­σει η ένταξη των ελλη­νι­κών ομο­λό­γων στο πρό­γραμμα ποσο­τι­κής χαλά­ρω­σης της Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας καθώς η ΕΚΤ έχει θέσει ως απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση για την ένταξη της Ελλάδας στο QE την ολο­κλή­ρωση της β’ αξιο­λό­γη­σης. Η ενσω­μά­τωση της Ελλάδας στο πρό­γραμμα ποσο­τι­κής χαλά­ρω­σης έχει συν­δε­θεί με την προ­ο­πτική εξόδου της χώρας στις αγορές.

2.      Θα παρα­τεί­νει το κλίμα αβε­βαιό­τη­τας σε μια περίοδο μάλιστα που η κυβέρ­νηση θέλει το κλίμα ηρεμίας ώστε να δημιουρ­γη­θούν οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την επί­τευξη του στόχου ανά­πτυ­ξης (2,7% κατά τη διάρ­κεια του 2017).

Το γεγονός ότι φαί­νε­ται να ξεπερ­νιέ­ται ο «σκό­πε­λος» της «13ης σύντα­ξης» και των προ­βλη­μά­των που αυτή δημιούρ­γησε στις σχέσεις της Αθήνας με τους δανει­στές, δηιουρ­γεί τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για συγκρα­τη­μένη αισιο­δο­ξία ότι οι δια­βου­λεύ­σεις θα προ­χω­ρή­σουν. Βέβαια, μένει σε εκκρε­μό­τητα το εξαι­ρε­τικά κρίσιμο θέμα των πρω­το­γε­νών πλε­ο­να­σμά­των για το 2019 και για το 2020. Πρό­κει­ται για εκκρε­μό­τητα η οποία δεν θα λυθεί παρά μόνο σε πολι­τικό επίπεδο και αυτό διότι σε αυτή τη φάση, η δια­πραγ­μά­τευση φαί­νε­ται να βρί­σκε­ται σε αδιέ­ξοδο:

1.      Οι ευρω­παϊ­κοί θεσμοί επι­μέ­νουν ότι το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα πρέπει να δια­τη­ρη­θεί στο 3,5% και μετά το 2018 με ανοικτό προς δια­πραγ­μά­τευση μόνο τη χρονική περίοδο δια­τή­ρη­σης του στόχου (3ετία στην πιο ελα­στική για την Ελλάδα εκδοχή και 10ετία στην χει­ρό­τερη). Παρά τη δια­τή­ρηση του στόχου όμως στο 3,5% επι­θυ­μούν και την παρα­μονή του Διε­θνούς Νομι­σμα­τι­κού Ταμείου στο ελλη­νικό πρό­γραμμα.

2.      Το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο δημο­σίως έχει ξεκα­θα­ρί­σει ότι μπαίνει στο ελλη­νικό πρό­γραμμα αν ο στόχος του πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος δια­μορ­φω­θεί στο 1,5% υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι θα υπάρξει διευ­θέ­τηση του ελλη­νι­κού χρέους (με μέτρα πέραν αυτών που προ­βλέ­πο­νται στο πακέτο με τις βρα­χυ­πρό­θε­σμες παρεμ­βά­σεις). Αν πάλι Ελλάδα και Ευρώπη συμ­φω­νή­σουν σε πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα 3,5%, τότε το ΔΝΤ θα αξιώσει συγκε­κρι­μένα μέτρα έως και 4,5% για την περίοδο μετά το 2019.

3.      Η ελλη­νική κυβέρ­νηση, δεν νομο­θε­τεί επι­πλέον μέτρα από τώρα για το 2019 και το μόνο που δέχεται είναι η παρά­ταση του δημο­σιο­νο­μι­κού κόφτη ο οποίος εκπνέει το 2018 μαζί με το 3ο μνη­μό­νιο.

Όσο μεγα­λύ­τε­ρες είναι οι χρο­νι­κές καθυ­στε­ρή­σεις που θα υπάρ­ξουν στη δια­πραγ­μά­τευση, τόσο πιο πιε­στικό θα γίνεται το ερώτημα σχετικά με τις ταμεια­κές ανάγκες του δημο­σίου καθώς η β’ αξιο­λό­γηση, πρέπει να φέρει στα ταμεία του ελλη­νι­κού δημο­σίου, πάνω από 4,2 δις. ευρώ για την απο­πλη­ρωμή χρε­ο­λυ­σίων.

Ο Ιανουά­ριος και ο Φεβρουά­ριος του 2017 δεν έχει σοβαρές οικο­νο­μι­κές υπο­χρε­ώ­σεις ενώ στις 17 Μαρτίου, λήγει μια ακόμη δόση ύψους 144,9 εκατ. ευρώ και πάλι προς το ΔΝΤ. Συνο­λικά, στο πρώτο τρίμηνο του 2017, οι πλη­ρω­μές για την εξυ­πη­ρέ­τηση του χρέους φτάνουν στα 300 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, απαι­τού­νται του­λά­χι­στον 2,3 δις. ευρώ για τους τόκους.

Η πρώτη σοβαρή υπο­χρέ­ωση της επό­με­νης χρονιάς έχει να κάνει με τη λήξη των ελλη­νι­κών ομο­λό­γων που βρί­σκο­νται στην κατοχή της Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας. Πρό­κει­ται για υπο­χρέ­ωση 1,185 δις. ευρώ με ημε­ρο­μη­νία λήξης στις 20 Απρι­λίου. Στο ποσό αυτό, θα πρέπει να προ­στε­θούν και 168 εκατ. ευρώ. Πρό­κει­ται για ομόλογα τα οποία επίσης βρί­σκο­νται στην κατοχή εθνικών κεντρι­κών τρα­πε­ζών. Ο χει­ρό­τε­ρος –από πλευράς όγκου υποχρεώσεων- μήνας του 2017 είναι ο Ιούλιος. Λήγουν κατά σειρά:

1.      Ομόλογα που τριε­τούς διάρ­κειας που εξέδωσε το ελλη­νικό δημόσιο το 2014 σε μια από τις πρώτες προ­σπά­θειες εξόδου στις αγορές εν μέσω των μνη­μο­νίων. Η προ­θε­σμία απο­πλη­ρω­μής των ομο­λό­γων είναι η 17η Ιουλίου.

2.      Στις 18 Ιουλίου, λήγει δόση ύψους 289,8 εκατ. ευρώ του Διε­θνούς Νομι­σμα­τι­κού Ταμείου.

3.      Στις 20 Ιουλίου, εκπνέει η προ­θε­σμία για την απο­πλη­ρωμή ομο­λό­γων που βρί­σκο­νται στην κατοχή της Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας, συνο­λι­κού ύψους 3,8 δισ. ευρώ.

Βάσει του μνη­μο­νίου, για το 3ο τρίμηνο του επό­με­νου έτους –το οποίο θα είναι και το βαρύ­τερο λόγω των πλη­ρω­μών του Ιουλίου- απαι­τού­νται συνο­λικά 7,2 δις. ευρώ για χρε­ο­λύ­σια και 1,7 δις. ευρώ για τόκους. Δηλαδή, από τα 9,9 δις. ευρώ των χρε­ο­λυ­σίων που είναι προ­γραμ­μα­τι­σμένα για την επόμενη χρονιά, τα 7,2 δις. ευρώ είναι συγκε­ντρω­μένα στο 3ο τρίμηνο και ειδικά στον μήνα Ιούλιο.

Εκτός από τις δανεια­κές υπο­χρε­ώ­σεις της χώρας, υπάρχει και το θέμα της εσω­τε­ρι­κής αγοράς. Ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός, θα είναι ελλειμ­μα­τι­κός σε ταμειακή βάση μετά τον Φεβρουά­ριο ενώ κάθε μήνα που θα περνάει, το έλλειμμα θα μεγα­λώ­νει με απο­ο­κο­ρύ­φωμα τον Μάιο οπότε και ανα­μέ­νε­ται να ξεπε­ρά­σει τα 4,6 δις. ευρώ. Έτσι, όσο περισ­σό­τερο θα καθυ­στε­ρεί η ολο­κλή­ρωση της δια­πραγ­μά­τευ­σης, τόσο περισ­σό­τερο το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών θα κατα­φεύ­γει στην γνώριμη τακτική του «παγώ­μα­τος» των δαπανών με απο­τέ­λε­σμα να συσ­σω­ρεύ­ο­νται ακόμη περισ­σό­τε­ρες ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές.

thetoc.gr