Τρία σενάρια για τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο πρόγραμμα

Αθήνα, Ευρώπη και Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο (ΔΝΤ) θα κληθούν αμέσως μετά τις γιορτές να κάνουν ένα βήμα πίσω από τις θέσεις τους, ώστε να επι­τευ­χθεί ο πολυ­πό­θη­τος συμ­βι­βα­σμός για να κλείσει η δεύτερη αξιο­λό­γηση, να συμ­φω­νη­θούν οι στόχοι για τα πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα και να ρυθ­μι­στεί το θέμα του χρέους.

Επι­σή­μως, το βασικό σενάριο για την επόμενη ημέρα της Ελλάδας προ­βλέ­πει τη συμ­με­τοχή του Ταμείου στο ελλη­νικό πρό­γραμμα. Ωστόσο, το τελευ­ταίο διά­στημα, η δημόσια σύγκρουση ΔΝΤ – Κομι­σιόν για το τι πρέπει να γίνει στην Ελλάδα, σε συν­δυα­σμό με την αβε­βαιό­τητα που υπάρχει γύρω από τις προ­θέ­σεις του νέου προ­έ­δρου των ΗΠΑ, Ντό­ναλντ Τραμπ, για τον ρόλο του Ταμείου στο ελλη­νικό πρό­γραμμα, έχουν αρχίσει να δια­μορ­φώ­νουν ένα κλίμα πιο ευνοϊκό σε μια απο­μά­κρυνση του Ταμείου. Σε κάθε περί­πτωση, όλα τα σενάρια είναι ανοικτά. Ειδι­κό­τερα:

1. Το ΔΝΤ φεύγει.

Ανε­ξαρ­τή­τως του λόγου, το Ταμείο απο­φα­σί­ζει ότι δεν θα συνάψει νέο πρό­γραμμα χρη­μα­το­δό­τη­σης της Ελλάδας, ούτε θα συμ­με­τά­σχει στο ισχύον ευρω­παϊκό πρό­γραμμα ως τεχνι­κός σύμ­βου­λος. Κάτι τέτοιο θα ικα­νο­ποιούσε πολλούς στην Αθήνα και αρκε­τούς στην Ευρώπη. Η δεύτερη αξιο­λό­γηση θα μπο­ρούσε να ολο­κλη­ρω­θεί πολύ γρήγορα μεταξύ κυβέρ­νη­σης και ευρω­παϊ­κών θεσμών, δεδο­μέ­νου ότι έως τώρα τα μεγα­λύ­τερα προ­σκόμ­ματα τα βάζει το ΔΝΤ ζητώ­ντας πολύ περισ­σό­τερα δημο­σιο­νο­μικά μέτρα και πιο σκληρές μεταρ­ρυθ­μί­σεις στις αγορές εργα­σίας, προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών. Οπως εκτι­μούν κυβερ­νη­τικά στελέχη, χωρίς τη συμ­με­τοχή του Ταμείου στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, η αξιο­λό­γηση θα μπο­ρούσε να κλείσει σε λίγες ημέρες, αν όχι σε λίγες ώρες.

Ωστόσο, το ενδε­χό­μενο της απο­χώ­ρη­σης του ΔΝΤ από την Ελλάδα δημιουρ­γεί τρία προ­βλή­ματα. Πρώτον, είναι άγνωστο το πώς θα αντι­δρά­σουν οι αγορές. Δεύ­τε­ρον, είναι αβέβαιο το πώς θα αντι­δρά­σουν –κυρίως, αλλά όχι μόνο– οι Γερ­μα­νοί βου­λευ­τές που ενέ­κρι­ναν το τρέχον πρό­γραμμα του ESM υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι το Ταμείο θα είναι μέρος της εξί­σω­σης. Τρίτον, και ίσως σημα­ντι­κό­τερο για την Ελλάδα, είναι ότι θα στα­μα­τή­σει να υπάρχει κάποιος που να πιέζει για τον προσ­διο­ρι­σμό των μεσο­πρό­θε­σμων μέτρων για το χρέος. Κάτι το οποίο χρειά­ζε­ται η Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) για να χαρα­κτη­ρί­σει βιώσιμο το ελλη­νικό χρέος και να ανοίξει τις πόρτες του προ­γράμ­μα­τος ποσο­τι­κής χαλά­ρω­σης (QE) για την Ελλάδα.

2. Το ΔΝΤ μένει.

Είτε με νέο χρη­μα­το­δο­τικό πρό­γραμμα είτε ως τεχνι­κός σύμ­βου­λος στο υφι­στά­μενο. Αυτό σημαί­νει ότι τις επό­με­νες εβδο­μά­δες ή το πολύ εντός των επό­με­νων δύο – τριών μηνών, Αθήνα, Ευρω­ζώνη και Ταμείο θα πρέπει να κατα­λή­ξουν στον συμ­βι­βα­σμό που θα ικα­νο­ποιεί όλους. Δεδο­μέ­νης της πρό­σφα­της δημό­σιας σύγκρου­σης του ΔΝΤ και της Ευρω­ζώ­νης για την κατά­σταση της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας και το τι θα πρέπει να γίνει για να λυθούν τα προ­βλή­ματα, είναι σαφές ότι οι δια­φο­ρε­τι­κές προ­σεγ­γί­σεις είναι πολύ δύσκολο να καλυ­φθούν γρήγορα και απο­τε­λε­σμα­τικά. Ωστόσο, η υπό­σχεση της γερ­μα­νι­κής κυβέρ­νη­σης (και άλλων ευρω­παϊ­κών) να συμ­με­τά­σχει το ΔΝΤ στο ελλη­νικό πρό­γραμμα, δεν τους επι­τρέ­πει –ακόμη του­λά­χι­στον– την απε­μπλοκή του. Πάντως, είναι βέβαιο πως εφόσον και όταν επι­τευ­χθεί ο συμ­βι­βα­σμός μεταξύ Ευρω­ζώ­νης και ΔΝΤ, η Αθήνα θα κληθεί να λάβει πιο σκληρές απο­φά­σεις (τόσο στο σκέλος των δημο­σιο­νο­μι­κών μέτρων όσο και σε εκείνο των μεταρ­ρυθ­μί­σεων) από ό,τι θα καλού­νταν να υιο­θε­τή­σει εάν δεν συμ­με­τείχε το ΔΝΤ στο πρό­γραμμα. Από την άλλη πλευρά, η παρου­σία του Ταμείου ενδε­χο­μέ­νως να ανα­γκά­σει την Ευρω­ζώνη σε υπο­χω­ρή­σεις ως προς το θέμα της ρύθ­μι­σης του ελλη­νι­κού χρέους.

3. Δεν λαμ­βά­νε­ται απόφαση αμέσως.

Οπως έχει απο­δει­χθεί από τις δια­βου­λεύ­σεις των τελευ­ταίων μηνών, η επί­τευξη του συμ­βι­βα­σμού για το ελλη­νικό θέμα είναι κάτι αρκετά δύσκολο. Στο πλαίσιο αυτό, δεν μπορεί να απο­κλει­στεί το ενδε­χό­μενο να «παγώ­σουν» οι δια­βου­λεύ­σεις εξαι­τίας του πολι­τι­κού κύκλου σε διά­φο­ρες χώρες της Ευρω­ζώ­νης και το καλο­καίρι –όταν η Ελλάδα δεν θα μπορεί να απο­πλη­ρώ­σει 6,2 δισ. ευρώ σε λήξεις χρέους– να αρχίσει μια νέα συζή­τηση, που αυτή τη φορά, όμως, θα έχει ως αντι­κεί­μενο την επέ­κταση του υφι­στά­με­νου προ­γράμ­μα­τος ή τη σύναψη νέας συμ­φω­νίας.

Τον Μάρτιο διε­ξά­γο­νται εκλογές στην Ολλαν­δία, τον Μάιο στη Γαλλία και τον Σεπτέμ­βριο στη Γερ­μα­νία. Εάν δεν έχει δοθεί λύση που να ικα­νο­ποιεί λίγο έως πολύ την κάθε πλευρά, τότε στελέχη με γνώση της κατά­στα­σης θεωρούν πολύ πιθανό τον Μάρτιο να «παγώ­σουν» οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, λόγω της έναρξης των εκλο­γι­κών κύκλων στην Ευρω­ζώνη.

Σε αυτό το ενδε­χό­μενο η αβε­βαιό­τητα θα ενταθεί, οι επεν­δυ­τές θα παρα­μεί­νουν σε στάση ανα­μο­νής και ουσια­στικά θα χαθεί ένας ακόμη χρόνος για την ελλη­νική οικο­νο­μία. Η χώρα θα «συρθεί» έως τον Ιούλιο στε­γνώ­νο­ντας όποια ρευ­στό­τητα υπάρχει στα κρατικά ταμεία και ξαφνικά θα βρεθεί αντι­μέ­τωπη με την υπο­χρέ­ωση να απο­πλη­ρώ­σει 6,2 δισ. ευρώ από τις 17 έως τις 20 Ιουλίου σε ιδιώτες επεν­δυ­τές, ΔΝΤ και ΕΚΤ. Υπό την απειλή μιας χρε­ο­κο­πίας, αρκετοί είναι εκείνοι που υπο­στη­ρί­ζουν πως η Ελλάδα θα ανα­γκα­στεί να συμ­φω­νή­σει σε νέα χρη­μα­το­δο­τική σύμβαση ή στην επέ­κταση του υφι­στά­με­νου προ­γράμ­μα­τος.

Καθη­με­ρινή