Οι Αραβοϊσραηλινές συνομιλίες στη Ρόδο πριν από 68 χρόνια

Η διά­σκε­ψη των ευ­ρω­παϊ­κών και αρα­βι­κών χωρών, που πραγ­μα­το­ποιεί­ται αύριο και με­θαύ­ριο στη Ρόδο με θέμα την ασφά­λεια και τη στα­θε­ρό­τη­τα, δεν είναι η μο­να­δι­κή που έχει φι­λο­ξε­νη­θεί στο νησί, αφού κατά και­ρούς έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί ση­μα­ντι­κές διε­θνείς συ­να­ντή­σεις με ιδιαί­τε­ρη επι­τυ­χία.

Ξε­χω­ρί­ζει, βέ­βαια, η σύ­νο­δος κο­ρυ­φής της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης το 1988, όταν, επί πρω­θυ­πουρ­γί­ας Αν­δρέα Πα­παν­δρέ­ου, πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε με ιδιαί­τε­ρη επι­τυ­χία στο νησί.

Το «παρών» είχαν δώσει τότε ση­μα­ντι­κές προ­σω­πι­κό­τη­τες της ευ­ρω­παϊ­κής πο­λι­τι­κής, όπως ο Φραν­σουά Μι­τε­ράν, η Μάρ­γκα­ρετ Θά­τσερ, ο Χέλ­μουτ Κολ, ο Φε­λί­πε Γκον­ζά­λες, με πο­λυ­πλη­θείς δη­μο­σιο­γρα­φι­κές απο­στο­λές που έφε­ραν το νησί για αρ­κε­τές ημέ­ρες στο επί­κε­ντρο της διε­θνούς επι­και­ρό­τη­τας.

Όμως, εξί­σου ση­μα­ντι­κή, ήταν και η διά­σκε­ψη ει­ρή­νης, που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε το 1948, υπό την αι­γί­δα του ΟΗΕ, με­τα­ξύ Αρά­βων και Ισ­ραη­λι­νών. Οι ερ­γα­σί­ες αυτής της διά­σκε­ψης πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν στο ξε­νο­δο­χείο «Των Ρόδων» και στέ­φθη­καν με επι­τυ­χία, αφού οδή­γη­σαν στην ίδρυ­ση του κρά­τους του Ισ­ρα­ήλ.

Επι­κε­φα­λής της απο­στο­λής του ΟΗΕ ήταν ο Σου­η­δός κόμης Φόλκε Μπερ­να­ντό­τε, ο οποί­ος, τε­λι­κά, παρά την επι­τυ­χία της διά­σκε­ψης, πλή­ρω­σε με τη ζωή του τις συ­νο­μι­λί­ες, αφού δο­λο­φο­νή­θη­κε από Εβραί­ους εξ­τρε­μι­στές.

Αυτή η σύ­σκε­ψη απο­τέ­λε­σε γε­γο­νός ιδιαί­τε­ρης πο­λι­τι­κής ση­μα­σί­ας και δέ­σπο­σε στη διε­θνή πο­λι­τι­κή σκηνή για αρ­κε­τούς μήνες, προ­βάλ­λο­ντας το νησί της Ρόδου, διε­θνώς, καθώς την ώρα που η Μέση Ανα­το­λή τα­λα­νι­ζό­ταν από αι­μα­τη­ρές συ­γκρού­σεις, στο ξε­νο­δο­χείο γί­νο­νταν δια­βου­λεύ­σεις με στόχο την ει­ρή­νη.

Οι ξένοι αντα­πο­κρι­τές χα­ρα­κτή­ρι­ζαν τότε τη Ρόδο «όαση της ει­ρή­νης». Στις αί­θου­σες του ξε­νο­δο­χεί­ου «Των Ρόδων» Άρα­βες και Ισ­ραη­λι­νοί προ­σπα­θού­σαν μέσα σε κλίμα αμοι­βαί­ας κα­χυ­πο­ψί­ας να γκρε­μί­σουν το τεί­χος του μι­σούς, ενώ συμ­με­τεί­χαν κο­ρυ­φαί­ες προ­σω­πι­κό­τη­τες, όπως ο Μοσέ Ντα­γιάν.

Με πρω­το­βου­λία του τότε μη­τρο­πο­λί­τη Ρόδου, Τι­μό­θε­ου, πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε θεία πα­ρά­κλη­ση για την επί­τευ­ξη ει­ρή­νης στον Ιερό Ναό του Ευαγ­γε­λι­σμού. Μπερ­να­ντό­τε, Άρα­βες, Ισ­ραη­λι­νοί, πο­λι­τι­κές και στρα­τιω­τι­κές Αρχές, με επι­κε­φα­λής τον γε­νι­κό διοι­κη­τή Δω­δε­κά­νη­σου, Νι­κό­λαο Μαυρή, γο­να­τί­ζουν μπρο­στά στην ει­κό­να της Πα­να­γί­ας πα­ρα­κα­λώ­ντας για το «θαύμα» στους Αγί­ους Τό­πους.

Η πο­λυ­πο­λι­τι­σμι­κό­τη­τα της Ρόδου και η ισορ­ρο­πία εθνο­τή­των και θρη­σκειών αξιο­ποιεί­ται από τον δι­πλω­μά­τη που τη φέρ­νει ως πα­ρά­δειγ­μα σε Άρα­βες και Ισ­ραη­λι­νούς. Κύ­ριος στό­χος του είναι η υπο­βο­λή σχε­δί­ου για μό­νι­μη ει­ρή­νευ­ση στην πε­ριο­χή της Πα­λαι­στί­νης και, πα­ρου­σία του βοη­θού του, Ραλφ Μπαντς και εκ­προ­σώ­πων των αιώ­νιων εχθρών, επι­χει­ρεί να σχε­διά­σει τον χάρτη της Μέσης Ανα­το­λής.

Οι συ­νο­μι­λί­ες αρ­χί­ζουν με την προ­σπά­θεια ανα­κω­χής των εχθρο­πρα­ξιών. Ο κόμης το κα­τορ­θώ­νει και θέτει τα θε­μέ­λια ανα­κού­φι­σης για την αντι­προ­σω­πεία των Ηνω­μέ­νων Εθνών και ερ­γα­σί­ας για τους πρό­σφυ­γες της Πα­λαι­στί­νης στη Μέση Ανα­το­λή.

Στις 28 Ιου­νί­ου, όπως ανα­φέ­ρει σε πα­λαιό­τε­ρο δη­μο­σί­ευ­μά του το πε­ριο­δι­κό «Rodos Contidential», και ενώ μαί­νε­ται ο πό­λε­μος στην πο­λύ­πα­θη Πα­λαι­στί­νη, ο Μπερ­να­ντό­τε πα­ρου­σιά­ζει την πρώτη επί­ση­μη πρό­τα­σή του για τον νέο χάρτη της πε­ριο­χής -μυ­στι­κά- στα διά­φο­ρα μέρη. Προ­τεί­νει, η Πα­λαι­στί­νη και η Υπε­ριορ­δα­νία να δια­μορ­φω­θούν ως μία Ένωση απο­τε­λού­με­νη από δύο μέλη, ένα αρα­βι­κό και ένα εβραϊ­κό.

Η πρό­τα­ση απορ­ρί­πτε­ται, ανα­γκά­ζο­ντάς τον να στρα­φεί σε μία σύν­θε­τη λύση για τα δύο κράτη, με την πα­ρα­χώ­ρη­ση της Νε­γκέβ στους Άρα­βες, της Γα­λι­λαί­ας στους Εβραί­ους και, πα­ράλ­λη­λα, τη με­τα­τρο­πή της Χάι­φας και τη Λύδας σε αε­ρο­λι­μέ­νες ελεύ­θε­ρης ζώνης και την Ιε­ρου­σα­λήμ οντό­τη­τα διοι­κού­με­νη από τα Ηνω­μέ­να Έθνη.

Ένα άλλο μέρος της πρό­τα­σης κάνει λόγο για ανα­γνώ­ρι­ση του δι­καιώ­μα­τος επι­στρο­φής των Πα­λαι­στί­νιων στα σπί­τια τους σε ελεγ­χό­με­νο από τους Εβραί­ους έδα­φος. Αυτή η πρό­τα­ση ολο­κλη­ρώ­νε­ται στις 16 Σε­πτεμ­βρί­ου 1948 και έχει επτά βα­σι­κές αρχές.

Ο Μπερ­να­ντό­τε δια­πι­στώ­νει ότι οι προ­τά­σεις των απε­σταλ­μέ­νων Αγ­γλί­ας και ΗΠΑ συ­ντεί­νουν σε με­γά­λο βαθμό με τις δικές του από­ψεις και συ­νο­ψί­ζει τη φι­λο­σο­φία της δια­με­σο­λά­βη­σής του λέ­γο­ντας: «Η οποια­δή­πο­τε πρό­τα­ση για επί­λυ­ση του προ­βλή­μα­τος θα πρέ­πει να λάβει υπόψη τις προσ­δο­κί­ες των Ισ­ραη­λι­νών, τις πο­λι­τι­κές δυ­σκο­λί­ες, τις δια­φο­ρές από­ψε­ων των Αρά­βων ηγε­τών, τα στρα­τη­γι­κά συμ­φέ­ρο­ντα της Με­γά­λης Βρε­τα­νί­ας, την οι­κο­νο­μι­κή δέ­σμευ­ση των Ηνω­μέ­νων Πο­λι­τειών και της Σο­βιε­τι­κής Ένω­σης, την έκ­βα­ση του πο­λέ­μου και, τέλος, το κύρος και το γό­η­τρο των Ηνω­μέ­νων Εθνών». Κατά τη διάρ­κεια των συ­νο­μι­λιών, ο κόμης προ­σπα­θεί να δια­τη­ρή­σει ου­δέ­τε­ρη στάση.

Στις 11 Ια­νουα­ρί­ου του 1949 (και αφού τον Σε­πτέμ­βριο είχε δο­λο­φο­νη­θεί ο κόμης Μπερ­να­ντό­τε) ο Αμε­ρι­κα­νι­κός με­σο­λα­βη­τής του ΟΗΕ, δρ. Ραλφ Μπαντς, φτά­νει στο ξε­νο­δο­χείο «Των Ρόδων», ενώ την επο­μέ­νη φτά­νουν και οι αντι­πρό­σω­ποι του Ισ­ρα­ήλ και της Αι­γύ­πτου για το ζή­τη­μα της ανα­κω­χής στην Πα­λαι­στί­νη.

Στις 24 Φε­βρουά­ριου 1949 υπο­γρά­φε­ται στην Πα­λαι­στί­νη η ιστο­ρι­κή συν­θή­κη ανα­κω­χής με­τα­ξύ Αι­γύ­πτου και Ισ­ρα­ήλ, ενώ στις 3 Απρι­λί­ου 1949 υπο­γρά­φε­ται στο ξε­νο­δο­χείο «Των Ρόδων» το πρω­τό­κολ­λο ανα­κω­χής με­τα­ξύ Υπε­ριορ­δα­νί­ας και Ισ­ρα­ήλ, με τη με­σο­λά­βη­ση του δρ. Μπαντς, ο οποί­ος αρ­γό­τε­ρα θα τι­μη­θεί με το Νό­μπελ Ει­ρή­νης.

Μετά τον τερ­μα­τι­σμό των ερ­γα­σιών της Αρα­βοϊσ­ραη­λι­νής διά­σκε­ψης, η ση­μαία του ΟΗΕ θα υπο­στα­λεί και η πόλη της Ρόδου θα ανοί­ξει, προς τιμήν του Σου­η­δού αν­θρω­πι­στή, κε­νο­τά­φιο στο νε­κρο­τα­φείο των Συμ­μά­χων.

newsbeast.gr