UNICEF: Σχεδόν 50 εκατ. παιδιά “ξεριζώθηκαν” σε όλο τον κόσμο

Σε όλο τον κόσμο, σχε­δόν 50 εκα­τομ­μύ­ρια παι­διά έχουν ξε­ρι­ζω­θεί και εκα­τομ­μύ­ρια πε­ρισ­σό­τε­ρα με­τα­να­στεύ­ουν με την ελ­πί­δα να βρουν μια κα­λύ­τε­ρη, ασφα­λέ­στε­ρη ζωή. Συχνά τραυ­μα­τι­σμέ­να από τις συ­γκρού­σεις και τη βία που δια­φεύ­γουν, αντι­με­τω­πί­ζουν επι­πλέ­ον κιν­δύ­νους στο δρόμο, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του πνιγ­μού περ­νώ­ντας τη θά­λασ­σα, υπο­σι­τι­σμού και αφυ­δά­τω­σης, εμπο­ρί­ας, απα­γω­γής, βια­σμού, ακόμη και φόνου. Στις χώρες δια μέσου των οποί­ων τα­ξι­δεύ­ουν και στους προ­ο­ρι­σμούς τους, συχνά αντι­με­τω­πί­ζουν την ξε­νο­φο­βία και τις δια­κρί­σεις.Η ορ­γά­νω­ση προ­τεί­νει ενέρ­γειες προ­στα­σί­ας των παι­διών, όπως τον τερ­μα­τι­σμό της κρά­τη­σής τους και την πα­ρα­μο­νή τους στη μά­θη­ση, δί­νο­ντας, πα­ράλ­λη­λα, στα παι­διά πρό­σβα­ση στις υπη­ρε­σί­ες υγεί­ας και σε άλλες υπη­ρε­σί­ες υψη­λής ποιό­τη­τας.

Η έκ­θε­ση “Ξε­ρι­ζω­μέ­να” δεί­χνει ότι:

Τα παι­διά απο­τε­λούν ένα δυ­σα­νά­λο­γο και αυ­ξα­νό­με­νο πο­σο­στό των ατό­μων που έχουν ανα­ζη­τή­σει κα­τα­φύ­γιο έξω από τις χώρες που γεν­νή­θη­καν: απο­τε­λούν πε­ρί­που το ένα τρίτο του πα­γκό­σμιου πλη­θυ­σμού, αλλά πε­ρί­που το ήμισυ του συ­νό­λου των προ­σφύ­γων. Το 2015 πε­ρί­που το 45% όλων των παι­διών προ­σφύ­γων υπό την προ­στα­σία της Ύπα­της Αρ­μο­στεί­ας (UNHCR) προ­έρ­χο­νταν από τη Συρία και το Αφ­γα­νι­στάν.

28 εκα­τομ­μύ­ρια παι­διά έχουν εκ­διω­χθεί από τα σπί­τια τους από τις συ­γκρού­σεις και τη βία εντός και εκτός συ­νό­ρων, στα οποία συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται 10 εκα­τομ­μύ­ρια παι­διά πρό­σφυ­γες – 1 εκα­τομ­μύ­ριο αι­τού­ντα άσυλο των οποί­ων το κα­θε­στώς ως πρό­σφυ­γες δεν έχει ακόμη κα­θο­ρι­στεί – και κατ’ εκτί­μη­ση 17 εκα­τομ­μύ­ρια παι­διά εκτο­πι­σμέ­να στο εσω­τε­ρι­κό των χωρών τους – παι­διά σε απελ­πι­στι­κή ανά­γκη για αν­θρω­πι­στι­κή βο­ή­θεια και πρό­σβα­ση σε κρί­σι­μες υπη­ρε­σί­ες.

Όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρα παι­διά δια­σχί­ζουν τα σύ­νο­ρα μόνα τους. Το 2015, πάνω από 100.000 ασυ­νό­δευ­τοι ανή­λι­κοι υπέ­βα­λαν αί­τη­ση για άσυλο σε 78 χώρες – τρι­πλά­σιος αριθ­μός σε σχέση με το 2014. Τα ασυ­νό­δευ­τα παι­διά είναι με­τα­ξύ εκεί­νων που δια­τρέ­χουν τον υψη­λό­τε­ρο κίν­δυ­νο από εκ­με­τάλ­λευ­ση και κα­κο­ποί­η­ση, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της δια­κί­νη­σης και εμπο­ρί­ας αν­θρώ­πων.

Πε­ρί­που 20 εκα­τομ­μύ­ρια άλλα παι­διά διε­θνείς με­τα­νά­στες έχουν εγκα­τα­λεί­ψει τα σπί­τια τους για διά­φο­ρους λό­γους, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων της ακραί­ας φτώ­χειας ή της βίας των συμ­μο­ριών. Πολλά δια­τρέ­χουν ιδιαί­τε­ρο κίν­δυ­νο κα­κο­ποί­η­σης και κρά­τη­σης, επει­δή δεν έχουν κα­θό­λου χαρ­τιά, έχουν αβέ­βαιο νο­μι­κό κα­θε­στώς και δεν υπάρ­χει συ­στη­μα­τι­κή πα­ρα­κο­λού­θη­ση και έλεγ­χος της ευ­η­με­ρί­ας τους.

Σύμ­φω­να με την έκ­θε­ση, η Τουρ­κία φι­λο­ξε­νεί το με­γα­λύ­τε­ρο συ­νο­λι­κό αριθ­μό των πρό­σφα­των προ­σφύ­γων, και πολύ πι­θα­νόν το με­γα­λύ­τε­ρο αριθ­μό των παι­διών προ­σφύ­γων στον κόσμο. Σε σχέση με τον πλη­θυ­σμό του, ο Λί­βα­νος φι­λο­ξε­νεί το με­γα­λύ­τε­ρο αριθ­μό προ­σφύ­γων σε συ­ντρι­πτι­κή ανα­λο­γία: Πε­ρί­που 1 στους 5 αν­θρώ­πους στο Λί­βα­νο είναι πρό­σφυ­γας. Συ­γκρι­τι­κά, υπάρ­χει πε­ρί­που 1 πρό­σφυ­γας για κάθε 530 άτομα στο Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο και 1 για κάθε 1.200 στις Ηνω­μέ­νες Πο­λι­τεί­ες. Όταν εξε­τά­ζου­με χώρες φι­λο­ξε­νί­ας προ­σφύ­γων με βάση το επί­πε­δο του ει­σο­δή­μα­τος ωστό­σο, η Λαϊκή Δη­μο­κρα­τία του Κον­γκό, η Αι­θιο­πία και το Πα­κι­στάν φι­λο­ξε­νούν τη με­γα­λύ­τε­ρη συ­γκέ­ντρω­ση προ­σφύ­γων.

Η έκ­θε­ση υπο­στη­ρί­ζει ότι όταν υπάρ­χουν ασφα­λείς και νό­μι­μες δια­δρο­μές, η με­τα­νά­στευ­ση μπο­ρεί να προ­σφέ­ρει ευ­και­ρί­ες τόσο για τα παι­διά που με­τα­να­στεύ­ουν όσο και για τις κοι­νό­τη­τες που θα εντα­χθούν. Η ανά­λυ­ση των επι­πτώ­σε­ων της με­τα­νά­στευ­σης σε χώρες υψη­λού ει­σο­δή­μα­τος έδει­ξε ότι οι με­τα­νά­στες συ­νέ­βα­λαν πε­ρισ­σό­τε­ρο σε φό­ρους και κοι­νω­νι­κές ει­σφο­ρές σε σχέση με όσα έχουν λάβει – συ­μπλή­ρω­σαν θέ­σεις τόσο υψη­λής όσο και χα­μη­λής ει­δί­κευ­σης στην αγορά ερ­γα­σί­ας – και συ­νέ­βα­λαν στην οι­κο­νο­μι­κή ανά­πτυ­ξη και την και­νο­το­μία στις χώρες υπο­δο­χής.

Όμως κυ­ρί­ως, τα παι­διά που έχουν εγκα­τα­λεί­ψει ή έχουν εκτο­πι­στεί διά της βίας από τα σπί­τια τους, συχνά χά­νουν τα πι­θα­νά οφέλη της με­τα­νά­στευ­σης, όπως η εκ­παί­δευ­ση – ένα ση­μα­ντι­κό πα­ρά­γο­ντα για πολλά παι­διά και οι­κο­γέ­νειες που επι­λέ­γουν να με­τα­να­στεύ­σουν. Ένα παιδί πρό­σφυ­γας είναι πέντε φορές πιο πι­θα­νό να είναι εκτός σχο­λεί­ου από ένα παιδί μη-πρό­σφυ­γα. Όταν τε­λι­κά είναι σε θέση να πη­γαί­νουν στο σχο­λείο, είναι το μέρος στο οποίο τα παι­διά των με­τα­να­στών και των προ­σφύ­γων είναι πιο πι­θα­νό να αντι­με­τω­πί­σουν δια­κρί­σεις – συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων της άδι­κης με­τα­χεί­ρι­σης και του εκ­φο­βι­σμού.

Έξω από την τάξη, νο­μι­κοί φραγ­μοί εμπο­δί­ζουν τα παι­διά προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών από τη λήψη υπη­ρε­σιών σε ισό­τι­μη βάση με τα παι­διά που γεν­νή­θη­καν σε μια χώρα. Στις χει­ρό­τε­ρες πε­ρι­πτώ­σεις, η ξε­νο­φο­βία μπο­ρεί να κλι­μα­κω­θεί σε απευ­θεί­ας επι­θέ­σεις. Μόνο στη Γερ­μα­νία, οι αρχές κα­τέ­γρα­ψαν 850 επι­θέ­σεις ενα­ντί­ον κέ­ντρων φι­λο­ξε­νί­ας προ­σφύ­γων το 2015.

“Ποιο θα είναι το τί­μη­μα για όλους μας, αν δεν κα­τα­φέ­ρου­με να πα­ρέ­χου­με σε αυ­τούς τους νέους αν­θρώ­πους ευ­και­ρί­ες για εκ­παί­δευ­ση και για μια πιο φυ­σιο­λο­γι­κή παι­δι­κή ηλι­κία; Πώς θα είναι σε θέση να συμ­βά­λουν θε­τι­κά στις κοι­νω­νί­ες τους; Αν δεν μπο­ρούν, όχι μόνο θα αμαυ­ρω­θεί το μέλ­λον τους, αλλά και οι κοι­νω­νί­ες τους θα γί­νουν υπο­δε­έ­στε­ρες επί­σης,” ανα­φέ­ρει σε ανα­κοί­νω­ση της ορ­γά­νω­σης ο ‘Αντο­νι Λέικ (Anthony Lake), εκτε­λε­στι­κός διευ­θυ­ντής τηςUNICEF.

Η έκ­θε­ση επι­ση­μαί­νει έξι συ­γκε­κρι­μέ­νες ενέρ­γειες που θα προ­στα­τεύ­σουν και θα βοη­θή­σουν εκτο­πι­σμέ­να παι­διά προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών:

Προ­στα­σία των παι­διών προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών, ιδιαί­τε­ρα για τα ασυ­νό­δευ­τα παι­διά, από την εκ­με­τάλ­λευ­ση και τη βία.

Τερ­μα­τι­σμός της κρά­τη­σης των παι­διών που επι­ζη­τούν το κα­θε­στώς του πρό­σφυ­γα ή με­τα­να­στεύ­ουν ει­σά­γο­ντας μια σειρά από πρα­κτι­κές εναλ­λα­κτι­κές λύ­σεις.

Να πα­ρα­μέ­νουν οι οι­κο­γέ­νειες μαζί καθώς είναι ο κα­λύ­τε­ρος τρό­πος για την προ­στα­σία των παι­διών και πα­ρέ­χει στα παι­διά νο­μι­κό κα­θε­στώς.

Να πα­ρα­μέ­νουν όλα τα παι­διά προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών στη μά­θη­ση δί­νο­ντάς τους πρό­σβα­ση στις υπη­ρε­σί­ες υγεί­ας και σε άλλες υπη­ρε­σί­ες υψη­λής ποιό­τη­τας.

Πίεση για δράση όσον αφορά τα βα­θύ­τε­ρα αίτια των με­τα­κι­νή­σε­ων ευ­ρεί­ας κλί­μα­κας προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών.

Προ­ώ­θη­ση μέ­τρων για την κα­τα­πο­λέ­μη­ση της ξε­νο­φο­βί­ας, των δια­κρί­σε­ων και της πε­ρι­θω­ριο­ποί­η­σης.

Στοι­χεία σχε­τι­κά με την Ελ­λά­δα που ανα­φέ­ρο­νται στην έκ­θε­ση

Στην Ελ­λά­δα το 38% (60.000 από σύ­νο­λο 160.000) των αφί­ξε­ων προ­σφύ­γων ήταν παι­διά ενώ στην Ιτα­λία ήταν μόνο 16% (15.000 από σύ­νο­λο 94.000). Πρώτη χώρα προ­έ­λευ­σης για την Ελ­λά­δα η Συρία (48%) ενώ για την Ιτα­λία η Νι­γη­ρία (20%).

Μέχρι σή­με­ρα, οι υπε­σχη­μέ­νες βιώ­σι­μες λύ­σεις έχουν φθά­σει σε πολύ λίγα παι­διά σε ανα­μο­νή για επα­νε­γκα­τά­στα­ση. Μέχρι τα μέσα Ιου­λί­ου 2016, πε­ρί­που 3.000 άν­θρω­ποι είχαν με­τε­γκα­τα­στα­θεί από την Ιτα­λία και την Ελ­λά­δα, από τους 160.000 που συμ­φω­νή­θη­κε τον Σε­πτέμ­βριο του 2015, ενώ λι­γό­τε­ροι από 800 άν­θρω­ποι επα­νε­γκα­τα­στά­θη­καν από την Τουρ­κία στην ΕΕ κατά τη διάρ­κεια των πρώ­των 90 ημε­ρών της συμ­φω­νί­ας ΕΕ-Τουρ­κί­ας. Για τα παι­διά προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών, οι κα­θυ­στε­ρή­σεις αυτές ση­μαί­νουν πα­ρα­τε­τα­μέ­νη πα­ρα­μο­νή σε κλει­στά κέ­ντρα και πε­ριο­ρι­σμέ­νη πρό­σβα­ση σε βα­σι­κές υπη­ρε­σί­ες.

Στην Ελ­λά­δα, την Ισπα­νία και τη Γαλ­λία, με­τα­ξύ 45% και 55% των παι­διών των με­τα­να­στών ζουν στη φτώ­χεια, σε δι­πλά­σιο πο­σο­στό απ’ ότι τα παι­διά από γο­νείς μη-με­τα­νά­στες. Αυτό το πρό­βλη­μα, δυ­στυ­χώς, δεν είναι ένα και­νούρ­γιο που συν­δέ­ε­ται με τις πρό­σφα­τες κρί­σεις. Λόγω της ύφε­σης από το 2008, τα παι­διά σε οι­κο­γέ­νειες με­τα­να­στών έμει­ναν πίσω.

ΑΠΕ – ΜΠΕ