Μαύρη πέτρα ρίχνει ένας στους δυο Ελληνες που έφυγαν λόγω κρίσης

«Θα γυρ­νούσα στην Ελλάδα αν…». Με αυτό το ερώτημα προ­σέγ­γι­σαν Ελληνες που ζουν στο εξω­τε­ρικό τα μέλη της ομάδας Brain Gain, προ­σπα­θώ­ντας να μετα­τρέ­ψουν το brain drain (διαρροή εγκε­φά­λων, δηλαδή μετα­νά­στευση μορ­φω­μέ­νων νέων σε άλλες χώρες) σε… κέρδος για τη χώρα.

Το 52,83% του δείγ­μα­τος των 3.000 νέων που αντα­πο­κρί­θη­καν στο ερω­τη­μα­το­λό­γιο, απά­ντη­σαν ότι είναι απα­ραί­τητη η βελ­τί­ωση των επαγ­γελ­μα­τι­κών προ­ο­πτι­κών…

Η πρω­το­βου­λία Brain Gain δημιουρ­γή­θηκε από νέους επι­στή­μο­νες και επαγ­γελ­μα­τίες του εξω­τε­ρι­κού και απευ­θύ­νε­ται σε οποιον­δή­ποτε ζει ή και εργά­ζε­ται στο εξω­τε­ρικό ο οποίος θέλει να προ­σφέ­ρει στη δημιουρ­γική αξιο­ποί­ηση και την προ­σέλ­κυση του ανθρω­πί­νου δυνα­μι­κού που έχασε η χώρα. «Η πρω­το­βου­λία δημιουρ­γή­θηκε τα Χρι­στού­γεννα του 2015, καθώς οχτώ άτομα από οχτώ δια­φο­ρε­τι­κές πόλεις του κόσμου συζη­τού­σαμε για την πολι­τική κατά­σταση της χώρας. Μόνο που η κου­βέ­ντα μας δεν κατέ­ληξε -όπως πολύ συχνά συνέβαινε- στο ”έτσι είναι η Ελλάδα”. Απο­φα­σί­σαμε να κάνουμε κάτι…», εξήγησε στο «Εθνος» ένας από τους ιδρυτές της, ο Νίκος Θεο­δω­ρά­κης.

Στο Ευρω­κοι­νο­βού­λιο

Από­φοι­τος του Κέι­μπριτζ, λέκτο­ρας της νομικής σχολής του πανε­πι­στη­μίου της Οξφόρ­δης και δικη­γό­ρος Αθηνών και Βρυ­ξελ­λών, ο Ν. Θεο­δω­ρά­κης με τον έτερο συνι­δρυτή, επίσης δικη­γόρο και από­φοιτο του Πανε­πι­στη­μίου του Σικάγο Ορέστη Ομράν, βρέ­θη­καν την περα­σμένη εβδο­μάδα στο Ευρω­κοι­νο­βού­λιο ως προ­σκε­κλη­μέ­νοι του ευρω­βου­λευτή του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρου­λάκη. Η υποδοχή των εκπρο­σώ­πων της ομάδας ήταν θερμή, δείγμα του μεγάλου ενδια­φέ­ρο­ντος που υπάρχει για τα περίπου 500.000 μυαλά που έχουν εγκα­τα­λεί­ψει τη χώρα.

Εν μέσω μίας κατά­με­στης αίθου­σας στο Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο, νέοι επι­στή­μο­νες και επαγ­γελ­μα­τίες που ζουν και εργά­ζο­νται στις Βρυ­ξέλ­λες αντάλ­λα­ξαν απόψεις και κατέ­θε­σαν τις ανη­συ­χίες τους όσον αφορά τη σημε­ρινή κατά­σταση της Ελλάδας και την ελπίδα τους να κατα­φέ­ρουν να επι­στρέ­ψουν στην πατρίδα τους μετα­φέ­ρο­ντας μαζί τις γνώσεις και τις θετικές εμπει­ρίες του εξω­τε­ρι­κού.

«Η αλλη­λε­πί­δραση των Ελλήνων του εξω­τε­ρι­κού και των κατοί­κων της χώρας -και ιδανικά η επι­στροφή ανθρώ­πι­νου δυναμικού- απο­τε­λεί για το Brain Gain ανα­γκαία συνι­στα­μένη για την παρα­γω­γική ανα­συ­γκρό­τηση της Ελλάδας, την οικο­νο­μική ανά­πτυξη και την έξοδο από την κρίση», εξήγησε μιλώ­ντας ο Ορέστης Ομράν. Ο ίδιος ανέλυσε τη δομική οργά­νωση της πρω­το­βου­λίας, ανα­φέ­ρο­ντας την έμφαση που δίδεται στις τοπικές οργα­νώ­σεις των Ελλήνων, σε διά­φο­ρες πόλεις του εξω­τε­ρι­κού, ενώ ανέ­πτυξε συγκε­κρι­μέ­νες αρχές που χαρα­κτη­ρί­ζουν την πρω­το­βου­λία τονί­ζο­ντας ιδιαί­τερα την ανάγκη κοι­νω­νι­κής συναί­νε­σης, αξιο­κρα­τίας και εκσυγ­χρο­νι­σμού του κράτους.

Απο­κα­λυ­πτικά στοι­χεία

Πολύ ενδια­φέ­ρο­ντα ήταν τα ευρή­ματα της μεγάλης έρευνας του Brain Gain, σε δείγμα 3.000 νέων ανθρώ­πων, ανα­φο­ρικά με τα αίτια που τους ώθησαν να φύγουν στο εξω­τε­ρικό, καθώς και τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για να επι­στρέ­ψουν, με την πλειο­ψη­φία να δηλώνει ότι δεν θα επέ­στρεφε ποτέ στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με την έρευνα, 6 στους 10 συμ­με­τέ­χο­ντες απά­ντη­σαν πως έφυγαν από την Ελλάδα για λόγους ανέ­λι­ξης/καριέ­ρας. Στην ερώτηση τι είναι εκείνο που αρέσει περισ­σό­τερο στην καθη­με­ρι­νό­τητα στη χώρα που πλέον ζουν, 4/10 επέ­λε­ξαν την οργά­νωση του κράτους και 3/10 επέ­λε­ξαν τις εργα­σια­κές συν­θή­κες, ευκαι­ρίες και τις αξίες και πολι­τι­σμικά χαρα­κτη­ρι­στικά των κοι­νω­νιών που ζουν.

Για το χρο­νο­διά­γραμμα επι­στρο­φής πάνω από το 50% απά­ντη­σαν πως είτε δεν θα επι­στρέ­ψουν ποτέ είτε όταν απο­συρ­θούν από την επαγ­γελ­μα­τική τους δρα­στη­ριό­τητα. Μόλις ένας 1 στους 5 είπε ότι θα επι­στρέ­ψει τα επόμενα 5 χρόνια. Σχετικά με τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις επι­στρο­φής στην Ελλάδα πάνω από τους μισούς δήλωσαν ότι είναι απα­ραί­τητη η βελ­τί­ωση των επαγ­γελ­μα­τι­κών προ­ο­πτι­κών.

Σταυρ. Στού­μπου, Αραβικά Εμιράτα
Αν υπήρχε στήριξη στις start ups θα το σκε­φτό­μουν

Η περί­πτωση της Σταυ­ρού­λας Στού­μπου είναι ιδιαί­τερη. Οχι μόνο έφυγε η ίδια από την Ελλάδα για τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αλλά πήρε μαζί της και τη start up εται­ρεία που ίδρυσε με δύο πρώην συμ­φοι­τη­τές της από το Πολυ­τε­χνείο. «Στην εται­ρεία μας ασχο­λού­μα­στε με τη δια­δι­κτυακή δια­φή­μιση και η κατά­σταση χρόνο με τον χρόνο χει­ρο­τέ­ρευε. Ετσι απο­φα­σί­σαμε ότι δεν πάει άλλο στην Ελλάδα, αφού δεν μπο­ρούμε να εμπι­στευ­τούμε κανέναν. Βρήκαμε χρη­μα­το­δό­τηση και φύγαμε για τα Εμιράτα» σημειώ­νει. Για να επι­στρέ­ψει θα πρέπει να αλλά­ξουν πολλά πράγ­ματα. «Θα το σκε­φτό­μουν αν υπήρχε στήριξη στις start ups. Στα Εμιράτα έχουμε μηδε­νική φορο­λο­γία, ενώ εδώ πρέπει να πλη­ρώ­σουμε προ­κα­τα­βολή φόρου 50% για μια εται­ρεία που θα κάνει ένα-δύο χρόνια να βγάλει κέρδη».

Μ. Δημη­τρίου, Μάλτα

Θέλω να πλη­ρώ­νο­μαι καλά και στην ώρα μου

Τον Νοέμ­βριο του 2015 ο Μιχάλης Δημη­τρίου άφησε την Ελλάδα και πήγε να εργα­στεί στη Μάλτα. Ηταν σίγου­ρος ότι θα έβρισκε δουλειά στο εξω­τε­ρικό, αφού ο κλάδος του digital marketing ανα­πτύσ­σε­ται δυνα­μικά. «Θέλω τα αυτο­νό­ητα. Θέλω να πλη­ρώ­νο­μαι στην ώρα μου και να πλη­ρώ­νο­μαι καλά για τη δουλειά μου. Γι’ αυτό έφυγα». «Δυστυ­χώς μάλλον θα ανα­γκα­στώ να λείψω πολλά χρόνια, αλλά θα γυρίσω μόνο όταν όλα θα λει­τουρ­γούν όπως πρέπει. Αν δεν με πλη­ρώ­νουν, θέλω να μπορώ να απευ­θυνθώ στην Επι­θε­ώ­ρηση Εργα­σίας ή στα δικα­στή­ρια και να μη λύνεται η υπόθεσή μου σε 10 χρόνια. Και θέλω να γυρίσω στην Ελλάδα, όταν τελειώ­σει αυτή η αβε­βαιό­τητα» κατα­λή­γει.

Φ. Σίνης, Ντου­μπάι – Νιγηρία
Κίνητρο μια εργασία με προ­ο­πτική εξέ­λι­ξης

«Πριν από 4 χρόνια, έδειξα ενδια­φέ­ρον για μία θέση σε μία πολυ­ε­θνική εται­ρεία στην Ελλάδα. Δεν με πήραν. Το οξύμωρο είναι ότι με προ­σέ­λαβε η μητρική εται­ρεία στην ίδια θέση, στα κεντρικά. Μετά από καιρό έμαθα ότι το άτομο που προ­τί­μη­σαν, είχε δια­συν­δέ­σεις με τους εδώ υπεύ­θυ­νους», ανα­φέ­ρει ο Φωκίων Σίνης, που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στο Ντου­μπάι και στη Νιγηρία στον φαρ­μα­κευ­τικό τομέα.

Για τον ίδιο, το βασικό κίνητρο για να επι­στρέ­ψει είναι να βρει μια εργασία με προ­ο­πτική εξέ­λι­ξης. «Ομως για να συμβεί κάτι τέτοιο, θα πρέπει να υπάρ­χουν κίνητρα, όπως σταθερό φορο­λο­γικό πλαίσιο και ενί­σχυση της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας», υπο­στη­ρί­ζει.

Στ. Ανα­στα­σιά­δης, Λονδίνο

Η ελλη­νική κοι­νω­νία έχει γίνει τοξική

Ο 30χρονος Στέ­φα­νος Ανα­στα­σιά­δης μετα­νά­στευσε στο Λονδίνο τον περα­σμένο Οκτώ­βριο. Το παρά­δοξο στην περί­πτωσή του είναι ότι άφησε μια πολύ καλή δουλειά στο τμήμα τεχνι­κής υπο­στή­ρι­ξης μεγάλης πολυ­ε­θνι­κής, επειδή, όπως λέει, δεν άντεχε άλλο τον πολι­τικό και κοι­νω­νικό συντη­ρη­τι­σμό της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας. «Το οικο­νο­μικό κομμάτι δεν έπαιξε τόσο μεγάλο ρόλο όσο το ότι αισθα­νό­μουν ότι τα τελευ­ταία χρόνια η ελλη­νική κοι­νω­νία έγινε τοξική. Το πολι­τικό περι­βάλ­λον έχει εκτρο­χια­στεί». Ο κ. Ανα­στα­σιά­δης δεν σκο­πεύει να επι­στρέ­ψει στην Ελλάδα: «Αν απο­φα­σίσω να γυρίσω, θέλω να ξέρω ότι θα επι­στρέψω σε μια χώρα που θα χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από αξιο­κρα­τία».

Αντ. Κου­ρου­τά­κης, Ελλαδα

Οποιος γυρίζει πρέπει να κάνει συμ­βι­βα­σμούς

«Κάποιοι γνωστοί μου απορούν που θέλησα να επι­στρέψω στην Ελλάδα και με παρο­τρύ­νουν να φύγω και πάλι για το εξω­τε­ρικό», δηλώνει στο «Eθνος» ο Αντώνης Κου­ρου­τά­κης. Εχοντας φύγει από τη χώρα μας ήδη από το 2006, αρχικά για σπουδές, ο κ. Κου­ρου­τά­κης από τις αρχές Μαρτίου βρί­σκε­ται ως ερευ­νη­τής στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ. «Η απόφασή μου οφεί­λε­ται σε προ­σω­πι­κούς λόγους. Oμως, ήμουν τυχερός. Κατά­φερα και βρήκα δουλειά. Βεβαίως, όταν απο­φα­σί­ζει κανείς να γυρίσει ξέρει ότι θα πρέπει να κάνει κάποιους συμ­βι­βα­σμούς. Για παρά­δειγμα, στο ζήτημα των απο­λα­βών, που έχουν υπο­χω­ρή­σει κατα­κό­ρυφα». Παρ’ όλα αυτά, δεν δηλώνει μετα­νιω­μέ­νος για την επιλογή του.

Ν. Του­μπέ­λης, Στοκ­χόλμη

Θα επέ­στρεφα για να είμαι μαζί με την οικο­γέ­νειά μου

Ο Νίκος Του­μπέ­λης έφυγε για τη Στοκ­χόλμη πριν από τέσσερα χρόνια για να εργα­στεί ως προ­γραμ­μα­τι­στής. Στα 35 του χρόνια είναι βέβαιος ότι η επιλογή που έκανε ήταν η σωστή. «Δεν πίστευα ότι υπήρχε πιθα­νό­τητα να διορ­θω­θούν τα πράγ­ματα γιατί όλες οι απα­ραί­τη­τες μεταρ­ρυθ­μί­σεις γίνο­νταν με το ζόρι και με πολλές αντι­δρά­σεις. Αυτό είχε ως συνέ­πεια να χει­ρο­τε­ρεύει η κατά­σταση και στη δουλειά μου. Ετσι, έψαξα και βρήκα εργασία στη Στοκ­χόλμη όπου οι συν­θή­κες εργα­σίας, οι οικο­νο­μι­κές απο­λα­βές και η συμπε­ρι­φορά προς τον πολίτη είναι σε πολύ υψη­λό­τερο επίπεδο» σημειώ­νει. Ο κ. Του­μπέ­λης λέει κατη­γο­ρη­μα­τικά ότι θέλει να επι­στρέ­ψει στην Ελλάδα όπου προτιμά να ζει για να είναι κοντά στην οικο­γέ­νεια και τους υπό­λοι­πους δικούς τους ανθρώ­πους. «Προς το παρόν όμως δεν υπάρχει λόγος».

Δ. Σκαλ­τσάς, Νέα Υόρκη

Οι επι­στή­μο­νες θα γυρί­σουν αν βελ­τιω­θούν οι συν­θή­κες

Αισιό­δο­ξος ότι οι συν­θή­κες στην Ελλάδα θα βελ­τιω­θούν δηλώνει ο Δημή­τρης Σκαλ­τσάς, που αφήνει ανοιχτό το ενδε­χό­μενο επι­στρο­φής του στο μέλλον. «Εφόσον ήθελα να δημιουρ­γήσω μια οικο­γέ­νεια με τις αρχές και αξίες που μεγά­λωσα εγώ και έβρισκα μία δουλειά με αξιο­πρε­πείς συν­θή­κες και καλό μισθό, θα ήθελα να επι­στρέψω», ανα­φέ­ρει. Από τον Δεκέμ­βριο του 2013 ο κ. Σκαλ­τσάς βρί­σκε­ται στη Νέα Υόρκη, όπου εργά­ζε­ται ως σύμ­βου­λος στρα­τη­γι­κής και οργά­νω­σης για οργα­νώ­σεις του ιδιω­τι­κού και του δημό­σιου τομέα. Ο ίδιος θεωρεί ότι η επι­στροφή των επι­στη­μό­νων στην Ελλάδα θα έρθει εάν βελ­τιω­θούν οι συν­θή­κες στη χώρα μας, ενώ θεωρεί ότι μέσω της ενα­σχό­λη­σής του με το brain gain βάζει ένα λιθα­ράκι με θετικό τρόπο για τον σκοπό αυτό.

Μ. ΨΑΡΑ – ΣΤ. ΒΟΓΙΑΤΖΑΚΗΣ – Κ. ΤΖΟΥΜΕΡΚΙΩΤΗ ΕΘΝΟΣ