Eurobank: Οι επιπτώσεις του Brexit στην Ελλάδα

Οι επι­πτώ­σεις του απο­τε­λέ­σμα­τος του δημο­ψη­φί­σμα­τος της 23ης Ιουνίου θα μπο­ρού­σαν να απο­δει­χθούν σημα­ντι­κές για την Ελλάδα, προει­δο­ποιεί η Eurobank, σε ειδική της μελέτη για την απόφαση των Βρε­τα­νών να απο­χω­ρή­σουν από την Ε.Ε.

Όπως ανα­φέ­ρε­ται στην ανάλυση της τρά­πε­ζας, η Βρε­τα­νία απο­τε­λεί έναν από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους χρη­μα­το­δό­τες του κοι­νο­τι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού. Συνεπώς – εξηγεί – η απο­χώ­ρησή της ενδε­χο­μέ­νως να έχει άμεση επί­πτωση στο μέγεθος του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, με αρνη­τι­κές συνέ­πειες για τα συνο­λικά κεφά­λαια που είναι σήμερα δια­θέ­σιμα για την Ελλάδα (περί τα 35 δισ. μέχρι το 2020).

Σε δεύτερη φάση, προ­σθέ­τει η Eurobank, η παρα­τε­τα­μένη αβε­βαιό­τητα που σχε­τί­ζε­ται με τη διάρ­κεια των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων και τη νέα εμπο­ρική σχέση, ενδέ­χε­ται να έχει αρνη­τικό  αντί­κτυπο στις προ­ο­πτι­κές της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, τόσο άμεσα μέσω του εμπο­ρίου και του του­ρι­σμού, όσο και έμμεσα μέσω της επι­βρά­δυν­σης της οικο­νο­μίας της Ευρω­ζώ­νης.

Μια τέτοιου είδους εξέλιξη – εκτιμά – ενδέ­χε­ται να οδη­γή­σει σε επι­δεί­νωση του επεν­δυ­τι­κού κλί­μα­τος, δυσχε­ραί­νο­ντας την προ­σπά­θεια στα­θε­ρο­ποί­η­σης της εγχώ­ριας οικο­νο­μίας. Παράλ­ληλα, η ελλη­νική τράπεζα επι­ση­μαί­νει ότι η ενδε­χό­μενη έξοδος της Βρε­τα­νίας από την Ε.Ε. δεν απο­κλεί­ε­ται να οδη­γή­σει στην προ­σθήκη ενός επι­πλέον ασφά­λι­στρου κιν­δύ­νου (risk premium) στις απο­δό­σεις των κρα­τι­κών ομο­λό­γων των χωρών της περι­φέ­ρειας και αυτών της Ελλάδας – ιδιαί­τερα εάν ληφθεί υπ’ όψιν ότι η χώρα μας είναι η μόνη χώρα-μέλος της Ευρω­ζώ­νης που παρα­μέ­νει σε πρό­γραμμα προ­σαρ­μο­γής.

Ωστόσο, η Eurobank καθιστά σαφές ότι οι επι­πτώ­σεις θα μπο­ρού­σαν να αμβλυν­θούν σε σημα­ντικό βαθμό από την ένταξη της Ελλάδας στο πρό­γραμμα ποσο­τι­κής χαλά­ρω­σης της ΕΚΤ. Όσον αφορά την πορεία των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων για την εφαρ­μογή του υφι­στά­με­νου προ­γράμ­μα­τος, η τράπεζα απο­φαί­νε­ται ότι υπάρ­χουν διι­στά­με­νες απόψεις. Σύμφωνα με την πρώτη άποψη, τα όποια περι­θώ­ρια ελα­στι­κό­τη­τας των πιστω­τών στις επερ­χό­με­νες δια­πραγ­μα­τεύ­σεις δεν απο­κλεί­ε­ται να αυξη­θούν προ­κει­μέ­νου να απο­φευ­χθεί μια νέα κρίση.

Σύμφωνα με την δεύτερη άποψη, η ψήφος της Βρε­τα­νίας υπέρ του Brexit ενδέ­χε­ται να περιο­ρί­σει σημα­ντικά τα περι­θώ­ρια δια­πραγ­μά­τευ­σης της κυβέρ­νη­σης για την εφαρ­μογή των προ­α­παι­τού­με­νων δράσεων που συν­δέ­ο­νται με την κατα­βολή της 2ης υπο­δό­σης των 2,3 δισ. τον Σεπτέμ­βριο και της 2η αξιο­λό­γη­σης τον Οκτώ­βριο του 2016.

Ανα­φο­ρικά με τους εμπο­ρι­κούς δεσμούς μεταξύ Ελλάδας και Βρε­τα­νίας, οι δαπάνες της Βρε­τα­νίας, το 2014, για αγορές αγαθών και υπη­ρε­σιών που παρή­χθη­σαν στην Ελλάδα, ανήλθαν στο 3,4% του ΑΕΠ. Αξίζει να σημειω­θεί μάλιστα, ότι η ελλη­νική οικο­νο­μία παρου­σί­ασε εμπο­ρικό πλε­ό­να­σμα 2,8 δισ. ευρώ ή 1,6% ως ποσοστό του ΑΕΠ, από συναλ­λα­γές που πραγ­μα­το­ποί­ησε (για αγαθά και υπη­ρε­σίες) με τη Βρε­τα­νία, κατά το ίδιο έτος.

Στο μεσο­πρό­θε­σμο χρονικό διά­στημα, οι αρνη­τι­κές συνέ­πειες του Brexit εστιά­ζουν σε μια πιθανή μείωση των ελλη­νι­κών εξα­γω­γών αγαθών και υπη­ρε­σιών, λόγω της υπο­τί­μη­σης της στερ­λί­νας έναντι του ευρώ. Επι­πλέον, το γεγονός ότι σήμερα η ελλη­νική οικο­νο­μία είναι περισ­σό­τερο «ανοικτή» (trade openness) σε σχέση με το παρελ­θόν (π.χ. πριν από την κρίση) την καθιστά περισ­σό­τερο ευάλωτη σε πιθανές αρνη­τι­κές δια­τα­ρα­χές των διεθνών εμπο­ρι­κών της σχέσεων.

Σύμφωνα με τα προ­α­να­φερ­θέ­ντα στοι­χεία, μια μείωση των εξα­γω­γών αγαθών και υπη­ρε­σιών κατά 1,0% θα οδη­γούσε σε μείωση του ρυθμού οικο­νο­μι­κής μεγέ­θυν­σης κατά 0,03 ποσο­στιαίες μονάδες. Επι­πρό­σθετα, μια μείωση των εξα­γω­γών αγαθών και υπη­ρε­σιών προς το σύνολο της Ε.Ε. εκτός της Βρε­τα­νίας, κατά 1% θα οδη­γούσε σε μείωση του ρυθμού οικο­νο­μι­κής μεγέ­θυν­σης έως και 0,2 ποσο­στιαίες μονάδες.

Ιδιαί­τερη μνεία γίνεται για τις ανα­με­νό­με­νες επι­πτώ­σεις του Brexit στην ελλη­νική ναυ­τι­λία και τον του­ρι­σμό. Σύμφωνα με τα πλέον πρό­σφατα στοι­χεία της UNCTAD (2015), με βάσει τη χωρη­τι­κό­τητα (dead weight tons) ανά χώρα προ­έ­λευ­σης του κύριου μετόχου, ο ελλη­νι­κός εμπο­ρι­κός στόλος κατα­τάσ­σε­ται στην 1η θέση μεταξύ 165 χωρών, ενώ μόλις το 0,03% του ελλη­νι­κού στόλου είναι υπό την εθνική σημαία του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου.

Συνεπώς οποια­δή­ποτε αλλαγή στις εμπο­ρι­κές σχέσεις Βρε­τα­νίας – Ε.Ε θα έχει περιο­ρι­σμέ­νες επι­πτώ­σεις στην ελλη­νική ναυ­τι­λία. Από την άλλη μεριά, μεγάλο μέρος της δια­χεί­ρι­σης του ελλη­νι­κού εμπο­ρι­κού στόλου γίνεται αυτή την στιγμή από το Λονδίνο – συνεπώς έξοδος από την Ε.Ε θα μπο­ρούσε να επι­βα­ρύ­νει κάποιες από τις ελλη­νι­κές ναυ­τι­λια­κές εται­ρείες με κόστος μετε­γκα­τά­στα­σης.

Αν και δε μπορεί να απο­κλει­στεί το ενδε­χό­μενο μετε­γκα­τά­στα­σης μέρους των συγκε­κρι­μέ­νων εται­ρειών στην Ελλάδα, οι σχε­τι­κές προσ­δο­κίες είναι συγκρα­τη­μέ­νες δεδο­μέ­νου ότι η εγχώρια αγορά υστερεί σημα­ντικά ως προς τις δυνα­τό­τη­τες προ­σέλ­κυ­σης τέτοιου είδους επι­χει­ρή­σεων (φορο­λο­γικά κίνητρα, πρό­σβαση σε διε­θνείς τρά­πε­ζες, περι­βάλ­λον φιλικό προς τις επεν­δύ­σεις, εγκα­τα­στά­σεις κτλ).

Τέλος, οι όποιες αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις  στη ναυ­τι­λία λόγω πιθανής εξόδου της Βρε­τα­νίας από την Ε.Ε., θα επι­βα­ρύ­νουν περαι­τέρω τις προ­ο­πτι­κές του κλάδου που ήδη υφί­στα­ται σημα­ντι­κές πιέσεις από παρά­γο­ντες όπως η υπερ­βάλ­λουσα μετα­φο­ρική ικα­νό­τητα του παγκό­σμιου εμπο­ρι­κού στόλου, η επι­βρά­δυνση του παγκό­σμιου ρυθμού ανά­πτυ­ξης και οι ανη­συ­χίες για τις προ­ο­πτι­κές της οικο­νο­μίας  της Κίνας.

Όσον αφορά τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, το απο­τέ­λε­σμα του δημο­ψη­φί­σμα­τος ανα­μέ­νε­ται να έχει αρνη­τική επί­δραση τόσο σε βρα­χυ­πρό­θε­σμο όσο και σε μακρο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα. Σύμφωνα με πρό­σφατη εμπει­ρική μελέτη του Τομέα Οικο­νο­μι­κής Ανά­λυ­σης της Eurobank η απο­δυ­νά­μωση της στερ­λί­νας έναντι του ευρώ αλλά και η πιθανή μείωση του κατά κεφαλήν εισο­δή­μα­τος στο Ην. Βασί­λειο θα επη­ρε­ά­σουν αρνη­τικά τόσο τις του­ρι­στι­κές εισπρά­ξεις ανά ταξι­διώτη, όσο και τις συνο­λι­κές εισπρά­ξεις από Βρε­τα­νούς του­ρί­στες.

naftemporiki.gr