Ο Οτσαλάν κάνει αγωγή στην Ελλάδα και ζητεί αποζημίωση

Τον κίνδυνο διε­θνούς δια­συρ­μού, με απρό­βλε­πτες συνέ­πειες στην άσκηση της εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής και στην εσω­τε­ρική ασφά­λεια, αντι­με­τω­πί­ζει η Ελλάδα με αφορμή την υπόθεση Οτσαλάν, που ανα­βιώ­νει σε λίγες ημέρες στις αίθου­σες του τρι­με­λούς Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κείου Αθηνών.

Επειτα από δαι­δα­λώ­δεις δια­δι­κα­σίες επτά ετών, ανα­μέ­νε­ται τελικώς να εκδι­κα­στεί στις 9 Νοεμ­βρίου η αγωγή που είχε υπο­βά­λει τον Δεκέμ­βριο του 2008 ο Κούρδος ηγέτης ενα­ντίον του ελλη­νι­κού Δημο­σίου εγκα­λώ­ντας το για παρά­νομη συμπε­ρι­φορά, παρα­βί­αση των στοι­χειω­δών ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των και πλήθος άλλων αξιό­ποι­νων πράξεων, συνε­πεία των οποίων «το ελλη­νικό κράτος από κοινού με τις κενυα­τι­κές Αρχές και προ­φα­νώς με τις αμε­ρι­κα­νι­κές οργά­νω­σαν την παρά­δοσή μου στο τουρ­κικό κράτος», τον Φεβρουά­ριο του 1999.

ΣΥΜΒΟΛΙΚΗ

Η οικο­νο­μική αξίωση του Οτσαλάν είναι συμ­βο­λική (20.100 ευρώ). Αν όμως κατα­δι­κα­στεί το Δημόσιο, τότε ανοίγει ακόμη ένα παρά­θυρο για τον επί μακρόν διεθνή δικα­στικό αγώνα του, καθώς παρα­μέ­νει έγκλει­στος επί 16 χρόνια στις φυλακές της νήσου Ιμραλί, «τις οποίες οι τουρ­κι­κές Αρχές είχαν φρο­ντί­σει να εκκε­νώ­σουν πριν από την παρά­δοσή μου». Αξίζει να σημειω­θεί ότι, στο μεσο­διά­στημα από τον χρόνο υπο­βο­λής της αγωγής έχουν εκδοθεί πλήθος απο­φά­σεων, εγχω­ρίως και διεθνώς, υπέρ των προ­σφύ­γων, ενώ ανα­θε­ω­ρή­θη­καν επί τα βελτίω οι προ­στα­τευ­τι­κές δικλί­δες για τους αιτού­ντες άσυλο που δια­τρέ­χουν πραγ­μα­τικό κίνδυνο ζωής.

Στο δικό­γραφο περι­γρά­φε­ται η οδύσ­σεια του ηγέτη του ΡΚΚ από τον Οκτώ­βριο του 1998, όταν απε­λά­θηκε από τη Συρία, μέχρι την ημε­ρο­μη­νία της σύλ­λη­ψής του. Συνο­πτι­κώς, σύμφωνα με τα όσα ανα­φέ­ρο­νται, ο Οτσαλάν ήλθε στην Ελλάδα στις 9 Οκτω­βρίου 1998, έπειτα από συνά­ντηση στη Δαμασκό με τον βου­λευτή του ΠΑΣΟΚ Κων. Μπα­ντουβά, «ο οποίος με δια­βε­βαί­ωσε, εκ μέρους των ελλη­νι­κών Αρχών, ότι μπορώ να έλθω και να λάβω άσυλο». Οταν προ­σγειώ­θηκε όμως στο αερο­δρό­μιο, με ιδιω­τικό αερο­σκά­φος, όπου τον περί­μενε ο διοι­κη­τής της ΕΥΠ, Χ. Σταυ­ρα­κά­κης (απε­βί­ωσε το 2007), «άκουσα έκπλη­κτος τον διοι­κητή να μου λέει ότι δεν πρό­κει­ται τελικά να με δεχθούν».

ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Ακο­λού­θως, μετέβη στη Ρωσία, όπου ζήτησε άσυλο. «Το ρωσικό Κοι­νο­βού­λιο όντως έκανε δεκτό το αίτημά μου να ανα­γνω­ρι­στώ ως πολι­τι­κός πρό­σφυ­γας… Ομως, η κυβέρ­νηση Πρι­μα­κόφ αρνή­θηκε να εφαρ­μό­σει την απόφαση αυτή» και έτσι τον Νοέμ­βριο μετέβη στην Ιταλία, όπου παρέ­μεινε για δύο μήνες. Στις 11 Δεκεμ­βρίου τον επι­σκέ­φθη­καν στη Ρώμη (σ.σ.: «χωρίς δική μου πρό­σκληση») ο αντι­πρό­ε­δρος της Βουλής, Π. Σγου­ρί­δης, με τον από­στρατο αρχι­πλοί­αρχο Αντ. Ναξάκη, τον Κ. Μπα­ντουβά και τον ταγ­μα­τάρχη Σάββα Καλε­ντε­ρίδη, «οι οποίοι μού δήλωσαν ότι έρχο­νται με εντολή του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών, Θόδωρου Πάγκα­λου (…) και μου κατέ­στη­σαν σαφές ότι η Ελλάδα θα ήταν στο πλευρό μου».

Στις 31 Ιανουα­ρίου 1999, δόθηκε εντολή από τον διοι­κητή της ΕΥΠ για μετα­φορά του Κούρδου ηγέτη στο Μινσκ της Λευ­κο­ρω­σίας, με τη συνο­δεία του Σ. Καλε­ντε­ρίδη και ενός Κύπριου επι­χει­ρη­μα­τία, επίσης στε­λέ­χους της ΕΥΠ. Κατά τη διάρ­κεια της πτήσης, ο Καλε­ντε­ρί­δης και ο Κύπριος τον ενη­μέ­ρω­σαν ότι απέ­βη­σαν άκαρπες οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τους Λευ­κο­ρώ­σους, αφού δεν δέχθη­καν την εκεί παρα­μονή του, ενώ διε­ξή­χθη­σαν άλλες συνο­μι­λίες για τη μετά­βασή του στην Ολλαν­δία, «αλλά το σχέδιο πτήσης δεν εγκρί­θηκε από τους Ολλαν­δούς».

Την επόμενη ημέρα και ενώ το αερο­πλάνο είχε επι­στρέ­ψει στο Μινσκ, πραγ­μα­το­ποί­ησε νέα πτήση για Κέρκυρα, όπου ο Οτσαλάν πλη­ρο­φο­ρή­θηκε από τον διοι­κητή της ΕΥΠ ότι θα τον μετέ­φε­ραν με ασφά­λεια στη Νότιο Αφρική.

Κορύ­φωση του δρά­μα­τος στην Αφρική

Για το κομμάτι της περι­πέ­τειάς του στην Αφρική, ο Α. Οτσαλάν υπο­στη­ρί­ζει: «Ενη­με­ρώ­θηκα για πρώτη φορά ότι το ταξίδι μου προς τη Ν. Αφρική θα είχε ενδιά­μεσο σταθμό αρκετών ημερών στην Κένυα όταν είχα ήδη επι­βι­βα­σθεί στο αερο­πλάνο, ώστε να μην μπορώ να αντι­δράσω, αφού ήταν γνωστό σε όλους ότι η Κένυα απο­τε­λούσε κέντρο των αμε­ρι­κα­νι­κών μυστι­κών υπη­ρε­σιών». Φτά­νο­ντας στο Ναϊ­ρό­μπι, διέ­μεινε στην κατοι­κία του Ελληνα πρέσβη, αλλά μετά από μέρες δια­πί­στωσε πως «δεν πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε καμία επαφή μεταξύ ελλη­νι­κών Αρχών και Ν. Αφρικής, ώστε να μου χορη­γή­σει πολι­τικό άσυλο η τελευ­ταία». Παράλ­ληλα, η Αθήνα ζήτησε τη μετα­κί­νησή του από την πρε­σβευ­τική κατοι­κία «σε κάποιο αγρό­κτημα στην Κένυα».

Και ενώ προ­τά­θηκε από την ελλη­νική πρε­σβεία «να με παρα­δώ­σουν στον γενικό γραμ­μα­τέα του ΟΗΕ, στα κτίρια του Οργα­νι­σμού στο Ναϊ­ρό­μπι, όπου εκείνη την ημέρα βρί­σκο­νταν εκεί 150 υπουρ­γοί Εξω­τε­ρι­κών από όλο τον κόσμο, το ελλη­νικό ΥΠ.ΕΞ. απέρ­ριψε το αίτημα, εμμέ­νο­ντας στην απο­μά­κρυνσή μου πάση θυσία από τον χώρο της πρε­σβευ­τι­κής κατοι­κίας». Το πρωί της 15ης Φεβρουα­ρίου 1999, «ημε­ρο­μη­νία την οποία το ΥΠ.ΕΞ. και η ΕΥΠ είχαν θέσει ως κατα­λη­κτική ημε­ρο­μη­νία για την εκδίωξή μας (σ.σ.: Ο Οτσαλάν συνο­δευό­ταν από 4 ομο­ε­θνείς του φρου­ρούς)», ο Καλε­ντε­ρί­δης τού δήλωσε ότι ο Θ. Πάγκα­λος του είχε εξα­σφα­λί­σει άσυλο στην Ολλαν­δία και έτσι κάμ­φθηκε η άρνησή του.

Αμέσως μετά την έξοδό του, δύο Κενυά­τες αστυ­νο­μι­κοί τον επι­βί­βα­σαν σε όχημά τους, με προ­ο­ρι­σμό το αερο­δρό­μιο του Ναϊ­ρό­μπι, ενώ οι υπό­λοι­ποι εμπλε­κό­με­νοι στην υπόθεση επι­βι­βά­στη­καν σε τέσσερα άλλα αυτο­κί­νητα. Φτά­νο­ντας εκεί, το όχημά του απο­σπά­στηκε από την υπό­λοιπη αυτο­κι­νη­το­πο­μπή «και κατευ­θύν­θηκε σε σταθ­μευ­μένο αερο­πλάνο, όπου οι συνοδοί μου με παρέ­δω­σαν σε εκπρο­σώ­πους του τουρ­κι­κού κράτους».

Και μια λεπτο­μέ­ρεια που έως σήμερα δεν έχει ανα­δει­χθεί: Ο Οτσαλάν στις 2 Φεβρουα­ρίου ταξί­δεψε από την Ελλάδα στην Κένυα με πλαστό κυπριακό δια­βα­τή­ριο (C015918), «το οποίο φυσικά μου προ­μή­θευ­σαν οι ελλη­νι­κές Αρχές», ως Λάζαρος Μαύρου. Στη γλώσσα της κατα­σκο­πείας «Μαύρος» είναι ο επι­κίν­δυ­νος αλλο­δα­πός και «Λάζαρος» ο εντο­πι­σθείς κατα­ζη­τού­με­νος.

Του Δημήτρη Γιαν­να­κό­που­λου – Εφη­με­ρίδα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ