Πέντε εμπόδια στην ευρωσυμφωνία για τη μετανάστευση

Η Ευρώπη είναι αντι­μέ­τωπη με τη μεγα­λύ­τερη κρίση μετα­νά­στευ­σης από τον Β’ Παγκό­σμιο Πόλεμο, με πρω­το­φα­νείς αριθ­μούς προ­σφύ­γων και άλλων μετα­να­στών να ζητούν άσυλο στην ΕΕ. Οι 28 υπουρ­γοί Εσω­τε­ρι­κών θα πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν έκτακτη σύνοδο για την κρίση στις 14 Σεπτεμ­βρίου. Αλλά απο­δει­κνύ­ε­ται δύσκολο να κατα­λή­ξουν σε συμ­φω­νία για κοινή δράση. Πέντε είναι τα μεγα­λύ­τερα εμπόδια, σύμφωνα με ανάλυση του βρε­τα­νι­κού ΒΒC. Τα ακό­λουθα:

1. Δια­φω­νίες για την ελεύ­θερη δια­κί­νηση

Η βασική αρχή της ελεύ­θε­ρης δια­κί­νη­σης ανθρώ­πων στην ΕΕ είναι υπό αμφι­σβή­τηση. Το Ηνωμένο Βασί­λειο και η Ιρλαν­δία είναι εκτός χώρου Σένγκεν, αλλά σχεδόν το σύνολο των εταίρων τους στην ΕΕ, καθώς και ορι­σμέ­νες χώρες εκτός ΕΕ, δεν ζητούν δια­βα­τή­ρια. Εθνι­κι­στές σε όλη την Ευρώπη, όπως το Εθνικό Μέτωπο (FN) στη Γαλλία και η Λέγκα του Βορρά της Ιταλίας, κατη­γο­ρούν επίσης τη Συνθήκη Σένγκεν για την ευκολία με την οποία πολλοί μετα­νά­στες έχουν ταξι­δέ­ψει από τη Νότια στη Βόρεια Ευρώπη. Αλλά οι κυβερ­νή­σεις της Γαλλίας και της Γερ­μα­νίας είναι μεταξύ εκείνων που εκτι­μούν τη Σένγκεν για τη συμβολή της στην ευρω­παϊκή οικο­νο­μία. Καθιστά πιο εύκολο για τις επι­χει­ρή­σεις να προ­σλά­βουν εργα­ζο­μέ­νους από άλλες χώρες της ΕΕ ή να απο­σπά­σουν εργα­ζο­μέ­νους στο εξω­τε­ρικό. Ωστόσο τα μέλη του χώρου Σένγκεν μπορούν να επι­βά­λουν εκ νέου προ­σω­ρινά ελέγ­χους στα σύνορα για λόγους εθνικής ασφα­λείας, για παρά­δειγμα, σε περί­πτωση που αντι­με­τω­πί­ζουν έκτακτο κύμα μετα­να­στών. Υπάρχει πίεση στην ΕΕ να δοθεί τώρα στις Αρχές μεγα­λύ­τερη ευχέ­ρεια να το κάνουν αυτό.

2. Δια­φω­νίες για τους φράχτες

Παρά το γεγονός ότι ανήκει στη ζώνη Σένγκεν, η Ουγ­γα­ρία έχει χτίσει φράχτη 175 χλμ. με σύρμα περί­φρα­ξης ύψους 4 μέτρων κατά μήκος των συνόρων της με τη Σερβία. Από τους 32.810 αιτού­ντες άσυλο στην Ουγ­γα­ρία το 70% ήταν από το Κοσ­συ­φο­πέ­διο. Οι περισ­σό­τε­ροι Κοσο­βά­ροι φεύγουν λόγω από­λυ­της φτώ­χειας, και όχι λόγω πολι­τι­κών ή θρη­σκευ­τι­κών διώξεων, έτσι ώστε στις περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις απορ­ρί­πτο­νται τα αιτή­ματα ασύλου τους. Αλλά τώρα πολλοί από εκεί­νους που φτάνουν στον φράχτη έχουν εγκα­τα­λεί­ψει τον πόλεμο στη Συρία και έχουν νόμιμες αξιώ­σεις χορή­γη­σης ασύλου. Τρένα γεμάτα μετα­νά­στες κατευ­θύ­νο­νται προς τη Γερ­μα­νία και την Αυστρία από τη Βου­δα­πέ­στη – και οι γεί­το­νες της Ουγ­γα­ρίας ανη­συ­χούν ότι η χώρα απλώς μετα­το­πί­ζει το πρό­βλημα σε αυτούς. Η Βουλ­γα­ρία – εκτός Σένγκεν – έχει επίσης χτίσει φράχτη στα σύνορά της με την Τουρκία, για να κρα­τή­σει έξω τους μετα­νά­στες. Θύλακες της Ισπα­νίας, η Θέουτα και η Μελίγια στη Βόρεια Αφρική, έχουν παρό­μοια περί­φραξη.

3. Δια­φω­νίες για την ποσό­στωση

Οι υπουρ­γοί της ΕΕ απέρ­ρι­ψαν δεσμευ­τι­κές ποσο­στώ­σεις για την κατα­νομή των προ­σφύ­γων, παρά τις δυσκο­λίες που αντι­με­τω­πί­ζουν η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ουγ­γα­ρία. Αυτές είναι τα κύρια σημεία εισόδου για τους μετα­νά­στες που δια­σχί­ζουν τη Μεσό­γειο και τα Βαλ­κά­νια. Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή κάλεσε τις κυβερ­νή­σεις της ΕΕ να απο­δε­χθούν ένα υπο­χρε­ω­τικό «κλειδί κατα­νο­μής» για την επα­νε­γκα­τά­σταση 40.000 προ­σφύ­γων από τη Συρία και την Ερυ­θραία. Αντ’ αυτού, συμ­φώ­νη­σαν να δεχθούν 32.500 σε εθε­λο­ντική βάση. Υπάρ­χουν εντά­σεις στην ΕΕ για ολό­κληρη την ευρω­παϊκή πολι­τική ασύλου, λόγω του δυσα­νά­λο­γου βάρους που αντι­με­τω­πί­ζουν ορι­σμέ­νες χώρες. Η ΕΕ έχει υπο­σχε­θεί επι­πλέον βοήθεια για τις χώρες που έχουν τη μεγα­λύ­τερη ανάγκη. Από τα €2,4 δισ. που έχουν εγκρι­θεί για τα επόμενα έξι χρόνια, η Ιταλία θα πάρει σχεδόν €560 εκατ. και η Ελλάδα €473 εκατ. Η κατα­νομή των βαρών είναι ένα διχα­στικό θέμα. Η Γερ­μα­νία δέχτηκε με μεγάλη διαφορά τον μεγα­λύ­τερο αριθμό αιτη­μά­των ασύλου πέρυσι και ανα­μέ­νε­ται να δεχθεί 800.000 εφέτος.

4. Δια­φω­νίες για τις εμπό­λε­μες ζώνες

Πολλοί Ευρω­παίοι ζητούν πολύ μεγα­λύ­τε­ρες προ­σπά­θειες από την ΕΕ για τον τερ­μα­τι­σμό των συγκρού­σεων στη Συρία, τη Λιβύη, το Κέρας της Αφρικής και το Αφγα­νι­στάν, που τρο­φο­δο­τούν την έξοδο των προ­σφύ­γων. Η βελ­τί­ωση των οικο­νο­μι­κών προ­ο­πτι­κών των νέων ανθρώ­πων στα Δυτικά Βαλ­κά­νια – που εξα­κο­λου­θούν να αναρ­ρώ­νουν από τον πόλεμο – θα μπο­ρούσε να βοη­θή­σει την ανα­χαί­τιση της αύξησης των μετα­να­στών από εκεί. Αλλά οι χώρες της ΕΕ δεν μπορούν να συμ­φω­νή­σουν σχετικά με το ποσό της οικο­νο­μι­κής ενί­σχυ­σης προς αυτές τις χώρες.

5. Ανοδος των εθνι­κι­στών

Εθνι­κι­στικά κόμματα και κινή­ματα έχουν παίξει μεγάλο ρόλο στη σκλή­ρυνση της στάσης της ΕΕ απέ­να­ντι στη μετα­νά­στευση. Το ακρο­δε­ξιό Jobbik κέρδισε το 20% των ψήφων το 2014 στις βου­λευ­τι­κές εκλογές της Ουγ­γα­ρίας και είναι το πιο επι­τυ­χη­μένο αντι­με­τα­να­στευ­τικό κόμμα στην Ευρώπη. Το Κόμμα Ανε­ξαρ­τη­σίας του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου (UKIP) απαιτεί αυστη­ρό­τε­ρους ελέγ­χους στα σύνορα και την έξοδο της Βρε­τα­νίας από την ΕΕ. Το Εθνικό Μέτωπο της Γαλλίας έχει επίσης σκληρή στάση για τους μετα­νά­στες. Εν τω μεταξύ, κυβερ­νή­σεις συνα­σπι­σμού έχουν κάνει συμ­φω­νίες με το ακρο­δε­ξιό Κόμμα της Ελευ­θε­ρίας (PVV) στην Ολλαν­δία και με το Λαϊκό Κόμμα (DPP) στη Δανία. Στη Φιν­λαν­δία, οι εθνι­κι­στές έχουν εισέλ­θει στην κυβέρ­νηση. Στη γει­το­νική Σουηδία, η οποία έχει μια πολι­τική ανοι­κτών θυρών προς τους πρό­σφυ­γες της Συρίας, η υπο­στή­ριξη για τους ξενο­φο­βι­κούς Σου­η­δούς Δημο­κρά­τες έχει εκτο­ξευ­θεί στο 20%. Ακόμη και στη Γερ­μα­νία – η οποία θεω­ρεί­ται βαθιά πιστή στις αξίες της ΕΕ – εθνι­κι­στές και ευρω­σκε­πτι­κι­στές έχουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει πορείες κατά των μετα­να­στών, υπό τη σημαία του κινή­μα­τος Pegida.

Το ΒΗΜΑ