«Η γιαγιά μου από την Κάλυμνο είχε πάει πρόσφυγας στη Συρία, και τώρα εγώ υποδέχομαι τους Σύρους»-Εθελοντές που σώζουν ζωές

«Σαλάμ αλέκουμ», «θενκ γιου» ή «μερσί», συνο­δευό­μενα με μια μικρή υπό­κλιση ή ένα σφίξιμο του χεριού. Ετσι ευχα­ρι­στούν οι πρό­σφυ­γες τον Δημήτρη Καλαν­τζή και την ομάδα διά­σω­σης Σάμου. «Το βλέμμα τους είναι η μεγα­λύ­τερη αντα­μοιβή», λέει στην «Κ» ο 49χρονος επι­κε­φα­λής της 45μελούς ομάδας. Από την αρχή του καλο­και­ριού οι εθε­λο­ντές δια­σώ­στες κοι­μού­νται με τα κινητά τους κάτω από το μαξι­λάρι. «Κάθε νύχτα ή το πολύ κάθε δεύτερη λαμ­βά­νουμε σήμα από το Λιμε­νικό, που συχνά ενη­με­ρώ­νουν οι πρό­σφυ­γες μέσω της κλήσης κιν­δύ­νου 112» και «μας δίνουν τις γεω­γρα­φι­κές συντε­ταγ­μέ­νες που εντο­πί­στη­καν άνθρω­ποι και εμείς πρέπει το αργό­τερο σε σαράντα λεπτά να είμαστε εκεί εξο­πλι­σμέ­νοι». Το Λιμε­νικό δια­θέ­τει τους δικούς του δια­σώ­στες, οι οποίοι, όμως, δεν επαρ­κούν και χρειά­ζο­νται τη συμβολή των εθε­λο­ντών δια­σω­στών, που είναι υπάλ­λη­λοι, εκπαι­δευ­τι­κοί, έμποροι, γεωργοί, οικο­δό­μοι αλλά και άνεργοι. Η ομάδα, που έχει παρα­κο­λου­θή­σει ειδική εκπαί­δευση και έχει λάβει πιστο­ποί­ηση, ανα­λαμ­βά­νει τη διάσωση τόσο στη θάλασσα όσο και στο βουνό, «όπου εγκυ­μο­νούν πολλοί κίν­δυ­νοι, καθώς τα βουνά μας είναι εξαι­ρε­τικά δύσβατα και απότομα». Ο εντο­πι­σμός είναι δύσκο­λος. «Συνήθως, οι άνθρω­ποι χάνο­νται στο βουνό ή η βάρκα τους ανα­πο­δο­γυ­ρί­ζει μέσα στη θάλασσα», λέει ο κ. Καλαν­τζής. Η χαρά είναι ανεί­πωτη όταν αντι­κρί­ζουν τους αγνο­ού­με­νους. «Φωνά­ζουν και κουνούν τα χέρια για να τους κατα­λά­βουμε και τότε μάς ζητούν αμέσως νερό».

Ωστόσο η προ­σπά­θεια των δια­σω­στών δεν έχει πάντα αίσιο τέλος. Ξημε­ρώ­ματα Δεκα­πε­νταύ­γου­στο, έπειτα από σχεδόν τρία 24ωρα ανα­ζή­τη­σης, επι­στρέ­φουν από το βουνό με τη σορό ενός 20χρονου Σύρου στα χέρια. Τα τρία πτώματα προ­σφύ­γων, που έχει βρει έως τώρα η ομάδα, ρίχνουν βαριά σκιά στα μέλη της. «Πάντα σκέ­φτο­μαι τι θα είχε γίνει αν είχαμε φτάσει νωρί­τερα, δεν ησυχάζω ποτέ», λέει ο επι­κε­φα­λής.

«Γιώργο, σου στέλνω την αγάπη μου από το Παρίσι, τα μωρά μου κοι­μού­νται σε στρώμα έπειτα από έξι μήνες». Αυτή είναι η λεζάντα σε μια φωτο­γρα­φία που έλαβε μέσω email ο εθε­λο­ντής της ΜΚΟ «Αγκαλιά», στη Λέσβου, Γιώργος Τυρίκος-Εργάς από έναν Σύρο πρό­σφυγα. Οι στιγμές που μοι­ρά­στη­καν οι χιλιά­δες εθε­λο­ντές με τους πρό­σφυ­γες δεν θα λησμο­νη­θούν ποτέ. «Εβαλα στο χέρι Σύρου πρό­σφυγα πενήντα ευρώ και εκείνος δεν τα δέχθηκε: “Εγώ είμαι ένας, δώσ’ τα σε κάποια οικο­γέ­νεια”», λέει ο κ. Τυρίκος, ενώ «νεαρός Αφγανός μού απήγ­γειλε στίχους της Σαπφούς, λέγο­ντας ότι ντρέ­πε­ται που ήρθε βρό­μι­κος στο νησί της». Ο δε Ναζίμ, τσα­γκά­ρης από τη Συρία, άφησε στον Γιώργο το κλειδί του μαγα­ζιού του. «Οταν φτιά­ξουν τα πράγ­ματα, είσαι καλε­σμέ­νος από καρδιάς στην πατρίδα και το σπίτι μου», μου είπε φεύ­γο­ντας. Οπως παρα­τη­ρεί ο κ. Τυρίκος-Εργάς, «με τους Σύρους είμαστε πολύ κοντά στην κουλ­τούρα, στον τρόπο αντί­λη­ψης των πραγ­μά­των». Τραγική ειρω­νεία είναι ότι η ιστορία… επα­να­λαμ­βά­νε­ται. «Η γιαγιά μου είχε φύγει από την Κάλυμνο και είχε πάει πρό­σφυ­γας στη Συρία, και τώρα εγώ υπο­δέ­χο­μαι τους Σύρους». Στο πλευρό της «Αγκα­λιάς» στέ­κε­ται, κυριο­λε­κτικά, όλος ο κόσμος.«Πώς να ξεχάσω τον νεαρό dj που με βρήκε τα ξημε­ρώ­ματα και μου έδωσε όλο του το μερο­κά­ματο, 70 ευρώ, για να αγοράσω τρόφιμα, τα χιλιά­δες πακέτα με τα πλυμένα και σιδε­ρω­μένα ρούχα, μαζί με χει­ρό­γραφα μηνύ­ματα: “κου­ρά­γιο”, “βαστάτε”, μέχρι και η ελλη­νική ομο­γέ­νεια από τη Ζιμπά­μπουε μάς έστειλε βοήθεια». Εν μέσω της πρω­το­φα­νούς κρίσης, οι δια­χω­ρι­στι­κές γραμμές αμβλύ­νο­νται. «Ορι­σμέ­νοι που δια­φω­νού­σαν με το έργο μας, έχουν αλλάξει στάση», επι­ση­μαί­νει ο ίδιος, «αντι­λαμ­βά­νο­νται το μέγεθος των προ­βλη­μά­των, εκτι­μούν την προ­σπά­θειά μας και βέβαια… θυμού­νται ότι και οι παπ­πού­δες τους ήταν Μικρα­σιά­τες πρό­σφυ­γες».

Καθη­με­ρινή