Η διεκδίκηση των Γλυπτών, η αμοιβή και ο… πατριώτης χορηγός

Τον πε­ρα­σμέ­νο Οκτώ­βριο, λίγο πριν ανα­χω­ρή­σουν από την Ελ­λά­δα οι τρεις δι­κη­γό­ροι, η Αμάλ Αλα­μου­ντίν-Κλού­νεϊ, ο Τζέ­φρι Ρό­μπερ­τσον και ο Νόρ­μαν Πάλ­μερ, επι­σκέ­φτη­καν για μια τε­λευ­ταία φορά το γρα­φείο του τότε υπουρ­γού Πο­λι­τι­σμού Κων­στα­ντί­νου Τα­σού­λα.

Εκεί, χωρίς δη­μο­σιο­γρά­φους ή κά­με­ρες, συ­ζη­τή­θη­καν οι επό­με­νες κι­νή­σεις της ομά­δας αλλά και το «φλέ­γον» θέμα της αμοι­βής τους. Ο κ. Τα­σού­λας είχε κα­τα­στή­σει σαφές, ήδη από προη­γού­με­νη συ­νά­ντη­σή τους, πως προ­τε­ραιό­τη­τα για το υπουρ­γείο είχε η δια­δι­κα­σία της UNESCO. Λίγες εβδο­μά­δες νω­ρί­τε­ρα, η βρε­τα­νι­κή πλευ­ρά -για πρώτη φορά στην ιστο­ρία της διεκ­δί­κη­σης- είχε δε­σμευ­τεί να απα­ντή­σει επί­ση­μα στο αν δέ­χε­ται να μπει σε δια­με­σο­λά­βη­ση με την Ελ­λά­δα για το θέμα της επι­στρο­φής των Γλυ­πτών του Παρ­θε­νώ­να. Οι τρεις δι­κη­γό­ροι συμ­φώ­νη­σαν πως πράγ­μα­τι, καμία κί­νη­ση δεν θα είχε νόημα μέχρι να δουν τη στάση των Βρε­τα­νών στο «deadline» της UNESCO τον Απρί­λιο του 2015. Δε­σμεύ­τη­καν μά­λι­στα στην πε­ρί­πτω­ση που η βρε­τα­νι­κή απά­ντη­ση ήταν θε­τι­κή, πως και οι ίδιοι θα μπο­ρού­σαν να συμ­βου­λεύ­σουν το υπουρ­γείο για τα επό­με­να βή­μα­τα ακόμα και να εκ­προ­σω­πή­σουν την ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά σε μια τέ­τοια δια­δι­κα­σία. Πρό­τει­ναν ωστό­σο, έως τότε, να έχουν προ­ε­τοι­μά­σει μια ανα­λυ­τι­κή νο­μι­κή με­λέ­τη που θα διε­ρευ­νά την κάθε λε­πτο­μέ­ρεια μιας δι­κα­στι­κής διεκ­δί­κη­σης.

Οι δύο πλευ­ρές συμ­φώ­νη­σαν σε αυτό και αμέ­σως μετά ξε­κί­νη­σε το «δύ­σκο­λο» σκέ­λος της οι­κο­νο­μι­κής δια­πραγ­μά­τευ­σης, με τον κ. Τα­σού­λα να επι­μέ­νει να γίνει pro bono (δη­λα­δή δω­ρε­άν) και τους δι­κη­γό­ρους να το­νί­ζουν πως μόνο τα έξοδα της πο­λυ­με­λούς ομά­δας που θα αφιε­ρω­νό­ταν στη συ­γκε­κρι­μέ­νη ερ­γα­σία – χωρίς καν να υπο­λο­γί­ζουν τις αμοι­βές των τριών κο­ρυ­φαί­ων δι­κη­γό­ρων– μπο­ρεί και να ξε­περ­νού­σε τις 300.000 ευρώ. Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Κ», το ποσό στο οποίο οι δύο πλευ­ρές τε­λι­κά συμ­φώ­νη­σαν εκεί­νη την ημέρα ήταν κοντά στις 200.000 ευρώ.

Στο τέλος εκεί­νης της συ­νά­ντη­σης, ο πρώην υπουρ­γός απο­χαι­ρέ­τη­σε τους δι­κη­γό­ρους και υπο­σχέ­θη­κε πως σύ­ντο­μα θα επι­κοι­νω­νή­σει για τις λε­πτο­μέ­ρειες αλλά και την υπο­γρα­φή της σύμ­βα­σης.

Τις επό­με­νες εβδο­μά­δες ένας εκ των τριών δι­κη­γό­ρων, ο Νόρ­μαν Πάλ­μερ, επι­κοι­νώ­νη­σε με τον Ντέι­βιντ Χιλ – τον Αυ­στρα­λό πρό­ε­δρο της Διε­θνούς Επι­τρο­πής για την «Επα­νέ­νω­ση των Γλυ­πτών του Παρ­θε­νώ­να», ο οποί­ος είχε με­σο­λα­βή­σει για να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί το τα­ξί­δι των δι­κη­γό­ρων στην Ελ­λά­δα. Και τον ενη­μέ­ρω­σε για την πρό­ο­δο που είχαν κάνει εκεί­νοι: Είχαν ήδη σχη­μα­τί­σει την ομάδα που θα τους υπο­στή­ρι­ζε στη διεκ­πε­ραί­ω­ση της νο­μι­κής με­λέ­της, είχαν «χω­ρί­σει» με­τα­ξύ τους τα τμή­μα­τα που θα με­λε­τού­σε ο κα­θέ­νας και είχαν συμ­φω­νή­σει πως από τον Φε­βρουά­ριο και για δύο μήνες θα δού­λευαν όλοι, απο­κλει­στι­κά στο να ολο­κλη­ρώ­σουν τη νο­μι­κή πρό­τα­ση. Η κα­τα­λη­κτι­κή ημε­ρο­μη­νία που είχαν θέσει για την ερ­γα­σία αυτή ήταν η 30ή Απρι­λί­ου του 2015.

Σε εκεί­νο το τη­λε­φώ­νη­μα όμως, ο Πάλ­μερ εξέ­φρα­σε και μια ανη­συ­χία του: «Ντέι­βιντ, δεν έχου­με ακόμα καμιά ενη­μέ­ρω­ση από το υπουρ­γείο σχε­τι­κά με τις πλη­ρω­μές, θε­ω­ρείς σοφή κί­νη­ση να ξε­κι­νή­σου­με;». Ο κ. Χιλ υπο­σχέ­θη­κε πως θα το κοι­τά­ξει, αλλά λίγες ημέ­ρες αρ­γό­τε­ρα έλαβε ένα «μέιλ» από τον Βρε­τα­νό δι­κη­γό­ρο: «Μην ανη­συ­χείς, υπο­γρά­ψα­με».

Τις εβδο­μά­δες πριν από την υπο­γρα­φή της συμ­φω­νί­ας, το θέμα της αμοι­βής των δι­κη­γό­ρων είχε δη­μιουρ­γή­σει πο­νο­κέ­φα­λο στην τότε ηγε­σία του υπουρ­γεί­ου. Ο κ. Τα­σού­λας ανα­γνώ­ρι­ζε πως η δη­μο­σιό­τη­τα που είχε λάβει το θέμα με τη συμ­με­το­χή της κ. Κλού­νεϊ στην ομάδα ήταν ανε­κτί­μη­τη αλλά ταυ­τό­χρο­να κα­τα­λά­βαι­νε πως μια απευ­θεί­ας ανά­θε­ση -χωρίς να έχει γίνει δια­γω­νι­σμός- με χρή­μα­τα του Δη­μο­σί­ου θα ήταν, του­λά­χι­στον, προ­βλη­μα­τι­κή. Ηδη ο Δι­κη­γο­ρι­κός Σύλ­λο­γος Αθη­νών είχε επι­κοι­νω­νή­σει μαζί του, ζη­τώ­ντας του εξη­γή­σεις. «Θε­ω­ρού­με υπο­χρέ­ω­σή μας να πλαι­σιώ­σου­με με τις δικές μας δυ­νά­μεις την εθνι­κή προ­σπά­θεια» είχαν γρά­ψει σε μια αυ­στη­ρή επι­στο­λή που είχε δοθεί τότε στην δη­μο­σιό­τη­τα. Με αυτά τα δε­δο­μέ­να ο κ. Τα­σού­λας ξε­κί­νη­σε έναν αγώνα δρό­μου για να βρει χρη­μα­το­δό­τη. Αντα­πό­κρι­ση βρήκε τε­λι­κά στο πρό­σω­πο ενός εφο­πλι­στή, γνω­στού για τις ευ­ερ­γε­σί­ες του και την αγάπη του για τις τέ­χνες, τα αρ­χαία, και κυ­ρί­ως την Ελ­λά­δα…

Εφο­πλι­στής, ανε­ξάρ­τη­τος, πα­τριώ­της με γεν­ναιό­δω­ρα κί­νη­τρα

Ο 80χρο­νος εφο­πλι­στής, που κι­νεί­ται και δια­μέ­νει με­τα­ξύ Αθή­νας, Λον­δί­νου και Ελ­βε­τί­ας, εδώ και δε­κα­ε­τί­ες στη­ρί­ζει πολ­λές και δια­φο­ρε­τι­κές προ­σπά­θειες και δρά­σεις στην Ελ­λά­δα, συ­στη­μα­τι­κά αλλά τε­λεί­ως αθό­ρυ­βα. Την ίδια στιγ­μή που προ­σφέ­ρει τα χρή­μα­τα για να έρθει να παί­ξει στην Ελ­λά­δα μια διά­ση­μη ορ­χή­στρα του εξω­τε­ρι­κού, ανα­στη­λώ­νει βυ­ζα­ντι­νό εκ­κλη­σά­κι στη Βό­ρεια Ελ­λά­δα με την πα­ρά­κλη­ση –παρά τον ισχυ­ρό αέρα λόγω του υψό­με­τρου…- να κυ­μα­τί­ζει πάντα ελ­λη­νι­κή ση­μαία. Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Κ», ο τέως υπουρ­γός Πο­λι­τι­σμού Κ. Τα­σού­λας του εξή­γη­σε την κα­τά­στα­ση, το κό­στος, και τον προει­δο­ποί­η­σε πως όλη αυτή η προ­ε­τοι­μα­σία για μια δι­κα­στι­κή διεκ­δί­κη­ση μπο­ρεί να είναι τε­λι­κά και μια «σφαί­ρα» που εν­δε­χο­μέ­νως να μη χρεια­στεί ποτέ να «ρίξει» η ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά.

Εκεί­νος δέ­χτη­κε, αλλά με έναν όρο. Να μη διαρ­ρεύ­σει ποτέ το όνομά του. Ούτε καν στους διά­ση­μους δι­κη­γό­ρους. Πράγ­μα­τι, στο συμ­βό­λαιο το οποίο υπέ­γρα­ψε η ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά για την εκ­πό­νη­ση της νο­μι­κής με­λέ­της για λο­γα­ρια­σμό του Ελ­λη­να εφο­πλι­στή, δεν ανα­φέ­ρε­ται που­θε­νά το όνομά του. Στην τε­λευ­ταία σε­λί­δα μόνο ση­μειώ­νουν οι δι­κη­γό­ροι, πως ο εντο­λέ­ας τους είναι ένας «Ανε­ξάρ­τη­τος, πα­τριώ­της χο­ρη­γός του οποί­ου τα γεν­ναιό­δω­ρα κί­νη­τρα είναι να στη­ρί­ξει και να προ­ω­θή­σει τα συμ­φέ­ρο­ντα και τους στό­χους της Ελ­λά­δος στο θέμα της επα­νέ­νω­σης των γλυ­πτών του Παρ­θε­νώ­να».

Κα­θη­με­ρι­νή