Ο Ερντογάν «τζογάρει» στο Αιγαίο και παίζει με τον χρόνο

Ο Τούρ­κος πρό­ε­δρος θέλει να εκ­με­ταλ­λευ­θεί τους τε­λευ­ταί­ους μήνες του Τραμπ στην εξου­σία και την αδυ­να­μία της ΕΕ να χα­ρά­ξει μια ενιαία πο­λι­τι­κή γραμ­μή για το ζή­τη­μα και προ­σπα­θεί άνευ όρων να σύρει την Ελ­λά­δα σε διά­λο­γο

Με την έντα­ση στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο να κι­νεί­ται πλέον εκτός ελέγ­χου, δεν λεί­πουν οι φωνές, σε δι­πλω­μα­τι­κό επί­πε­δο του­λά­χι­στον, οι οποί­ες θε­ω­ρούν ότι ο Ρε­τζέπ Ταγίπ Ερ­ντο­γάν δεν επι­θυ­μεί κα­νέ­ναν διά­λο­γο με την Ελ­λά­δα παρά μόνο μετά από ένα θερμό επει­σό­διο που θα οδη­γού­σε στη δη­μιουρ­γία αρ­νη­τι­κών τε­τε­λε­σμέ­νων για τη χώρα μας. Ωστό­σο, αυτό δεν είναι σε αυτή τη φάση το κυ­ρί­αρ­χο σε­νά­ριο βάσει του οποί­ου κι­νεί­ται η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση. Η εμπι­στο­σύ­νη στο πρό­σω­πο του τούρ­κου προ­έ­δρου βρί­σκε­ται υπό το μηδέν στην Αθήνα και αν δεν υπάρ­ξει ου­σια­στι­κή πε­ρί­ο­δος απο­κλι­μά­κω­σης, συ­ζή­τη­ση περί οποιασ­δή­πο­τε μορ­φής δια­λό­γου δεν πρό­κει­ται να υπάρ­ξει. Κο­ρυ­φαί­οι πα­ρά­γο­ντες επι­ση­μαί­νουν ότι, παρά τις ξε­κά­θα­ρα ηγε­μο­νι­κές φι­λο­δο­ξί­ες του, ο τούρ­κος πρό­ε­δρος εξα­κο­λου­θεί να μην έχει σαφή κα­τα­λη­κτι­κό στρα­τη­γι­κό στόχο και ακο­λου­θεί μια τα­κτι­κή «τζο­γα­δό­ρου».

Η Αθήνα δεν έχει κα­νέ­να πε­ρι­θώ­ριο χα­λά­ρω­σης ούτε στο δι­πλω­μα­τι­κό ούτε στο στρα­τιω­τι­κό πεδίο. Επι­πλέ­ον, σκο­πεύ­ει να ενι­σχύ­σει όσο κα­λύ­τε­ρα μπο­ρεί το δι­πλω­μα­τι­κό οπλο­στά­σιό της με κι­νή­σεις όπως οι συμ­φω­νί­ες οριο­θέ­τη­σης θα­λασ­σί­ων ζωνών με την Ιτα­λία και την Αί­γυ­πτο, την επέ­κτα­ση των χω­ρι­κών υδά­των στο Ιόνιο Πέ­λα­γος και, εν­δε­χο­μέ­νως, άλλες που βρί­σκο­νται υπό συ­ζή­τη­ση στους κόλ­πους της κυ­βέρ­νη­σης. Σε στρα­τιω­τι­κό επί­πε­δο, οι Ενο­πλες Δυ­νά­μεις και ει­δι­κό­τε­ρα το Πο­λε­μι­κό Ναυ­τι­κό και η Πο­λε­μι­κή Αε­ρο­πο­ρία έχουν υπερ­βά­λει εαυ­τόν για την ανά­σχε­ση των τουρ­κι­κών κι­νή­σε­ων στην πε­ριο­χή των πα­ρά­νο­μων NAVTEX νο­τί­ως του Κα­στελ­λο­ρί­ζου. Ει­δι­κά σε ό,τι αφορά το Ναυ­τι­κό, πρέ­πει να ση­μειω­θεί ότι το σύ­νο­λο των μέσων βρί­σκο­νται ανε­πτυγ­μέ­να και μα­κράν βά­σε­ως επί πολ­λές ημέ­ρες. Και αυτό λαμ­βά­νο­ντας υπόψη την επι­βά­ρυν­ση πολ­λών μο­νά­δων επι­φα­νεί­ας λόγω ηλι­κί­ας και την άμεση ανα­γκαιό­τη­τα ανα­νέ­ω­σης του Στό­λου.

O Ερ­ντο­γάν βιά­ζε­ται για δια­πραγ­μα­τεύ­σεις

Το κρι­σι­μό­τε­ρο στοι­χείο στην τρέ­χου­σα φάση των ελ­λη­νο­τουρ­κι­κών σχέ­σε­ων είναι αυτό του χρό­νου. Ο κ. Ερ­ντο­γάν μοιά­ζει να θέλει να συρ­ρι­κνώ­σει τον χρόνο, ώστε να εκ­με­ταλ­λευ­θεί μια σειρά πα­ρα­γό­ντων, όπως: τους τε­λευ­ταί­ους μήνες του Ντό­ναλντ Τραμπ στην εξου­σία και τη βύ­θι­ση των ΗΠΑ σε μία από τις πιο δι­χα­στι­κές προ­ε­κλο­γι­κές πε­ριό­δους της ιστο­ρί­ας τους, την κα­τα­φα­νή αδυ­να­μία της ΕΕ να πα­ρά­ξει μία ενιαία πο­λι­τι­κή γραμ­μή στη δια­χεί­ρι­ση των σχέ­σε­ών της με μια χώρα με την οποία θε­ω­ρεί ότι έχει κοινά στρα­τη­γι­κά συμ­φέ­ρο­ντα σε πολ­λούς το­μείς, το λυ­κό­φως της ηγε­τι­κής πα­ρου­σί­ας της Αν­γκε­λα Μέρ­κελ αλλά και τη γε­νι­κό­τε­ρη αγω­νία του Βε­ρο­λί­νου να μην προ­στε­θεί το Με­τα­να­στευ­τι­κό σε μια ήδη βε­βα­ρη­μέ­νη ατζέ­ντα στην οποία κυ­ριαρ­χεί η δια­χεί­ρι­ση των σα­ρω­τι­κών συ­νε­πειών της κρί­σης του κο­ρω­νοϊ­ού. Ου­σια­στι­κά, επι­διώ­κει να σύρει την Ελ­λά­δα σε δια­πραγ­μα­τεύ­σεις το τα­χύ­τε­ρο δυ­να­τόν.

Η Αθήνα θα ήθελε μια πιο ευ­νοϊ­κή συ­γκυ­ρία

Αντί­θε­τα, η Ελ­λά­δα θα ήθελε να επι­μη­κύ­νει τον χρόνο ώστε κρί­σι­μες απο­φά­σεις να λη­φθούν σε πιο ευ­νοϊ­κή συ­γκυ­ρία. Σε αυτό το ση­μείο, η αλ­λα­γή σκυ­τά­λης στον Λευκό Οίκο συ­νι­στά βα­σι­κή πα­ρά­με­τρο. Δεν υπάρ­χουν φυ­σι­κά αυ­τα­πά­τες ότι η έλευ­ση του Τζο Μπάι­ντεν στην προ­ε­δρία θα με­τα­βά­λει μο­νο­μιάς τις ισορ­ρο­πί­ες ή ότι μια κυ­βέρ­νη­ση των Δη­μο­κρα­τι­κών θα δια­γρά­ψει την Τουρ­κία από τους αμε­ρι­κα­νι­κούς πο­λι­τι­κούς σχε­δια­σμούς. Εκτι­μά­ται όμως ότι θα αυ­ξη­θεί ο βαθ­μός προ­βλε­ψι­μό­τη­τας της αμε­ρι­κα­νι­κής ηγε­σί­ας και έχουν ήδη δια­μορ­φω­θεί δί­κτυα επα­φών με κομ­βι­κούς παί­κτες, όπως ο Νί­κο­λας Μπερνς (πρώην πρέ­σβης των ΗΠΑ στην Αθήνα) που είναι πι­θα­νό να ηγη­θεί του Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ σε πε­ρί­πτω­ση επι­κρά­τη­σης του Μπάι­ντεν. Ο Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης αξιο­ποί­η­σε την προ­σω­πι­κή του επαφή με τον Μάικ Πο­μπέο («Το Βήμα» είχε απο­κα­λύ­ψει το τη­λε­φώ­νη­μα του έλ­λη­να Πρω­θυ­πουρ­γού προς τον αμε­ρι­κα­νό υπουρ­γό Εξω­τε­ρι­κών στις 15 Αυ­γού­στου), αλλά και τις άρι­στες σχέ­σεις του με το Ισ­ρα­ήλ, ώστε να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί και η (διπλή) τη­λε­φω­νι­κή του επι­κοι­νω­νία με τον Ντό­ναλντ Τραμπ τις προη­γού­με­νες ημέ­ρες. Αυ­τα­πά­τες δεν τρέ­φο­νται, αλλά ανα­γνω­ρί­ζε­ται ότι αν η Ουά­σιγ­κτον προ­χω­ρού­σε σε επι­βο­λή κυ­ρώ­σε­ων προς την Αγκυ­ρα, αυτή η κί­νη­ση ίσως να ήταν η μόνη που θα λει­τουρ­γού­σε ανα­σχε­τι­κά ένα­ντι του κ. Ερ­ντο­γάν. Οι κυ­ρώ­σεις σχε­τι­κά με την προ­μή­θεια του ρω­σι­κού αντι­πυ­ραυ­λι­κού συ­στή­μα­τος S400 πα­ρα­μέ­νουν στο τρα­πέ­ζι και το Κο­γκρέ­σο έχει πιέ­σει για την επι­βο­λή τους, αλλά μέχρι σή­με­ρα ο κ. Τραμπ έχει αρ­νη­θεί την ενερ­γο­ποί­η­σή τους.

Σύ­νο­ρο με­τα­ξύ Δύσης και ακραί­ου ισλα­μι­σμού

Πα­ράλ­λη­λα, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη και τα με­γα­λό­πνοα σχέ­δια πε­ρι­φε­ρεια­κής ηγε­μο­νί­ας που εκ­πέ­μπει ο κ. Ερ­ντο­γάν (με χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πρό­σφα­το πα­ρά­δειγ­μα τις πρό­σφα­τες ανα­φο­ρές του στη μάχη του Μα­τζι­κέρτ το 1071, αλλά επί­σης εκεί­νες στη Συμ­φω­νία των Σε­βρών), δεν είναι λίγοι όσοι εκτι­μούν ότι η Αθήνα πρέ­πει να ανα­δεί­ξει άμεσα ότι έχει με­τα­τρα­πεί πλέον σε σύ­νο­ρο με­τα­ξύ της Δύσης και του ακραί­ου ισλα­μι­σμού. Σε αυτό το πεδίο, η δια­μόρ­φω­ση ενός άξονα με τη συμ­με­το­χή του Ισ­ρα­ήλ (τηρεί πολύ προ­σε­κτι­κή στάση, αν και οι πρό­σφα­τες επα­φές της Αγκυ­ρας με την ηγε­σία της Χαμάς έχουν προ­κα­λέ­σει σφο­δρό­τα­τη ενό­χλη­ση), των Ηνω­μέ­νων Αρα­βι­κών Εμι­ρά­των, της Αι­γύ­πτου και της Γαλ­λί­ας απο­κτά ευ­ρύ­τε­ρη ση­μα­σία.

Η ενό­χλη­ση για τη στάση Μπο­ρέλ και οι κυ­ρώ­σεις

Στην Αθήνα υπάρ­χει έντο­νη ενό­χλη­ση, στην οποία έχει ανα­φερ­θεί πα­λαιό­τε­ρα «Το Βήμα», για τη στάση του Ζοζέπ Μπο­ρέλ. Ο εξ Ισπα­νί­ας ορ­μώ­με­νος ύπα­τος εκ­πρό­σω­πος της ΕΕ για την εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή τηρεί μια αμ­φί­ση­μη στάση, αν και στην Αθήνα εξέ­φρα­ζαν σχε­τι­κή ικα­νο­ποί­η­ση για τις προ­τά­σεις περί κυ­ρώ­σε­ων κατά της Τουρ­κί­ας που, προ­φο­ρι­κά, πα­ρου­σί­α­σε ο κ. Μπο­ρέλ στο άτυπο Συμ­βού­λιο των υπουρ­γών Εξω­τε­ρι­κών των «27» (Gymnich) στο Βε­ρο­λί­νο. Οι κυ­ρώ­σεις, κλι­μα­κω­τής φύ­σε­ως, αφο­ρούν με­τα­ξύ άλλων πε­ριο­ρι­στι­κά μέτρα σε πε­ρί­πτω­ση συ­νέ­χι­σης πα­ρά­νο­μων τουρ­κι­κών γε­ω­τρή­σε­ων, το­με­α­κές κυ­ρώ­σεις στον ενερ­γεια­κό τομέα, δυ­να­τό­τη­τα απα­γό­ρευ­σης τα­ξι­διών τούρ­κων αξιω­μα­τού­χων στην ΕΕ κ.ά. Ορι­σμέ­νες χώρες πά­ντως, όπως η Ιτα­λία, η Μάλτα και – πιο δια­κρι­τι­κά – η Γερ­μα­νία, δεν υπήρ­ξαν πολύ επι­βοη­θη­τι­κές στη συ­νά­ντη­ση του Βε­ρο­λί­νου.

Πώς φθά­σα­με στην επέ­κτα­ση των χω­ρι­κών υδά­των

Στα τέλη Δε­κεμ­βρί­ου 2014 – αρχές Ια­νουα­ρί­ου 2015, είχαν αρ­χί­σει να φθά­νουν πλη­ρο­φο­ρί­ες στην Αθήνα ότι η Αλ­βα­νία εξέ­τα­ζε το εν­δε­χό­με­νο να προ­σφύ­γει ενα­ντί­ον της Ελ­λά­δας σε σχέση με τη Συμ­φω­νία Οριο­θέ­τη­σης Θα­λασ­σί­ων Ζωνών του 2009. Επρό­κει­το για τη συμ­φω­νία εκεί­νη για την οποία το Συ­νταγ­μα­τι­κό Δι­κα­στή­ριο της γει­το­νι­κής χώρας είχε εκ­φρά­σει τις σφο­δρές αντιρ­ρή­σεις του με απο­τέ­λε­σμα αυτή να πα­ρα­πεμ­φθεί ου­σια­στι­κά στις ελ­λη­νι­κές κα­λέν­δες. Πέραν της τρο­πο­ποί­η­σης και ενί­σχυ­σης της ελ­λη­νι­κής επι­φύ­λα­ξης για τα ζη­τή­μα­τα που μπο­ρούν να πα­ρα­πεμ­φθούν στο Διε­θνές Δι­κα­στή­ριο της Χάγης, την οποία κα­τέ­θε­σε η Ελ­λά­δα τον Ια­νουά­ριο του 2015, άλλη μία πρό­τα­ση είχε από τότε αρ­χί­σει να κυο­φο­ρεί­ται στους κύ­κλους του υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών: αυτή της επέ­κτα­σης των ελ­λη­νι­κών χω­ρι­κών υδά­των από τα έξι στα 12 ναυ­τι­κά μίλια στο Ιόνιο Πέ­λα­γος.

Η κω­λυ­σιερ­γία Κο­τζιά

Επί πολ­λούς μήνες, λόγω και της πρω­το­φα­νούς κω­λυ­σιερ­γί­ας του τότε υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών Νίκου Κο­τζιά να ορι­στι­κο­ποι­ή­σει την επι­και­ρο­ποί­η­ση της Συμ­φω­νί­ας του 1977 με την Ιτα­λία ώστε εκτός από την υφα­λο­κρη­πί­δα να κα­λύ­πτει και την Απο­κλει­στι­κή Οι­κο­νο­μι­κή Ζώνη (ΑΟΖ) – γε­γο­νός που οδή­γη­σε στην απώ­λεια κρί­σι­μου χρό­νου – η Αθήνα επα­νήλ­θε στην εξέ­τα­ση του ζη­τή­μα­τος της επέ­κτα­σης της αι­για­λί­τι­δας ζώνης προς δυ­σμάς την άνοι­ξη του 2016. Για τον σκοπό αυτόν μά­λι­στα, ο κ. Κο­τζιάς είχε προ­σλά­βει και γνω­στό βρε­τα­νό χαρ­το­γρά­φο. Η προ­ο­πτι­κή αυτή, την οποία ο πρώην υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών άκομ­ψα απο­κά­λυ­ψε την ημέρα που εγκα­τέ­λει­πε το νε­ο­κλα­σι­κό της Βα­σι­λίσ­σης Σο­φί­ας ενώ­πιον του τότε πρω­θυ­πουρ­γού Αλέξη Τσί­πρα, είχε ως στόχο να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί η επέ­κτα­ση από το βο­ρειό­τε­ρο ση­μείο της Πε­ρι­φέ­ρειας Ιο­νί­ων Νήσων ως και, πε­ρι­με­τρι­κά, μέχρι τα Αντι­κύ­θη­ρα, ως και το Ακρω­τή­ριο Μα­λέ­ας (κάτι που οδη­γού­σε στο κλεί­σι­μο τόσο του Μεσ­ση­νια­κού όσο και του Λα­κω­νι­κού Κόλ­που).

Προ­βλη­μα­τι­κό στοι­χείο

Ο σχε­δια­σμός αυτός ενεί­χε ένα προ­βλη­μα­τι­κό στοι­χείο. Τούτο δεν ήταν άλλο από το γε­γο­νός ότι με­τα­ξύ Πε­λο­πον­νή­σου και Κρή­της υπάρ­χουν λόγω της πα­ρου­σί­ας των Κυ­θή­ρων και των Αντι­κυ­θή­ρων στενά διε­θνούς ναυ­σι­πλο­ΐ­ας, κάτι που ίσως δη­μιουρ­γού­σε προ­βλή­μα­τα σε χώρες με συχνή ναυ­τι­κή πα­ρου­σία στην πε­ριο­χή, όπως οι Ηνω­μέ­νες Πο­λι­τεί­ες αλλά και η Ρωσία (προ­βλε­πό­ταν πά­ντως η δη­μιουρ­γία δια­δρό­μων ναυ­σι­πλο­ΐ­ας με­τα­ξύ Αντι­κυ­θή­ρων και Κρή­της). Ο κ. Κο­τζιάς είχε ισχυ­ρι­στεί ότι είχε ενη­με­ρώ­σει τον ομό­λο­γό του Με­βλούτ Τσα­βού­σο­γλου σχε­τι­κά με τις ελ­λη­νι­κές προ­θέ­σεις. Ωστό­σο, οι με­τέ­πει­τα τουρ­κι­κές αντι­δρά­σεις δεί­χνουν ότι αν υπήρ­ξε ποτέ αυτή η συ­νεν­νό­η­ση δεν είχε επαρ­κώς κοι­νο­ποι­η­θεί στην Αγκυ­ρα.

Φρένο από Τσί­πρα

Αν και τα σχέ­δια περί επέ­κτα­σης ήταν όντως πολύ προ­χω­ρη­μέ­να και δεν πε­ριο­ρί­ζο­νταν μόνο στη δυ­τι­κή πλευ­ρά της χώρας, τε­λι­κώς δεν προ­χώ­ρη­σαν. Ο Αλέ­ξης Τσί­πρας απο­φά­σι­σε «να πα­τή­σει φρένο», με­τα­βάλ­λο­ντας την αρ­χι­κή επι­λο­γή να γίνει η επέ­κτα­ση με Προ­ε­δρι­κό Διά­ταγ­μα, προ­τι­μώ­ντας την εκ­δο­χή της θέ­σπι­σης νόμου. Επι­πλέ­ον, στους κόλ­πους της κυ­βέρ­νη­σης ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ υπήρ­ξε έντο­νη εσω­τε­ρι­κή συ­ζή­τη­ση για το όριο μέχρι του οποί­ου θα έφθα­νε η επέ­κτα­ση προς Νότο. Ο σχε­δια­σμός Κο­τζιά θα μπο­ρού­σε να τρο­φο­δο­τή­σει αχρεί­α­στη έντα­ση καθώς η επέ­κτα­ση εκεί­νη ει­σερ­χό­ταν σε αυτό που ο Διε­θνής Υδρο­γρα­φι­κός Ορ­γα­νι­σμός ονο­μά­ζει «Aegeanproper». Ακο­λού­θως εξε­τά­στη­κε η ιδέα η γραμ­μή να στα­μα­τή­σει βο­ρειό­τε­ρα του Ται­νά­ρου, περί τις Στρο­φά­δες, ώστε ου­σια­στι­κά να μην ξε­περ­νά την οριο­γραμ­μή της Συμ­φω­νί­ας Οριο­θέ­τη­σης με την Ιτα­λία. Τε­λι­κώς, το ζή­τη­μα δεν είχε εξέ­λι­ξη. 

Καμία κα­θυ­στέ­ρη­ση

Ο Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης, ο οποί­ος έχει απο­δεί­ξει, όπως πα­ρα­τη­ρούν δι­πλω­μα­τι­κές πηγές προς «Το Βήμα», ότι είναι πολύ με­λε­τη­ρός στα θέ­μα­τα εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής (ζη­τώ­ντας ανα­λυ­τι­κά ση­μειώ­μα­τα για τα πάντα), έκρι­νε ότι μετά την πρό­σφα­τη υπο­γρα­φή της Συμ­φω­νί­ας με την Ιτα­λία δεν υπήρ­χε λόγος να κα­θυ­στε­ρή­σει η επέ­κτα­ση των ελ­λη­νι­κών χω­ρι­κών υδά­των. Και αυτό παρά τις ανα­με­νό­με­νες αι­τιά­σεις από διά­φο­ρες πλευ­ρές ότι μία τέ­τοια κί­νη­ση θα μπο­ρού­σε να θε­ω­ρη­θεί πως ανα­γνώ­ρι­ζε το πάγιο τουρ­κι­κό επι­χεί­ρη­μα ότι στο Αι­γαίο Πέ­λα­γος επι­κρα­τούν ει­δι­κές πε­ρι­στά­σεις. Η άποψη που έχει αρ­χί­σει να δια­μορ­φώ­νε­ται στο Μέ­γα­ρο Μα­ξί­μου – το οποίο έχει ανα­λά­βει τον πλήρη έλεγ­χο στην άσκη­ση της εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής όπως προ­κύ­πτει από κι­νή­σεις που δεν περ­νούν απα­ρα­τή­ρη­τες, όπως π.χ. ότι ο Πρω­θυ­πουρ­γός ήθελε προ­σω­πι­κά να εξη­γή­σει στον γερ­μα­νό υπουρ­γό Εξω­τε­ρι­κών Χάικο Μάας τις θέ­σεις της Αθή­νας – είναι ότι η Ελ­λά­δα πρέ­πει να αρ­χί­σει να ασκεί ορι­σμέ­να από τα δι­καιώ­μα­τα που της πα­ρέ­χει το Δί­καιο της Θά­λασ­σας και η Σύμ­βα­ση του 1982 (UNCLOS), ώστε να έχει δια­μορ­φώ­σει ένα κε­κτη­μέ­νο εν όψει πι­θα­νών μελ­λο­ντι­κών συ­νο­μι­λιών.

Επέ­κτα­ση σε δύο βά­σεις

Η επέ­κτα­ση της αι­για­λί­τι­δας ζώνης σε όλη την πε­ριο­χή της Πε­ρι­φέ­ρειας Ιο­νί­ων Νήσων – από το βο­ρειό­τε­ρο ση­μείο της ως το Ακρω­τή­ριο Ταί­να­ρο, παρά το γε­γο­νός ότι το ση­μείο αυτό «βλέ­πει» προς Λιβύη και όχι προς Ιτα­λία – θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί σε δύο βά­σεις. Κατ’ αρχάς, θα απαι­τη­θεί η έκ­δο­ση ενός Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος, σύμ­φω­να με το οποίο θα προ­ω­θεί­ται το κλεί­σι­μο όσων κόλ­πων έχουν άνοιγ­μα ως 24 ναυ­τι­κά μίλια (πρό­κει­ται για τους απο­κα­λού­με­νους «νό­μι­μους κόλ­πους», όπως π.χ. ο Αμ­βρα­κι­κός ή ο Μεσ­ση­νια­κός) με βάση το Αρθρο 10 της UNCLOS, αλλά και η χά­ρα­ξη ευ­θειών γραμ­μών βάσης όπου αυτή επι­τρέ­πε­ται σύμ­φω­να με το Αρθρο 7 της ίδιας Σύμ­βα­σης. Οι ευ­θεί­ες γραμ­μές βάσης είναι μία πε­ρί­πλο­κη άσκη­ση, καθώς απαι­τούν πολύ ακρι­βή χά­ρα­ξη και έχουν υπάρ­ξει πε­ρι­πτώ­σεις, όπως της Αλ­βα­νί­ας, που η χά­ρα­ξη δεν ακο­λου­θεί ορθή πρα­κτι­κή με απο­τέ­λε­σμα χώρες όπως οι Ηνω­μέ­νες Πο­λι­τεί­ες να μην την ανα­γνω­ρί­ζουν.

Στην ελ­λη­νι­κή πε­ρί­πτω­ση εν­δέ­χε­ται να χα­ρα­χθούν ευ­θεί­ες γραμ­μές βάσης και για συ­στά­δες νη­σιών. Με το κλεί­σι­μο των νό­μι­μων κόλ­πων και τη χά­ρα­ξη ευ­θειών γραμ­μών βάσης όπου αυτή επι­τρέ­πε­ται αυ­ξά­νο­νται τα εσω­τε­ρι­κά ύδατα και από εκεί και πέρα αρ­χί­ζει η επέ­κτα­ση των χω­ρι­κών υδά­των. Η επέ­κτα­ση θα θε­σπι­στεί με νόμο. Επί του ζη­τή­μα­τος αυτού υπάρ­χει δι­χο­γνω­μία για το κατά πόσο θα ήταν επαρ­κής η έκ­δο­ση Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος, κάτι που προ­βλέ­πει το Αρθρο 2 του Νόμου 2321/1995, με τον οποίο κυ­ρώ­θη­κε από την ελ­λη­νι­κή Βουλή η UNCLOS ή αν απαι­τεί­το η θέ­σπι­ση νόμου με βάση το Αρθρο 27 του Συ­ντάγ­μα­τος που προ­βλέ­πει ότι «καμία με­τα­βο­λή στα όρια της Επι­κρά­τειας δεν μπο­ρεί να γίνει χωρίς νόμο». Η κυ­βέρ­νη­ση επέ­λε­ξε τη δεύ­τε­ρη λύση. Πα­ράλ­λη­λα, με το ίδιο άρθρο στον νόμο αυτόν, θα ορί­ζε­ται ότι το εύρος της αι­για­λί­τι­δας ζώνης των 12 ναυ­τι­κών μι­λί­ων θα ισχύ­ει και για τον υπερ­κεί­με­νο ενα­έ­ριο χώρο στην ίδια πε­ριο­χή (άρα αυτός θα επε­κτα­θεί από τα 10 στα 12 ναυ­τι­κά μίλια).

Αλ­βα­νι­κές αντι­δρά­σεις

Η επέ­κτα­ση των ελ­λη­νι­κών χω­ρι­κών υδά­των στα 12 ναυ­τι­κά μίλια θα έχει επί­πτω­ση και σε πι­θα­νές μελ­λο­ντι­κές συ­νο­μι­λί­ες για τις θα­λάσ­σιες ζώνες με την Αλ­βα­νία. Με την κί­νη­ση αυτή μειώ­νε­ται ση­μα­ντι­κό­τα­τα η πε­ριο­χή προς οριο­θέ­τη­ση, γε­γο­νός που αναμ­φί­βο­λα θα με­τα­βά­λει και τους υπο­λο­γι­σμούς των Τι­ρά­νων. Δι­πλω­μα­τι­κές πηγές δεν απέ­κλειαν και την έκ­φρα­ση ισχυ­ρών αντιρ­ρή­σε­ων εκ μέ­ρους της Αλ­βα­νί­ας, παρά και την ενη­μέ­ρω­ση του πρω­θυ­πουρ­γού Εντι Ράμα από τον κ. Δέν­δια (ο οποί­ος σχε­διά­ζει να με­τα­βεί προ­σε­χώς στη γει­το­νι­κή χώρα). Δεν απέ­κλειαν επί­σης την ανά­μει­ξη τουρ­κι­κού δα­κτύ­λου σε πι­θα­νές αλ­βα­νι­κές αντι­δρά­σεις.

Ο γερ­μα­νός υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Χάικο Μάας (Reuters).

Οι ρωγ­μές στο ευ­ρω­παϊ­κό μέ­τω­πο ένα­ντι τις Αγκυ­ρας

Παρά τις επι­θυ­μί­ες του Βε­ρο­λί­νου, τις τε­λευ­ταί­ες ημέ­ρες ανα­δεί­χθη­καν τα όρια της γερ­μα­νι­κής πα­ρέμ­βα­σης για τη δια­χεί­ρι­ση της έντα­σης στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Η Αγκυ­ρα, με τις συ­νε­χείς ανα­νε­ώ­σεις των NAVTEX για τις δρα­στη­ριό­τη­τες του σει­σμο­γρα­φι­κού σκά­φους «Oruc Reis», δεί­χνει ότι αγνο­εί τις γερ­μα­νι­κές πιέ­σεις. Το Βε­ρο­λί­νο θέλει επα­νά­λη­ψη των διε­ρευ­νη­τι­κών επα­φών, αλλά χωρίς έμπρα­κτη απο­κλι­μά­κω­ση μοιά­ζει απί­θα­νο η Αθήνα να συ­ναι­νέ­σει, και αυτό κα­τέ­στη σαφές στον γερ­μα­νό υπουρ­γό Εξω­τε­ρι­κών Χάικο Μάας στην πρό­σφα­τη επί­σκε­ψή του στην ελ­λη­νι­κή πρω­τεύ­ου­σα. Πα­ράλ­λη­λα, το μέ­τω­πο της ΕΕ ένα­ντι της Τουρ­κί­ας εμ­φα­νί­ζει σο­βα­ρές ρωγ­μές. Οι ευ­ρω­τουρ­κι­κές σχέ­σεις θα απα­σχο­λή­σουν την έκτα­κτη Σύ­νο­δο Κο­ρυ­φής του Ευ­ρω­παϊ­κού Συμ­βου­λί­ου στις 24-25 Σε­πτεμ­βρί­ου, με την ημε­ρο­μη­νία αυτή να έχει με­τα­τρα­πεί σε ένα άτυπο ορό­ση­μο για την εξο­μά­λυν­ση των ευ­ρω­τουρ­κι­κών σχέ­σε­ων και της κα­τά­στα­σης στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Υψη­λό­βαθ­μη δι­πλω­μα­τι­κή πηγή χα­ρα­κτή­ρι­ζε τη Σύ­νο­δο του Σε­πτεμ­βρί­ου ως «μη­τέ­ρα των μαχών».

Πέραν του Με­τα­να­στευ­τι­κού όμως, οι οι­κο­νο­μι­κοί και εμπο­ρι­κοί δε­σμοί ΕΕ – Τουρ­κί­ας δη­μιουρ­γούν εξαρ­τή­σεις και προς τις δύο κα­τευ­θύν­σεις. Αναμ­φί­βο­λα η κα­τά­στα­ση της τουρ­κι­κής οι­κο­νο­μί­ας είναι, του­λά­χι­στον, αστα­θής, αλλά στην τρέ­χου­σα συ­γκυ­ρία πολ­λές ευ­ρω­παϊ­κές χώρες (προ­ε­ξάρ­χου­σας της Γερ­μα­νί­ας) δεν θα ήθε­λαν να μειω­θούν οι εξα­γω­γές τους στην Τουρ­κία (για το 2019 υπο­λο­γί­ζο­νταν σε πε­ρί­που 20 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ). Εχει το Βε­ρο­λί­νο τρόπο πί­ε­σης προς την Αγκυ­ρα; Φυ­σι­κά και έχει. Ας μη λη­σμο­νεί­ται ότι η Τουρ­κία ανα­μέ­νει την πα­ρά­δο­ση έξι υπο­βρυ­χί­ων τύπου 214 από τη Γερ­μα­νία τα προ­σε­χή χρό­νια.

Η κα­τά­στα­ση είναι όμως ακόμη πιο πε­ρί­πλο­κη, ιδιαί­τε­ρα στο με­σο­γεια­κό μέ­τω­πο. Η εμπλο­κή της Τουρ­κί­ας στη Λιβύη της έχει επι­τρέ­ψει τη δια­μόρ­φω­ση μιας πολύ στε­νής σχέ­σης με την Ιτα­λία, που με τη σειρά της προ­σπα­θεί να εξι­σορ­ρο­πή­σει την ει­κό­να της με την Ελ­λά­δα. Εσχά­τως έχουν ενι­σχυ­θεί και οι σχέ­σεις Αγκυ­ρας – Βα­λέ­τας. Η επό­με­νη ημέρα στη Λιβύη και το «φά­ντα­σμα του Με­τα­να­στευ­τι­κού» φέρ­νουν κοντά αυτές τις τρεις χώρες καθώς, σύμ­φω­να με ενη­με­ρω­μέ­νες πηγές, η Αγκυ­ρα ισχυ­ρί­ζε­ται ότι μέσα από τη στα­θε­ρο­ποί­η­ση της Τρί­πο­λης θα απο­τρα­πεί ένα νέο με­τα­να­στευ­τι­κό κύμα. Πα­ράλ­λη­λα, η Μα­δρί­τη τηρεί στάση ου­δε­τε­ρό­τη­τας, τόσο λόγω των τουρ­κι­κών στρα­τιω­τι­κών πα­ραγ­γε­λιών σε ισπα­νι­κά ναυ­πη­γεία όσο επί­σης λόγω της έκ­θε­σης του ισπα­νι­κού τρα­πε­ζι­κού τομέα στην Τουρ­κία.

Πηγή: tovima.gr