Συνεργασία Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και ΤΕΕ για την συστηματική καταγραφή της βιομηχανικής κληρονομιάς της Δωδεκανήσου

Στην συ­στη­μα­τι­κή κα­τα­γρα­φή της βιο­μη­χα­νι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της Δω­δε­κα­νή­σου θα προ­χω­ρή­σει η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, σε συ­νερ­γα­σία με το ΤΕΕ – Τμήμα Δω­δε­κα­νή­σου.

Η πρω­το­βου­λία της Πε­ρι­φέ­ρειας να κα­τα­γρά­ψει με τρόπο ολο­κλη­ρω­μέ­νο ένα ση­μα­ντι­κό κομ­μά­τι της ιστο­ρί­ας της Δω­δε­κα­νή­σου,  θα υλο­ποι­η­θεί μέσω Προ­γραμ­μα­τι­κής Σύμ­βα­σης με το ΤΕΕ – Τμήμα Δω­δε­κα­νή­σου, την οποία ενέ­κρι­νε το Πε­ρι­φε­ρεια­κό Συμ­βού­λιο στην τε­λευ­ταία του συ­νε­δρί­α­ση, στις 28 Ιου­λί­ου 2015.

Ο «σπό­ρος» αυτής της ιδέας έπεσε πριν από χρό­νια,  στο τρι­ή­με­ρο συ­νέ­δριο με τίτλο «H Βιο­μη­χα­νι­κή Κλη­ρο­νο­μιά της Δω­δε­κα­νή­σου» που συν­διορ­γά­νω­σαν το ΤΕΕ τμ. Δωδ/σου, το Επι­με­λη­τή­ριο Δωδ/σου και η ΤΕΔΚ Δωδ/σου, τον  Σε­πτέμ­βριο  του 2008 στη Ρόδο.

Εκεί πα­ρου­σιά­σθη­κε το ιστο­ρι­κό πλαί­σιο στο οποίο ανα­πτύ­χθη­κε η βιο­μη­χα­νία στη Ρόδο και στα Δω­δε­κά­νη­σα,  καθώς και το κτη­ρια­κό δυ­να­μι­κό που απαρ­τί­ζει τη βιο­μη­χα­νι­κή κλη­ρο­νο­μιά των χρό­νων της Ιτα­λο­κρα­τί­ας. Ιδιαί­τε­ρη ανα­φο­ρά έγινε στην βιο­μη­χα­νι­κή ζώνη «Κόβα» της πό­λε­ως Ρόδου και στο πο­λι­τι­στι­κό πε­ριε­χό­με­νο της πε­ριο­χής αυτής, πα­ρου­σιά­ζο­ντας μνη­μεία και αρ­χι­τε­κτο­νι­κά σύ­νο­λα από όλες τις χρο­νι­κές πε­ριό­δους.

Έμ­φα­ση δό­θη­κε στα βιο­μη­χα­νι­κά συ­γκρο­τή­μα­τα. Ανα­κλή­θη­καν μνή­μες από βιο­μη­χα­νί­ες που σή­με­ρα τα κτή­ρια τους δεν υφί­στα­νται πλέον, αλλά και πα­ρα­δο­σια­κά επαγ­γέλ­μα­τα που συρ­ρι­κνώ­νο­νται και απο­μα­κρύ­νο­νται από τη συ­γκε­κρι­μέ­νη πε­ριο­χή, όπως οι τε­χνί­τες κα­ρα­βο­μα­ρα­γκοί.

Πα­ρου­σιά­σθη­καν επί­σης βιο­μη­χα­νι­κές εγκα­τα­στά­σεις που βρί­σκο­νται στα υπό­λοι­πα Δω­δε­κά­νη­σα, με ιδιαί­τε­ρες ανα­φο­ρές στην Κω, Κά­λυ­μνο, Λέρο, Σύμη καθώς και οι προ­ο­πτι­κές απο­κα­τά­στα­σης και ανά­δει­ξής τους.

Η εποχή της απο­βιο­μη­χά­νι­σης άρ­χι­σε κυ­ρί­ως από τα τέλη της δε­κα­ε­τί­ας του ’70 και ολο­κλη­ρώ­θη­κε στις δε­κα­ε­τί­ες του ’80 και ’90, οπότε και ανοί­χθη­κε ο δη­μό­σιος διά­λο­γος για την επα­νά­χρη­ση του αντί­στοι­χου κτι­ρια­κού πλού­του και η έντα­ξή τους στις νέες συν­θή­κες.

Για το νομό  Δω­δε­κα­νή­σου, το συ­νέ­δριο αυτό απε­τέ­λε­σε την απαρ­χή του δια­λό­γου αυτού, καθώς προ­κά­λε­σε γό­νι­μες αντι­δρά­σεις και διεκ­δί­κη­σε άμε­σες δρά­σεις. Μέσα από αυτό ανα­δύ­θη­καν τα προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζει τόσο το κτη­ρια­κό δυ­να­μι­κό, όσο και οι εμπλε­κό­με­νοι με αυτό φο­ρείς. Όλα τα πα­ρα­πά­νω, καθώς και αντί­στοι­χες εμπει­ρί­ες από όλη τη χώρα, συ­μπε­ριε­λή­φθη­σαν σε ένα τόμο 335 σε­λί­δων που εκ­δό­θη­κε από το ΤΕΕ τμ. Δωδ/σου, το Επι­με­λη­τή­ριο Δωδ/σου και την ΤΕΔΚ Δωδ/σου,  το Νο­έμ­βριο του 2009.

 

Έτσι τέ­θη­καν οι βά­σεις για τη συ­νερ­γα­σία των τριών φο­ρέ­ων για την σύ­να­ψη προ­γραμ­μα­τι­κής σύμ­βα­σης για την συ­στη­μα­τι­κή κα­τα­γρα­φή της Βιο­μη­χα­νι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς της Δω­δε­κα­νή­σου, που απο­τε­λεί το αντι­κεί­με­νο της εγκρι­θεί­σας Προ­γραμ­μα­τι­κής Σύμ­βα­σης.

 

Το έργο θα εξε­λι­χθεί σε δυο φά­σεις:

Η Α’ Φάση περι­λαμ­βά­νει την ανά­λυ­ση και τεκ­μη­ρί­ω­ση των ιδιαί­τε­ρων χα­ρα­κτη­ρι­στι­κών του κάθε θέ­μα­τος, μέσω έρευ­νας σε αρ­χεια­κές πήγες (Γε­νι­κά αρ­χεία Κρά­τους, Αρ­χείο Υπουρ­γεί­ου Βιο­μη­χα­νί­ας (Ελ­λά­δα), Υπη­ρε­σία Νε­ο­τέ­ρων Μνη­μεί­ων Δωδ/σου, Αρ­χείο Υπουρ­γεί­ου Βιο­μη­χα­νί­ας, το­πι­κές βι­βλιο­θή­κες, Βι­βλιο­θή­κη της Ιτα­λι­κής Αρ­χαιο­λο­γι­κής Σχο­λής, Το­πι­κές εφη­με­ρί­δες, προ­φο­ρι­κές μαρ­τυ­ρί­ες κλπ).

Η κα­τα­γρα­φή θα εμπλου­τι­στεί με την φω­το­γρα­φι­κή τεκ­μη­ρί­ω­ση των κτι­ρί­ων, με τη συλ­λο­γή υλι­κού μέσω έρευ­νας στα αρ­χεία του Κρά­τους και ιδιω­τι­κών συλ­λο­γών.

 

Η Β’ φάση αφορά στην κω­δι­κο­ποί­η­ση όλων των στοι­χεί­ων που θα συλ­λε­χθούν με σκοπό την αξιο­λό­γη­ση και τον βαθμό προ­στα­σί­ας καθώς και η επι­λε­κτι­κή ανα­λυ­τι­κή τεκ­μη­ρί­ω­ση των κτη­ρί­ων που είναι μνη­μεία μεί­ζο­νος ση­μα­σί­ας.

 

Τα απο­τε­λέ­σμα­τα αυτής της ερ­γα­σί­ας θα απο­τυ­πω­θούν  σε ένα αρ­χείο που θα πα­ρα­δο­θεί και σε ηλε­κτρο­νι­κή μορφή και θα αφορά στη βιο­μη­χα­νι­κή κλη­ρο­νο­μιά της Δω­δε­κα­νή­σου ως συμ­βο­λή στην διε­πι­στη­μο­νι­κή έρευ­να. Η ηλε­κτρο­νι­κή μορφή θα πε­ρι­λαμ­βά­νει εμπλου­τι­σμέ­νη φω­το­θή­κη, σχε­διο­θή­κη και αρ­χεια­κό υλικό (βι­ντε­ο­σκο­πή­σεις, σχε­δια­στι­κές απο­τυ­πώ­σεις, φω­το­γρα­φί­ες συλ­λε­κτών, απο­δελ­τιώ­σεις το­πι­κών εφη­με­ρί­δων).

Προ­βλέ­πε­ται επί­σης η δη­μιουρ­γία ψη­φια­κής βάσης δε­δο­μέ­νων.

Ένας με­τα­γε­νέ­στε­ρος στό­χος που δεν συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στην πα­ρού­σα προ­γραμ­μα­τι­κή σύμ­βα­ση, απο­τε­λεί η έκ­δο­ση αντί­στοι­χου λευ­κώ­μα­τος, η ενη­μέ­ρω­ση – ευαι­σθη­το­ποί­η­ση της κοι­νής γνώ­μης σε θέ­μα­τα που αφο­ρούν τη βιο­μη­χα­νι­κή κλη­ρο­νο­μιά και η πραγ­μα­το­ποί­η­ση κύ­κλων δια­λέ­ξε­ων με την πα­ρου­σί­α­ση της έρευ­νας της ομά­δας ερ­γα­σί­ας.

 

Για την υλο­ποί­η­ση των πα­ρα­πά­νω δρά­σε­ων, θα συ­γκρο­τη­θεί Διε­πι­στη­μο­νι­κή Ομάδα Ερ­γα­σί­ας που θα απαρ­τί­ζε­ται από επι­στή­μο­νες δια­φό­ρων ει­δι­κο­τή­των (Αρ­χαιο­λό­γους – Ιστο­ρι­κούς, Αρ­χι­τέ­κτο­νες Μη­χα­νι­κούς, Πο­λι­τι­κούς Μη­χα­νι­κούς, Το­πο­γρά­φους Μη­χα­νι­κούς, Μη­χα­νο­λό­γους Μη­χα­νι­κούς, Ηλε­κτρολ.Μηχ., Οι­κο­νο­μο­λό­γους κλπ) και άλλα στε­λέ­χη, έπει­τα από αντί­στοι­χη πρό­σκλη­ση εκ­δή­λω­σης εν­δια­φέ­ρο­ντος.

Η ομάδα αυτή μπο­ρεί επί­σης να έλθει σε συ­νερ­γα­σία με Εκ­παι­δευ­τι­κά Ιδρύ­μα­τα (Εθνι­κό Με­τσό­βιο Πο­λυ­τε­χνείο, Αρι­στο­τέ­λειο Πα­νε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λο­νί­κης, Πα­νε­πι­στή­μιο Αι­γαί­ου κλπ) για την ορ­γά­νω­ση ερευ­νη­τι­κών προ­γραμ­μά­των σχε­τι­κών με τη Βιο­μη­χα­νι­κή Κλη­ρο­νο­μιά της Δωδ/σου, καθώς και με τα Υπουρ­γεία Πο­λι­τι­σμού και Παι­δεί­ας (Γε­νι­κά Αρ­χεία Κρά­τους) και το TICCIH (Διε­θνής Επι­τρο­πή για τη Δια­τή­ρη­ση της Βιο­μη­χα­νι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς).

 

Η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου θα χρη­μα­το­δο­τή­σει το έργο μέχρι του ποσού των 95.000,00 €, το οποίο είναι ενταγ­μέ­νο στο Πρό­γραμ­μα Δη­μο­σί­ων Επεν­δύ­σε­ων  Π.Ε. Δω­δε­κα­νή­σου έτους 2015.