Πιστοί εμπιστεύονται στη θάλασσα μηνύματα και υποσχέσεις με την πεποίθηση ότι θα οδηγηθούν στη Μονή του Πανορμίτη της Σύμης
Η εικόνα μοιάζει σχεδόν κινηματογραφική, αλλά ανήκει στον κόσμο των πραγματικών ανθρώπων και της καθημερινής τους πίστης. Ένα μπουκάλι, κλειστό, παραδομένο στο νερό, χωρίς θόρυβο, χωρίς μάρτυρες, χωρίς βεβαιότητα για το αν θα φτάσει ποτέ. Κι όμως, αυτή ακριβώς η αβεβαιότητα είναι που κάνει το έθιμο να ξεχωρίζει, γιατί δεν στηρίζεται σε μια τυπική διαδικασία, ούτε σε έναν προβλέψιμο δρόμο προσκυνήματος. Στηρίζεται στην πεποίθηση ότι η θάλασσα δεν είναι μόνο φυσικό στοιχείο, αλλά και φορέας ενός μηνύματος, μιας υπόσχεσης, μιας ανάγκης.
Το έθιμο συνδέεται με τη Μονή του Πανορμίτη στη Σύμη και την πίστη ότι τα κύματα μπορούν να οδηγήσουν το μήνυμα στον προορισμό του. Δεν έχει σημασία μόνο το περιεχόμενο του τάματος, αλλά και η πράξη της παράδοσης, η στιγμή που κάποιος αφήνει το μπουκάλι στο νερό και αποδέχεται ότι από εκεί και πέρα η πορεία του δεν ελέγχεται. Είναι μια πράξη εμπιστοσύνης που μοιάζει να συμπυκνώνει όσα δεν λέγονται εύκολα, τους φόβους, την αγωνία, την ελπίδα, αλλά και την υπόσχεση ότι αν κάτι αλλάξει, αν έρθει ένα καλό νέο, αν υπάρξει λύση, τότε το τάμα θα εκπληρωθεί.
Η ανεύρεση στην Τήνο και το μήνυμα που δεν έμεινε στη σιωπή
Αυτό ακριβώς το νήμα πίστης και ανθρώπινης συγκίνησης φωτίστηκε όταν πιστοί βρήκαν ένα τέτοιο μπουκάλι σε παραλία της Τήνου, σε σημείο που δεν είναι προσβάσιμο από στεριά, γεγονός που προσθέτει ακόμα μεγαλύτερη αίσθηση τυχαίου και θαυμαστού στην ιστορία. Η ανεύρεση δεν παρουσιάστηκε ως αξιοπερίεργο. Αντίθετα, πήρε τον χαρακτήρα μιας αποστολής, ενός χρέους που περνά από χέρια σε χέρια, από νησί σε νησί, μέχρι να κλείσει ο κύκλος του τάματος.
Κεντρικό στοιχείο της υπόθεσης είναι η ανάρτηση της κ. Ειρήνης Κώνστα, η οποία περιγράφει με έντονη προσωπική φόρτιση την εμπειρία και κυρίως την απόφαση να βοηθήσει ώστε το μπουκάλι να φτάσει στον Πανορμίτη. Το κείμενο λειτουργεί σαν γέφυρα ανάμεσα σε μια άγνωστη γυναίκα που έστειλε το τάμα της στη θάλασσα και σε ανθρώπους που το εντόπισαν και επέλεξαν να το σεβαστούν.
Αυτούσια η ανάρτηση της Ειρήνης Κώνστα για την ανεύρεση του τάματος
Σήμερα έγινε κάτι που δεν πίστευα πως θα μου συμβεί ποτέ … Μια βόλτα σε μια παραλία που δεν είναι προσβάσιμη, με μικρό φουσκωτάκι, ίσα ίσα 4 άτομα… Για μια βολτούλα… Στο όμορφο νησί της Τήνου…. Και βρήκαμε το τάμα σου που έστειλες στον Πανορμίτη…. Κοπέλα μου να ξέρεις πως το μπουκάλι θα φτάσει στον προορισμό του…. Μια από την παρέα είναι δασκάλα στην Ρόδο… Σου υπόσχομαι πως το τάμα σου θα ολοκληρωθεί…..
Όταν η θάλασσα γίνεται ταχυδρόμος και οι άγνωστοι γίνονται κρίκος
Η ουσία αυτής της ιστορίας δεν βρίσκεται μόνο στο αντικείμενο που ξεβράστηκε. Βρίσκεται στη συνέχεια. Στο ότι κάποιοι, αντί να το αντιμετωπίσουν σαν περίεργο εύρημα, το αντιμετώπισαν σαν ευθύνη. Η αναφορά ότι μια από την παρέα είναι δασκάλα στη Ρόδο λειτουργεί σαν πρακτική λεπτομέρεια που μετατρέπεται σε υπόσχεση συνέχειας. Στην πράξη, υποδηλώνει ότι το τάμα δεν θα μείνει εκεί που βρέθηκε, αλλά θα βρει δρόμο προς τον προορισμό του, με ανθρώπινη παρέμβαση που μοιάζει να συμπληρώνει αυτό που ξεκίνησε η θάλασσα.
Το μοτίβο είναι γνώριμο σε πολλά λαϊκά θρησκευτικά έθιμα, αλλά εδώ παίρνει μια ιδιαίτερη μορφή. Το τάμα ξεκινά από μια ιδιωτική ανάγκη, περνά μέσα από το απρόβλεπτο της φύσης, και καταλήγει σε μια συλλογική πράξη, γιατί άλλοι άνθρωποι αναλαμβάνουν να το σεβαστούν. Το μήνυμα, ακόμα κι αν είναι άγνωστο στο περιεχόμενό του, γίνεται σεβαστό ως πράξη πίστης.
